Ano ang Pinagkaiba ng CEX at DEX?
Home
Mga Artikulo
Ano ang Pinagkaiba ng CEX at DEX?

Ano ang Pinagkaiba ng CEX at DEX?

Baguhan
Na-publish Dec 15, 2022Na-update Apr 6, 2023
9m

TL;DR

Ang centralized exchange (CEX) ay nag-aalok ng mga serbisyo ng palitan ng cryptocurrency sa mga nakarehistrong user. Karaniwang itinutugma ng pangunahing serbisyo nito ang mga mamimili at nagbebenta sa isang order book, bagama't puwedeng mag-alok ang isang CEX ng iba't ibang produkto ng crypto sa mga na-verify nitong user. Para sa mga baguhan, ibinibigay ng CEX ang pinakasimpleng paraan para magsimula nang hindi kinakailangan ng malalim na kaalaman tungkol sa imprastraktura at mga tool ng blockchain.

Ang decentralized exchange (DEX) ay gumagamit ng mga smart contract sa chain para paganahin ang mga serbisyo nito sa palitan. Kadalasan, isa-swap nito ang mga token mula sa mga liquidity pool, sa liquidity na ibinibigay ng iba pang user kapalit ng bayarin sa pag-swap. 

Hindi mo kailangang magrehistro para sa isang DEX, ibig sabihin, bukas ang mga ito sa kahit sinong may wallet at kaunting crypto. Ang mga DEX ay ang gateway sa mundo ng decentralized finance (DeFi) at nagbibigay sa mga user ng kalayaang gumawa ng maraming bagay. Gayunpaman, wala rito ang suportang maibibigay ng isang CEX, at posibleng madaling gumawa ng mga hindi na mababawing pagkakamali kapag ginagamit ang mga ito.

Panimula

Kung nagsasaliksik ka tungkol sa crypto, malamang na nakita mo na ang mga DEX. Baka customer ka na sa isang CEX gaya ng Binance pero interesado kang gumamit ng DEX, o baka nagbabalak kang bilhin ang pinakabagong DeFi coin na hindi kasalukuyang available sa mga CEX.

Anuman ang kuwento mo, dapat mong malaman ang napakahahalagang pinagkaiba ng CEX at DEX bago ka magpasya kung alin ang gagamitin mo. Depende kung ano ang gusto mong gawin at sa antas ng kasanayan mo, bawat isa ay may mga bentahe at kahinaan.

 

Bakit May Iba't Ibang Uri ng Mga Palitan?

Kung isa kang bagong trader o may karanasan ka lang sa tradisyonal na pananalapi, posibleng nakakalito ang pinagkaiba ng CEX at DEX. Gumagana ang CEX tulad ng makikita mo sa mundo ng stocks — tumatakbo ang isang entity gamit ang order book kung saan ang mga maker at taker sa merkado ay naglalagay ng mga order. Pagkatapos, itinutugma ng order book ang mga mamimili sa mga nagbebenta, at kumukuha sila ng maliit na porsyento ng transaksyon bilang bayad. 

Nasa sentro ng pagpapatakbo ang entity ng order book at palitan, kaya naman nagiging sentralisado ang modelo. Para makagamit ng CEX gaya ng Binance, dapat kang gumawa ng account at dapat mong i-verify ang iyong pagkakakilanlan ayon sa mga lokal na regulasyon. Mapupunta rin sa palitan ang kustodiya ng mga asset na gusto mong i-trade sa CEX pagkatapos mong maideposito ang mga ito sa iyong CEX account.

Gayunpaman, pinapagana ang DEX sa pamamagitan ng mga smart contract, na mga piraso ng code na naipapatupad nang mag-isa na nasa isang blockchain. Puwedeng gumawa at tumulong na magpatakbo ng DEX ang isang entity o proyekto, pero sa teorya, kaya nitong patakbuhin ang sarili nito hangga't magbibigay rito ng liquidity ang mga tao.

