K├Âr Havuzlara K─▒sa Bir Giri┼č
Ana sayfa
Makaleler
K├Âr Havuzlara K─▒sa Bir Giri┼č

K├Âr Havuzlara K─▒sa Bir Giri┼č

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Jan 13, 2020G├╝ncellenme: Oct 13, 2023
4m

─░├žerik

K├Âr havuz nedir?

K├Âr havuz, finansal ara├žlar─▒n el de─či┼čtirmesine destek olan ├Âzel bir aland─▒r. Herkese a├ž─▒k┬áborsalardan g├Âr├╝n├╝r bir emir defteri olmamas─▒yla ve al─▒m sat─▒mlar─▒n herkes taraf─▒ndan g├Âr├╝lebilir olmamas─▒yla (ya da yaln─▒zca i┼čleme al─▒nd─▒ktan sonra g├Âr├╝lebilir olmas─▒yla) ayr─▒l─▒r.
K├Âr havuzlardaki likiditeye k├Âr havuz likiditesi ad─▒ verilir. K├Âr havuz al─▒m sat─▒mlar─▒n─▒n b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču blok al─▒m sat─▒mlarla ger├žekle┼čtirilir. Blok al─▒m sat─▒m, bir varl─▒ktan ├žok say─▒da adedin daha ├Ânceden belirlenmi┼č bir fiyat ├╝zerinden i┼člem g├Ârmesidir.

K├Âr havuzlar ilk olarak 1980'lerde ortaya ├ž─▒km─▒┼č ve yo─čunlukla y├╝ksek miktarlarda menkul k─▒ymet al─▒m sat─▒m─▒ yapan kurumsal tacirler taraf─▒ndan kullan─▒lm─▒┼čt─▒r.

K├Âr havuzlar─▒n kullan─▒m─▒ kurumlar─▒n niyetlerini ├Ânceden herkese a├ž─▒k ┼čekilde g├Âstermeden emir verebilmesine ve al─▒m sat─▒m yapabilmesine imkan tan─▒r. Bu kullan─▒┼čl─▒ bir ├Âzelliktir ├ž├╝nk├╝ bir varl─▒ktan y├╝ksek miktarlarda alma ya da satma niyetini a├ž─▒k etmek i┼člemi hen├╝z ger├žekle┼čtiremeden i┼člem ├╝zerinde olumsuz bir etki yaratabilir.

K├Âr havuzlar k├╝resel hisse senedi piyasalar─▒n─▒n ├Ânemli bir par├žas─▒ haline gelmi┼čtir ve bu makalede k├Âr havuzlar─▒n kripto para d├╝nyas─▒ ├╝zerine potansiyel etkisi incelenecektir.


K├Âr havuz kullanman─▒n avantajlar─▒ nelerdir?

  • Piyasa duygusall─▒─č─▒ ├╝zerinde daha az etki: Y├╝ksek tutarl─▒ al─▒m sat─▒m yapmak isteyen kullan─▒c─▒lar niyetlerini genel yat─▒r─▒mc─▒ toplulu─čundan gizleyebilir.┬á
  • Fiyat iyile┼čtirmesi: Al─▒m sat─▒m e┼člemeleri genellikle mevcut en iyi al─▒┼č ve┬ásat─▒┼č fiyatlar─▒n─▒n ortalamalar─▒na g├Âre yap─▒l─▒r. B├Âyle durumlarda hem al─▒c─▒ hem de sat─▒c─▒ a├ž─▒k bir piyasaya k─▒yasla daha karl─▒ bir al─▒┼čveri┼č yapabilir (al─▒c─▒ daha d├╝┼č├╝k fiyata al─▒r, sat─▒c─▒ daha y├╝ksek fiyata satar).┬á
  • Kayma olmamas─▒: K├Âr havuz al─▒m sat─▒mlar─▒n─▒n ├žo─ču ├Ânceden belirlenmi┼č fiyatlar ├╝zerinden blok al─▒m sat─▒mlar ┼čeklinde yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin kullan─▒c─▒lar i┼člemin tamam─▒n─▒ istedikleri fiyattan ger├žekle┼čtirebileceklerine emin olabilirler.

 

K├Âr havuzlara y├Ânelik ne tarz tart─▒┼čmalar vard─▒r?

