Ak├Ż je rozdiel medzi centralizovan├Żmi a┬ádecentralizovan├Żmi burzami?
Domov
Články
Ak├Ż je rozdiel medzi centralizovan├Żmi a┬ádecentralizovan├Żmi burzami?

Ak├Ż je rozdiel medzi centralizovan├Żmi a┬ádecentralizovan├Żmi burzami?

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Dec 15, 2022Aktualizovan├ę Jun 16, 2023
9m

Zhrnutie

Centralizovan├í burza (CEX) pon├║ka registrovan├Żm pou┼ż├şvate─żom slu┼żby v├Żmeny kryptomien. Jej prim├írnou slu┼żbou je ┼ítandardne spojenie kupuj├║cich a┬ápredajcov s┬áknihou objedn├ívok. CEX v┼íak svojim overen├Żm pou┼ż├şvate─żom dok├í┼że pon├║knu┼ą r├┤zne kryptoprodukty. Pre za─Źiato─Źn├şkov predstavuje CEX najjednoduch┼í├ş sp├┤sob, ako za─Źa┼ą bez toho, aby museli ma┼ą podrobn├ę znalosti o┬áinfra┼ítrukt├║re a┬án├ístrojoch blockchainu.

Decentralizovan├í burza (DEX) pou┼ż├şva na prev├ídzkovanie svojich v├Żmenn├Żch slu┼żieb smart kontrakty v┬ár├ímci re┼ąazca. Vo v├Ą─Ź┼íine pr├şpadov vymie┼ła tokeny z┬ápoolov likvidity, pri─Źom likviditu poskytuj├║ in├ş pou┼ż├şvatelia v├Żmenou za poplatky za v├Żmenu.┬á

Na DEX nie je potrebn├í registr├ícia. To znamen├í, ┼że s├║ otvoren├ę pre ka┼żd├ęho, kto m├í pe┼ła┼żenku s┬ánejak├Żmi kryptomenami. DEX s├║ vstupnou br├ínou do sveta decentralizovan├Żch financi├ş (DeFi), pou┼ż├şvate─żom poskytuj├║ ve─żk├║ slobodu. Ch├Żba im v┼íak podpora, ktor├║ dok├í┼żu poskytn├║┼ą CEX, a┬ápri ich pou┼ż├şvan├ş m├┤┼że by┼ą ─żahk├ę urobi┼ą nezvratn├ę chyby.

Úvod

Ak ste si robili prieskum sveta kryptomien, pravdepodobne ste narazili na DEX. Mo┼żno ste u┼ż z├íkazn├şkom CEX, ako napr├şklad Binance, ale m├íte z├íujem pou┼ż├şva┼ą DEX. Pr├şpadne chcete k├║pi┼ą najnov┼í├ş coin DeFi, ktor├Ż moment├ílne nie je k┬ádispoz├şcii na CEX.

Nech u┼ż je v├í┼í pr├şbeh ak├Żko─żvek, sk├┤r, ako sa rozhodnete, ktor├║ z┬áb├║rz pou┼żi┼ą, mali by ste pozna┼ą z├íkladn├ę rozdiely medzi nimi. V┬áz├ívislosti od toho, ─Źo chcete robi┼ą a┬áod ├║rovne sk├║senost├ş, prin├í┼ía ka┼żd├í z┬ánich v├Żhody aj nev├Żhody.

 

Pre─Źo existuj├║ r├┤zne typy b├║rz?

Ak ste nov├Ż obchodn├şk alebo m├íte sk├║senosti len s┬átradi─Źn├Żmi financiami, rozdiel medzi CEX a┬áDEX m├┤┼że by┼ą m├Ąt├║ci. CEX funguje podobne ako burza, ktor├í funguje vo svete akci├ş. Jeden subjekt pou┼ż├şvaj├║ci knihu objedn├ívok, do ktorej tvorcovia trhu a┬ápr├şjemcovia ceny umiest┼łuj├║ objedn├ívky. Kniha objedn├ívok potom spoj├ş kupuj├║cich s┬ápredajcami, pri─Źom za uskuto─Źnenie transakcie si vezme mal├Ż poplatok.┬á

Z├íkladom oper├ície je kniha objedn├ívok a┬ásubjekt burzy, v─Ćaka ─Źomu je model centralizovan├Ż. Ak chcete pou┼ż├şva┼ą CEX, ako napr├şklad Binance, mus├şte si vytvori┼ą ├║─Źet a┬áoveri┼ą svoju identitu v┬ás├║lade s┬ámiestnymi predpismi. Burza tie┼ż vezme do ├║schovy akt├şva, s┬áktor├Żmi chcete obchodova┼ą na CEX, po tom, ─Źo ste ich vlo┼żili na svoj ├║─Źet CEX.

