Co to jest Ethereum?
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Co to jest Ethereum?

Co to jest Ethereum?

Pocz膮tkuj膮cy
Opublikowane Mar 18, 2020Zaktualizowane Aug 23, 2023
12m

Rozdzia艂y

  1. Podstawy Ethereum
  2. Sk膮d pochodzi Ether?
  3. Pierwsze kroki z Ethereum
  4. Skalowalno艣膰, ETH 2.0 i przysz艂o艣膰 Ethereum
  5. Ethereum i zdecentralizowane finanse (DeFi)
  6. Uczestnictwo w sieci Ethereum


Rozdzia艂 1 - Podstawy Ethereum

Spis tre艣ci


Co to jest Ethereum?

Ethereum jest zdecentralizowan膮 platform膮 obliczeniow膮. Mo偶esz o tym my艣le膰 jako o laptopie lub PC, ale nie dzia艂a na jednym urz膮dzeniu. Zamiast tego dzia艂a jednocze艣nie na tysi膮cach maszyn na ca艂ym 艣wiecie, co oznacza, 偶e nie ma w艂a艣ciciela.

Ethereum, jak Bitcoin i inne kryptowaluty, pozwala na transfer cyfrowych pieni臋dzy. To jednak nie jedyna funkcja, jest zdolne do znacznie wi臋kszej ilo艣ci rzeczy 鈥 mo偶esz wdro偶y膰 sw贸j w艂asny kod, i wchodzi膰 w interakcje z aplikacjami stworzonymi przez innych u偶ytkownik贸w. Poniewa偶 jest tak elastyczne, na Ethereum mo偶na uruchomi膰 wszystkie rodzaje wyrafinowanych program贸w.

G艂贸wn膮 ide膮 le偶膮c膮 u podstaw Ethereum jest to, 偶e deweloperzy mog膮 tworzy膰 i uruchamia膰 kod, kt贸ry dzia艂a w sieci rozproszonej zamiast na scentralizowanym serwerze. Oznacza to, 偶e teoretycznie te aplikacje nie mog膮 zosta膰 zamkni臋te lub ocenzurowane.


Jaka jest r贸偶nica mi臋dzy Ethereum, a ether (ETH)?

To mo偶e by膰 nieintuicyjnie, ale jednostki u偶ywane w Ethereum nie s膮 nazywane Ethereum lub Ethereums. Ethereum to sam protok贸艂, ale waluta, kt贸ra nim rz膮dzi, jest po prostu znana jako ether (lub ETH).



Co sprawia, 偶e Ethereum jest warto艣ciowe?

Wspomniali艣my o koncepcji, 偶e Ethereum mo偶e uruchamia膰 kod w ca艂ym rozproszonym systemie. Jako takie, programy nie mog膮 by膰 ograniczane przez zewn臋trzne podmioty. Aplikacje te zostaj膮 dodane do bazy danych Ethereum (np. do blockchaina) i mo偶na je zaprogramowa膰 tak, aby kod nie m贸g艂 zosta膰 edytowany. Ponadto baza danych jest widoczna dla wszystkich, wi臋c u偶ytkownicy mog膮 zobaczy膰 kod przed kontaktem z nim.
Oznacza to, 偶e ka偶dy, w dowolnym miejscu mo偶e uruchamia膰 aplikacje, kt贸rych nie mo偶na zdj膮膰 offline. Co bardziej interesuj膮ce, poniewa偶 jego natywna jednostka 鈥 ether 鈥 przechowuje warto艣膰, aplikacje te mog膮 ustawi膰 warunki jak owa warto艣膰 jest przekazywana. Programy, kt贸re tworz膮 aplikacje, nazywamy smart contractami. W wi臋kszo艣ci przypadk贸w mo偶na je ustawi膰 na dzia艂anie bez ingerencji cz艂owieka.

Zrozumia艂e jest, 偶e pomys艂 programowalnych pieni臋dzy urzeka u偶ytkownik贸w, deweloper贸w i przedsi臋biorstwa na ca艂ym 艣wiecie.


Czym jest blockchain?

Blockchain le偶y w sercu Ethereum - to baza danych zawieraj膮ca informacje wykorzystywane przez protok贸艂. Je艣li przeczytasz nasz artyku艂 Czym jest Bitcoin?, zrozumiesz, jak dzia艂a blockchain. 艁a艅cuch Ethereum jest podobny do blockchaina Bitcoin, chocia偶 przechowywane przez niego dane - i spos贸b ich przechowywania 鈥 s膮 inne.
Mo偶na my艣le膰 o blockchainie Ethereum jak o ksi膮偶ce, do kt贸rej dodajesz strony. Ka偶da strona jest nazywana blokiem, a wype艂niona jest informacjami o transakcjach. Kiedy chcemy doda膰 now膮 stron臋, musimy doda膰 specjaln膮 warto艣膰 na g贸rze tej strony. Ta warto艣膰 powinna pozwoli膰 ka偶demu zobaczy膰, 偶e nowa strona zosta艂a dodana po poprzedniej stronie, a nie tylko losowo wstawiona do ksi膮偶ki.
Zasadniczo to troch臋 jak numery, kt贸re odwo艂uj膮 si臋 do poprzedniej strony. Patrz膮c na now膮 stron臋, mo偶emy z ca艂膮 pewno艣ci膮 powiedzie膰, 偶e wynika z poprzedniej. Do tak zgrabnego "ponumerowania", u偶ywamy procesu o nazwie hashing.聽
Hashowanie wymaga pewnych danych 鈥 w tym przypadku, wszystko co znajduje si臋 na naszej stronie 鈥 i zwraca unikalny identyfikator (nasz hash). Szansa, 偶e dwa zestawy danych zwr贸c膮 nam ten sam hash jest niewyobra偶alnie niska. Jest to r贸wnie偶 jednokierunkowy proces: mo偶na 艂atwo obliczy膰 hash, ale jest to praktycznie niemo偶liwe aby go odszyfrowa膰, uzyska膰 informacje u偶yte do jego utworzenia. W p贸藕niejszym rozdziale powiemy dlaczego jest to wa偶ne dla wydobywania (miningu).

Teraz mamy ju偶 mechanizm 艂膮czenia naszych stron we w艂a艣ciwej kolejno艣ci. Ka偶da pr贸ba zmiany kolejno艣ci lub usuni臋cia strony sprawi, 偶e nasza ksi膮偶ka zosta艂a naruszona.聽

Chcesz dowiedzie膰 si臋 wi臋cej o blockchainach? Sprawd藕 nasz przewodnik po technologii blockchain dla pocz膮tkuj膮cych.


Ethereum vs Bitcoin - czym si臋 r贸偶ni膮?

Bitcoin opiera si臋 na technologii blockchain i jest atrakcyjny finansowo do stworzenia globalnego cyfrowego systemu got贸wki. Wprowadzono w nim kilka kluczowych innowacji, kt贸re umo偶liwiaj膮 koordynacj臋 u偶ytkownik贸w na ca艂ym 艣wiecie bez konieczno艣ci tworzenia scentralizowanego organu. Dzi臋ki temu, 偶e ka偶dy uczestnik odpala program na swoim komputerze, Bitcoin umo偶liwi艂 stworzenie finansowej bazy danych w niewymagaj膮cym zaufania i zdecentralizowanym 艣rodowisku.
Bitcoin jest cz臋sto nazywany blockchainem pierwszej generacji. Zosta艂 on stworzony jako niezbyt z艂o偶ony system, a to jest du偶ym plusem je艣li chodzi o bezpiecze艅stwo. Celowo zachowuje nieelastyczno艣膰, aby priorytetowo traktowa膰 bezpiecze艅stwo w swojej warstwie podstawowej. Rzeczywi艣cie, j臋zyk smart kontrakt贸w w Bitcoinach jest niezwykle ograniczony, a to niezbyt dobrze dla aplikacji poza transakcjami.
Natomiast druga generacja blockchain贸w mo偶e znacznie wi臋cej. Opr贸cz transakcji finansowych, platformy te zapewniaj膮 wi臋kszy stopie艅 programowalno艣ci. Ethereum zapewnia programistom znacznie wi臋ksz膮 swobod臋 eksperymentowania z w艂asnym kodem i tworzenia tego, co nazywamy 聽Zdecentralizowanymi aplikacjami (DApps)聽.

Ethereum by艂o pierwsz膮 fal膮 blockchain贸w drugiej generacji i pozostaje najbardziej znacz膮c膮 jak dot膮d. Istnieje wiele podobie艅stw do Bitcoina i mo偶e wykonywa膰 wiele takich samych funkcji, jednak pod mask膮, oba s膮 bardzo r贸偶ne i ka偶dy ma swoje zalety w stosunku do drugiego.


Jak dzia艂a Ethereum?

Mo偶emy zdefiniowa膰 Ethereum jako 聽state machine聽. Wszystko to oznacza, 偶e w dowolnym momencie mo偶esz otrzyma膰 聽snapshot聽 wszystkich sald kont i smart kontrakt贸w, w ich obecnym stanie. Niekt贸re dzia艂ania spowoduj膮 aktualizacj臋 stanu, co oznacza, 偶e wszystkie w臋z艂y aktualizuj膮 w艂asnego snapshota, aby odzwierciedli膰 zmian臋.


Zmiana stanu w Ethereum.


Smart kontrakty na Ethereum s膮 uruchamiane przez transakcje (pochodz膮ce od u偶ytkownik贸w lub od innych kontrakt贸w). Gdy u偶ytkownik wysy艂a transakcj臋 do kontraktu, ka偶dy w臋ze艂 w sieci uruchamia kod umowy i zapisuje dane wyj艣ciowe. Czyni to, u偶ywaj膮c Ethereum Virtual Machine (EVM), kt贸ra przekszta艂ca inteligentne kontrakty w instrukcje, kt贸re komputer mo偶e przeczyta膰.
Aby zaktualizowa膰 stan, u偶ywany jest specjalny mechanizm o nazwie mining (na ten moment). Wydobywanie odbywa si臋 przy u偶yciu algorytmu Proof of Work, podobnie jak w przypadku Bitcoina. Wkr贸tce zajmiemy si臋 tym tematem bardziej szczeg贸艂owo.


Czym jest smart contract?

Smart contract to po prostu kod. Kod nie jest ani inteligentny, ani nie jest kontraktem w tradycyjnym sensie. Nazywamy go inteligentnym, poniewa偶 wykonuje si臋 pod pewnymi warunkami i mo偶e by膰 postrzegany jako umowa, poniewa偶 wprowadza w 偶ycie porozumienia mi臋dzy stronami.

