Czym Jest Tokenomia i Dlaczego Jest Istotna?
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Czym Jest Tokenomia i Dlaczego Jest Istotna?

Czym Jest Tokenomia i Dlaczego Jest Istotna?

Pocz膮tkuj膮cy
Opublikowane Aug 4, 2022Zaktualizowane Sep 23, 2022
8m

TL;DR

Tokenomia to termin, kt贸ry oddaje ekonomi臋 tokenu. Opisuje czynniki, kt贸re wp艂ywaj膮 na wykorzystanie i warto艣膰 tokena, w tym m.in. na tworzenie oraz dystrybucj臋 tokena, poda偶 i popyt, mechanizmy motywacyjne oraz harmonogramy spalania token贸w. W przypadku projekt贸w krypto dobrze zaprojektowana tokenomia decyduje o sukcesie. Ocena tokenomii projektu przed podj臋ciem decyzji o udziale ma zasadnicze znaczenie dla inwestor贸w i interesariuszy.

Wprowadzenie聽

Termin tokenomia, b臋d膮cy po艂膮czeniem s艂owa 鈥瀟oken鈥 i 鈥瀍konomia鈥, stanowi kluczowy element fundamentalnego rozpoznania projektu krypto. Opr贸cz bia艂ej ksi臋gi, zespo艂u za艂o偶ycielskiego, roadmapy i rozwoju spo艂eczno艣ci, to w艂a艣nie tokenomia ma fundamentalne znaczenie dla oceny przysz艂ych perspektyw projektu blockchainowego. Projekty krypto powinny mie膰 starannie zaprojektowan膮 tokenomi臋, aby zapewnia膰 zr贸wnowa偶ony rozw贸j w d艂u偶szej perspektywie.

Tokenomia w skr贸cie聽

Zasady tokenomiczne token贸w w ramach projekt贸w blockchainowych s膮 zaprojektowane w taki spos贸b, aby zach臋ca膰 lub zniech臋ca膰 u偶ytkownik贸w do podejmowania r贸偶nych czynno艣ci. Dzia艂a to na takiej zasadzie, na jakiej bank centralny drukuje pieni膮dze i wdra偶a polityk臋 monetarn膮, aby zach臋ci膰 lub zniech臋ci膰 do wydawania, po偶yczania, oszcz臋dzania oraz przep艂ywu pieni臋dzy. Warto zauwa偶y膰, 偶e s艂owo 鈥瀟oken鈥 odnosi si臋 tutaj zar贸wno do monet, jak i token贸w. O r贸偶nicach mi臋dzy nimi mo偶na przeczyta膰 tutaj. W przeciwie艅stwie do walut fiat zasady tokenomii wdra偶a si臋 przy u偶yciu kodu i s膮 one przejrzyste, przewidywalne oraz trudne do zmiany.

Dla przyk艂adu sp贸jrzmy na bitcoina. Ca艂kowita poda偶 bitcoina jest wst臋pnie zaprogramowana na 21 milion贸w monet. Tworzenie i wprowadzanie bitcoina do obiegu polega na jego wydobywaniu. G贸rnicy dostaj膮 bitcoina w nagrod臋 po wydobyciu bloku 鈥 co oko艂o 10 minut.聽

Nagroda, zwana r贸wnie偶 subwencj膮 blokow膮, zmniejsza si臋 o po艂ow臋 co 210 tys. blok贸w. Zgodnie z tym harmonogramem co cztery lata ma miejsce halving. Od 3 stycznia 2009 r., kiedy to w sieci Bitcoin powsta艂 pierwszy blok, zwany "genesis block", subwencja blokowa zosta艂a zmniejszona trzykrotnie z 50 BTC do 25 BTC, 12,5 BTC, a obecnie wynosi 6,25 BTC.

Zgodnie z tymi zasadami 艂atwo obliczy膰, 偶e w 2022 r. zostanie wydobytych oko艂o 328 500 bitcoin贸w, dziel膮c ca艂kowit膮 liczb臋 minut w roku przez 10 (poniewa偶 blok jest wydobywany co 10 minut), a nast臋pnie mno偶膮c przez 6,25 (poniewa偶 ka偶dy blok daje 6,25 BTC nagrody). W zwi膮zku z tym mo偶na przewidzie膰 liczb臋 bitcoin贸w wydobywanych ka偶dego roku, i to, 偶e ostatni bitcoin ma zosta膰 wydobyty oko艂o roku 2140.