DEX v┼íak funguje s pou┼ż├şvan├şm smart kontraktov, ─Źo s├║ samostatne spustite─żn├ę ─Źasti k├│du na blockchaine. Subjekt alebo projekt m├┤┼że vytvori┼ą a┬ápom├┤c┼ą prev├ídzkova┼ą DEX. Teoreticky v┼íak dok├í┼że fungova┼ą aj samostatne, pokia─ż jej ─żudia poskytuj├║ likviditu.

Na rozdiel od CEX, DEX zvy─Źajne nepou┼ż├şvaj├║ na uskuto─Źnenie obchodovania knihy objedn├ívok. Namiesto toho pou┼ż├şvaj├║ najm├Ą model automatizovan├ęho tvorcu trhu (AMM). Ak chcete pou┼żi┼ą DEX, potrebujete iba kryptope┼ła┼żenku a┬ánejak├ę kryptomeny (vr├ítane dostato─Źn├ęho mno┼żstva na pokrytie poplatkov gas/poplatkov za transakciu). V─Ćaka decentralizovanej povahe sa od jej pou┼ż├şvate─żov nevy┼żaduje ┼żiadna registr├ícia ani ├║─Źet.

Pre nov├í─Źikov pon├║ka CEX pou┼ż├şvate─żsky pr├şvetivej┼íie prostredie a┬áje jednoduch┼í├şm miestom vstupu. Ak nie─Źo nejde pod─ża pl├ínu, m├┤┼żete kontaktova┼ą t├şm z├íkazn├şckej podpory burzy. DEX tie┼ż pon├║ka nieko─żko v├Żhod, tie s├║ v┼íak zvy─Źajne atrakt├şvnej┼íie pre sk├║sen├Żch pou┼ż├şvate─żov kryptomien, ktor├ş uprednost┼łuj├║ decentraliz├íciu pred jednoduchos┼ąou pou┼ż├şvania.

Centralizovan├ę burzy: v├Żhody

Pou┼ż├şvate─żsk├í pr├şvetivos┼ą┬á

CEX, ako napr├şklad Binance, sa zameriava na poskytovanie pou┼ż├şvate─żsky pr├şvetiv├Żch mo┼żnost├ş pre v┼íetky druhy pou┼ż├şvate─żov. Nov├í─Źikovia vo svete kryptomien maj├║ pr├şstup k┬ájednoduch├Żm n├ístrojom na prevod, ako napr├şklad Binance Convert, zatia─ż ─Źo sk├║sen├ş obchodn├şci m├┤┼żu vyu┼ż├şva┼ą n├ístroje TradingView spotovej burzy. S├║─Źas┼ąou slu┼żieb CEX bud├║ pravdepodobne aj podrobn├ę pr├şru─Źky (jedn├Żm z┬ápr├şkladov je Binance Academy).

Postup registr├ície na CEX je podobn├Ż postupu otvorenia bankov├ęho ├║─Źtu. Mnoh├ş z┬án├ís u┼ż tento syst├ęm poznaj├║, nie s├║ nevyhnutn├ę technick├ę zru─Źnosti. V├Ą─Ź┼íina CEX pon├║ka platby kreditn├Żmi alebo debetn├Żmi kartami, v─Ćaka ─Źomu je va┼ía prv├í invest├şcia do kryptomien ─Źo najjednoduch┼íia.

Podpora a ochrana

Jednou z┬ánajv├Ą─Ź┼í├şch prek├í┼żok pre nov├í─Źikov vo svete kryptomien pri pou┼ż├şvan├ş DEX je zvykn├║┼ą si na decentralizovan├ę n├ístroje. V┬ápr├şpade ch├Żb dok├í┼żu by┼ą kryptope┼ła┼żenky, adresy, poplatky gas a┬á─Ćal┼íie aspekty blockchainu ne├║prosn├ę. Neexistuj├║ ┼żiadni spr├ívcovia syst├ęmu, ktor├ş by v├ím poskytli pomoc. Preto ak strat├şte fr├ízu seed alebo po┼ílete kryptomeny do nespr├ívnej pe┼ła┼żenky, ste v┬átom sami.

