─îo je Solana (SOL)?
Domov
Články
─îo je Solana (SOL)?

─îo je Solana (SOL)?

Stredne pokro─Źil├Ż
Zverejnen├ę May 27, 2021Aktualizovan├ę Feb 8, 2024
7m

Zhrnutie

Solana je integrovan├Ż open-source blockchain s┬ácie─żom synchronizova┼ą glob├ílne inform├ície r├Żchlos┼ąou svetla. Sie┼ą sa zameriava na r├Żchle transakcie a┬ávysok├║ priepustnos┼ą s┬ácie─żom podpori┼ą masov├ę prijatie technol├│gie blockchain spotrebite─żmi. Solana optimalizuje oneskorenie a┬ápriepustnos┼ą. Sna┼ż├ş sa to dosiahnu┼ą prostredn├şctvom funkci├ş, ako je jeho nov├Ż mechanizmus ─Źasov├Żch zna─Źiek naz├Żvan├Ż Proof of History (PoH), protokol ┼í├şrenia blokov Turbine a┬áparaleln├ę spracovanie transakci├ş.

Od spustenia mainnetu v┬ámarci 2020 prinieslo nieko─żko upgradov siete ─Ćal┼í├ş v├Żkon a┬áodolnos┼ą siete vr├ítane QUIC, kvality slu┼żieb v├í┼żenej stakovan├şm (QoS) a┬átrhov s┬ámiestnymi poplatkami.

V─Ćaka mechanizmu Proof of History (PoH) a┬áparaleln├Żm transakci├ím sa sie┼ą Solana m├┤┼że vyrovna┼ą v├Żkonu centralizovan├Żch syst├ęmov, a┬áto v┼íetko na decentralizovanom glob├ílnom blockchaine bez opr├ívnen├ş. Pou┼ż├şvatelia m├┤┼żu na platenie poplatkov za transakcie a┬áinterakciu so smart kontraktmi pou┼ż├şva┼ą SOL, nat├şvny token siete. ─Äal┼íou inov├íciou s├║ roz┼í├şrenia tokenov, ─Źo je s├║bor bohat├Żch funkci├ş nat├şvne zabudovan├Żch do programu tokenov, ktor├Ż umo┼ż┼łuje komplexn├ę spr├ívanie, ako s├║ d├┤vern├ę prevody.┬á

Úvod

┼ák├ílovate─żnos┼ą je jednou z┬ánajv├Ą─Ź┼í├şch v├Żziev technol├│gie blockchain. Popri svojom raste siete ─Źasto ─Źelia obmedzeniam v┬áoblasti r├Żchlosti transakci├ş a┬á─Źasov potvrdenia. Preto┼że Solana je postaven├í na novej architekt├║re, rie┼íi tieto obmedzenia bez ohrozenia bezpe─Źnosti alebo decentraliz├ície.┬á

Blockchain Solana, ktor├Ż v┬ároku 2017 zalo┼żil Anatolij Jakovenko zo spolo─Źnosti Solana Labs, je teraz jedn├Żm z┬ánajpou┼ż├şvanej┼í├şch blockchainov na svete. Solana vyu┼ż├şva mno┼żstvo inov├íci├ş, ako je PoH a┬áparaleliz├ícia, na efekt├şvne spracovanie desiatok tis├şc transakci├ş za sekundu (TPS) v┬ájedinom glob├ílnom stavovom stroji.┬á

Ako Solana funguje?

Solana je blockchain s┬áprotokolom Proof of Stake (PoS) tretej gener├ície, ktor├Ż na umo┼żnenie vysokej priepustnosti, r├Żchlych transakci├ş a┬án├şzkych poplatkov implementoval mno┼żstvo jedine─Źn├Żch inov├íci├ş:┬á

  • Paraleliz├ícia: schopnos┼ą spracova┼ą viac ako jednu transakciu v┬ádanom ─Źase.

  • Proof of History (PoH): met├│da overovania ─Źasu bez potreby klasickej ─Źasovej zna─Źky.

  • Tower BFT (Byzantsk├í odolnos┼ą vo─Źi chyb├ím): verzia Praktickej BFT optimalizovan├í pre PoH.

  • Turb├şna: Protokol ┼í├şrenia blokov, ktor├Ż udr┼żuje sie┼ą synchronizovan├║.