  • ├ç─▒kar ├žat─▒┼čmas─▒: Emir defteri g├Âr├╝n├╝r olmad─▒─č─▒ i├žin bir al─▒m sat─▒m─▒n en iyi fiyattan yap─▒ld─▒─č─▒na dair bir garanti yoktur. E─čer i┼člemi ger├žekle┼čtiren kurum bir ├ž─▒kar ├žat─▒┼čmas─▒n─▒n i├žindeyse ger├žek piyasa fiyatlar─▒n─▒ gizleyebilir.
  • Piyasa fiyatlar─▒ ├╝zerinde zararl─▒ etki: E─čer al─▒m sat─▒mlar─▒n ├žo─čunlu─ču k├Âr havuzlarda yap─▒l─▒rsa herkese a├ž─▒k borsalardaki fiyatlar ger├žek piyasay─▒ temsil etmeyebilir. Yat─▒r─▒mlar─▒n ve al─▒m sat─▒mlar─▒n b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝ bilginin serbest ┼čekilde ak─▒┼č─▒na ba─čl─▒d─▒r ve k├Âr havuzlar bu ak─▒┼č─▒ baltalar.
  • Y├╝ksek frekansl─▒ tacirlere (HFT'ler) kar┼č─▒ savunmas─▒z kalma: K├Âr havuzlar y├╝ksek frekansl─▒ tacirlerin sald─▒rgan yakla┼č─▒mlar─▒ i├žin ideal bir oyun alan─▒ haline gelebilir. E─čer emir defteri verilerine eri┼čim ayr─▒cal─▒─č─▒na sahiplerse, b├╝y├╝k tutarl─▒ emirlerle ├Ânden i┼člem yapabilir ve bundan habersiz di─čer kullan─▒c─▒lardan faydalanabilirler.
    K├Âr havuzlar pingleme adl─▒ bir ba┼čka y├Ântemi de m├╝mk├╝n k─▒lar. Pinglemede gizli b├╝y├╝k bir emri ortaya ├ž─▒karmak i├žin ├žok say─▒da k├╝├ž├╝k emir g├Ânderilir. Emir defterindeki likidite alanlar─▒n─▒ ├Âl├žmek i├žin kullan─▒l─▒r ve y├╝ksek frekansl─▒ tacirlere piyasa i├žin sa─čl─▒kl─▒ olmad─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝len bir avantaj sunar.
  • Daha d├╝┼č├╝k ortalama al─▒m sat─▒m b├╝y├╝kl├╝─č├╝: 1980'lerde ortaya ├ž─▒kmalar─▒ndan bu yana k├Âr havuzlar─▒n ortalama al─▒m sat─▒m b├╝y├╝kl├╝kleri ├Ânemli ├Âl├ž├╝de d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. Bu da b├╝y├╝k miktarl─▒ al─▒m sat─▒m yapan finansal kurumlar─▒n k├Âr havuzlar─▒ art─▒k kullanmad─▒─č─▒n─▒ g├Âsterir. Bu durumda k├Âr havuzlar─▒n varl─▒─č─▒ ├žok daha az dikkat ├žekici ve muhtemelen daha geni┼č ├žapl─▒ piyasa i├žin daha zararl─▒ hale gelir. E─čer daha k├╝├ž├╝k emirler herkese a├ž─▒k ┼čekilde g├Âr├╝n├╝r olan emir defterlerinin oldu─ču borsalarda ger├žekle┼čtirilirse daha sa─čl─▒kl─▒ bir piyasa olu┼čturulabilir. ┬á


Merkeziyetsiz k├Âr havuzlar

Geleneksel hisse senedi piyasalar─▒ndaki k├Âr havuzlara benzer ┼čekilde kripto para al─▒m sat─▒m─▒ i├žin k├Âr havuzlar da baz─▒ ticari platformlarda yer al─▒r.

Standart k├Âr havuzlara k─▒yasla merkeziyetsiz k├Âr havuzlar daha g├╝venli dijital do─črulama y├Ântemlerinin avantaj─▒na sahip olabilir. Merkeziyetsiz k├Âr havuz protokolleri fiyat manip├╝lasyonu olas─▒l─▒─č─▒ olmadan t├╝m kullan─▒c─▒lar i├žin adil bir piyasa fiyat─▒ sunabilir.┬á

Birden fazla blockchainin dahil oldu─ču al─▒m sat─▒mlar─▒n arac─▒lara ihtiya├ž duyulmadan daha kolay ┼čekilde ger├žekle┼čtirilebilmesi i├žin ├žapraz-zincir┬áatomik swaplar─▒ kullan─▒labilir.
Bunun yan─▒ s─▒ra merkeziyetsiz k├Âr havuzlar, k├Âr havuz i┼člemlerinin b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ do─črulamak i├žin┬ás─▒f─▒r-bilgi ispatlar─▒ gibi di─čer yeni kriptografik teknolojileri kullanabilir.┬á

K├Âr havuzlar likit olmayan kripto para piyasalar─▒nda kullan─▒c─▒lar─▒n b├╝y├╝k al─▒m sat─▒mlar─▒ kayma olmadan ger├žekle┼čtirebilmesine imkan sunmas─▒ bak─▒m─▒ndan da faydal─▒ olabilir. B├╝y├╝k bir emir likit olmayan bir piyasada y├╝ksek oranda etki yarat─▒rken, ayn─▒ i┼člem bir k├Âr havuzda kayma olmadan ger├žekle┼čtirilebilir.

Kripto para d├╝nyas─▒ndaki kurumsal kullan─▒c─▒lar─▒n azl─▒─č─▒ nedeniyle k├Âr havuzlar─▒n kripto para piyasalar─▒ ├╝zerindeki etkisi k├╝├ž├╝kt├╝r fakat gelecekte bu durum de─či┼čebilir.


Son Fikirler

K├Âr havuzlar ┼čeffafl─▒─č─▒n olmamas─▒ nedeniyle ortaya ├ž─▒kt─▒klar─▒ g├╝nden bu yana tart─▒┼čmalara neden olmu┼čtur. Al─▒m sat─▒m hacminin b├╝y├╝k ├žo─čunlu─čunu gizlemek hi├žbir piyasa i├žin tercih edilen bir ├Âzellik de─čildir.

Kriptografik do─črulama y├Ântemlerindeki yeni geli┼čmelerle k├Âr havuz kullanma s├╝re├žleri daha g├╝venli hale gelebilir. A├ž─▒k kaynak protokoller her bir kullan─▒c─▒ i├žin do─črulanabilir ┼čekilde ayn─▒ kurallar─▒n uygulanaca─č─▒ ┼čekilde in┼ča edilebilir ve b├Âylece k├Âr havuz kullanman─▒n riski azalt─▒labilir.