Hindi tulad ng mga CEX, karaniwang hindi gumagamit ng mga order book ang mga DEX para pangasiwaan ang pag-trade. Sa halip, pangunahing ginagamit ng mga ito ang modelo ng automated market maker (AMM). Para makagamit ng DEX, kailangan mo lang ng crypto wallet at kaunting crypto (kasama na ang sapat para sa anumang bayarin sa gas / transaksyon). Dahil sa desentralisadong katangian nito, hindi kinakailangang magrehistro o magka-account ang mga user nito.

Para sa mga baguhan, nag-aalok ang CEX ng mas user-friendly na karanasan at mas madali itong entry point. Kung magkakaroon ng anumang problema, puwede kang makipag-ugnayan sa team ng customer support ng palitan. May ilan ding benepisyo ang DEX pero kadalasang mas nakakahimok ang mga ito sa mga sanay nang user ng crypto kung kanino mas mahalaga ang desentralisasyon kaysa sa dali ng paggamit.

Mga Centralized Exchange: Mga Bentahe

User-friendly 

Ang CEX gaya ng Binance ay nakatuon sa pagbibigay ng mga user-friendly na karanasan para sa lahat ng uri ng mga user. Ang mga baguhan sa crypto ay may access sa mga simpleng tool sa pag-convert gaya ng Binance Convert, habang magagamit naman ng mga sanay nang trader ang mga TradingView tool ng Spot Exchange. Malamang ding magkaroon ng mga detalyadong gabay ang CEX bilang bahagi ng mga serbisyo nito (isang halimbawa ang Binance Academy).

Ang proseso ng pagrerehistro sa isang CEX ay katulad ng pagbubukas ng bank account. Marami sa atin ang pamilyar na sa sistemang ito, at hindi kailangang magkaroon ng kaalamang teknikal. Karamihan ng mga CEX ay nag-aalok ng pagbabayad gamit ang mga credit o debit card, kaya naman nagiging napakasimple ng iyong unang pamumuhunan sa crypto.

Suporta at proteksyon

Isa sa pinakamalalaking balakid para sa mga baguhan sa crypto kapag gumagamit ng mga DEX ay ang pagsasanay na gumamit ng mga desentralisadong tool. Puwedeng maging malupit ang mga crypto wallet, address, bayarin sa gas, at iba pang aspekto ng blockchain kapag nagkamali ka. Walang system admin na mag-aalok ng tulong, kaya ikaw ang bahala kung nawala mo ang iyong seed phrase o sa maling wallet ka nagpadala ng crypto.

Maiiwasan mo ang mga problemang ito kung magte-trade ka gamit ang CEX. Halimbawa, makakatulong ang customer support kung nawalan ka ng access sa iyong account sa Binance, at hindi na kailangang magbayad ng bayarin sa gas kapag inililipat mo ang iyong crypto sa mga produkto ng Binance. Ang mga hakbang na ito ay sumusuporta sa mga user at pumoprotekta sa kanila laban sa paggawa ng mga hindi na mababawing pagkakamali na kung minsan ay ginagawa ng mga tao sa mga DEX.

Mas naka-integrate na mga serbisyo

Makakapag-alok ang CEX ng maraming iba't ibang produkto at naka-integrate na serbisyo, kaya naman nagiging one-stop crypto shop ito. Sa isang CEX gaya ng Binance, makakapag-access ka ng mga serbisyo sa pag-trade at pag-stake, marketplace ng NFT, launchpad, P2P na palitan, at higit pa nang hindi umaalis sa platform. Higit pa rito, simple ang paglilipat ng mga pondo sa iba't ibang bahaging ito. Puwede kang magbayad gamit ang card at puwede ka pang makakuha ng mga deal sa mga partner merchant tulad ng Travala.

Mga Centralized Exchange: Mga Kahinaan

Kahinaan sa pag-atake

Bilang malalaking sentralisadong entity, kadalasan, ang mga CEX ay ang mga target ng mga pag-atake, at ibig sabihin nito, may posibilidad na manakaw ang anumang pondo ng user na naka-store sa isang CEX. Bagama't binibigyang-priyoridad ng mga CEX ang seguridad, hindi maaalis ng mga ito ang panganib ng mga pangha-hack at pagnanakaw. Sa paglipas ng mga taon, nagkaroon ng ilang high-profile na pangha-hack, gaya ng Mt. Gox hack.

