Czym S膮 Pule P艂ynno艣ci w DeFi i Jak Dzia艂aj膮?
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Czym S膮 Pule P艂ynno艣ci w DeFi i Jak Dzia艂aj膮?

Czym S膮 Pule P艂ynno艣ci w DeFi i Jak Dzia艂aj膮?

艢rednio zaawansowany
Opublikowane Dec 14, 2020Zaktualizowane Nov 6, 2023
8m
TL;DR
Pule p艂ynno艣ci s膮 jedn膮 z fundamentalnych technologii stoj膮cych za obecnym ekosystemem DeFi. S膮 istotn膮 cz臋艣ci膮聽automatycznych animator贸w rynku (AMM), protoko艂贸w po偶yczek,聽yield farmingu, aktyw贸w syntetycznych, ubezpiecze艅 on-chain,聽gier zwi膮zanych z blockchainem 鈥 lista jest d艂uga.

Sama idea jest niezwykle prosta. Pula p艂ynno艣ci to w zasadzie fundusze wrzucone razem w du偶y cyfrowy stos. Ale co mo偶esz zrobi膰 z tym stosem w 艣rodowisku niewymagaj膮cego pozwolenia, gdzie ka偶dy mo偶e doda膰 do niego p艂ynno艣膰? Przyjrzyjmy si臋, jak DeFi wprowadzi艂o ide臋 pul p艂ynno艣ci w 偶ycie.


Wprowadzenie

Zdecentralizowane Finanse (DeFi) spowodowa艂y eksplozj臋 aktywno艣ci on-chain. Wolumeny DEX mog膮 znacz膮co konkurowa膰 z wolumenami na scentralizowanych gie艂dach.聽Od grudnia 2020 r. w protoko艂ach DeFi jest聽zablokowanych prawie 15 miliard贸w dolar贸w.聽Ekosystem szybko si臋 rozwija dzi臋ki nowym rodzajom produkt贸w.

Ale co sprawia, 偶e ca艂a ta ekspansja jest mo偶liwa? Jedn膮 z podstawowych technologii wszystkich tych produkt贸w jest pula p艂ynno艣ci.


Czym jest pula p艂ynno艣ci?

Pula p艂ynno艣ci to zbi贸r 艣rodk贸w zablokowanych w smart kontrakcie. Pule p艂ynno艣ci s艂u偶膮 do u艂atwienia zdecentralizowanego handlu, po偶yczek i wielu innych funkcji, kt贸re om贸wimy p贸藕niej.

Pule p艂ynno艣ci s膮 podstaw膮 wielu zdecentralizowanych gie艂d (DEX), takich jak聽Uniswap. U偶ytkownicy zwani dostawcami p艂ynno艣ci (LP) dodaj膮 r贸wn膮 warto艣膰 dw贸ch token贸w w puli, aby utworzy膰 rynek. W zamian za zapewnienie swoich 艣rodk贸w pobieraj膮 op艂aty handlowe z transakcji, kt贸re maj膮 miejsce w ich puli, proporcjonalnie do ich udzia艂u w ca艂kowitej p艂ynno艣ci.

Poniewa偶 ka偶dy mo偶e by膰 dostawc膮 p艂ynno艣ci, AMM sprawi艂y, 偶e rynek sta艂 si臋 bardziej dost臋pny.

Jednym z pierwszych protoko艂贸w wykorzystuj膮cym pule p艂ynno艣ci by艂 Bancor, ale koncepcja zyska艂a wi臋ksz膮 uwag臋 wraz z popularyzacj膮 Uniswap. Niekt贸re inne popularne gie艂dy, kt贸re u偶ywaj膮 pul p艂ynno艣ci na Ethereum, to聽SushiSwap,聽Curve i Balancer. Pule p艂ynno艣ci sk艂adaj膮 si臋 w ich przypadku z token贸w聽ERC-20. Podobne odpowiedniki w聽Binance Smart Chain (BSC) to聽PancakeSwap,聽BakerySwap i聽BurgerSwap, w kt贸rych pule zawieraj膮 tokeny聽BEP-20.


Pule p艂ynno艣ci a ksi臋gi zlece艅

Chc膮c zrozumie膰, czym r贸偶ni膮 si臋 pule p艂ynno艣ci, sp贸jrzmy na podstawowy element sk艂adowy handlu elektronicznego 鈥 ksi臋g臋 zlece艅. M贸wi膮c najpro艣ciej, ksi臋ga zlece艅 to zbi贸r aktualnie otwartych zlece艅 na danym rynku.