Informatykowi Nickowi Szabo mo偶na przypisa膰 ide臋, kt贸r膮 zaproponowa艂 pod koniec lat 90. Skorzysta艂 z przyk艂adu automatu, aby wyja艣ni膰 t臋 koncepcj臋, stwierdzaj膮c, 偶e mo偶na j膮 postrzega膰 jako prekursora nowoczesnej inteligentnej umowy (smart contractu). W przypadku automatu jest realizowana prosta umowa. U偶ytkownicy wk艂adaj膮 monety, a w zamian urz膮dzenie zwraca wybrany przez nich produkt.

Inteligentna umowa stosuje tego rodzaju logik臋 w 艣rodowisku cyfrowym. Mo偶esz poda膰 co艣 prostego w kodzie, np. return 鈥濰ello, World!鈥, gdy do tej umowy wysy艂ane s膮 dwa ethery.



W Ethereum deweloper kodowa艂by to tak, aby EVM m贸g艂 to p贸藕niej odczyta膰. Nast臋pnie publikuj膮 kod, wysy艂aj膮c na specjalny adres, na kt贸rym rejestruje si臋 umow臋. W tym momencie ka偶dy mo偶e z niego korzysta膰. Co wi臋cej, umowy nie mo偶na usun膮膰, chyba 偶e tw贸rca okre艣li tego warunek podczas jej pisania.

W tym momencie kontrakt ma sw贸j adres. Aby z nim wsp贸艂pracowa膰, u偶ytkownicy po prostu musz膮 wys艂a膰 2 ETH na ten adres. Spowoduje to uruchomienie kodu kontraktu 鈥 wszystkie komputery w sieci b臋d膮 go uruchamia膰, zarejestruj膮, 偶e p艂atno艣膰 zosta艂a dokonana i zapisz膮 jego wynik (鈥淗ello, World!鈥).

Powy偶sze jest prawdopodobnie jednym z najbardziej podstawowych przyk艂ad贸w tego, co mo偶na zrobi膰 z Ethereum. Mo偶na zbudowa膰 bardziej zaawansowane aplikacje 艂膮cz膮ce wiele um贸w.


Kto stworzy艂 Ethereum?

W 2008 roku nieznany programista (lub grupa programist贸w) opublikowa艂 oficjalny whitepaper 聽Bitcoina pod pseudonimem 聽Satoshi Nakamoto. To na sta艂e zmieni艂o krajobraz pieni膮dza cyfrowego. Kilka lat p贸藕niej m艂ody programista o imieniu Vitalik Buterin wymy艣li艂 spos贸b na rozwini臋cie tego pomys艂u i zastosowanie go do dowolnego rodzaju aplikacji. Koncepcja zosta艂a w ko艅cu rozwini臋ta w Ethereum.
Buterin przedstawi艂 Ethereum w po艣cie na blogu z 2013 r., zatytu艂owanym 聽Ethereum: ostateczny smart kontrakt i zdecentralizowana platforma aplikacji. W swoim po艣cie opisa艂 pomys艂 na blockchain zgodny z zasad膮 kompletno艣ci Turinga - zdecentralizowany komputer, kt贸ry przy wystarczaj膮cym czasie i zasobach m贸g艂by uruchomi膰 dowoln膮 aplikacj臋.聽
Z czasem, rodzaje aplikacji, kt贸re mo偶na b臋dzie wdro偶y膰 na blockchainie, b臋d膮 ograniczone tylko wyobra藕ni膮 programist贸w. Ethereum ma na celu sprawdzenie, czy technologia blockchain ma istotne zastosowania poza celowymi ograniczeniami 聽Bitcoina.


Jak by艂 rozprowadzany ether?

Ethereum zosta艂o wydane w 2015 r., a pocz膮tkowa poda偶 wynios艂a 72 miliony eteru. Ponad 50 milion贸w tych token贸w zosta艂o rozdanych w ramach publicznej sprzeda偶y token贸w zwanej Wst臋pn膮 Ofert膮 Monet (ICO), gdzie ci, kt贸rzy chcieli wzi膮膰 udzia艂, mogli kupi膰 tokeny eterowe w zamian za bitcoiny lub waluty fiat.


Czym s膮 DAO i Ethereum Classic?

W przypadku Ethereum, mo偶liwe sta艂y si臋 zupe艂nie nowe sposoby otwartej wsp贸艂pracy przez Internet. We藕my na przyk艂ad DAOs (zdecentralizowane, autonomiczne organizacje), kt贸re s膮 jednostkami zarz膮dzanymi przez kod, podobnie jak program komputerowy.
Jedn膮 z najwcze艣niejszych i najbardziej ambitnych pr贸b w takiej organizacji by艂o 鈥淒AO鈥. Sk艂ada艂by si臋 on ze z艂o偶onych inteligentnych kontrakt贸w, funkcjonuj膮cych obok Ethereum, jako autonomiczny fundusz venture. Tokeny DAO zosta艂y rozprowadzone w ICO, a posiadacze otrzymali udzia艂y w艂asno艣ciowe, wraz z prawem g艂osu.

Nied艂ugo po jego uruchomieniu, z艂o艣liwe podmioty wykorzystywa艂y jednak podatno艣膰 na zagro偶enia i wykrad艂y prawie jedn膮 trzeci膮 funduszy DAO. Warto pami臋ta膰, 偶e w tamtym czasie 14% ca艂ej poda偶y eteru zosta艂o zamkni臋te w DAO. Nie ma potrzeby m贸wi膰, 偶e by艂o to katastrofalne wydarzenie dla ci膮gle rozwijaj膮cej si臋 sieci Ethereum.

Po kr贸tkiej dyskusji 艂a艅cuch doczeka艂 si臋 hard forka na dwa 艂a艅cuchy. W jednym, z艂o艣liwe transakcje zosta艂y skutecznie odwr贸cone w celu przywr贸cenia funduszy; ten 艂a艅cuch jest obecnie znany jako blockchain Ethereum. Pierwotny 艂a艅cuch, w kt贸rym transakcje te nie zosta艂y odwr贸cone, a niezmienno艣膰 zosta艂a utrzymana, jest obecnie znany jako Ethereum Classic.
Wydarzenie to stanowi艂o przypomnienie o zagro偶eniach zwi膮zanych z t膮 technologi膮 oraz o tym, jak powierzenie du偶ej ilo艣ci bogactwa w r臋ce autonomicznego kodu, mo偶e odwr贸ci膰 si臋 przeciwko nam. To tak偶e ciekawy przyk艂ad tego, jak podejmowanie wsp贸lnych decyzji w otwartym 艣rodowisku mo偶e stanowi膰 powa偶ne wyzwanie. Jednak pomijaj膮c s艂abe bezpiecze艅stwo, DAO doskonale zilustrowa艂o potencja艂 inteligentnych um贸w w zakresie umo偶liwienia, nie wymagaj膮cej zaufania, wsp贸艂pracy na du偶膮 skal臋 za po艣rednictwem 聽Internetu.





Rozdzia艂 drugi - Sk膮d pochodzi ether?

Spis tre艣ci


Jak tworzy si臋 nowy ether?

Wcze艣niej zahaczyli艣my o temat g贸rnictwa. Je艣li 鈥檢nasz Bitcoina,鈥 b臋dziesz wiedzia艂, 偶e proces wydobywania jest integralny dla zabezpieczania i aktualizacji blockchainu. W Ethereum dzia艂a to tak samo: w ramach wynagrodzenia g贸rnik贸w (co wi膮偶e si臋 ze sporym kosztem), protok贸艂 daje im ether.


Ile jest ether贸w?

W lutym 2020 r. ca艂kowita poda偶 etheru wynios艂a oko艂o 110 mln.聽
W przeciwie艅stwie do Bitcoina, harmonogram emisji token贸w Ethereum, celowo nie zosta艂 ustalony przy starcie projektu. Bitcoin ma na celu zachowanie warto艣ci poprzez ograniczenie poda偶y, oraz powoli zmniejszaj膮c膮 si臋 ilo艣膰 nowych monet pojawiaj膮cych si臋 na 艣wiecie. Ethereum z kolei, ma na celu stworzenie bazy dla zdecentralizowanych aplikacji (DApps). Poniewa偶 nie jest jasne, jaki typ harmonogramu emisji tokena najlepiej pasuje do tego celu, sprawa pozostaje otwarta.


Jak dzia艂a wydobywanie (mining) Ethereum?

G贸rnictwo ma kluczowe znaczenie dla bezpiecze艅stwa sieci. Gwarantuje to, 偶e blockchain mo偶e by膰 aktualizowany sprawiedliwie i pozwala sieci funkcjonowa膰 bez podejmowania 偶adnych decyzji. W g贸rnictwie podzbi贸r w臋z艂贸w (nazywanych minerami (g贸rnikami)) dedykuje moc obliczeniow膮 do rozwi膮zania 艂amig艂贸wek kryptograficznych.

To, co oni tak naprawd臋 robi膮, to hashowanie zestawu oczekuj膮cych transakcji wraz z innymi danymi. Aby blok zosta艂 uznany za wa偶ny, hash musi spa艣膰 poni偶ej warto艣ci, kt贸ra okre艣lana jest przez protok贸艂. Je艣li hashowanie si臋 nie powiedzie, mog膮 zmodyfikowa膰 niekt贸re dane i spr贸bowa膰 ponownie.

Aby by膰 konkurencyjni, g贸rnicy musza hashowa膰 tak szybko jak to tylko mo偶liwe. Miara ich mocy podawana jest w hash rate. Im wi臋kszy jest hash rate ca艂ej sieci, tym trudniej jest wydobywa膰 nast臋pne bloki (rozwi膮zywa膰 krypto puzzle). Tylko minerzy musz膮 rozwi膮zywa膰 te "zagadki", kiedy ju偶 to zrobi膮, reszta u偶ytkownik贸w w 艂atwy spos贸b mo偶e sprawdzi膰 ich poprawno艣膰.
Jak mo偶na sobie wyobrazi膰, ci膮g艂e haszowanie na wysokich obrotach jest drogie. Rozdawane s膮 nagrody, aby zach臋ci膰 g贸rnik贸w do zabezpieczenia sieci. Sk艂adaj膮 si臋 one ze wszystkich op艂at za transakcje w bloku. G贸rnicy otrzymuj膮 r贸wnie偶 艣wie偶o wygenerowany eter 鈥撀2 ETH w momencie pisania tego artyku艂u.


Co jest gasem Ethereum?