Ak na obchodovanie pou┼żijete CEX, t├Żmto n├ístrah├ím sa m├┤┼żete vyhn├║┼ą. Z├íkazn├şcka podpora v├ím m├┤┼że pom├┤c┼ą napr├şklad v┬ápr├şpade, ak strat├şte pr├şstup k┬á├║─Źtu Binance. A┬áke─Ć pres├║vate svoje kryptomeny v┬ár├ímci r├┤znych produktov Binance, nemus├şte plati┼ą ┼żiadne poplatky gas. Tieto opatrenia poskytuj├║ podporu pou┼ż├şvate─żom a┬áchr├ínia ich pred nezvratn├Żmi chybami, ktor├ę ─żudia niekedy robia pri pou┼ż├şvan├ş DEX.

Viac integrovan├Żch slu┼żieb

CEX dok├í┼że pon├║knu┼ą ┼íirok├║ ┼ík├ílu produktov a┬áintegrovan├Żch slu┼żieb, v─Ćaka ─Źomu dostanete v┼íetko na jednom mieste. Na CEX ako je Binance m├íte pr├şstup k┬áobchodovaniu a┬ástakovaniu, trhovisku NFT, Launchpadu, burze P2P a┬á─Ćal┼í├şm slu┼żb├ím bez toho, aby ste opustili platformu. Navy┼íe, presun prostriedkov medzi t├Żmito r├┤znymi oblas┼ąami je jednoduch├Ż. M├┤┼żete plati┼ą kartou a┬ádokonca vyu┼ż├şva┼ą ponuky partnersk├Żch obchodn├şkov, ako napr├şklad Travala.

Centralizovan├ę burzy: nev├Żhody

N├íchylnos┼ą na ├║tok

Ako ve─żk├ę centralizovan├ę subjekty s├║ CEX ─Źasto cie─żom ├║tokov, ─Źo znamen├í, ┼że prostriedky pou┼ż├şvate─żov ulo┼żen├ę na CEX s├║ n├íchyln├ę na kr├íde┼ż. Zatia─ż ─Źo CEX uprednost┼łuj├║ bezpe─Źnos┼ą, nedok├í┼żu eliminova┼ą riziko hackingu a┬ákr├íde┼że. V┬ápriebehu rokov sa vyskytlo nieko─żko v├Żznamn├Żch ├║tokov, ako napr├şklad hackersk├Ż ├║tok na burzu Mt. Gox.

Dodato─Źn├ę poplatky za transakciu

Pou┼żitie takmer ka┼żdej (ak nie ka┼żdej) slu┼żby na CEX je spojen├ę s┬ápoplatkom za transakciu. ─îasto m├┤┼że by┼ą tento poplatok skryt├Ż alebo zahrnut├Ż do slu┼żby. Kv├┤li vy┼í┼í├şm prev├ídzkov├Żm n├íkladom m├┤┼żu ma┼ą CEX probl├ęmy konkurova┼ą n├şzkym poplatkom za transakciu pon├║kan├Żm DEX. Dodato─Źn├ę poplatky za transakciu CEX je v┼íak potrebn├ę porovna┼ą s┬ápoplatkami gas za pou┼ż├şvanie DEX, ktor├ę v┬ániektor├Żch sie┼ąach m├┤┼żu by┼ą celkom vysok├ę.

Pou┼ż├şvate─ż nem├í kontrolu nad svojimi akt├şvami

Ke─Ć pou┼ż├şvate CEX, svoje kryptomeny mus├şte vlo┼żi┼ą do pe┼ła┼żenky burzy. To znamen├í, ┼że sa vzd├íte ├║schovy svojich prostriedkov a┬ázver├şte ich do r├║k CEX. Je mo┼żn├ę, ┼że si ich nebudete m├┤c┼ą kedyko─żvek vybra┼ą. To je probl├ęm v┬ápr├şpade insolventnosti burzy, ─Źo m├┤┼że vies┼ą k┬átomu, ┼że o┬ásvoje prostriedky pr├şdete. T├íto situ├ícia je v┼íak podobn├í vkladaniu hotovosti do banky. V┬ápr├şpade hromadn├ęho v├Żberu sa m├┤┼że sta┼ą, ┼że nebudete ma┼ą pr├şstup k┬ásvojim finan─Źn├Żm prostriedkom.┬á

Decentralizovan├ę burzy: v├Żhody

Vlastn├şctvo prostriedkov

Pri pou┼ż├şvan├ş DEX vlastn├şte svoje prostriedky a┼ż do okamihu dokon─Źenia obchodu alebo interakcie. To znamen├í, ┼że ich m├┤┼żete pres├║va┼ą a┬áskladova┼ą pod─ża vlastn├ęho ┼żelania. Ak m├íte svoje kryptomeny ulo┼żen├ę v┬ápe┼ła┼żenke, kde k┬áfr├íze seed m├íte pr├şstup iba vy, nad svojimi akt├şvami m├íte ├║pln├║ kontrolu. Pre z├ístancov decentraliz├ície je to jeden z┬ánajd├┤le┼żitej┼í├şch faktorov.