System dopasowuj膮cy zlecenia do siebie nazywany jest聽silnikiem dopasowywania. Ksi臋ga zlece艅, wraz z silnikiem dopasowywania, s膮 podstaw膮 ka偶dej scentralizowanej gie艂dy (CEX). Model ten 艣wietnie nadaje si臋 do u艂atwienia sprawnej wymiany i pozwoli艂 na tworzenie z艂o偶onych rynk贸w finansowych.
Handel DeFi polega jednak na wykonywaniu transakcji聽on-chain, bez scentralizowanej strony posiadaj膮cej fundusze. Stanowi to problem, je艣li chodzi o ksi臋gi zlece艅. Ka偶da interakcja z ksi臋g膮 zlece艅 wymaga op艂at gas, co powoduje, 偶e zawieranie transakcji jest znacznie dro偶sze.
Sprawia to r贸wnie偶, 偶e praca聽animator贸w rynku, trader贸w, kt贸rzy zapewniaj膮 p艂ynno艣膰 parom handlowym, jest niezwykle kosztowna. Przede wszystkim jednak wi臋kszo艣膰 blockchain贸w nie jest w stanie obs艂u偶y膰 przepustowo艣ci wymaganej do handlu miliardami dolar贸w ka偶dego dnia.
Oznacza to, 偶e na blockchainie takim jak Ethereum wymiana ksi臋gi zlece艅 on-chain jest praktycznie niemo偶liwa. Mo偶esz u偶y膰聽sidechain'贸w lub rozwi膮za艅聽warstwy drugiej, a te s膮 dopiero w drodze. Jednak sie膰 nie jest w stanie obs艂u偶y膰 przepustowo艣ci w swojej obecnej formie.
Zanim przejdziemy dalej, warto zauwa偶y膰, 偶e聽istniej膮 DEXy, kt贸re dobrze dzia艂aj膮 z ksi臋gami zlece艅 on-chain.聽Binance DEX jest oparty na Binance Chain i zosta艂 specjalnie zaprojektowany do szybkiego i taniego handlu. Innym przyk艂adem jest Projekt Serum budowany na blockchainie聽Solana.
Mimo to, poniewa偶 wiele aktyw贸w w przestrzeni krypto znajduje si臋 na Ethereum, nie mo偶esz handlowa膰 nimi w innych sieciach, chyba 偶e u偶ywasz jakiego艣 mostu聽cross-chainowego.


Jak dzia艂aj膮 pule p艂ynno艣ci?

Zautomatyzowani animatorzy rynku (AMM) zmienili t臋 gr臋. S膮 znacz膮c膮 innowacj膮, kt贸ra pozwala na handel on-chain bez konieczno艣ci posiadania ksi臋gi zlece艅. Poniewa偶 偶aden bezpo艣redni kontrahent nie jest potrzebny do wykonywania transakcji, inwestorzy mog膮 wchodzi膰 i wychodzi膰 z pozycji na parach token贸w, kt贸re prawdopodobnie by艂yby wysoce niep艂ynne na gie艂dach wykorzystuj膮cych tradycyjne ksi臋gi zlece艅.

Mo偶na wyobrazi膰 sobie transakcj臋 z wykorzystaniem ksi臋gi zlece艅 jako peer-to-peer, w kt贸rej kupuj膮cy i sprzedaj膮cy s膮 po艂膮czeni ksi臋g膮 zlece艅. Na przyk艂ad handel na Binance DEX dokonuje si臋 w trybie聽peer-to-peer, poniewa偶 transakcje odbywaj膮 si臋 bezpo艣rednio mi臋dzy portfelami u偶ytkownik贸w.
Handel za pomoc膮 AMM jest inny. Mo偶esz my艣le膰 o handlu na AMM jako o transakcji聽peer-to-contract.

Jak ju偶 wspomnieli艣my, pula p艂ynno艣ci to zbi贸r 艣rodk贸w zdeponowanych w smart kontrakcie przez dostawc贸w p艂ynno艣ci. Kiedy wykonujesz transakcj臋 na AMM, nie masz kontrahenta w tradycyjnym sensie. Zamiast tego wykonujesz transakcj臋 w oparciu o p艂ynno艣膰 w puli p艂ynno艣ci. Aby kupuj膮cy m贸g艂 kupi膰, nie musi by膰 w danym momencie sprzedaj膮cego, wystarczy tylko odpowiednia p艂ynno艣膰 w puli.