  • Gulf Stream: protokol na preposielanie transakci├ş bez mempoolu.

  • Virtu├ílny stroj Solana: Paraleln├Ż beh smart kontraktov.

Tieto funkcie spolo─Źne tvoria vysokov├Żkonn├║ sie┼ą s┬á─Źasom bloku 400┬áms a┬áschopnos┼ąou spracov├íva┼ą desa┼ątis├şce transakci├ş za sekundu (TPS). Ak to d├íme do kontextu, sie┼ą Bitcoin m├í ─Źas bloku pribli┼żne 10┬ámin├║t a┬áEthereum pribli┼żne 15┬ásek├║nd.

Dr┼żitelia SOL m├┤┼żu stakova┼ą svoje tokeny ako s├║─Źas┼ą mechanizmu konsenzu PoS blockchainu. S┬ákompatibilnou kryptope┼ła┼żenkou m├┤┼żete stakova┼ą svoje tokeny u┬ávalid├ítorov, ktor├ş sprac├║vaj├║ transakcie siete. ├Üspe┼ín├Ż valid├ítor potom m├┤┼że zdie─ża┼ą odmeny s┬át├Żmi, ktor├ş stakovali svoje tokeny. Tento mechanizmus odme┼łovania motivuje valid├ítorov a┬ádeleg├ítov, aby konali v┬ánajlep┼íom z├íujme siete.┬á

K januáru 2024 má Solana 2 145 validátorov a Nakamotov koeficient na úrovni 31.

Proof of History

Sledovanie poradia transakci├ş je pre kryptomeny absol├║tne nevyhnutn├ę. Bitcoin to uskuto─Ź┼łuje sp├íjan├şm transakci├ş do blokov s┬ájednou ─Źasovou zna─Źkou. Ka┼żd├Ż uzol mus├ş tieto bloky overi┼ą na z├íklade konsenzu s┬áostatn├Żmi uzlami. Nev├Żhodou je zna─Źn├Ż ─Źas ─Źakania na uzly, k├Żm sa potvrd├ş blok v┬ácelej sieti. Solana pou┼ż├şva in├Ż pr├şstup s┬án├ízvom Proof of History (PoH).

V┼íetky udalosti a┬átransakcie siete Solana s├║ hashovan├ę pomocou hashovacej funkcie SHA256, ktor├í prij├şma vstup a┬ávytv├íra jedine─Źn├Ż a┬ámimoriadne ┼ąa┼żko predv├şdate─żn├Ż v├Żstup. Solana zoberie v├Żstup transakcie a┬ápou┼żije ho ako vstup pre ─Ćal┼í├ş hash. Poradie transakci├ş je teraz zabudovan├ę do hashovan├ęho v├Żstupu.

Tento proces hashovania vytv├íra dlh├Ż, nepreru┼íen├Ż re┼ąazec hashovan├Żch transakci├ş. Takto vznikne jednozna─Źn├ę, overite─żn├ę poradie transakci├ş, ktor├ę m├┤┼że valid├ítor prida┼ą do bloku bez potreby klasickej ─Źasovej zna─Źky.

Na hashovanie je tie┼ż potrebn├Ż ur─Źit├Ż ─Źas, ─Źo znamen├í, ┼że valid├ítori dok├í┼żu ─żahko overi┼ą, ko─żko ─Źasu uplynulo. Usporiadan├şm transakci├ş v┬áre┼ąazci hashov valid├ítori spracov├ívaj├║ a┬ápren├í┼íaj├║ menej inform├íci├ş na blok. Pou┼ż├şvanie hashovanej verzie najnov┼íieho stavu transakci├ş v├Żznamne skracuje ─Źas potvrdenia blokov.

PoH nie je mechanizmus konsenzu, ide sk├┤r o┬ásp├┤sob skr├ítenia ─Źasu str├íven├ęho potvrdzovan├şm poradia transakci├ş. Pri pou┼żit├ş v┬ákombin├ícii s┬áPoS je v├Żber nasleduj├║ceho valid├ítora bloku ove─ża ─żah┼í├ş. Uzly potrebuj├║ menej ─Źasu na overenie poradia transakci├ş, ─Źo znamen├í, ┼że sie┼ą si nov├ęho valid├ítora vyberie r├Żchlej┼íie.