Pami臋tasz nasz wcze艣niejszy kontrakt Hello World!? To by艂 bardzo prosty program do uruchomienia. Nie jest on skomplikowany obliczeniowo. Nie uruchamiasz go tylko na swojej maszynie, prosisz r贸wnie偶 wszystkich w ekosystemie Ethereum, aby zrobili to razem z tob膮.
Prowadzi nas to do nast臋puj膮cego pytania: co si臋 dzieje, gdy dziesi膮tki tysi臋cy ludzi uruchamiaj膮 skomplikowane kontrakty?聽 Je艣li kto艣 ustawi sw贸j kontrakt tak, aby ten sam kod dzia艂a艂 w p臋tli, ka偶dy w臋ze艂 musia艂by go uruchomia膰 przez bli偶ej nieokre艣lony czas. By艂oby to nadmiernym obci膮偶eniem, a system prawdopodobnie za艂ama艂by si臋.
Na szcz臋艣cie Ethereum wprowadza poj臋cie gasu w celu ograniczenia tego ryzyka. Tak jak Tw贸j samoch贸d nie mo偶e jecha膰 bez paliwa, tak kontrakty nie mog膮 zosta膰 wykonane bez gasu. Kontrakty okre艣laj膮 ilo艣膰 gazu, kt贸r膮 u偶ytkownicy musz膮 zap艂aci膰 za ich pomy艣lne dzia艂anie. Je艣li nie posiadasz wystarczaj膮co du偶o gasu, kontrakt zostanie wstrzymany.聽

Zasadniczo, jest to mechanizm op艂at w sieci. To samo dotyczy transakcji: g贸rnicy motywowani s膮 nagrodami, wi臋c mog膮 ignorowa膰 transakcje, do kt贸rych u偶ytkownicy przydzielili ni偶sze op艂aty.

Zauwa偶, 偶e ether i gas to nie to samo. 艢rednia cena gasu ulega fluktuacji i jest w du偶ej mierze ustalana przez g贸rnik贸w. Kiedy dokonujesz transakcji, p艂acisz za gaz w ETH. Dzia艂a to jak op艂aty w blockchainie Bitcoina. Je艣li sie膰 jest zat艂oczona i wielu u偶ytkownik贸w pr贸buje dokonywa膰 transakcji, 艣rednia cena gasu prawdopodobnie wzro艣nie. Z drugiej strony, je艣li aktywno艣膰 jest ma艂a, cena ulegnie zmniejszeniu.
Podczas gdy cena gazu zmienia si臋, ka偶da operacja ma okre艣lon膮 ilo艣膰 potrzebnego gazu. Oznacza to, 偶e z艂o偶one kontrakty b臋d膮 zu偶ywa膰 go znacznie wi臋cej ni偶 zwyk艂a transakcja. gaz jest miar膮 mocy obliczeniowej. Narzuca on u偶ytkownikom odpowiedni膮 op艂at臋 w zale偶no艣ci od eksploatacji zasob贸w Ethereum.
Gaz kosztuje u艂amek ceny etheru. Dlatego w艂a艣nie u偶ywamy mniejszej jednostki (gwei), aby go oznaczy膰. Jeden gwei odpowiada jednej miliardowej etheru.
W skr贸cie, m贸g艂by艣 uruchomi膰 program, kt贸ry zap臋tla si臋 przez d艂ugi czas, ale szybko staje si臋 dla Ciebie bardzo kosztowny. W ten spos贸b, w臋z艂y w sieci Ethereum mog膮 z艂agodzi膰 spam.


艢rednia cena gazu w gwei w miar臋 up艂ywu czasu. 殴r贸d艂o:聽etherscan.io


Limity Gasu i gasu

Za艂贸偶my, 偶e Alice dokonuje transakcji na umow臋. Ona zdecyduje, ile chce wyda膰 na gaz (na przyk艂ad u偶ywaj膮c ETH Gas Station). Mog艂aby ustali膰 wy偶sz膮 cen臋, aby zach臋ci膰 g贸rnik贸w do jak najszybszego zawarcia transakcji.聽
Alice wyznaczy r贸wnie偶 limit gazu, kt贸ry s艂u偶y jej ochronie. Co艣 mo偶e p贸j艣膰 nie tak z kontraktem, powoduj膮c, 偶e zu偶yje wi臋cej gazu, ni偶 planuje. Wprowadzono limit gazu, aby zapewni膰, 偶e po zu偶yciu x ilo艣ci gazu operacja zostanie zatrzymana. Umowa si臋 nie powiedzie, ale Alice ostatecznie nie zap艂aci wi臋cej, ni偶 pocz膮tkowo planowa艂a.

To wszystko pocz膮tkowo mo偶e wydawa膰 si臋 do艣膰 skomplikowane. Nie martw si臋 - mo偶esz r臋cznie ustawi膰 cen臋, kt贸r膮 chcesz zap艂aci膰 za gaz (i limit gazu), ale wi臋kszo艣膰 portfeli zajmie si臋 tym za Ciebie. Kr贸tko m贸wi膮c, cena gazu okre艣la, jak szybko g贸rnicy podejm膮 transakcj臋, a limit gazu okre艣la maksymaln膮 kwot臋, jak膮 zap艂acisz za jej wykonanie.


Ile trwa wydobycie bloku Ethereum?

艢redni czas dodawania nowego bloku do 艂a艅cucha wynosi od 12 do 19 sekund. Najprawdopodobniej ulegnie to zmianie, gdy sie膰 przejdzie na Proof of Stake, kt贸rego celem jest mi臋dzy innymi zapewnienie szybszych block time贸w. Je艣li chcesz dowiedzie膰 si臋 wi臋cej na ten temat, zapoznaj si臋 z wyja艣nieniem Ethereum Casper.


Co to s膮 tokeny Ethereum?

Du偶膮 cz臋艣膰 atrakcyjno艣ci Ethereum stanowi mo偶liwo艣膰 tworzenia w艂asnych zasob贸w w 艂a艅cuchu, kt贸re mo偶na przechowywa膰 i przenosi膰 jak ether. Regu艂y rz膮dz膮ce nimi s膮 okre艣lone w inteligentnych umowach, umo偶liwiaj膮c programistom ustawienie okre艣lonych parametr贸w dotycz膮cych ich token贸w. Mog膮 one obejmowa膰 liczb臋 wydanych, spos贸b ich wydania, czy mo偶na je podzieli膰, czy ka偶dy jest zamienny, i wiele innych. Najbardziej znany ze standard贸w technicznych, kt贸ry pozwala na tworzenie token贸w w Ethereum, nazywa si臋 ERC-20 - i dlatego tokeny s膮 powszechnie znane jako tokeny ERC-20.

Funkcjonalno艣膰 tokena zapewnia innowatorom spore pole do popisu z najnowocze艣niejszymi aplikacjami w dziedzinie finans贸w i technologii. Od wydawania jednolitych token贸w s艂u偶膮cych jako waluta w aplikacji, po tworzenie unikatowych token贸w wspieranych zasobami fizycznymi - istnieje du偶a elastyczno艣膰 projektowania. Ca艂kiem mo偶liwe, 偶e najlepsze sposoby 艂atwego i sprawnego tworzenia token贸w, jeszcze nie s膮 nam znane.





Rozdzia艂 3 - Pierwsze kroki z Ethereum

Spis tre艣ci


Jak mog臋 kupi膰 ETH?

Jak kupi膰 ETH za pomoc膮 karty kredytowej/debetowej

Binance pozwala bezproblemowo kupi膰 ETH w przegl膮darce. Aby to zrobi膰:


  1. Przejd藕 do sekcji Kup i Sprzedaj Kryptowaluty.聽
  2. Wybierz kryptowalut臋, kt贸r膮 chcesz kupi膰 (ETH) i walut臋, kt贸r膮 chcesz zap艂aci膰.
  3. Zaloguj si臋 na swoje konto Binance. Je艣li nie masz takowego, zarejestruj si臋 i stw贸rz je, w zaledwie kilka minut.
  4. Wybierz metod臋 p艂atno艣ci.
  5. Je艣li zostaniesz o to poproszony, podaj dane swojej karty kredytowej i zweryfikuj to偶samo艣膰.
  6. To ju偶 wszystko! Zakupione Ethereum zostan膮 przyznane do Twojego konta.


Jak kupi膰 ETH na rynkach peer-to-peer

Mo偶esz r贸wnie偶 kupowa膰 i sprzedawa膰 Ethereum na rynkach peer-to-peer. Pozwala to na zakup monet od innych u偶ytkownik贸w bezpo艣rednio z aplikacji mobilnej Binance. Aby to zrobi膰:


  1. Uruchom aplikacj臋 i zaloguj si臋 lub zarejestruj.
  2. Wybierz opcj臋 One click buy sell, nast臋pnie przycisk Buy w lewym g贸rnym rogu ekranu.
  3. Zostanie wy艣wietlone wiele r贸偶nych ofert sprzeda偶y 鈥 wybierz opcj臋 Buy u preferowanego przez Ciebie sprzedawcy.
  4. Mo偶esz r贸wnie偶 zap艂aci膰 w innych kryptowalutach (zak艂adka By Crypto) lub tradycyjnych walutach (zak艂adka By Fiat).聽
  5. Poni偶ej zostaniesz poproszony o wyb贸r preferowanej metody p艂atno艣ci. Wybierz t膮 kt贸ra najbardziej Ci odpowiada.
  6. Wybierz opcj臋 Buy ETH.
  7. Teraz musisz dokona膰 p艂atno艣ci. Kiedy ju偶 to zrobisz, naci艣nij Mark as paid oraz confirm.
  8. Transakcja zostanie sfinalizowana, kiedy sprzedawca wy艣le Ci Twoje ETH.


Co mog臋 kupi膰 za ether (ETH)?

W przeciwie艅stwie do Bitcoina, Ethereum nie jest przeznaczony wy艂膮cznie do u偶ytku w sieci kryptowalut. Jest to platforma do budowania zdecentralizowanych aplikacji, a jako zbywalny token eter jest paliwem tego ekosystemu. Podstawowym przypadkiem u偶ycia eteru jest narz臋dzie, kt贸re oferuje w sieci Ethereum, czyli paliwo.

Dzi臋ki temu ether mo偶e by膰 r贸wnie偶 wykorzystywany podobnie jak tradycyjna waluta, co oznacza, 偶e mo偶esz kupi膰 towary i us艂ugi za ETH, jak w przypadku ka偶dej innej waluty.


Heatmapa detalist贸w, kt贸rzy akceptuj膮 ether jako p艂atno艣膰. 殴r贸d艂o: cryptwerk.com/coinmap


Do czego u偶ywane jest Ethereum?

Ludzie mog膮 wykorzystywa膰 rodzim膮 walut臋 Ethereum, ETH, jako pieni膮dze cyfrowe lub zabezpieczenia. Wielu postrzega to tak偶e jako magazyn warto艣ci, podobny do Bitcoin. Jednak w przeciwie艅stwie do Bitcoin, blockchain Ethereum jest bardziej programowalny, wi臋c mo偶esz znacznie wi臋cej zrobi膰 z ETH. Mo偶na go wykorzysta膰 jako si艂臋 nap臋dow膮 zdecentralizowanych aplikacji finansowych, zdecentralizowanych rynk贸w, gie艂d, gier i wielu innych.聽


Co je艣li utrac臋 dost臋p do swojego ETH?