Kiedy kupujesz najnowsz膮 kryptowalut臋 na Uniswap, po drugiej stronie nie ma sprzedawcy w tradycyjnym sensie. Zamiast tego twoj膮 aktywno艣ci膮 zarz膮dza algorytm, kt贸ry decyduje o tym, co dzieje si臋 w puli. Ponadto algorytm okre艣la r贸wnie偶 ceny na podstawie transakcji, kt贸re maj膮 miejsce w puli. Je艣li chcesz dok艂adniej dowiedzie膰 si臋, jak to dzia艂a, przeczytaj nasz聽artyku艂 o AMM.

Oczywi艣cie p艂ynno艣膰 musi gdzie艣 przyj艣膰, a ka偶dy mo偶e by膰 jej dostawc膮, wi臋c w pewnym sensie mo偶na go postrzega膰 jako kontrahenta. Ale to nie to samo, co w przypadku modelu ksi臋gi zlece艅, poniewa偶 wchodzisz w interakcj臋 z kontraktem, kt贸ry reguluje pul臋.


Do czego s艂u偶膮 pule p艂ynno艣ci?

Do tej pory omawiali艣my g艂贸wnie AMM, kt贸re by艂y najpopularniejszym zastosowaniem pul p艂ynno艣ci. Jednak, jak powiedzieli艣my, 艂膮czenie p艂ynno艣ci jest bardzo prost膮 koncepcj膮, wi臋c mo偶na j膮 wykorzysta膰 na wiele r贸偶nych sposob贸w.

Jednym z nich jest yield farming lub wydobywanie p艂ynno艣ci. Pule p艂ynno艣ci s膮 podstaw膮 zautomatyzowanych platform generuj膮cych zyski, takich jak聽yearn, w kt贸rych u偶ytkownicy dodaj膮 swoje 艣rodki do pul, kt贸re s膮 nast臋pnie wykorzystywane do generowania zysk贸w.

Dystrybucja nowych token贸w w r臋ce odpowiednich os贸b to bardzo trudny problem dla projekt贸w krypto. Wydobywanie p艂ynno艣ci by艂o jednym z bardziej skutecznych podej艣膰. Zasadniczo tokeny s膮 dystrybuowane algorytmicznie do u偶ytkownik贸w, kt贸rzy umieszczaj膮 swoje tokeny w puli p艂ynno艣ci. Nast臋pnie nowo wybite tokeny s膮 rozdzielane proporcjonalnie do udzia艂u ka偶dego u偶ytkownika w puli.

Miej na uwadze; mog膮 to by膰 nawet tokeny z innych pul p艂ynno艣ci zwanych聽tokenami puli. Na przyk艂ad, je艣li zapewniasz p艂ynno艣膰 dla Uniswap lub po偶yczasz 艣rodki聽Compound, otrzymasz tokeny, kt贸re reprezentuj膮 Tw贸j udzia艂 w puli. Mo偶esz nast臋pnie zdeponowa膰 te tokeny w innej puli i uzyska膰 zwrot. 艁a艅cuchy te mog膮 sta膰 si臋 do艣膰 skomplikowane, poniewa偶 protoko艂y integruj膮 tokeny puli innych protoko艂贸w ze swoimi produktami i tak dalej.

Mogliby艣my r贸wnie偶 pomy艣le膰 o zarz膮dzaniu jako przyk艂adzie u偶ycia. W niekt贸rych przypadkach istnieje bardzo wysoki pr贸g symbolicznych g艂os贸w, aby m贸c przedstawi膰 formaln膮 propozycj臋 zarz膮dzania. Je艣li zamiast tego fundusze zostan膮 zebrane razem, uczestnicy mog膮 popiera膰 wsp贸ln膮 przyczyn臋, kt贸r膮 uznaj膮 za wa偶n膮 dla protoko艂u.

Kolejnym rozwijaj膮cym si臋 sektorem DeFi jest ubezpieczenie od ryzyka smart kontrakt贸w. Wiele z jego wdro偶e艅 jest r贸wnie偶 zasilanych przez pule p艂ynno艣ci.