Karagdagang bayarin sa transaksyon

Halos lahat — kung hindi lahat — ng serbisyong ginagamit mo sa isang CEX ay magkakaroon ng bayarin sa transaksyon. Kadalasan, posible itong nakatago o "nakapalaman" sa serbisyo. Dahil sa mas malaking gastusin sa pagpapatakbo ng mga ito, posibleng mahirapan ang mga CEX na makipagsabayan sa mababang bayarin sa transaksyon na iniaalok ng mga DEX. Gayunpaman, dapat timbangin ang karagdagang bayarin sa transaksyon ng CEX kumpara sa bayarin sa gas ng paggamit ng DEX na puwedeng maging malaki-laki sa ilang network.

Walang kustodiya ng mga asset para sa mga user

Kapag gumagamit ng CEX, dapat mong ideposito ang iyong crypto sa wallet nito. Ibig sabihin nito, isinusuko mo ang kustodiya ng iyong mga pondo sa pamamagitan ng pagkakatiwala nito sa CEX. Dahil dito, baka hindi mo ma-withdraw ang mga ito sa tuwing gusto mo. Problema ito kung malulugi ang isang palitan at puwede itong humantong sa pagkawala mo ng iyong mga pondo nang tuluyan. Katulad ang sitwasyong ito ng pag-store mo ng iyong cash sa isang bangko — kapag may bank run, baka hindi mo ma-access ang iyong mga pondo. 

Mga Decentralized Exchange: Mga Bentahe

Kustodiya ng mga pondo

Kapag gumagamit ka ng DEX, hinding-hindi ka mawawalan ng kustodiya sa iyong mga pondo hanggang sa makumpleto ang isang trade o interaksyon. Ibig sabihin nito, puwede mong ilipat at i-store ang mga ito ayon sa gusto mo. Kung naka-store ang iyong crypto sa isang wallet na may seed phrase na ikaw lang ang makakapag-access, may ganap kang kontrol sa iyong mga asset. Sa mga tagapagtaguyod ng desentralisasyon, isa ito sa pinakamahahalagang salik.

Proteksyon at privacy ng data

Kapag gumagamit ng DEX, hindi kailangang magbigay ng personal na impormasyong nagbibigay ng pagkakakilanlan at magtiwala na secure itong maso-store. Ibig sabihin nito, ligtas ang personal na data mo mula sa masasamang loob na gustong magnakaw ng pagkakakilanlan mo. Tandaan na kapag gumagamit ng palitan, saklaw ka pa rin ng mga lokal na regulasyon at batas. 

Mga mababang hadlang sa pagpasok

Para makagamit ng DEX, wallet at kaunting crypto lang ang kailangan para makapag-trade at makapagbayad ng bayarin sa gas. Dahil dito, nagiging napaka-accessible ng mga DEX sa mas malaking grupo ng mga tao sa buong mundo. Para sa mga tagahanga ng desentralisasyon, napakalaki nitong benepisyo, at marami ang nagpapahalaga sa mas pribadong katangian ng isang DEX. Siyempre, dapat din itong isaalang-alang sa konteksto ng lokal na batas, pati na rin mga kaugnay na debate tungkol sa regulasyon ng crypto.

Mga Decentralized Exchange: Mga Kahinaan

Kumplikadong gamitin at pasukin

Para sa baguhang user, posibleng maging mahirap maunawaan kung paano mag-navigate at gumamit ng DEX. Ang bayarin sa gas, mga liquidity pool, mga wallet, at slippage ay lahat posibleng maging problemang dapat malampasan. Matagal bago maging kumpiyansa sa pag-unawa kung paano gumagana ang DEX, at para makapamuhunan sa responsableng paraan, dapat lagi mong nauunawaan ang iyong mga tool.

Kawalan ng fiat at mga off ramp

Dati, isa ang pagbili ng iyong unang coin o token sa pinakamalalaking hadlang sa pagkakaroon ng exposure sa crypto. Ang mga CEX ngayon, bilang pamantayan, ay nag-aalok ng mga opsyong credit at debit card para sa pagbili ng crypto. Bagama't sinisimulan nang ialok ng ilang DEX ang serbisyong ito sa mga third-party na provider, hindi pa rin pinapayagan ng karamihan ang paggamit ng credit o debit card. 