Poniewa偶 w obs艂ug臋 transakcji Ethereum nie jest zaanga偶owany 偶aden bank, sam jeste艣 odpowiedzialny za bezpiecze艅stwo swoich monet. Niekt贸rzy preferuj膮 przechowywanie swoich ETH na gie艂dach, podczas gdy inni wol膮 kontrolowa膰 swoje zasoby i u偶ywaj膮 specjalistycznych portfeli kryptowalutowych. Pami臋taj, je艣li korzystasz z portfelu, koniecznie zapisz seed phrase (12 s艂贸w losowych) i przechowuj je w bezpiecznym oraz tajnym miejscu. Seed phrase jest potrzebny, gdyby艣 utraci艂 dost臋p do portfela i chcia艂 odzyska膰 swoje ETH.


Czy mog臋 odwr贸ci膰 transakcj臋 Ethereum?

Po dodaniu danych do blockchainu Ethereum, jest prawie niemo偶liwe, aby je zmieni膰 lub usun膮膰. Oznacza to, 偶e kiedy dokonujesz transakcji, mo偶esz my艣le膰 o tym, jako o umieszczeniu czego艣 w skale. Dlatego zawsze nale偶y dok艂adnie sprawdzi膰, czy wysy艂asz 艣rodki na w艂a艣ciwy adres. Je艣li wysy艂asz du偶膮 ilo艣膰, dobrym pomys艂em mo偶e by膰 wys艂anie najpierw ma艂ej kwoty, aby mie膰 pewno艣膰, 偶e wysy艂asz zasoby na w艂a艣ciwy adres.

Z powodu w艂amania do smart contractu, Ethereum dokona艂o hard forka w 2016 r., gdzie z艂o艣liwe transakcje zosta艂y skutecznie 鈥瀘dwr贸cone鈥. By艂 to jednak ekstremalny przypadek, a nie norma.


Czy transakcje Ethereum s膮 prywatne?

Nie. Wszystkie transakcje dodane do blockchain Ethereum s膮 publicznie widoczne. Mimo 偶e Twoje prawdziwe imi臋 nie widnieje na Twoim adresie Ethereum, obserwator mo偶e by膰 w stanie po艂膮czy膰 go z Twoj膮 to偶samo艣ci膮 za pomoc膮 innych metod.


Czy mog臋 zarabia膰 pieni膮dze za pomoc膮 Ethereum?

Poniewa偶 jest to niestabilny zas贸b, mo偶esz dzi臋ki niemu zar贸wno zarobi膰, jak i straci膰 pieni膮dze. Niekt贸re osoby mog膮 trzyma膰 eter na d艂u偶sz膮 met臋, licz膮c, 偶e sie膰, stanie si臋 globaln膮, programowaln膮 warstw膮 rozliczeniow膮. Inni decyduj膮 si臋 na wymian臋 na inne altcoiny. Obie te strategie wi膮偶膮 si臋 jednak z w艂asnym ryzykiem finansowym.

Jako 偶e jest to g艂贸wny filar ruchu zdecentralizowanego finansowania (DeFi), ETH mo偶e by膰 r贸wnie偶 wykorzystywany do udzielania po偶yczek, jako zabezpieczenie zaci膮gania po偶yczek, bicia aktyw贸w syntetycznych i - w pewnym momencie w przysz艂o艣ci - stakowania.
Niekt贸rzy inwestorzy mog膮 utrzymywa膰 jedynie pozycje long-term z Bitcoinem i nie w艂膮cza膰 偶adnych innych aktyw贸w cyfrowych do swojego portfela. W przeciwie艅stwie do tego, inni mog膮 zdecydowa膰 si臋 na posiadanie ETH i innych altcoin贸w w swoim portfelu lub przeznaczy膰 okre艣lony procent z nich na transakcje kr贸tkoterminowe (np. Transakcje dzienne lub transakcje swingowe). Nie ma jednego uniwersalnego podej艣cia do zarabiania pieni臋dzy na rynkach, a ka偶dy inwestor powinien sam zdecydowa膰, jaka strategia jest najbardziej odpowiednia dla jego profilu i okoliczno艣ci.


Jak mog臋 przechowywa膰 moje ETH?

Istnieje wiele opcji przechowywania monet, z kt贸rych ka偶da ma w艂asne zalety i wady. Tak jak w przypadku wszystkiego, co wi膮偶e si臋 z ryzykiem, najlepszym podej艣ciem mo偶e by膰 rozdzielenie zasob贸w pomi臋dzy r贸偶nymi dost臋pnymi opcjami.
Og贸lnie rzecz bior膮c, rozwi膮zaniami do przechowywania mo偶e by膰 powiernik lub trzymanie na w艂asn膮 r臋k臋. Rozwi膮zanie powiernicze oznacza, 偶e powierzasz swoje monety osobie trzeciej (jak na gie艂dzie). W tym przypadku musisz zalogowa膰 si臋 na dan膮 platform臋 aby dokonywa膰 krypto transakcji.
W trzymaniu na w艂asn膮 r臋k臋 jest wr臋cz przeciwnie 鈥 utrzymujesz kontrol臋 nad w艂asnymi 艣rodkami przy u偶yciu portfela kryptowalut. Portfel nie przechowuje Twoich monet jak jego fizyczny odpowiednik, posiada klucze kryptograficzne, kt贸re umo偶liwiaj膮 dost臋p do Twoich aktyw贸w w blockchainie. Warto znowu wspomnie膰:W przypadku tego rozwi膮zania, Twoim zadaniem jest stworzenie kopii seed phrase'a i zabezpieczenie jej!


Jak wp艂aci膰 ETH na Binance

Je艣li masz ju偶 ether i chcesz wp艂aci膰 go na Binance, mo偶esz po prostu wykona膰 nast臋puj膮ce kroki:

  1. Zaloguj si臋 na swoje konto Binance. Je艣li nie masz takowego, zarejestruj si臋.
  2. Przejd藕 do portfela Spot i wybierz Depozyt.
  3. Wybierz ETH z listy monet.
  4. Wybierz po艂膮czenie i wy艣lij ETH na odpowiedni adres.
  5. To wszystko! Kiedy transakcja zostanie potwierdzona, tw贸j ether zostanie przypisany do konta.


Jak przechowywa膰 ETH na Binance

Je艣li chcesz aktywnie handlowa膰 za pomoc膮 swojego eteru, musisz przechowywa膰 go na swoim koncie Binance. Przechowywanie ETH na Binance jest 艂atwe i bezpieczne oraz pozwala korzysta膰 z zalet ekosystemu Binance, takich jak lending, staking, airdropy i inne, r贸偶ne oferty promocyjne.


Jak wyp艂aci膰 ETH z Binance

Je艣li masz ju偶 ether i chcesz wyp艂aci膰 go z Binance, mo偶esz po prostu wykona膰 nast臋puj膮ce kroki:

  1. Zaloguj si臋 do Binance.
  2. Przejd藕 do portfela Spot i wybierz Withdraw.
  3. Wybierz ETH z listy monet.
  4. Wybierz sie膰
  5. Podaj adres i kwot臋.
  6. Potwierd藕 proces poczt膮 elektroniczn膮.
  7. To wszystko! Kiedy transakcja zostanie potwierdzona, tw贸j ether zostanie przes艂any na podany adres.


Jak przechowywa膰 ETH w portfelu Ethereum

Je艣li chcesz przechowywa膰 ETH we w艂asnym portfelu, masz dwie g艂贸wne opcje: hot wallets i cold wallets.


Hot wallets

Portfel kryptowalutowy, kt贸ry jest w jaki艣 spos贸b pod艂膮czony do Internetu, nazywa si臋 鈥瀐ot walletem鈥. Zwykle b臋dzie to aplikacja mobilna lub stacjonarna, kt贸ra pozwala sprawdza膰 salda oraz wysy艂a膰 lub odbiera膰 tokeny. Poniewa偶 hot wallety s膮 po艂膮czone z sieci膮, s膮 bardziej podatne na ataki, ale tak偶e wygodniejsze w codziennych p艂atno艣ciach. Trust Wallet to przyk艂ad 艂atwego w u偶yciu mobilnego portfela z du偶膮 ilo艣ci膮 obs艂ugiwanych monet.

Cold wallets

Cold wallety to portfele kryptowalutowe, kt贸re nie maj膮 po艂膮czenia z internetem. Poniewa偶 nie ma wektora ataku online, szanse na zhackowanie s膮 og贸lnie ni偶sze. Jednocze艣nie tego typu portfele s膮 zwykle mniej intuicyjne w u偶yciu ni偶 ich internetowe odpowiedniki. Przyk艂ady cold wallet贸w mog膮 obejmowa膰 portfele sprz臋towe lub portfele papierowe, ale korzystanie z portfeli papierowych jest cz臋sto odradzane, poniewa偶 wielu uwa偶a je za przestarza艂e i ryzykowne w u偶yciu.

Aby dowiedzie膰 si臋 wi臋cej o rodzajach portfeli, koniecznie sprawd藕 nasz poradnik Portfele Kryptowalutowe.


Jakie wygl膮daj膮 logo i symbol Ethereum?

Vitalik Buterin zaprojektowa艂 pierwszy emblemat Ethereum. Sk艂ada艂 si臋 z dw贸ch obracanych symboli sumowania 危 (Sigma z greckiego alfabetu). Ostateczny projekt logo (oparty na tym emblemacie) sk艂ada si臋 z romboidalnego kszta艂tu zwanego o艣mio艣cianem otoczonym czterema tr贸jk膮tami. Podobnie jak w przypadku innych walut, mo偶e by膰 przydatne, aby ether mia艂 standardowy symbol Unicode, aby aplikacje i strony internetowe mog艂y z 艂atwo艣ci膮 wy艣wietla膰 warto艣ci eteru. Chocia偶 nie jest tak powszechnie u偶ywany, jak $, dla USD, najcz臋艣ciej stosowanym symbolem dla eteru jest 螢.





Rozdzia艂 4 - Skalowalno艣膰, ETH 2.0 i przysz艂o艣膰 Ethereum

Spis tre艣ci


Czym jest skalowalno艣膰?

M贸wi膮c najpro艣ciej, skalowalno艣膰 jest miar膮 zdolno艣ci systemu do wzrostu. Na przyk艂ad w obliczeniach, sie膰 lub serwer mo偶na skalowa膰 w celu obs艂ugi wi臋kszego zapotrzebowania, za pomoc膮 r贸偶nych metod.

