Czym jest Solana (SOL)?
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Czym jest Solana (SOL)?

Czym jest Solana (SOL)?

艢rednio zaawansowany
Opublikowane May 27, 2021Zaktualizowane Feb 8, 2024
7m

TL;DR

Solana to zintegrowana sie膰 blockchain open-source, kt贸ra ma synchronizowa膰 informacje na ca艂ym 艣wiecie z pr臋dko艣ci膮 艣wiat艂a. Sie膰 jest nastawiona na szybkie transakcje i wysok膮 przepustowo艣膰, aby zach臋ci膰 konsument贸w do masowego korzystania z technologii blockchain. Sie膰 Solana jest optymalizowana pod k膮tem op贸藕nie艅 i wydajno艣ci. D膮偶y do tego poprzez takie funkcje, jak nowatorski mechanizm znacznika czasu o nazwie Proof of History (PoH), protok贸艂 propagacji blok贸w Turbine i r贸wnoleg艂e przetwarzanie transakcji.

Od czasu uruchomienia sieci g艂贸wnej w marcu 2020 r. dalsz膮 sprawno艣膰 i odporno艣膰 sieci zapewnia kilka aktualizacji sieci, w tym m.in. QUIC, jako艣膰 us艂ug (QoS) wa偶ona stakingiem oraz lokalne rynki op艂at.

Dzi臋ki Proof of History (PoH) i transakcjom zr贸wnoleglonym sie膰 Solana jest w stanie dor贸wna膰 wydajno艣ci膮 uk艂adom scentralizowanym, a wszystko to w zdecentralizowanej, globalnej sieci blockchain niewymagaj膮cej pozwolenia. U偶ytkownicy mog膮 rozlicza膰 op艂aty transakcyjne i wchodzi膰 w interakcje ze smart kontraktami przy u偶yciu SOL, natywnego tokena sieci. Kolejn膮 innowacj膮 s膮 rozszerzenia token贸w (Token Extensions), czyli zestaw bogatych funkcji natywnie wbudowanych w program token贸w, kt贸ry umo偶liwia realizacj臋 z艂o偶onych zachowa艅, np. transfer贸w poufnych.聽

Wprowadzenie

Skalowalno艣膰 jest jednym z najwi臋kszych wyzwa艅 technologii blockchain. W miar臋 rozwoju sieci cz臋sto natrafiaj膮 na ograniczenia w zakresie szybko艣ci transakcji i czasu potwierdzania. Poniewa偶 sie膰 Solana jest stworzona na nowej architekturze, radzi sobie z tymi ograniczeniami bez uszczerbku dla bezpiecze艅stwa czy decentralizacji.聽

Za艂o偶ona w 2017 roku przez Anatolija Yakovenko z firmy Solana Labs sie膰 blockchain Solana jest obecnie jedn膮 z najcz臋艣ciej wykorzystywanych sieci blockchain na 艣wiecie. Solana ma szereg innowacji, np. PoH i zr贸wnoleglanie, dzi臋ki czemu sprawnie przetwarza dziesi膮tki tysi臋cy transakcji na sekund臋 (TPS) w jednej globalnej maszynie stan贸w.聽

Jak Dzia艂a Solana?

Solana to sie膰 blockchain Proof of Stake (PoS) trzeciej generacji, na kt贸rym ma miejsce wdra偶anie szeregu wyj膮tkowych innowacji, kt贸re maj膮 zapewni膰 wysok膮 wydajno艣膰, szybkie transakcje i niskie op艂aty:聽

  • R贸wnoleg艂o艣膰: Mo偶liwo艣膰 przetwarzania wi臋cej ni偶 jednej transakcji w danym czasie.

  • Proof of History (PoH): Metoda weryfikacji czasu, bez konieczno艣ci stosowania konwencjonalnego znacznika czasu.

  • Tower Byzantine Fault Tolerance (BFT): Zoptymalizowana pod k膮tem PoH wersja Practical BFT.

  • Turbine: Protok贸艂 propagacji blok贸w, kt贸ry zapewnia synchronizacj臋 sieci.

  • Gulf Stream: Protok贸艂 przekazywania transakcji bez pami臋ci.

  • Solana Virtual Machine: R贸wnoleg艂e 艣rodowisko do przetwarzania smart kontrakt贸w.

Te w艂a艣ciwo艣ci zapewniaj膮 wysok膮 sprawno艣膰 sieci, w kt贸rej czas bloku wynosi 400 ms i kt贸ra przetwarza dziesi膮tki tysi臋cy TPS. Dla por贸wnania czas bloku w sieci Bitcoin wynosi oko艂o 10 minut, a w sieci Ethereum mniej wi臋cej 15 sekund.

Posiadacze SOL, mog膮 stakowa膰 swoje tokeny w ramach mechanizmu konsensusu blockchaina, jakim jest PoS. Korzystaj膮c z kompatybilnego portfelu krypto, mo偶esz stakowa膰 swoje tokeny z walidatorami, kt贸rzy przetwarzaj膮 transakcje w sieci. Walidator, kt贸remu si臋 to powiedzie, mo偶e podzieli膰 si臋 cz臋艣ci膮 nagrody z osobami, kt贸re stakowa艂y swoje tokeny. Ten mechanizm nagradzania, zach臋ca walidator贸w i osoby deleguj膮ce do dzia艂ania na korzy艣膰 sieci.聽

Od stycznia 2024 roku Solana ma 2145 walidator贸w i wsp贸艂czynnik Nakamoto na poziomie 31.