Innym, jeszcze bardziej nowatorskim zastosowaniem pul p艂ynno艣ci jest聽transzowanie. Jest to koncepcja zapo偶yczona z tradycyjnych finans贸w, kt贸ra polega na dzieleniu produkt贸w finansowych na podstawie ich ryzyka i zysk贸w. Jak mo偶na si臋 by艂o spodziewa膰, produkty te pozwalaj膮 LP wybra膰 spersonalizowane profile ryzyka i zwrotu.
Bicie aktyw贸w syntetycznych w blockchainie zale偶y r贸wnie偶 od pul p艂ynno艣ci. Dodaj zabezpieczenie do puli p艂ynno艣ci, po艂膮cz j膮 z zaufan膮聽wyroczni膮, a otrzymasz syntetyczny token powi膮zany z dowolnymi aktywami. W porz膮dku, w rzeczywisto艣ci jest to bardziej skomplikowany problem, ale podstawowa idea jest taka prosta.

O czym jeszcze mo偶emy pomy艣le膰? Prawdopodobnie istnieje wiele innych zastosowa艅 dla pul p艂ynno艣ci, kt贸re nie zosta艂y jeszcze odkryte, a wszystko zale偶y od pomys艂owo艣ci programist贸w DeFi.



Ryzyko zwi膮zane z pulami p艂ynno艣ci

Je艣li zapewniasz p艂ynno艣膰 AMM, musisz zdawa膰 sobie spraw臋 z poj臋cia nietrwa艂ej straty. Kr贸tko m贸wi膮c, oznacza to utrat臋 warto艣ci w dolarach w por贸wnaniu z聽HODLingiem, gdy zapewniasz p艂ynno艣膰 AMM.
Je艣li zapewniasz p艂ynno艣膰 AMM, prawdopodobnie jeste艣 nara偶ony na nietrwa艂膮 strat臋. Czasami mo偶e by膰 malutka; czasem mo偶e by膰 ogromna. Koniecznie przeczytaj聽nasz artyku艂 na ten temat, je艣li rozwa偶asz wp艂acenie 艣rodk贸w do dwustronnej puli p艂ynno艣ci.
Inn膮 rzecz膮, o kt贸rej nale偶y pami臋ta膰, jest ryzyko zwi膮zane ze smart kontraktami. Kiedy wp艂acasz 艣rodki do puli p艂ynno艣ci, s膮 one w puli. Tak wi臋c, chocia偶 technicznie rzecz bior膮c, nie ma po艣rednik贸w trzymaj膮cych twoje fundusze, sam kontrakt mo偶na traktowa膰 jako depozytariusza tych funduszy. Je艣li na przyk艂ad wyst膮pi b艂膮d lub jaki艣 rodzaj exploit'a poprzez聽po偶yczk臋 b艂yskawiczn膮, twoje fundusze mog膮 zosta膰 utracone na zawsze.
Uwa偶aj te偶 na projekty, w kt贸rych programi艣ci maj膮 pozwolenie na zmian臋 regu艂 rz膮dz膮cych pul膮. Czasami programi艣ci mog膮 mie膰 klucz administratora lub inny uprzywilejowany dost臋p w ramach kodu smart kontraktu. Mo偶e to umo偶liwi膰 im potencjalnie zrobienie czego艣 z艂o艣liwego, na przyk艂ad przej臋cie kontroli nad funduszami w puli. Przeczytaj nasz artyku艂 o聽oszustwach DeFi, aby spr贸bowa膰 unikn膮膰 rug pulli i r贸偶nych oszustw najlepiej, jak potrafisz.


Przemy艣lenia ko艅cowe

Pule p艂ynno艣ci s膮 jedn膮 z podstawowych technologii stoj膮cych za obecnym stosem technologii DeFi. Umo偶liwiaj膮 zdecentralizowany handel, udzielanie po偶yczek, generowanie zysk贸w i wiele wi臋cej. Te smart kontrakty zasilaj膮 prawie ka偶d膮 cz臋艣膰 DeFi i najprawdopodobniej b臋d膮 nadal to robi膰.

Nadal masz pytania dotycz膮ce pul p艂ynno艣ci i Zdecentralizowanych Finans贸w? Sprawd藕 nasz膮 platform臋 pyta艅 i odpowiedzi聽Zapytaj Akademi臋, gdzie spo艂eczno艣膰 Binance odpowie na twoje pytania.