Forex ─░┼člemleri Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Forex ─░┼člemleri Nedir?

Forex ─░┼člemleri Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Jul 6, 2021G├╝ncellenme: Jan 31, 2023
14m

K─▒sa ├ľzet

Forex, i┼člem hacmi ve likidite baz─▒nda d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k piyasas─▒d─▒r. Arac─▒ kurumlar, ┼čirketler, devletler ve di─čer ekonomik birimler uluslararas─▒ ticareti m├╝mk├╝n k─▒lmak i├žin para birimlerini ve forex t├╝revlerini al─▒p satar.┬á

Al─▒m sat─▒m yapanlar da bu piyasay─▒ spek├╝latif ama├žl─▒ kullan─▒r. D├Âviz kurlar─▒ ve faiz oranlar─▒yla ├že┼čitli arbitraj f─▒rsatlar─▒n─▒n yakalanabilmesi, bu piyasay─▒ y├╝ksek hacimde ya da kald─▒ra├žla i┼člem yapmak i├žin pop├╝ler hale getirir.

Forex piyasas─▒, itibari para ├žiftlerinden ve bunlar─▒n piyasa fiyatlar─▒ndan olu┼čur. Bu ├žiftler tipik olarak┬álotlar halinde al─▒n─▒r ve sat─▒l─▒r. Standart bir lot, ├žiftin baz para biriminden 100.000 birim i├žerir, fakat 100 birime kadar inen daha k├╝├ž├╝k lotlar da mevcuttur.

Al─▒m sat─▒m yapanlar, sermayeleriyle yat─▒r─▒m yapabilecekleri miktarlar─▒ art─▒rmak i├žin genellikle kald─▒ra├žtan faydalan─▒r. Bir para birimi ├žiftini gelecekte belirli bir fiyattan al─▒p satmak i├žin alivre (forward) ve takasla (swap) da riski azaltabilirsiniz. Bu iki arac─▒ di─čer al─▒m sat─▒m stratejileriyle ve ├╝r├╝nleriyle kullanmak forex i┼člemleri yapanlar i├žin farkl─▒ bir├žok yat─▒r─▒m f─▒rsat─▒ olu┼čturur.


Giri┼č

Siz forex i┼člemleri yapmasan─▒z da uluslararas─▒ d├Âviz piyasas─▒ g├╝nl├╝k hayat─▒n─▒zda ├žo─ču zaman ├Ânemli bir rol oynar. Menkul k─▒ymetler borsas─▒ndaki bir d├╝┼č├╝┼č├╝n etkileri her zaman ├žok a├ž─▒k olmasa da para biriminizin de─čerindeki bir de─či┼čim, ├╝r├╝n ve hizmetlerin fiyat─▒n─▒ etkileyebilir. Daha ├Ânce yurt d─▒┼č─▒na ├ž─▒kt─▒ysan─▒z da muhtemelen para biriminizi ├ževirmeniz ve g├╝ncel forex kurlar─▒ ve oranlar─▒na ba─čl─▒ bir tutar ├Âdemeniz gerekmi┼čtir.

Forex; menkul k─▒ymet, emtia ve bonolardan farkl─▒l─▒k g├Âsteren e┼čsiz bir varl─▒k s─▒n─▒f─▒d─▒r. Forex'i neyin farkl─▒ k─▒ld─▒─č─▒n─▒ ayr─▒nt─▒l─▒ olarak inceledi─čimizde bu piyasan─▒n neden bu kadar b├╝y├╝k oldu─ču ve ger├žek anlamda k├╝resel bir forex piyasas─▒na neden ihtiya├ž duyuldu─ču ├žok bariz bir hale gelir.┬á



Forex nedir?

Forex ya da FX i┼člemleri (ingilizce foreign exchange, yani yabanc─▒ para biriminden gelir), ulusal para birimlerinin ve di─čer forex ├╝r├╝nlerinin al─▒nmas─▒ ve sat─▒lmas─▒d─▒r. Para birimlerini bir banka ya da d├Âviz b├╝rosunda birbiriyle de─či┼čtirirken kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kan oranlar, do─črudan forex piyasas─▒nda ne oldu─čuna g├Âre belirlenir.
D├Âviz kuru hareketleri ekonomik ko┼čullar─▒n, d├╝nyada ya┼čanan olaylar─▒n, faiz oranlar─▒n─▒n, politikalar─▒n ve di─čer fakt├Ârlerin bir kar─▒┼č─▒m─▒na dayanmaktad─▒r. Sonu├ž olarak, forex son derece┬álikittir ve di─čer finansal piyasalara k─▒yasla en b├╝y├╝k i┼člem hacmine sahiptir.┬á

Forex piyasas─▒ ba┼čl─▒ca iki etkinlik i├žerir: ekonomik i┼člemleri desteklemek i├žin al─▒m sat─▒m ve spek├╝latif al─▒m sat─▒m. Uluslararas─▒ piyasalarda faaliyet g├Âsteren ┼čirketler ve di─čer kurulu┼člar i├žin d├Âviz almak ve satmak bir zorunluluktur. Fonlar─▒ ├╝lkeye getirmek ve yurt d─▒┼č─▒nda mal sat─▒n almak, forex piyasas─▒n─▒n en ├Ânemli kullan─▒m alanlar─▒ aras─▒ndad─▒r.