Proof of History

艢ledzenie kolejno艣ci transakcji jest znacz膮ce dla kryptowalut. Bitcoin robi to, 艂膮cz膮c transakcje w bloki, a ka偶dy z nich posiada znacznik czasu. Ka偶dy w臋ze艂 musi zweryfikowa膰 dany blok, w porozumieniu z innymi w臋z艂ami. Proces ten powoduje jednak znaczny czas oczekiwania na potwierdzenie bloku, przez w臋z艂y w ca艂ej sieci. Solana stosuje inne podej艣cie, zwane Proof of History (PoH).

Wszystkie wydarzenia i transakcje Solany s膮 hashowane za pomoc膮 funkcji hashowania SHA256, kt贸ra przyjmuje dane wej艣ciowe i wytwarza unikalne i niezwykle trudne do przewidzenia dane wyj艣ciowe. Solana bierze dane wyj艣ciowe z transakcji i u偶ywa ich jako danych wej艣ciowych dla nast臋pnego hashu, wi臋c kolejno艣膰 transakcji jest teraz wbudowana w hashowane dane wyj艣ciowe.

Taki proces hashowania tworzy d艂ugi, nieprzerwany 艂a艅cuch hashowanych transakcji. Dzi臋ki temu transakcje s膮 ustawione w jasnej, weryfikowalnej kolejno艣ci, kt贸r膮 walidator dodaje do bloku, bez konieczno艣ci u偶ycia konwencjonalnego znacznika czasu.

Proces hashowania tak偶e wymaga pewnej ilo艣ci czasu, przez co walidatorzy mog膮 w 艂atwy spos贸b zweryfikowa膰, ile czasu min臋艂o. Poprzez u艂o偶enie transakcji w 艂a艅cuch hash贸w, walidatorzy przetwarzaj膮 i przesy艂aj膮 mniej informacji w ka偶dym bloku. Korzystanie z hashowanej wersji ostatniego stanu transakcji, znacznie skraca czas potwierdzenia nowego bloku.

PoH nie jest mechanizmem konsensusu, ale zamiast tego, sposobem na skr贸cenie czasu, przeznaczonego na potwierdzenie kolejno艣ci transakcji. W po艂膮czeniu z PoS, wyb贸r kolejnego walidatora dla bloku jest znacznie 艂atwiejszy. W臋z艂y potrzebuj膮 mniej czasu na zatwierdzenie kolejno艣ci transakcji, co oznacza, 偶e sie膰 wybiera nowego walidatora znacznie szybciej.

Ni偶sze koszty

Solana ma wyj膮tkowo niskie op艂aty - 艣rednia transakcja kosztuje 0,00025 $. Niskie op艂aty mog膮 usun膮膰 niekt贸re z najwi臋kszych barier wej艣cia na rynek Web3, poniewa偶 op艂aty gas w innych sieciach mog膮 znacz膮co zwi臋kszy膰 koszty dla pojedynczego zakupu.聽

Efektywno艣膰 energetyczna

Poniewa偶 w臋z艂y sieci Solana nie musz膮 mie膰 tyle czasu i zasob贸w do zatwierdzania transakcji 鈥 i poniewa偶 nie ma konieczno艣ci kopania, jak w przypadku sieci Proof of Work (PoW) 鈥 sie膰 ta sta艂a si臋 jedn膮 z najbardziej energooszcz臋dnych sieci blockchain.

Fundacja Solana, organizacja non-profit zajmuj膮ca si臋 zabezpieczaniem i wspieraniem sieci Solana, publikuje regularne audyty zewn臋trzne dotycz膮ce wp艂ywu sieci Solana na energi臋, a tak偶e tego, jak wypada ona na tle innych projekt贸w blockchain oraz ich 艣redniego wykorzystania w gospodarstwach domowych. Z najnowszego raportu, opublikowanego w grudniu 2023 r., wynika, 偶e zu偶ycie energii na transakcj臋 spad艂o o 25%, z 0,879 tys. J do 0,658 tys. J.

Czym Jest SOL?

SOL to rodzimy token u偶ytkowy Solany, kt贸ry sie膰 spala w ramach swojego modelu deflacyjnego. U偶ytkownicy korzystaj膮 z SOL do op艂acania transakcji podczas dokonywania transfer贸w i interakcji ze smart kontraktami. Posiadacze SOL mog膮 tak偶e zosta膰 walidatorami sieci. Podobnie jak w przypadku Ethereum, Solana pozwala deweloperom na budowanie smart kontrakt贸w i tworzenie projekt贸w bazuj膮cych na blockchainie.