Tokenomia Bitcoina obejmuje r贸wnie偶 plan op艂at transakcyjnych, kt贸re g贸rnicy otrzymuj膮 po zatwierdzeniu nowego bloku. Op艂ata ta ma rosn膮膰 wraz ze wzrostem wielko艣ci transakcji i przeci膮偶enia sieci. Pomaga to zapobiega膰 transakcjom spamowym i zach臋ca g贸rnik贸w do weryfikowania transakcji, nawet kiedy subwencje blokowe ci膮gle si臋 zmniejszaj膮.聽

Kr贸tko m贸wi膮c, tokenomia Bitcoina jest prosta i pomys艂owa. Wszystko jest przejrzyste i przewidywalne. System motywacyjny Bitcoina zapewnia uczestnikom wynagrodzenie, jednocze艣nie gwarantuj膮c solidno艣膰 sieci i wp艂ywaj膮c pozytywnie na jego warto艣膰 jako kryptowaluty.聽

Kluczowe elementy Tokenomii

Jako og贸lny termin okre艣laj膮cy szeroki zakres czynnik贸w wp艂ywaj膮cych na warto艣膰 kryptowaluty 鈥瀟okenomia鈥 odnosi si臋 przede wszystkim do struktury gospodarki kryptowaluty zaprojektowanej przez jej tw贸rc贸w. Oto niekt贸re z najwa偶niejszych czynnik贸w, kt贸re nale偶y bra膰 pod uwag臋, patrz膮c na tokenomi臋 kryptowaluty.聽

Poda偶 token贸w

Poda偶 i popyt to g艂贸wne czynniki maj膮ce wp艂yw na cen臋 ka偶dego towaru lub us艂ugi. Dotyczy to r贸wnie偶 kryptowalut. Jest kilka decyduj膮cych wska藕nik贸w s艂u偶膮cych do pomiaru poda偶y tokena.聽

Pierwszy to poda偶 maksymalna. Oznacza ona, 偶e na czas istnienia danej kryptowaluty jest zakodowana maksymalna liczba token贸w. Bitcoin ma poda偶 maksymaln膮 21 milion贸w monet. Litecoin ma twardy limit maksymalny 84 milion贸w monet, a poda偶 maksymalna BNB to 200 milion贸w.

Niekt贸re tokeny nie maj膮 poda偶y maksymalnej. Poda偶 eteru w sieci Ethereum ro艣nie z roku na rok. Stablecoiny, takie jak np. USDT, USD Coin (USDC) i Binance USD (BUSD) nie maj膮 poda偶y maksymalnej, poniewa偶 s膮 emitowane zgodnie z rezerwami zabezpieczaj膮cymi monety. Teoretycznie mog膮 rosn膮膰 bez ogranicze艅. Dogecoin i Polkadot to dwie kolejne kryptowaluty z nieograniczon膮 poda偶膮.

Drugi wska藕nik to poda偶 w obiegu, czyli liczba token贸w w obiegu. Tokeny mo偶na wybija膰 i pali膰 lub w inny spos贸b blokowa膰. Ma to r贸wnie偶 wp艂yw na cen臋 tokena.

Spojrzenie na poda偶 token贸w daje dobry obraz ich ostatecznej liczby.

U偶yteczno艣膰 Tokena

U偶yteczno艣膰 Tokena odnosi si臋 do przewidzianych dla niego zastosowa艅 praktycznych. Np. zastosowania BNB to m.in. utrzymywanie 艂a艅cucha BNB Chain, uiszczanie op艂at transakcyjnych i korzystanie ze zni偶ek na op艂aty transakcyjne w 艂a艅cuchu BNB Chain oraz funkcja spo艂eczno艣ciowego tokena u偶ytkowego w ekosystemie BNB Chain. U偶ytkownicy mog膮 r贸wnie偶 stakowa膰 BNB przy u偶yciu r贸偶nych produkt贸w w ramach ekosystemu i uzyskiwa膰 dodatkowe dochody.