W kryptowalutach skalowalno艣膰 odnosi si臋 do tego, jak bardzo blockchain mo偶e urosn膮膰, aby pomie艣ci膰 wi臋cej u偶ytkownik贸w. Wi臋cej u偶ytkownik贸w oznacza wi臋cej operacji i transakcji, wi臋ksz膮 鈥瀔onkurencj臋鈥 o w艂膮czenie do blockchaina.


Dlaczego Ethereum musi by膰 skalowalne?

Zwolennicy Ethereum uwa偶aj膮, 偶e kolejna iteracja Internetu zostanie zbudowana w艂a艣nie na tej platformie. Tak zwany Web 3.0, spowodowa艂by zdecentralizowan膮 topologi臋 charakteryzuj膮c膮 si臋 brakiem po艣rednik贸w, naciskiem na prywatno艣膰 i przej艣ciem w kierunku prawdziwej w艂asno艣ci swoich danych. Podstawa ta zosta艂aby zbudowana przy u偶yciu przetwarzania rozproszonego w postaci smart kontrakt贸w i rozproszonych protoko艂贸w przechowywania / komunikacji.
Aby to osi膮gn膮膰, Ethereum musi znacznie zwi臋kszy膰 liczb臋 transakcji, kt贸re mo偶e przetwarza膰 bez szkody dla decentralizacji sieci. Obecnie Ethereum nie ogranicza wolumenu transakcji poprzez ograniczanie rozmiaru bloku, jak to robi Bitcoin. Zamiast tego istnieje limit gazu na blok - tylko pewna ilo艣膰 gazu mo偶e zmie艣ci膰 si臋 w danym bloku.

Na przyk艂ad, je艣li limit gazu blokowego wynosi 100 000 gwei i chcia艂by艣 wykona膰 dziesi臋膰 transakcji z limitem gazu 10 000 gwei ka偶da, to by dzia艂a艂o. Podobnie, dwie transakcje po 50 000 gwei. Wszelkie inne transakcje przes艂ane obok nich b臋d膮 musia艂y poczeka膰 na nast臋pny blok.

Nie jest to idealne rozwi膮zanie dla systemu, z kt贸rego korzystaj膮 wszyscy. Je艣li w bloku znajdzie si臋 wi臋cej oczekuj膮cych transakcji ni偶 jest dost臋pnego miejsca, wkr贸tce pojawi膮 si臋 op贸藕nienia. Cena gazu wzro艣nie, a u偶ytkownicy b臋d膮 musieli przebi膰 innych, aby zapewni膰 priorytet swoim transakcjom. W zale偶no艣ci od obci膮偶enia sieci operacje mog膮 sta膰 si臋 zbyt kosztowne w niekt贸rych przypadkach.

Wzrost popularno艣ci CryptoKitties by艂 doskona艂ym przyk艂adem ogranicze艅 Ethereum na tym froncie. W 2017 r., gra oparta na Ethereum zach臋ci艂a zbyt wielu u偶ytkownik贸w do zawierania transakcji w celu hodowania w艂asnych cyfrowych kot贸w (reprezentowanych jako niewymienne tokeny). CryptoKitties sta艂o si臋 tak popularne, 偶e liczba oczekuj膮cych transakcji gwa艂townie wzros艂a, powoduj膮c, przez pewien czas, ekstremalne przeci膮偶enie sieci.


Trylemat skalowalno艣ci blockchaina

Wydaje si臋, 偶e samo podniesienie limitu gazu blokowego z艂agodzi艂oby wszystkie problemy ze skalowalno艣ci膮. Im wy偶szy pu艂ap, tym wi臋cej transakcji mo偶na przetworzy膰 w okre艣lonym przedziale czasowym, prawda?

Niestety, po prostu nie jest to mo偶liwe bez po艣wi臋cenia kluczowych w艂a艣ciwo艣ci Ethereum. Vitalik Buterin zaproponowa艂 Blockchain Trilemma (przedstawion膮 poni偶ej), aby wyja艣ni膰 delikatno艣膰 r贸wnowagi, kt贸r膮 musz膮 osi膮gn膮膰 blockchainy.


The Blockchain Trillema: Skalowalno艣膰 (1), Bezpiecze艅stwo (2) oraz Decentralizacja (3).


Wybieraj膮c optymalizacj臋 dw贸ch z trzech powy偶szych cech, trzecia b臋dzie kula艂a. Blockchainy, takie jak Ethereum i Bitcoin, traktuj膮 priorytetowo bezpiecze艅stwo i decentralizacj臋. Ich algorytmy konsensusowe zapewniaj膮 bezpiecze艅stwo swoich sieci, kt贸re sk艂adaj膮 si臋 z tysi臋cy w臋z艂贸w, ale prowadzi to do niewielkiej skalowalno艣ci. Przy tak wielu w臋z艂ach odbieraj膮cych i sprawdzaj膮cych transakcje, system dzia艂a znacznie wolniej ni偶 scentralizowane alternatywy.
W innym scenariuszu limit gazu blokowego m贸g艂by zosta膰 zniesiony, aby sie膰 osi膮gn臋艂a lepsze bezpiecze艅stwo i skalowalno艣膰, ale na tym z kolei ucierpi decentralizacja.聽

To dlatego, 偶e wi臋cej transakcji w bloku oznacza wi臋ksze bloki, a w臋z艂y w sieci musz膮 je okresowo pobiera膰 i propagowa膰. Proces ten wymaga bardzo mocnego sprz臋tu. Gdy limit gazu blokowego zostanie zwi臋kszony, w臋z艂om trudniej jest sprawdza膰, przechowywa膰 i nadawa膰 bloki.

W rezultacie mo偶na oczekiwa膰, 偶e w臋z艂y nie b臋d膮 w stanie nad膮偶y膰 za sieci膮. Kontynuuj膮c operacj臋 w ten spos贸b, tylko niewielka cz臋艣膰 pot臋偶nych w臋z艂贸w mog艂aby by膰 obs艂ugiwana - prowadz膮c do wi臋kszej centralizacji. W ten spos贸b mo偶na sko艅czy膰 z blockchainem, kt贸ry jest bezpieczny i skalowalny, ale nie by艂by zdecentralizowany.

Wreszcie mo偶emy sobie wyobrazi膰 blockchain, kt贸ry koncentruje si臋 na decentralizacji i skalowalno艣ci. Aby by膰 zar贸wno szybkim, jak i zdecentralizowanym, nale偶y po艣wi臋ci膰 si臋, je艣li chodzi o zastosowany algorytm konsensusowy, co prowadzi do ust臋pstw i s艂abszego bezpiecze艅stwa.


Ile transakcji mo偶e przetworzy膰 sie膰 Ethereum?

W ostatnich latach Ethereum rzadko przekracza艂o dziesi臋膰 transakcji na sekund臋 (TPS). Dla platformy, kt贸ra chce zosta膰 鈥炁泈iatowym komputerem鈥, liczba ta jest zaskakuj膮co niska.
Rozwi膮zania dotycz膮ce skalowania, s膮 od dawna cz臋艣ci膮 planu Ethereum. Plazma jest jednym z przyk艂ad贸w rozwi膮zania skaluj膮cego. Ma on na celu zwi臋kszenie wydajno艣ci Ethereum, ale technika ta mo偶e by膰 r贸wnie偶 stosowana w innych sieciach blockchain.


Czym jest Ethereum 2.0?

Mimo ca艂ego swojego potencja艂u, Ethereum posiada obecnie znaczne ograniczenia. Om贸wili艣my ju偶 kwesti臋 skalowalno艣ci. Kr贸tko m贸wi膮c, je艣li Ethereum ma by膰 kr臋gos艂upem nowego systemu finansowego, musi by膰 w stanie przetwarza膰 znacznie wi臋cej transakcji na sekund臋. Bior膮c pod uwag臋 rozproszony charakter sieci, jest to niezwykle trudny problem do rozwi膮zania, a programi艣ci Ethereum zastanawiaj膮 si臋 nad tym od lat.

Po pierwsze, aby sie膰 by艂a wystarczaj膮co zdecentralizowana, nale偶y wprowadzi膰 ograniczenia. Im wy偶sze s膮 wymagania do obs艂ugi w臋z艂贸w, tym mniej b臋dzie uczestnik贸w i tym bardziej scentralizowana b臋dzie sie膰. Zatem zwi臋kszenie liczby transakcji, kt贸re Ethereum mo偶e przetwarza膰, mo偶e zagrozi膰 integralno艣ci systemu, poniewa偶 zwi臋kszy艂oby r贸wnie偶 obci膮偶enie w臋z艂贸w.

Kolejn膮 wad膮 Ethereum (i innych kryptowalut Proof Of Work) jest to, 偶e jest on niezwykle wymagaj膮cy pod wzgl臋dem zasob贸w. Aby pomy艣lnie do艂膮czy膰 blok do 艂a艅cucha blok贸w, trzeba go "wykopa膰". Utworzenie bloku w ten spos贸b, wymaga wykonywania skomplikowanych oblicze艅, podczas kt贸rych zu偶ywane s膮 ogromne ilo艣ci energii elektrycznej.

Aby rozwi膮za膰 powy偶sze ograniczenia, zaproponowano du偶y zestaw aktualizacji, zwanych pod wsp贸ln膮 nazw膮 Ethereum 2.0 (lub ETH 2.0). Po pe艂nym wdro偶eniu ETH 2.0, wydajno艣膰 sieci powinna znacznie si臋 poprawi膰.


Czym jest Ethereum sharding?

Jak wspomniano powy偶ej, ka偶dy w臋ze艂 przechowuje kopi臋 ca艂ego 艂a艅cucha blok贸w. Po ka偶dym rozszerzeniu ka偶dy w臋ze艂 musi si臋 zaktualizowa膰, co zu偶ywa przepustowo艣膰 i dost臋pn膮 pami臋膰.

Korzystanie z metody zwanej sharding mo偶e nie by膰 ju偶 konieczne. Nazwa odnosi si臋 do procesu dzielenia sieci na podzbiory w臋z艂贸w - to s膮 nasze od艂amki (shardy). Ka偶dy z tych od艂amk贸w b臋dzie przetwarza艂 w艂asne transakcje i umowy, ale mo偶e komunikowa膰 si臋 z szersz膮 sieci膮 od艂amk贸w, je艣li jest to wymagane. Poniewa偶 ka偶dy niezale偶ny fragment weryfikuje si臋 niezale偶nie, nie jest ju偶 konieczne przechowywanie danych z innych niezale偶nych shard贸w.


Sie膰 w marcu 2020 kontra sie膰 po wprowadzeniu shardingu.


Sharding jest jednym z najbardziej z艂o偶onych podej艣膰 do skalowania, kt贸re wymaga du偶o pracy przy projektowaniu i wdra偶aniu. Je艣li jednak zostanie pomy艣lnie wdro偶ony, b臋dzie r贸wnie偶 jednym z najbardziej efektywnych, zwi臋kszaj膮c przepustowo艣膰 sieci o rz臋dy wielko艣ci. 聽


Co to jest Ethereum Plasma?