Ochrana ├║dajov a s├║kromia

Pri pou┼ż├şvan├ş DEX nie je potrebn├ę poskytova┼ą osobn├ę identifika─Źn├ę ├║daje a┬áveri┼ą, ┼że bud├║ ulo┼żen├ę bezpe─Źne. To znamen├í, ┼że va┼íe osobn├ę ├║daje s├║ v┬ábezpe─Ź├ş pred podvodn├şkmi, ktor├ş chc├║ ukradn├║┼ą va┼íu identitu. Upozor┼łujeme, ┼że pri pou┼ż├şvan├ş burzy ste st├íle viazan├ş miestnymi predpismi a┬áz├íkonmi.┬á

Men┼íie prek├í┼żky vstupu

Na pou┼ż├şvanie DEX je potrebn├í iba pe┼ła┼żenka a┬ánejak├ę kryptomeny na obchodovanie a┬áplatenie poplatkov gas. V─Ćaka tomu s├║ DEX vo ve─żkej miere dostupn├ę pre v├Ą─Ź┼íiu skupinu ─żud├ş na celom svete. Pre fan├║┼íikov decentraliz├ície je to obrovsk├í v├Żhoda, mnoh├ş oce┼łuj├║ s├║kromnej┼íiu povahu DEX. Samozrejme, toto by sa malo zv├í┼żi┼ą aj v┬ákontexte miestnej legislat├şvy, ako aj pr├şslu┼ín├Żch diskusi├ş o┬áregul├ícii kryptomien.

Decentralizovan├ę burzy: nev├Żhody

N├íro─Źn├ę pou┼żitie a┬ávstup

Pre nov├ęho pou┼ż├şvate─ża m├┤┼że by┼ą n├íro─Źn├ę pochopi┼ą orient├íciu a┬ápou┼ż├şvanie DEX. Poplatky gas, pooly likvidity, pe┼ła┼żenky a┬áodch├Żlka┬áÔÇô┬áto v┼íetko s├║ mo┼żn├ę prek├í┼żky, ktor├ę treba prekona┼ą. Pochopi┼ą, ako DEX funguje, si vy┼żaduje ─Źas. A┬áak chcete investova┼ą zodpovedne, mali by ste v┼żdy rozumie┼ą svojim n├ístrojom.

Nedostatok fiatu na vklad a┬áv├Żber

V┬áminulosti bola k├║pa v├í┼ího prv├ęho coinu alebo tokenu jednou z┬ánajv├Żznamnej┼í├şch prek├í┼żok vystaven├ş sa kryptomen├ím. CEX teraz u┼ż ┼ítandardne pon├║kaj├║ mo┼żnosti pou┼żitia kreditn├Żch a┬ádebetn├Żch kariet na n├íkup kryptomien. Hoci niektor├ę DEX za─Ź├şnaj├║ pon├║ka┼ą t├║to slu┼żbu u┬áposkytovate─żov tret├şch str├ín, v├Ą─Ź┼íina z┬ánich st├íle neumo┼ż┼łuje pou┼ż├şvanie kreditn├Żch alebo debetn├Żch kariet.┬á

Boj s likviditou

DEX maj├║ v┬ápriemere men┼íie objemy a┬áni┼ż┼íiu likviditu ako ve─żk├ę CEX. H─║bka trhu m├┤┼że by┼ą men┼íia a┬áve─żk├ę obchody na DEX m├┤┼żu ma┼ą v├Żraznej┼í├ş vplyv na cenu ako na CEX. Obchodn├şci alebo investori, ktor├ş zad├ívaj├║ ve─żk├ę objemy objedn├ívok, m├┤┼żu ─Źasto n├íjs┼ą lep┼íiu cenu pri mimoburzov├Żch (OTC) obchodoch alebo pomocou CEX s┬áve─żk├Żmi knihami objedn├ívok, ako je Binance.

M├ím pou┼ż├şva┼ą DEX alebo CEX?