Jest wiele innych zastosowa艅 praktycznych token贸w. Tokeny zarz膮dzania umo偶liwiaj膮 posiadaczowi g艂osowanie w sprawie zmian protoko艂u tokena. Stablecoiny maj膮 pe艂ni膰 funkcj臋 waluty. Z kolei tokeny akcyjne stanowi膮 aktywa finansowe. Firma mo偶e np. wyemitowa膰 stokenizowane akcje podczas wst臋pnej oferty monet (ICO), przyznaj膮c w艂a艣cicielowi prawa w艂asno艣ci i dywidendy.

Czynniki te mog膮 pom贸c w okre艣leniu potencjalnych zastosowa艅 praktycznych tokena, co jest niezb臋dne do zrozumienia prawdopodobnej drogi ewolucji jego gospodarki.

Analiza dystrybucji token贸w聽

Wa偶ne jest, aby opr贸cz poda偶y i popytu przyjrze膰 si臋 dystrybucji token贸w. Inaczej zachowuj膮 si臋 du偶e instytucje, a inaczej inwestorzy indywidualni. Wiedz膮c, jakie rodzaje podmiot贸w posiadaj膮 dany token, mo偶emy zrozumie膰, w jaki spos贸b mog膮 handlowa膰 swoimi tokenami, co z kolei b臋dzie mie膰 wp艂yw na warto艣膰 tokena.聽

Zasadniczo s膮 dwa sposoby emisji i dystrybucji token贸w: emisja sprawiedliwa i emisja z wydobyciem wst臋pnym. Emisja sprawiedliwa ma miejsce, kiedy przed wybiciem i publicznym rozpowszechnieniem tokena nie ma wcze艣niejszego dost臋pu ani przydzia艂u prywatnego. Do przyk艂ad贸w tej kategorii mo偶na zaliczy膰 BTC i Dogecoina.聽

Z kolei wydobycie wst臋pne pozwala na wydobycie i rozdanie cz臋艣ci kryptowaluty wybranej grupie przed jej publicznym udost臋pnieniem. Dwa przyk艂ady tego typu dystrybucji token贸w stanowi膮 Ethereum i BNB.聽

Og贸lnie chodzi o obserwowanie r贸wnomiernego rozk艂adu tokena. Kiedy kilka du偶ych organizacji posiada zbyt du偶膮 cz臋艣膰 tokena, zwykle uwa偶a si臋 to za bardziej ryzykowne. Je偶eli token znajduje si臋 g艂贸wnie w posiadaniu cierpliwych inwestor贸w i zespo艂贸w za艂o偶ycielskich, oznacza to, 偶e interesariusze s膮 bardziej zorientowani na sukces d艂ugofalowy.聽

Warto r贸wnie偶 patrze膰 na harmonogram blokady oraz zwalniania token贸w, aby wiedzie膰, czy do obiegu nie zostanie wprowadzona ich du偶a liczba, co wywo艂uje presj臋 na obni偶k臋 warto艣ci tokena.聽

Rozeznanie w kwestii spalania token贸w

Wiele projekt贸w kryptowalutowych regularnie spala tokeny, co oznacza ich trwa艂e wycofanie z obiegu.聽

Np. BNB ma mechanizm spalania monet, aby eliminowa膰 je z obiegu i zmniejsza膰 ca艂kowit膮 poda偶 tokena. Przy 200 milionach wydobytych BNB na czerwiec 2022 r. ca艂kowita poda偶 BNB wynosi 165 116 760. BNB b臋dzie dalej podlega膰 spalaniu monet dop贸ki nie dojdzie do zniszczenia 50% ca艂kowitej poda偶y, co oznacza, 偶e ca艂kowita poda偶 BNB zmniejszy si臋 do 100 milion贸w BNB. Podobnie sie膰 Ethereum zacz臋艂a w 2021 roku spala膰 ETH, aby zmniejszy膰 jego ca艂kowit膮 poda偶.聽

Kiedy poda偶 tokena ulega zmniejszeniu, uznaje si臋 go za deflacyjny. Z kolei kiedy poda偶 tokena stale ro艣nie, uznaje si臋 go inflacyjny.聽

Mechanizmy motywacyjne

Mechanizm motywacyjny tokena jest kwesti膮 kluczow膮. To, w jaki spos贸b token zach臋ca uczestnik贸w do dbania o jego d艂ugofalow膮 stabilno艣膰, stanowi centralny punkt tokenomii. To, w jaki spos贸b w sieci Bitcoin zosta艂a zaprojektowana subwencja blokowa i op艂aty transakcyjne, jest doskona艂膮 ilustracj膮 elegancji tego modelu.