Ethereum Plasma, tak nazywamy rozwi膮zanie skalowalno艣ci poza 艂a艅cuchem - to znaczy ma ona na celu zwi臋kszenie przepustowo艣ci transakcji poprzez wypchni臋cie transakcji poza blockchain. Pod tym wzgl臋dem wykazuje pewne podobie艅stwa do sidechain贸w i kana艂贸w p艂atno艣ci.

W przypadku Plazmy, 艂a艅cuchy wt贸rne s膮 zakotwiczone w g艂贸wnym blockchainie Ethereum, ale ograniczaj膮 komunikacj臋 do minimum. Dzia艂aj膮 mniej wi臋cej niezale偶nie, chocia偶 u偶ytkownicy nadal polegaj膮 na g艂贸wnym 艂a艅cuchu je艣li chodzi o rozstrzyganie spor贸w lub 鈥瀔o艅czenie鈥 swoich dzia艂a艅 w 艂a艅cuchach wt贸rnych.

Zmniejszenie ilo艣ci danych, kt贸re musz膮 przechowywa膰 w臋z艂y, ma zasadnicze znaczenie dla pomy艣lnego skalowania Ethereum. Podej艣cie Plasma. pozwala programistom na zarysowanie funkcjonowania ich 鈥瀌zieci臋cych鈥 艂a艅cuch贸w w smart kontrakcie dotycz膮cym g艂贸wnego 艂a艅cucha. Nast臋pnie mog膮 tworzy膰 aplikacje z informacjami lub procesami, kt贸re by艂yby zbyt drogie, aby przechowywa膰 / uruchamia膰 w g艂贸wnym 艂a艅cuchu.

W celu uzyskania kompleksowego wprowadzenia do tego tematu, sprawd藕 Co to jest Ethereum Plasma?


Czym s膮 Ethereum rollups?

Rollupy s膮 podobne do Plazmy w tym sensie, 偶e maj膮 na celu skalowanie Ethereum poprzez przeniesienie transakcji poza g艂贸wny 艂a艅cuch blok贸w. Jak wi臋c dzia艂aj膮?聽
Pojedy艅cza umowa w g艂贸wnym 艂a艅cuchu trzyma wszystkie fundusze na 艂a艅cuchu pobocznym oraz posiada kryptograficzny zapis stanu tego 艂a艅cucha. Operatorzy tego pochodnego, kt贸rzy odk艂adaj膮 obligacje w g艂贸wnym kontrakcie, upewniaj膮 si臋, 偶e tylko prawid艂owe przej艣cia stanu s膮 przes艂ane do umowy w mainnecie. Chodzi o to, 偶e stan jest trzymany poza 艂a艅cuchem, wi臋c nie ma potrzeby przechowywania danych we w艂a艣ciwym blockchainie. Kluczowym wyr贸偶nikiem rollup贸w od Plasmy, jest spos贸b przekazywania transakcji do g艂贸wnego 艂a艅cucha. U偶ywaj膮c specjalnego typu transakcji, mo偶na "zwin膮膰" (roll up) du偶膮 ilo艣膰 z nich w jeden specialny blok zwany Rollup Blockiem. 聽聽
Istniej膮 dwa rodzaje zwijania: Optymistyczne i ZK Rollup. Obie gwarantuj膮 poprawno艣膰 transakcji stanu, ale na r贸偶ne sposoby.聽
ZK Rollupy przesy艂aj膮 transakcje przy u偶yciu metody weryfikacji kryptograficznej zwanej zero-knowledge proof a dok艂adniej, podej艣cie nazywane ZK-SNARK. Nie zajmiemy si臋 szczeg贸艂ami dzia艂ania w tym artykule, ale oto, w jaki spos贸b mo偶na go u偶y膰 do rollup贸w. Na tej zasadzie r贸偶ne strony mog膮 sobie wzajemnie udowodni膰, 偶e posiadaj膮 okre艣lon膮 informacj臋, bez ujawniania jej. 聽

W przypadku ZK Rollup贸w, tymi informacjami s膮 przej艣cia stanu przesy艂ane do g艂贸wnego 艂a艅cucha. Ogromn膮 zalet膮 tego podej艣cia, jest fakt, 偶e proces ten mo偶e si臋 odby膰 niemal natychmiast i praktycznie nie ma szans na przekazanie uszkodzonego stanu.

Optimistic Rollups, po艣wi臋caj膮 pewn膮 skalowalno艣膰 dla wi臋kszej elastyczno艣ci. Korzystaj膮c z maszyny wirtualnej o nazwie Optimistic Virtual Machine (OVM), umo偶liwiaj膮 one uruchamianie smart kontrakt贸w na wt贸rnych 艂a艅cuchach. Z drugiej strony nie ma kryptograficznego dowodu, 偶e zmiana stanu przes艂ana do g艂贸wnego 艂a艅cucha jest poprawna. W celu z艂agodzenia tego problemu, u偶ytkownicy mog膮 sprawdzi膰 i odrzuci膰 nieprawid艂owe bloki przes艂ane do g艂贸wnego 艂a艅cucha.聽


Co to jest Ethereum Proof of Stake (PoS)?

Proof of Stake (PoS) to alternatywna metoda dla Proof of Work, odnosz膮ca si臋 do sprawdzania poprawno艣ci blok贸w. W systemie Proof of Stake bloki nie s膮 wydobywane (mined) jako takie, ale wybijane (minted) (czasem nazywane kutymi (forged)). Zamiast g贸rnik贸w konkuruj膮cych si艂膮 hashowania, w臋ze艂 (lub walidator) jest okresowo, losowo, wybierany w celu walidacji bloku kandydata. Je艣li to si臋 powiedzie, otrzymaj膮 wszystkie op艂aty transakcyjne za ten blok i, w zale偶no艣ci od protoko艂u, ewentualnie nagrod臋 za blok.

Poniewa偶 mining nie wchodzi w gr臋, Proof of Stake jest uwa偶any za mniej szkodliwy dla 艣rodowiska. Walidatorzy zu偶ywaj膮 u艂amek energii potrzebnej g贸rnikom i mog膮 mintowa膰 bloki na sprz臋cie klasy konsumenckiej.

Ethereum ma przej艣膰 z PoW do PoS w ramach Ethereum 2.0, z uaktualnieniem znanym jako Casper. Chocia偶 dok艂adna data nie zosta艂a jeszcze ustalona, pierwsza iteracja prawdopodobnie rozpocznie si臋 w 2020 r.


Czym jest staking Ethereum?

W protoko艂ach Proof of Work bezpiecze艅stwo sieci zapewniaj膮 g贸rnicy. G贸rnicy nie oszukuj膮, poniewa偶 marnowaliby energi臋 elektryczn膮 i mog艂oby to spowodowa膰, 偶e strac膮 potencjalne korzy艣ci. W Proof of Stake nie ma takiej teorii gier i istniej膮 r贸偶ne inne 艣rodki kryptoekonomiczne, kt贸re maj膮 na celu zapewnienie bezpiecze艅stwa sieci.
Zamiast ryzyka marnotrawstwa, tym co zapobiega nieuczciwo艣ci jest ryzyko utraty funduszy. Walidatorzy musz膮 postawi膰 stawk臋 (stake) (co oznacza posiadanie tokena), aby kwalifikowa膰 si臋 do walidacji. Jest to ustalona ilo艣膰 etheru, kt贸ra jest tracona, gdy w臋ze艂 pr贸buje oszukiwa膰, lub powoli si臋 wyczerpuje oraz je艣li w臋ze艂 nie odpowiada lub jest offline. Z drugiej strony, je艣li walidator uruchomi dodatkowe w臋z艂y, mo偶e zdoby膰 wi臋cej nagr贸d.


Ile ETH potrzebuje aby zacz膮膰 stakowa膰 na Ethereum?

Szacowana minimalna stawka dla Ethereum wynosi 32 ETH na walidator. Jest tak wysoka, aby koszt pr贸by ataku 51% by艂 wyj膮tkowo wysoki.


Ile mog臋 zarobi膰 na stakowaniu Ethereum?

Odpowied藕 na to pytanie nie jest prosta. Opiera si臋 to oczywi艣cie na stawce, ale tak偶e na ca艂kowitej ilo艣ci ETH postawionej w sieci i stopie inflacji. Jako bardzo przybli偶ony szacunek, obecne obliczenia przewiduj膮 oko艂o 6% rocznych zysk贸w. Pami臋taj, 偶e jest to tylko szacunek i mo偶e ulec zmianie w przysz艂o艣ci.


Na jak d艂ugo moje ETH jest zablokowane podczas stakowania?

B臋dzie kolejka do wycofania ETH z weryfikatora. Je艣li nie ma kolejki, minimalny czas wyp艂aty wynosi 18 godzin, ale jest dynamicznie dostosowywany na podstawie liczby walidator贸w, kt贸re wycofuj膮 si臋 w danym czasie.


Czy istnieje jakie艣 ryzyko zwi膮zane ze stakingiem ETH?

Poniewa偶 jeste艣 weryfikatorem w sieci odpowiedzialnym za utrzymanie jej bezpiecze艅stwa, nale偶y wzi膮膰 pod uwag臋 pewne zagro偶enia. Je艣li w臋ze艂 weryfikatora przejdzie w tryb offline na d艂u偶szy czas, mo偶esz straci膰 znaczn膮 cz臋艣膰 swojej wp艂aty. Ponadto, je艣li wp艂ata, w dowolnym momencie, spadnie poni偶ej 16 ETH, zostaniesz usuni臋ty z grupy walidator贸w.

Warto r贸wnie偶 rozwa偶y膰 bardziej systemowy czynnik ryzyka. Proof of Stake nie by艂 wcze艣niej wdra偶any na tak膮 skal臋, wi臋c nie mo偶emy by膰 ca艂kowicie pewni, 偶e jako艣 nie zawiedzie. Oprogramowanie zawsze b臋dzie zawiera艂o b艂臋dy i luki w zabezpieczeniach, a to mo偶e mie膰 destrukcyjny efekt - zw艂aszcza gdy w gr臋 wchodz膮 miliardy dolar贸w.





Rozdzia艂 5 - Ethereum i zdecentralizowane finanse (DeFi)

Spis tre艣ci


Czym s膮 Zdecentralizowane Finanse (DeFi)?