Z─Ćaleka najjednoduch┼í├şm postupom pre za─Źiato─Źn├şka v┬áoblasti kryptomien je pou┼ż├şvanie CEX. Vyhnete sa po─Źiato─Źnej krivke u─Źenia s├║visiacej s┬ádecentralizovanou infra┼ítrukt├║rou blockchainov. Ak sa pri pou┼ż├şvan├ş CEX stretnete s┬áak├Żmiko─żvek probl├ęmami, t├şm podpory v├ím v┬ámaxim├ílnej mo┼żnej miere pom├┤┼że a┬áusmern├ş v├ís.

Pravdepodobnos┼ą, ┼że urob├şte nezvratn├║ chybu, ako je strata pr├şstupu k┬áva┼íim finan─Źn├Żm prostriedkom alebo ich prevod na nespr├ívnu adresu, je pri CEX celkovo ove─ża ni┼ż┼íia. Ak ide o┬áva┼íu prv├║ sk├║senos┼ą s kryptomenami alebo d├ívate prednos┼ą priamej┼íej a┬á─żahko str├ívite─żnej slu┼żbe, CEX je tu pre v├ís.

Na druhej strane, DEX je vynikaj├║cou br├ínou do sveta DeFi. S┬ájedinou pe┼ła┼żenkou virtu├ílneho stroja Ethereum (EVM) m├┤┼żete presk├║ma┼ą obrovsk├Ż vesm├şr DeFi. DEX je v┼íestrann├í mo┼żnos┼ą pre n├íro─Źn├Żch pou┼ż├şvate─żov kryptomien a┬ápon├║ka vysok├Ż stupe┼ł slobody.

Ak chcete investova┼ą do ┼íirokej ┼ík├íly nov├Żch projektov s┬án├şzkou trhovou kapitaliz├íciou, DEX je tie┼ż va┼íou najlep┼íou mo┼żnos┼ąou. Zatia─ż ─Źo CEX ─Źasto uv├ídzaj├║ na trh nov├ę tokeny, DEX tie┼ż pon├║kaj├║ predaj v├Ą─Ź┼íiny nov├Żch tokenov a┬álikviditu.

Vzh─żadom na vy┼í┼íie uveden├ę a┬áv snahe pom├┤c┼ą v├ím pri rozhodovan├ş, si pozrite nasleduj├║ce pr├şpady pou┼żitia pre ka┼żd├Ż typ burzy:

CEX

DEX

Kupujete a┬ápred├ívate kryptomeny jednoducho pou┼żit├şm fiat mien

Kupujete coiny a tokeny s┬án├şzkou trhovou kapitaliz├íciou, ktor├ę nemusia by┼ą na burze

Nie je potrebn├í spr├íva a┬áuchov├ívanie va┼íich priv├ítnych k─ż├║─Źov

Máte úplnú úschovu svojich kryptomien

Z├şskavate pr├şstup na trhy s┬ávysokou likviditou s┬ámen┼íou odch├Żlkou

Pr├şle┼żitosti zarobi┼ą si poplatky za transakciu poskytovan├şm likvidity

Pr├şstup k┬ápodpore, ak sa vyskytn├║ probl├ęmy

Decentralizovan├ę slu┼żby s┬átypicky ni┼ż┼í├şmi poplatkami

Mo┼żnos┼ą pou┼ż├şva┼ą rad produktov bez opustenia CEX

Pr├şstup k┬ácel├ęmu radu produktov DeFi v┬ár├ímci viacer├Żch blockchainov

Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Ak uva┼żujete o┬ávysk├║┼ían├ş DEX, je potrebn├ę, aby ste si urobili vlastn├Ż prieskum nad r├ímec toho, ─Źo je uveden├ę v┬átejto pr├şru─Źke. Hoci v├Żhody znej├║ pre niektor├Żch l├íkavo, odpor├║─Źame, aby ste sa uistili, ┼że plne rozumiete pou┼ż├şvaniu burzy a┬ápr├şslu┼ín├Żm n├ístrojom.

Viac inform├íci├ş o┬átejto t├ęme n├íjdete v┬á─Źl├ínku ─îo je decentralizovan├í burza (DEX)? . Ak ste spokojn├ş so slu┼żbami pon├║kan├Żmi CEX, ktor├║ pou┼ż├şvate, nie je potrebn├ę meni┼ą ju. Pre mnoh├Żch pou┼ż├şvate─żov pon├║ka CEX spr├ívnu rovnov├íhu medzi jednoduchos┼ąou pou┼ż├şvania a┬ádostupnou podporou.