Mga problema sa liquidity

Sa average, ang mga DEX ay mas maliliit na volume at mas mababang liquidity kaysa sa malalaking CEX. Puwedeng mas maliit ang lalim ng merkado, at ang malalaking trade sa DEX ay puwedeng magkaroon ng mas malaking epekto sa presyo kaysa kung sa CEX ito gagawin. Kadalasan, ang mga trader o namumuhunan na nagsasagawa ng mga order na may malaking volume ay nakakahanap ng mas magandang presyo sa paggawa ng mga over-the-counter (OTC) na pag-trade o paggamit ng CEX na may malalalim na order book, gaya ng Binance.

DEX o CEX ba ang Dapat Kong Gamitin?

Sa ngayon, ang pinakasimpleng karanasan para sa baguhan sa crypto ay ang gumamit ng CEX. Inaalis nito ang inisyal na learning curve na nauugnay sa desentralisadong imprastruktura ng blockchain. Kung may kinakaharap kang anumang isyu sa paggamit ng CEX, may team ng suporta na tutulong at gagabay sa iyo hangga't maaari.

Sa pangkalahatan, mas mababa ang tsansang makagawa ka ng hindi na mababawing pagkakamali gaya ng pagkawala ng access sa iyong mga pondo o paglilipat nito sa maling address kaysa sa CEX. Kaya kung ngayon ka pa lang magkakaroon ng exposure sa crypto o kung mas gusto mo ng mas diretsahan at mas madaling maunawaang serbisyo, para sa iyo ang CEX.

Sa kabilang banda, ang DEX ay isang napakahusay na gateway sa mundo ng DeFi. Sa isang Ethereum Virtual Machine (EVM) wallet, mae-explore mo ang napakalawak na universe ng DeFi. Ang DEX ay isang versatile na opsyon para sa mga crypto power user at nag-aalok ng mataas na antas ng kalayaan.

Kung gusto mong mamuhunan sa malawak na hanay ng mga bagong proyektong may mabababang market cap, pinakamainam din ang DEX para sa iyo. Bagama't madalas na maglunsad ng mga bagong token ang mga CEX, ang mga DEX pa rin ang nangangasiwa ng karamihan ng mga bagong bentahan ng token at liquidity.

Kung isasaalang-alang ang mga nabanggit, at para matulungan kang magdesisyon nang mabilisan, sumangguni sa mga sumusunod na paggagamitan para sa bawat uri ng palitan:

CEX

DEX

Madaling bumili at magbenta ng crypto gamit ang mga fiat currency

Bumili ng mga coin at token na may mababang market cap na posibleng wala sa isang palitan

Hindi kailangang pamahalaan at panatilihing ligtas ang iyong (mga) pribadong key

Magkaroon ng buong kustodiya ng iyong crypto

Magkaroon ng access sa mga merkadong mataas ang liquidity na may mas mababang slippage

Mga pagkakataon para kumita ng bayarin sa transaksyon sa pamamagitan ng pagbibigay ng liquidity

Access sa suporta kung makakaranas ka ng mga isyu

Mga desentralisadong serbisyo na may karaniwang mas mababang bayarin

Lumahok sa iba't ibang produkto nang hindi umaalis sa CEX

Mag-access ng buong hanay ng mga produkto ng DeFi sa maraming blockchain

Mga Pangwakas na Pananaw

Kung pinag-iisipan mong sumubok ng DEX, kailangan mong magsagawa ng sarili mong pananaliksik bukod pa sa nabanggit na sa gabay na ito. Bagama't para sa iba, nakakahikayat ang mga benepisyo, inirerekomenda naming siguraduhin mo na lubusan mong nauunawaan kung paano gumamit nito at ang mga nauugnay nitong tool.

Para sa higit pang impormasyon tungkol sa paksa, sumangguni sa aming artikulo na Ano ang Decentralized Exchange (DEX)? . Kung kuntento ka sa mga serbisyong iniaalok ng CEX na ginagamit mo, hindi na kailangang lumipat. Para sa marami, nag-aalok ang CEX ng tamang balanse ng dali ng paggamit at available na suporta.