Mechanizm Proof of Stake to inna metoda zatwierdzania, kt贸ra zyskuje na popularno艣ci. Model ten umo偶liwia uczestnikom blokowanie token贸w w celu zatwierdzania transakcji. Og贸lnie rzecz bior膮c, im wi臋cej mamy zablokowanych token贸w, tym wi臋ksza szansa, 偶e zostaniemy wybrani na walidator贸w i b臋dziemy otrzymywa膰 nagrody za zatwierdzanie transakcji. Oznacza to r贸wnie偶, 偶e je偶eli walidatorzy spr贸buj膮 zaszkodzi膰 sieci, na ryzyko nara偶膮 warto艣膰 swoich w艂asnych aktyw贸w. Ta charakterystyka zach臋ca uczestnik贸w do uczciwego dzia艂ania i dbania o solidno艣膰 protoko艂u.聽

Wiele projekt贸w DeFi wdra偶a nowatorskie mechanizmy motywacyjne w celu osi膮gni臋cia szybkiego wzrostu. Compound, platforma do udzielania i zaci膮gania po偶yczek krypto, umo偶liwia inwestorom deponowanie kryptowalut w protokole Compound, pobieranie od nich odsetek i otrzymywanie token贸w COMP w formie dodatkowej nagrody. Co wi臋cej, tokeny COMP pe艂ni膮 funkcj臋 tokena zarz膮dzania protoko艂u Compound. Takie decyzje projektowe zespajaj膮 interesy wszystkich uczestnik贸w z d艂ugofalowymi perspektywami protoko艂u Compound.

Przysz艂o艣膰 tokenomii

Od czasu powstania "genesis block" sieci Bitcoin w 2009 roku tokenomia znacznie si臋 rozwin臋艂a. Deweloperzy przetestowali wiele r贸偶nych jej modeli. By艂y sukcesy i pora偶ki. Model tokenomiczny Bitcoina pozostaje niezmiennie stabilny, poniewa偶 przetrwa艂 pr贸b臋 czasu. Inne projekty o s艂abej tokenomii straci艂y na sile.

Tokeny niewymienne (NFT) maj膮 inny model tokenomiczny, kt贸rego podstaw膮 jest niedob贸r cyfrowy. Tokenizacja aktyw贸w tradycyjnych, takich jak np. nieruchomo艣ci i dzie艂a sztuki, mo偶e w przysz艂o艣ci doprowadzi膰 do powstania kolejnych innowacji w dziedzinie tokenomii.

Przemy艣lenia ko艅cowe

Tokenomia to podstawowa koncepcja, kt贸r膮 trzeba zrozumie膰, planuj膮c wej艣cie w krypto. Jest to termin opisuj膮cy g艂贸wne czynniki, kt贸re maj膮 wp艂yw na warto艣膰 tokena. Nale偶y zauwa偶y膰, 偶e w odosobnieniu 偶aden czynnik nie jest magicznym kluczem odpowiadaj膮cym na wszystkie pytania. Nasza ocena powinna wynika膰 z jak najwi臋kszej liczby czynnik贸w i podlega膰 analizie jako ca艂o艣膰. Tokenomie mo偶na 艂膮czy膰 z innymi narz臋dziami analizy fundamentalnej, aby dokona膰 艣wiadomej oceny przysz艂ych perspektyw projektu i ceny jego tokena.

Ostatecznie gospodarka tokena ma du偶y wp艂yw na spos贸b jego wykorzystania, na to, jak 艂atwo b臋dzie zbudowa膰 sie膰 i czy zastosowanie praktyczne tokena b臋dzie si臋 cieszy膰 du偶ym zainteresowaniem.

Udost臋pnij Posty
Zarejestruj konto
Wykorzystaj swoj膮 wiedz臋 w praktyce, otwieraj膮c konto Binance ju偶 dzi艣.