FX al─▒m sat─▒m─▒n─▒n di─čer yan─▒n─▒ ise spek├╝lat├Ârler olu┼čturur. D├Âviz fiyatlar─▒ndaki ├žok d├╝┼č├╝k de─či┼čimlerden faydalanan k─▒sa vadeli, y├╝ksek hacimli al─▒m sat─▒mlar yayg─▒nd─▒r. Forex, spek├╝lat├Ârler i├žin┬áarbitraj f─▒rsatlar─▒yla dolu bir piyasad─▒r ve bu da piyasan─▒n neden ├žok y├╝ksek bir i┼člem┬áhacmine sahip oldu─čunu k─▒smen a├ž─▒klar.┬á

Al─▒m sat─▒m yapanlar, dalgalanan faiz oranlar─▒ gibi uzun vadeli f─▒rsatlarla da para kazanmay─▒ hedefler. Ekonomik ve jeopolitik olaylar da zaman i├žinde d├Âviz piyasalar─▒nda ciddi dalgalanmalara neden olur. Bug├╝n bir d├Âviz al─▒p bunu tuttu─čunuzda uzun vadede kar elde edebilirsiniz. Piyasayla ayn─▒ ya da aksi y├Ânde i┼člem yapmak i├žin vadeli i┼člem s├Âzle┼čmeleriyle y─▒llar ├Âncesinden d├Âviz kuru ├╝zerinde anla┼čmaya da varabilirsiniz.

Forex i┼člemleri, k├╝├ž├╝k kullan─▒c─▒lar i├žin zorlay─▒c─▒ olabilir. Bor├ž almadan ya da y├╝ksek miktarda bir ba┼člang─▒├ž sermayesi olmadan arbitraj ve k─▒sa vadeli al─▒m sat─▒mlar ├žok daha zor hale gelir. Bu ├Âzellik, d├Âviz piyasas─▒nda g├Ârd├╝─č├╝m├╝z hacmin b├╝y├╝k k─▒sm─▒n─▒n uluslararas─▒ bankalar ve finansal kurumlardan gelmesine neden olur.


Forex ├žifti nedir?

En temelde forex piyasas─▒, iki para biriminin birbirine kar┼č─▒ fiyat─▒n─▒ tan─▒mlayan d├Âviz ├žiftleri i├žerir. Bug├╝ne kadar┬ákripto para al─▒m sat─▒m─▒ yapt─▒ysan─▒z, FX piyasas─▒n─▒n nas─▒l i┼čledi─čine de biraz a┼čina olabilirsiniz. Bir ├žiftte g├Âsterilen ilk para birimi baz d├Âvizdir. ─░kincisi ise kimi zaman kontre d├Âviz olarak da adland─▒r─▒lan kar┼č─▒t d├Âvizdir. Kar┼č─▒t d├Âviz, baz d├Âvizin tek bir birimine kar┼č─▒ bir de─čer olarak ifade edilir.

GBP/USD, 1 ┬ú'un USD cinsinden kar┼č─▒l─▒─č─▒d─▒r. Bu oran, bir rakamla g├Âsterilir. ├ľrne─čin 1,3809, 1 ┬ú'un 1,3809 $ de─čerinde oldu─ču anlam─▒na gelir. GBP/USD, en s─▒k i┼člem g├Âren ├žiftlerden biridir ve kablo olarak da bilinir. Bu takma ad, 19. y├╝zy─▒lda Londra ve New York'taki borsalar aras─▒nda bu oran─▒ ileten transatlantik bir kablodan gelir.


S├Âz konusu forex i┼člemleri oldu─čunda likit bir├žok piyasa bulabilirsiniz. USD/JPY, GBP/USD, USD/CHF ve EUR/USD en y├╝ksek i┼člem hacmine sahip ├žiftler aras─▒nda yer al─▒r. Bu ├žiftler maj├Ârler olarak bilinir ve ABD dolar─▒, Japon yeni, ─░ngiliz sterlini, ─░svi├žre frang─▒ ve euroyu i├žerir.


─░nsanlar neden forex i┼člemleri yapar?