N├şzke n├íklady

Solana m├í extr├ęmne n├şzke poplatky, priemern├í transakcia stoj├ş 0,00025┬áUSD. N├şzke poplatky m├┤┼żu odstr├íni┼ą niektor├ę z┬ánajv├Ą─Ź┼í├şch prek├í┼żok vstupu Web3, preto┼że poplatky za cenov├Ż mechanizmus gas v┬áin├Żch re┼ąazcoch m├┤┼żu v├Żznamne zv├Ż┼íi┼ą n├íklady na jeden n├íkup.┬á

Energetick├í ├║─Źinnos┼ą

Ke─Ć┼że uzly siete Solana potrebuj├║ ove─ża menej ─Źasu a┬ázdrojov na overenie transakci├ş a┬áke─Ć┼że nie je potrebn├í ┼ąa┼żba ako pri sie┼ąach pou┼ż├şvaj├║cich algoritmus Proof of Work (PoW), ukazuje sa, ┼że Solana je jeden z┬áenergeticky najefekt├şvnej┼í├şch blockchainov.

Nad├ícia Solana Foundation, neziskov├í organiz├ícia, ktor├í sa venuje zabezpe─Źovaniu a┬ápodpore siete Solana, vyd├íva pravideln├ę audity tret├şch str├ín t├Żkaj├║ce sa energetick├ęho vplyvu siete Solana, ako aj jej porovnania s┬áin├Żmi blockchainov├Żmi projektmi a┬áich priemern├Żm vyu┼ż├şvan├şm v┬ádom├ícnostiach. Najnov┼íia spr├íva zverejnen├í v┬ádecembri 2023 nazna─Źila pokles spotreby energie na transakciu o┬á25┬á%, z┬á0,879┬ákJ na 0,658┬ákJ.

─îo je SOL?

SOL je nat├şvny ├║┼żitkov├Ż token siete Solana, ktor├Ż sie┼ą p├íli v┬ár├ímci svojho defla─Źn├ęho modelu. Pou┼ż├şvatelia potrebuj├║ token SOL na platenie poplatkov za transakcie pri prevodoch alebo interakcii so smart kontraktmi. Dr┼żitelia tokenov SOL sa tie┼ż m├┤┼żu sta┼ą valid├ítormi siete. Rovnako ako Ethereum, aj Solana umo┼ż┼łuje v├Żvoj├írom budova┼ą smart kontrakty a┬ávytv├íra┼ą projekty zalo┼żen├ę na blockchaine.

SOL pou┼ż├şva protokol SPL. SPL je ┼ítandard tokenu blockchainu Solana, podobne ako ERC-20 na sieti Ethereum. Token SOL m├í dva hlavn├ę pr├şpady pou┼żitia:

  1. Platba poplatkov za transakcie, ktor├ę vznikn├║ pri pou┼ż├şvan├ş siete alebo smart kontraktov.

  2. Stakovanie tokenov ako s├║─Źas┼ą mechanizmu konsenzu PoS.

Decentralizovan├ę aplik├ície (DApp) postaven├ę na blockchaine Solana vytv├íraj├║ nov├ę pr├şpady pou┼żitia pre token SOL a┬á─Ćal┼íie tokeny vytvoren├ę pomocou ┼ítandardu SPL.

Ekosyst├ęm Solana

Od spustenia hlavnej siete beta v┬ároku 2020 sa ekosyst├ęm Solana mas├şvne rozr├ístol. Od janu├íra 2024 pracuje na projektoch Solana viac ako 2500 v├Żvoj├írov a┬ána Solane je viac ako mili├│n akt├şvnych pe┼ła┼żeniek.┬á

Integr├íciu so sie┼ąou Solana ohl├ísili aj tradi─Źn├ş ekonomick├ş giganti. Patria medzi nich Discord (ktor├Ż umo┼ż┼łuje pou┼ż├şvate─żom prepoji┼ą svoje profily a┬ápe┼ła┼żenky Solana) a┬áASICS (ktor├Ż pou┼ż├şval platobn├║ dr├íhu Solana Pay, aby si z├íkazn├şci mohli k├║pi┼ą dizajn top├ínok z┬álimitovanej ed├şcie).