Zdecentralizowane finanse (lub po prostu DeFi) to ruch, kt贸rego celem jest zdecentralizowanie aplikacji finansowych. DeFi opiera si臋 na publicznych blockchainach open source, do kt贸rych ka偶dy, z po艂膮czeniem do internetu, ma dost臋p za darmo (bez pozwolenia). Jest to kluczowy element do potencjalnego w艂膮czenia miliard贸w ludzi do nowego globalnego systemu finansowego.聽
W rozwijaj膮cym si臋 ekosystemie DeFi, u偶ytkownicy wchodz膮 w interakcje mi臋dzy sob膮 poprzez smart kontrakty i za po艣rednictwem sieci peer-to-peer (P2P) i zdecentralizowanych aplikacji (DApps). Ogromn膮 zalet膮 DeFi jest to, 偶e chocia偶 umo偶liwia to wszystko, u偶ytkownicy nadal zachowuj膮 w艂asno艣膰 swoich funduszy przez ca艂y ten czas.聽

M贸wi膮c najpro艣ciej, ruch zdecentralizowanego finansowania (DeFi) ma na celu stworzenie nowego systemu finansowego wolnego od ogranicze艅 obecnego. Tak si臋 sk艂ada, 偶e ze wzgl臋du na stosunkowo wysoki stopie艅 decentralizacji i du偶膮 baz臋 programist贸w, wi臋kszo艣膰 DeFi jest obecnie budowana na Ethereum.


Do czego mo偶na u偶y膰 DeFi?

Prawdopodobnie ju偶 wiesz, ale jedn膮 z wielkich zalet Bitcoina jest to, 偶e 偶adna partia centralna nie jest potrzebna do koordynowania dzia艂ania sieci. Ale co, je艣li u偶yjemy tego jako naszej podstawowej idei i stworzymy na jej zasadzie programowalne aplikacje? To jest potencja艂 aplikacji DeFi. Brak centralnych koordynator贸w lub po艣rednik贸w oraz brak pojedynczych punkt贸w awarii.聽

Jak wspomniano powy偶ej, jedn膮 z wielkich zalet DeFi jest otwarty dost臋p. Na ca艂ym 艣wiecie s膮 miliardy os贸b, kt贸re nie maj膮 dobrego dost臋pu do 偶adnego rodzaju us艂ug finansowych. Czy potrafisz sobie wyobrazi膰, jak radzi艂by艣 sobie na co dzie艅 bez pewno艣ci zwi膮zanej ze swoimi finansami? Istniej膮 miliardy ludzi, kt贸rzy tak 偶yj膮, i ostatecznie to w艂a艣nie im, stara si臋 s艂u偶y膰 DeFi.


Czy zdecentralizowane finanse (DeFi) dotr膮 kiedykolwiek do mainstreamu?

To wszystko brzmi 艣wietnie, wi臋c dlaczego DeFi nie przej臋艂y jeszcze 艣wiata? C贸偶, obecnie wi臋kszo艣膰 aplikacji DeFi jest trudna w u偶yciu, niezgrabna, cz臋sto psuje si臋 i jest wysoce eksperymentalna. Jak si臋 okazuje, stworzenie nawet samych ram dla tego ekosystemu jest niezwykle trudna, szczeg贸lnie w rozproszonym 艣rodowisku programistycznym.

Rozwi膮zanie wszystkich problem贸w zwi膮zanych z budowaniem ekosystemu DeFi to d艂uga droga dla in偶ynier贸w oprogramowania, teoretyk贸w gier, projektant贸w mechanizm贸w i wielu innych ludzi. Czy jako takie, aplikacje DeFi kiedykolwiek trafi膮 do mainstreamu, oka偶e si臋 w przysz艂o艣ci.


Jakie s膮 aplikacje zdecentralizowanych finans贸w (DeFi)?

Jednym z najpopularniejszych przypadk贸w u偶ycia dla zdecentralizowanego finansowania (DeFi) s膮 monety stablecoin. Zasadniczo s膮 to tokeny na blockchainie, kt贸rych warto艣膰 jest powi膮zana z aktywami 艣wiata rzeczywistego, takimi jak waluta fiat. Na przyk艂ad BUSD jest powi膮zany z warto艣ci膮 USD. To, co sprawia, 偶e tokeny te s膮 wygodne w u偶yciu, to fakt, 偶e poniewa偶 istniej膮 na blockchain, s膮 bardzo 艂atwe do przechowywania i przenoszenia.

Innym popularnym rodzajem aplikacji s膮 te lendingowe. Istnieje wiele us艂ug typu peer-to-peer (P2P), kt贸re pozwalaj膮 po偶ycza膰 艣rodki innym osobom i pobiera膰 w zamian odsetki. W rzeczywisto艣ci jednym z naj艂atwiejszych sposob贸w jest skorzystanie z Binance Lending. Wszystko, co musisz zrobi膰, to przela膰 swoje 艣rodki do portfela lending, a odsetki mo偶esz zarabia膰 ju偶 nast臋pnego dnia!

Prawdopodobnie najbardziej ekscytuj膮c膮 cz臋艣ci膮 DeFi s膮 jednak aplikacje, kt贸re trudno skategoryzowa膰. Mog膮 to by膰 wszelkiego rodzaju zdecentralizowane platformy peer-to-peer, w kt贸rych u偶ytkownicy mog膮 wymienia膰 unikatowe krypto-kolekcje i inne przedmioty cyfrowe. Aplikacje te umo偶liwiaj膮 r贸wnie偶 tworzenie syntetycznych aktyw贸w, na kt贸rych ka偶dy mo偶e stworzy膰 rynek dla praktycznie wszystkiego, co ma warto艣膰. Inne zastosowania mog膮 obejmowa膰 rynki prognoz, instrumenty pochodne i wiele innych.


Zdecentralizowane gie艂dy (DEX) na Ethereum

Zdecentralizowana gie艂da (DEX) to miejsce, kt贸re pozwala na dokonywanie transakcji bezpo艣rednio mi臋dzy portfelami u偶ytkownik贸w. Kiedy handlujesz na Binance, scentralizowanej gie艂dzie, wysy艂asz swoje 艣rodki do Binance i handlujesz za po艣rednictwem jego wewn臋trznych system贸w.
Zdecentralizowane gie艂dy s膮 inne. Dzi臋ki magii smart kontrakt贸w, pozwalaj膮 one handlowa膰 bezpo艣rednio z portfela kryptowalutowego, eliminuj膮c mo偶liwo艣膰 zhackowania gie艂dy i inne zagro偶enia.
Doskona艂ym przyk艂adem zdecentralizowanej gie艂dy jest Binance DEX. Niekt贸re inne godne uwagi przyk艂ady oparte na Ethereum to Uniswap, Kyber Network i IDEX. Wiele z nich pozwala nawet handlowa膰 z portfela sprz臋towego dla zmaksymalizowania bezpiecze艅stwa.


Scentralizowane kontra zdecentralizowane gie艂dy.


Powy偶ej zilustrowali艣my r贸偶nice mi臋dzy scentralizowanymi i zdecentralizowanymi gie艂dami. Po lewej stronie widzimy, 偶e Binance stoi w 艣rodku transakcji mi臋dzy u偶ytkownikami. Je艣li wi臋c Alice chce wymieni膰 token A na token B Boba, musi najpierw zdeponowa膰 swoje aktywa na gie艂dzie. Po wymianie Binance odpowiednio przeniesie salda.

Po prawej stronie znajduje si臋 zdecentralizowana gie艂da. Zauwa偶, 偶e w transakcj臋 nie jest zaanga偶owana 偶adna strona trzecia. Zamiast tego token Alice jest bezpo艣rednio zamieniany na token Boba za pomoc膮 smart kontraktu. W ten spos贸b 偶adna ze stron nie musi ufa膰 po艣rednikowi, poniewa偶 warunki ich umowy s膮 automatycznie wykonalne.

Od lutego 2020 r. DEX s膮 najcz臋艣ciej u偶ywanymi aplikacjami na szczycie blockchainu Ethereum. Natomiast wolumen obrotu w por贸wnaniu ze scentralizowanymi gie艂dami jest wci膮偶 niewielki. Niemniej jednak, je艣li programi艣ci i projektanci DEX zapewni膮 u偶ytkownikom bardziej zach臋caj膮ce do艣wiadczenia, DEX b臋d膮 mog艂y rywalizowa膰 ze scentralizowanymi gie艂dami.





Rozdzia艂 6 - Uczestnictwo w sieci Ethereum

Spis tre艣ci


Czym jest w臋ze艂 (node) Ethereum?

鈥濿臋ze艂 Ethereum鈥 to termin, kt贸rego mo偶na u偶y膰 do opisania programu, kt贸ry w jaki艣 spos贸b wsp贸艂dzia艂a z sieci膮 Ethereum. W臋z艂em Ethereum mo偶e by膰 wszystko, od prostej aplikacji portfela na telefon, po komputer, kt贸ry przechowuje kopi臋 ca艂ego blockchainu.

Wszystkie w臋z艂y dzia艂aj膮 jako jaki艣 punkt komunikacyjny, ale istniej膮 r贸偶ne typy w臋z艂贸w w sieci Ethereum.


Jak dzia艂aj膮 w臋z艂y Ethereum?

Ethereum, w przeciwie艅stwie do Bitcoina, nie ma jednego programu jako implementacji referencyjnej. Ekosystem Bitcoin ma Bitcoin Core jako g艂贸wne oprogramowanie w臋z艂owe, Ethereum ma szereg indywidualnych (ale kompatybilnych) program贸w opartych na Yellow Paper. Popularne opcje obejmuj膮 Geth i Parity.


Ethereum full nodes

Aby po艂膮czy膰 si臋 z sieci膮 Ethereum w spos贸b umo偶liwiaj膮cy niezale偶ne sprawdzanie poprawno艣ci danych blockchain, musisz uruchomi膰 pe艂ny w臋ze艂 za pomoc膮 oprogramowania takiego jak te wspomniane powy偶ej.

Oprogramowanie pobierze bloki z innych w臋z艂贸w i sprawdzi, czy zawarte transakcje s膮 prawid艂owe. Zostan膮 r贸wnie偶 uruchomione wszystkie smart kontrakty, kt贸re zosta艂y wywo艂ane, aby zapewni膰, 偶e otrzymujesz te same informacje, co inni uczestnicy. Je艣li wszystko dzia艂a zgodnie z przeznaczeniem, mo偶emy oczekiwa膰, 偶e ka偶dy w臋ze艂 b臋dzie mia艂 identyczn膮 kopi臋 blockchainu, na swoich komputerach.

Pe艂ne w臋z艂y s膮 niezb臋dne do funkcjonowania Ethereum. Bez wielu w臋z艂贸w rozproszonych po ca艂ym 艣wiecie, sie膰 straci swoje w艂a艣ciwo艣ci odporno艣ci na cenzur臋 i zdecentralizowania.