SOL u偶ywa protoko艂u SPL; SPL to standard token贸w w Solana blockchain, podobny do ERC-20 na Ethereum. Token SOL ma dwa g艂贸wne zastosowania:

  1. Uiszczanie op艂at za transakcje podczas korzystania z sieci lub smart kontrakt贸w.

  2. Stakowanie token贸w w ramach mechanizmu konsensusu Proof of Stake.

Zdecentralizowane aplikacje (DApps) zbudowane na Solanie tworz膮 nowe przypadki u偶ycia dla SOL i innych token贸w zbudowanych przy u偶yciu standardu SPL.

Ekosystem Solana

Ekosystem Solana znacznie si臋 rozr贸s艂 od czasu uruchomienia wersji beta sieci g艂贸wnej w roku 2020. Od stycznia 2024 r. nad projektami Solana pracuje ponad 2500 deweloper贸w, a w sieci Solana jest ponad milion aktywnych portfeli.聽

Integracj臋 z Solan膮 zapowiedzieli tak偶e tradycyjni giganci gospodarczy. Nale偶膮 do nich Discord (kt贸ry pozwala u偶ytkownikom 艂膮czy膰 swoje profile i Portfele Solana) i ASICS (kt贸ry wykorzysta艂 szyn臋 p艂atno艣ci Solana Pay, aby umo偶liwi膰 klientom zakup limitowanego projektu but贸w).

Szybkie transakcje i wysoka przepustowo艣膰 Solany sprawi艂y, 偶e jest ona wybierana jako sie膰 dla kilku przypadk贸w u偶ycia Web3, takich jak:

  • Sieci zdecentralizowanej infrastruktury fizycznej (DePIN): Sieci 艣wiata rzeczywistego z bod藕cami motywacyjnymi w formie token贸w, np. zdecentralizowany protok贸艂 mapowania Hivemapper, s膮 mo偶liwe dzi臋ki temu, 偶e da si臋 przetwarza膰 transakcje z niezwykle du偶膮 pr臋dko艣ci膮.

  • NFT nowej generacji: W ekosystemie Solana pojawiaj膮 si臋 nowe standardy token贸w niewymiennych, kt贸re umo偶liwiaj膮 tworzenie nowych zastosowa艅 dzi臋ki skalowalno艣ci sieci. NFT wykonywalne (xNFT) firmy Coral to NFT, kt贸re s膮 w stanie uruchomi膰 program, co niesie obietnic臋 stosu sieciowo-aplikacyjnego, kt贸ry b臋dzie funkcjonowa膰 w ca艂o艣ci na portfelu. Skompresowane NFT (cNFT) dzi臋ki drzewom skr贸t贸w radykalnie obni偶aj膮 koszty przechowywania danych w 艂a艅cuchu i zmniejszaj膮 koszt wybicia miliona NFT z milion贸w do setek dolar贸w.

  • P艂atno艣ci: Protok贸艂 Solana Pay zasila ekosystem bezproblemowych, niewymagaj膮cych uprawnie艅 struktur p艂atniczych, kt贸re s膮 w stanie rozlicza膰 p艂atno艣ci w ci膮gu kilku sekund w dzia艂alno艣ci gospodarczej.聽

  • Gry i rozrywka: Przetwarzanie du偶ych transakcji z minimalnym czasem op贸藕nienia otwiera mo偶liwo艣膰 stosowania Web3 w grach, rozrywce i metaverse.

  • DeFi: Wysoka wydajno艣膰 i niskie op艂aty w sieci Solana umo偶liwiaj膮 m.in. tworzenie automatycznych animator贸w rynku i gie艂d zdecentralizowanych.

Co Dalej?

Podczas konferencji Breakpoint 2023 zorganizowanej przez fundacj臋 Solana zwracano uwag臋 na szereg projekt贸w, kt贸re b臋d膮 realizowane w najbli偶szych miesi膮cach i latach, np.:

  • Firedancer: Jump Crypto pracuje nad nowym oprogramowaniem podstawowym sieci Solana o otwartym kodzie 藕r贸d艂owym, 艂膮cznie z drugim klientem dla walidator贸w, kt贸ry od listopada jest w stanie przetwarza膰 1,2 miliona TPS w 艣rodowisku testowym, co jeszcze bardziej zwi臋kszy wydajno艣膰 sieci Solana.

  • Rozszerzenia token贸w: nowy program token贸w uruchomiony w 2024 r. umo偶liwia programistom dodawanie funkcji, np. transfer贸w poufnych, oraz umieszczanie uprawnionych odbiorc贸w na bia艂ej li艣cie bez pisania dodatkowego kodu.

Wnioski Ko艅cowe

Po pojawieniu si臋 na scenie blockchain w 2020 roku, Solana nadal dojrzewa do solidnego, zr贸wnowa偶onego ekosystemu. Od tego czasu sta艂a si臋 popularnym wyborem zar贸wno dla projekt贸w, jak i u偶ytkownik贸w, i wydaje si臋, 偶e mo偶e si臋 jeszcze bardziej rozwin膮膰.

Dalsza Lektura

Udost臋pnij Posty
Zarejestruj konto
Wykorzystaj swoj膮 wiedz臋 w praktyce, otwieraj膮c konto Binance ju偶 dzi艣.