V─Ćaka r├Żchlym transakci├ím a┬ávysokej priepustnosti je sie┼ą Solana prvou vo─żbou pre viacero pr├şpadov pou┼żitia Web3, napr├şklad:

  • Decentralizovan├ę siete fyzickej infra┼ítrukt├║ry (DePIN): Siete v┬áre├ílnom svete stimulovan├ę tokenmi, ako je decentralizovan├Ż mapovac├ş protokol Hivemapper, s├║ mo┼żn├ę v─Ćaka schopnosti spracov├íva┼ą transakcie extr├ęmne vysokou r├Żchlos┼ąou.

  • NFT novej gener├ície: V┬áekosyst├ęme Solana sa objavuj├║ nov├ę ┼ítandardy nezamenite─żn├Żch tokenov, ktor├ę vyu┼ż├şvaj├║ ┼ík├ílovate─żnos┼ą siete na vytv├íranie nov├Żch sp├┤sobov vyu┼żitia. Spustite─żn├ę NFT (xNFT) od spolo─Źnosti Coral s├║ NFT, ktor├ę dok├í┼żu spusti┼ą program a┬ávytvori┼ą pr├şs─żub webu a┬áz├ísobn├şka aplik├íci├ş, ktor├ę existuj├║ ├║plne v┬ápe┼ła┼żenke. Komprimovan├ę NFT (cNFT) pou┼ż├şvaj├║ stromy merkle na dramatick├ę zn├ş┼żenie n├íkladov na ukladanie ├║dajov v┬ásieti, ─Ź├şm n├íklady na razenie jedn├ęho mili├│na NFT klesaj├║ z┬ámili├│nov na stovky dol├írov.

  • Platby: Protokol Solana Pay podporuje ekosyst├ęm bezprobl├ęmov├Żch platobn├Żch ┼ítrukt├║r bez opr├ívnen├ş, ktor├ę dok├í┼żu uhradi┼ą platby v┬ápriebehu nieko─żk├Żch sek├║nd.┬á

  • Hry a┬áz├íbava: Spracovanie obrovsk├Żch transakci├ş pri minim├ílnom oneskoren├ş umo┼ż┼łuje vyu┼żitie web3 na hry, z├íbavu a┬ámo┼żnosti metaverza.

  • DeFi: Vysok├í priepustnos┼ą a┬án├şzke poplatky organiz├ície Solana umo┼ż┼łuj├║ vytv├íra┼ą automatick├Żch tvorcov trhu, decentralizovan├ę burzy a┬á─Ćal┼íie.

─îo bude ─Ćalej?

Na konferencii Breakpoint 2023, ktor├║ zorganizovala nad├ícia Solana Foundation, bolo uveden├Żch mno┼żstvo projektov, ktor├ę pr├şdu v┬ánadch├ídzaj├║cich mesiacoch a┬árokoch, vr├ítane nasleduj├║cich:

  • Firedancer: Jump Crypto vyv├şja nov├Ż z├íkladn├Ż softv├ęr Solana s┬áotvoren├Żm zdrojov├Żm k├│dom vr├ítane druh├ęho klienta valid├ítora, ktor├Ż od novembra dok├í┼że v┬átestovacom prostred├ş spracova┼ą 1,2┬ámili├│na transakci├ş za sekundu (TPS). T├Żm sa priepustnos┼ą siete Solana zv├Ż┼íi e┼íte viac.

  • Roz┼í├şrenia tokenov: nov├Ż program tokenov spusten├Ż v┬ároku 2024 umo┼ż┼łuje v├Żvoj├írom prid├íva┼ą funkcie, ako s├║ d├┤vern├ę prevody a┬ápovolen├ş pr├şjemcovia bez toho, aby bolo nutn├ę vytv├íra┼ą dodato─Źn├ę programy.

Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Po tom, ─Źo sa Solana objavila na blockchainovej sc├ęne v┬ároku 2020, pokra─Źuje v┬áraste na robustn├Ż, udr┼żate─żn├Ż ekosyst├ęm. Odvtedy sa stala popul├írnou vo─żbou pre projekty aj pou┼ż├şvate─żov a┬ázd├í sa, ┼że je pripraven├í na ─Ćal┼í├ş rast.

Pre─Ź├ştajte si tie┼ż

Zdie─ża┼ą pr├şspevky
Zaregistrujte si ├║─Źet
E┼íte dnes vyu┼żite svoje znalosti v┬ápraxi otvoren├şm ├║─Źtu Binance.