Ethereum light nodes

Uruchomienie pe艂nego w臋z艂a umo偶liwia bezpo艣redni wp艂yw na kondycj臋 i bezpiecze艅stwo sieci. Pe艂ny w臋ze艂 cz臋sto wymaga osobnej maszyny do obs艂ugi, a tak偶e sporadycznej konserwacji. Lekkie w臋z艂y mog膮 by膰 lepsz膮 opcj膮 dla u偶ytkownik贸w, kt贸rzy nie s膮 w stanie uruchomi膰 pe艂nego w臋z艂a (lub po prostu wol膮 tego nie robi膰).

Jak sama nazwa wskazuje, lekkie w臋z艂y s膮 lekkie - zu偶ywaj膮 mniej zasob贸w i zajmuj膮 minimaln膮 przestrze艅. Jako takie mog膮 dzia艂a膰 na urz膮dzeniach o ni偶szej specyfikacji, takich jak telefony lub laptopy. Niskie wymagania nios膮 za sob膮 pewne konsekwencje: lekkie w臋z艂y nie s膮 w pe艂ni samowystarczalne. Nie synchronizuj膮 w pe艂ni blockchainu i dlatego wymagaj膮 pe艂nych w臋z艂贸w, kt贸re przekazuj膮 im odpowiednie informacje.

Lekkie w臋z艂y s膮 popularne w艣r贸d kupc贸w, us艂ug i u偶ytkownik贸w. S膮 szeroko stosowane do dokonywania i otrzymywania p艂atno艣ci w scenariuszach, w kt贸rych pe艂ne w臋z艂y s膮 uwa偶ane za zb臋dne i zbyt kosztowne w uruchomieniu.

W臋z艂y wydobycia Ethereum (mining nodes)

W臋z艂em wydobywczym mo偶e by膰 zar贸wno light jak i full node. Termin 鈥瀢臋ze艂 wydobywczy鈥 nie jest tak naprawd臋 u偶ywany w ekosystemie Bitcoin, ale mimo to warto zidentyfikowa膰 tak膮 aktywno艣膰.

Aby wydobywa膰 Ethereum, u偶ytkownicy potrzebuj膮 dodatkowego sprz臋tu. Powszechn膮 praktyk膮 jest budowa platformy wydobywczej. Dzi臋ki nim u偶ytkownicy 艂膮cz膮 wiele procesor贸w graficznych (GPU) razem z danymi hashuj膮cymi z du偶膮 pr臋dko艣ci膮.
G贸rnicy maj膮 dwie opcje: wydobycie samemu lub w "kopalni". Samodzielne wydobycie oznacza, 偶e g贸rnik dzia艂a sam, aby tworzy膰 bloki. Je艣li mu si臋 powiedzie, z nikim nie dzieli si臋 nagrodami za wydobycie. Alternatywnie, do艂膮czaj膮c do puli wydobywczej (mining pool), 艂膮czy sw贸j hash rate z si艂膮 innych u偶ytkownik贸w. U艂atwi im to znalezienie bloku, ale b臋d膮 te偶 musieli dzieli膰 si臋 nagrodami za wydobycie.


Jak uruchomi膰 w臋ze艂 Ethereum

Jednym z najlepszych aspekt贸w blockchaina jest otwarty dost臋p. Oznacza to, 偶e ka偶dy mo偶e uruchomi膰 w臋ze艂 Ethereum i wzmocni膰 sie膰, sprawdzaj膮c poprawno艣膰 transakcji i blok贸w.

Podobnie jak Bitcoin, istnieje wiele firm, kt贸re oferuj膮 w臋z艂y Ethereum typu plug-n-play. Mo偶e to by膰 najlepsza opcja, je艣li chcesz tylko uruchomi膰 w臋ze艂 - b膮d藕 jednak przygotowany na dodatkowe op艂aty za wygod臋 tego rozwi膮zania.

Jak wspomniano, Ethereum ma wiele r贸偶nych implementacji oprogramowania w臋z艂贸w, takich jak Geth lub Parity. Je艣li chcesz uruchomi膰 w艂asny w臋ze艂, musisz zapozna膰 si臋 z procesem konfiguracji implementacji, kt贸r膮 chcesz uruchomi膰.

O ile nie chcesz uruchamia膰 specjalnego w臋z艂a zwanego w臋z艂em archiwalnym, laptop klasy konsumenckiej powinien wystarczy膰 do uruchomienia pe艂nego w臋z艂a Ethereum. Jednocze艣nie najlepiej nie robi膰 tego na maszynie codziennego u偶ytku, poniewa偶 mo偶e to j膮 znacznie spowolni膰.聽

Uruchomienie w艂asnego w臋z艂a dzia艂a najlepiej na urz膮dzeniach, kt贸re zawsze mog膮 by膰 w trybie online. Je艣li tw贸j w臋ze艂 przejdzie w tryb offline, synchronizacja z sieci膮 mo偶e zaj膮膰 du偶o czasu, gdy zn贸w b臋dzie on w trybie online. Jako takie, najlepsze rozwi膮zania to urz膮dzenia tanie w budowie i 艂atwe w utrzymaniu. Na przyk艂ad mo偶esz uruchomi膰 lekki w臋ze艂 nawet na Raspberry Pi.


Jak kopa膰 na Ethereum

Poniewa偶 sie膰 wkr贸tce przejdzie na Proof of Stake, wydobywanie w Ethereum nie jest najbezpieczniejszym d艂ugoterminowym planem. Po tym przej艣ciu g贸rnicy Ethereum prawdopodobnie skieruj膮 sprz臋t wydobywczy do innej sieci lub ca艂kowicie si臋 go pozb臋d膮.

Mimo to, je艣li chcesz uczestniczy膰 w wydobyciu Ethereum, b臋dziesz potrzebowa膰 specjalistycznego sprz臋tu, takiego jak procesory graficzne lub uk艂ady ASIC. Je艣li szukasz rozs膮dnych zwrot贸w, najprawdopodobniej potrzebujesz niestandardowego urz膮dzenia g贸rniczego i dost臋pu do taniej energii elektrycznej. Ponadto musisz skonfigurowa膰 portfel Ethereum i oprogramowanie miningowe. Wszystko to wymaga znacznej inwestycji czasu i pieni臋dzy, wi臋c zastan贸w si臋, czy jeste艣 got贸w podj膮膰 to wyzwanie.聽


Co to jest Ethereum ProgPoW?

ProgPoW oznacza programowy dow贸d pracy. Jest to proponowane rozszerzenie algorytmu wydobywania Ethereum, Ethash, kt贸ry ma na celu zwi臋kszenie konkurencyjno艣ci procesor贸w graficznych w stosunku do uk艂ad贸w ASIC.聽
Odporno艣膰 na ASIC (ASIC - resistance) jest od lat przedmiotem intensywnych dyskusji zar贸wno w spo艂eczno艣ci Bitcoin, jak i Ethereum. W przypadku Bitcoina, ASIC sta艂y si臋 dominuj膮c膮 si艂膮 wydobywcz膮 w sieci.聽

W sieci Ethereum, ASIC s膮 obecne, ale znacznie mniej widoczne - znaczna cz臋艣膰 g贸rnik贸w nadal korzysta z uk艂ad贸w GPU. Sytuacja ta mo偶e si臋 jednak wkr贸tce zmieni膰, poniewa偶 coraz wi臋cej firm wprowadza na rynek g贸rnik贸w Ethereum ASIC. Pytanie brzmi, dlaczego ASIC mog膮 stanowi膰 problem?

Z jednego powodu. ASIC mog膮 drastycznie ograniczy膰 decentralizacj臋 sieci. Je艣li g贸rnicy korzystaj膮cy z GPU nie b臋d膮 zarabia膰 i b臋d膮 zmuszeni zako艅czy膰 dzia艂alno艣膰 wydobywcz膮, hash rate mo偶e skoncentrowa膰 si臋 w r臋kach tylko garstki g贸rnik贸w. Co wi臋cej, projektowanie uk艂ad贸w ASIC jest kosztowne, a tylko kilka firm ma do tego odpowiednie mo偶liwo艣ci i zasoby. Stwarza to zagro偶enie monopolizacji po stronie produkcyjnej przez potencjaln膮 centralizacj臋 przemys艂u wydobywczego. W skr贸cie, Ethereum mog艂oby znale藕膰 si臋 w r臋kach kilku korporacji.
Integracja ProgPow jest przedmiotem kontrowersji od 2018 r. Cho膰 niekt贸rzy s膮dz膮, 偶e mo偶e by膰 zdrowy dla ekosystemu Ethereum, inni s膮 temu przeciwni ze wzgl臋du na to, 偶e mo偶e spowodowa膰 hard forka. Wraz z nadchodz膮cym przej艣ciem na Proof of Stake, oka偶e si臋, czy ProgPow zostanie kiedykolwiek wdro偶ony w sieci.


Kto rozwija oprogramowanie Ethereum?

Podobnie jak Bitcoin, Ethereum jest oprogramowaniem typu open source. Ka偶dy mo偶e bra膰 udzia艂 w tworzeniu samego protoko艂u lub tworzy膰 na nim aplikacje. W rzeczywisto艣ci Ethereum ma obecnie najwi臋ksz膮 spo艂eczno艣膰 programist贸w w przestrzeni blockchain.
Zasoby takie jak Andreas Antonopoulos i Mastering Ethereum, Gavina Wooda oraz zasoby programistyczne Ethereum.org s膮 艣wietnymi punktami wyj艣cia dla programist贸w, kt贸rzy chc膮 si臋 zaanga偶owa膰.聽


Czym jest Solidity?

Smart kontrakty zosta艂y pocz膮tkowo opisane w latach 90., ale zastosowanie ich w blockchainach stanowi艂o zupe艂nie nowy zestaw wyzwa艅. Solidity zosta艂o zaproponowana w 2014 r., przez Gavina Wooda i od tego czasu sta艂o si臋 g艂贸wnym j臋zykiem programowania do tworzenia smart kontrakt贸w w Ethereum. Sk艂adniowo przypomina Java, JavaScript i C ++.
Zasadniczo Solidity umo偶liwia programistom pisanie kodu, kt贸ry mo偶na podzieli膰 na instrukcje zrozumia艂e dla maszyny wirtualnej Ethereum (EVM). Je艣li chcesz lepiej zrozumie膰, jak to dzia艂a, GitHub Solidity to dobry pocz膮tek.
Nale偶y zauwa偶y膰, 偶e Solidity nie jest jedynym j臋zykiem dost臋pnym dla programist贸w Ethereum. Inn膮 popularn膮 opcj膮 jest Vyper, kt贸ry sk艂adni膮, bardziej przypomina Pythona.
Udost臋pnij Posty
Zarejestruj konto
Wykorzystaj swoj膮 wiedz臋 w praktyce, otwieraj膮c konto Binance ju偶 dzi艣.