Forex piyasas─▒ yaln─▒zca spek├╝lasyonla ilgili de─čildir. Bankalar, ┼čirketler ve d├Âvize ihtiya├ž duyan di─čer taraflar da uluslararas─▒ i┼člemleri desteklemek i├žin FX i┼člemleri yapar. ┼×irketler, gelecekteki d├Âviz kurlar─▒n─▒n maliyetini sabitlemek i├žin ├Ânceden FX oranlar─▒ ├╝zerine anla┼čmaya varabilir ve buna riskten korunma (hedging) ad─▒ verilir. Bir di─čer kullan─▒m alan─▒ da devletlerin rezervlerini olu┼čturmas─▒ ve d├Âviz endeksleme ya da ithalat─▒/ihracat─▒ art─▒rma gibi ekonomik hedeflerini tutturmas─▒d─▒r.

Forex piyasas─▒ bireysel al─▒m sat─▒m yapanlar i├žin de baz─▒ cazip ├Âzelliklere sahiptir:

  • Kald─▒ra├ž, en k├╝├ž├╝k yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n bile do─črudan eri┼čebildi─činden daha y├╝ksek bir sermayeyle yat─▒r─▒m yapmas─▒na imkan tan─▒r.
  • K├╝├ž├╝k miktarlarda d├Âviz almak m├╝mk├╝n oldu─čundan giri┼č maliyeti d├╝┼č├╝kt├╝r. Menkul k─▒ymetler borsas─▒ndan bir hisse senedi sat─▒n almak size binlerce dolara mal olabilirken FX piyasas─▒na girmek i├žin 100 USD yeterlidir.
  • Neredeyse her zaman i┼člem yapabilirsiniz, bu da forexi t├╝m ├žal─▒┼čma saatleri i├žin uygun bir hale getirir.
  • Piyasada likidite y├╝ksek, al─▒┼č sat─▒┼č fark─▒ ise d├╝┼č├╝kt├╝r.
  • Opsiyonlar ve vadeli i┼člemler standart ├╝r├╝nlerdir. G├╝ncel piyasa fiyat─▒ndan spot al─▒m sat─▒m yapmak istemeyen ki┼čilerin a├ž─▒─ča sat─▒┼č yapmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r.


Forex i┼člemleri nerede yap─▒l─▒r?

NYSE ve NASDAQ gibi merkezi borsalarda i┼člem g├Âren hisse senetlerinin aksine FX i┼člemleri d├╝nyan─▒n d├Ârt bir yan─▒ndaki merkezlerde yap─▒l─▒r. Kat─▒l─▒mc─▒lar borsa d─▒┼č─▒ (OTC) i┼člemlerle do─črudan birbirleriyle al─▒m sat─▒m yapabilir ya da bankalar aras─▒ piyasada yer alan devasa banka ve arac─▒ kurum a─č─▒na kat─▒labilir.┬á

Her bir para birimine y├Ânelik farkl─▒ d├╝zenlemelerin olmas─▒ nedeniyle uluslararas─▒ d├Âviz i┼člemlerini denetlemek zor olabilir. Bir├žok ├╝lke i├ž piyasadaki al─▒m sat─▒mlar─▒ denetleyen kurumlara sahip olsa da bunlar─▒n uluslararas─▒ eri┼čimi s─▒n─▒rl─▒d─▒r. FX i┼člemleri i├žin bir lisans alman─▒z ya da akredite bir arac─▒ kurum kullanman─▒z gerekse de bu durum kullan─▒c─▒lar─▒ di─čer, daha az d├╝zenlemeye tabi piyasalar─▒ kullanmaktan al─▒koymaz.

FX i┼člem hacminin b├╝y├╝k k─▒sm─▒n─▒ ba┼čl─▒ca d├Ârt b├Âlge olu┼čturur: New York, Londra, Tokyo ve Sidney. FX piyasas─▒ merkezi bir noktaya sahip olmad─▒─č─▒ i├žin, FX i┼člemleri yapman─▒za yard─▒mc─▒ olacak bir arac─▒ kurumu d├╝nyan─▒n her yerinde bulabilirsiniz.

Genellikle ├╝cretsiz olan ├ževrimi├ži arac─▒ kurum hizmetlerinde de bir├žok se├ženek mevcuttur. Do─črudan bir komisyon ├Âdemezsiniz, fakat forex arac─▒ kurumlar─▒n─▒n sundu─ču fiyat ger├žek piyasa fiyat─▒ndan farkl─▒ olacakt─▒r. Yeni ba┼čl─▒yorsan─▒z, mikro lotlar al─▒p satman─▒za imkan tan─▒yan bir arac─▒ kurum se├žebilirsiniz. Bu konudan daha ayr─▒nt─▒l─▒ bahsedece─čiz, fakat forex i┼člemlerine ba┼člaman─▒z i├žin bu a├ž─▒k ara en eri┼čilebilir yoldur.


Forex i┼člemlerini benzersiz k─▒lan nedir?

Forex, onu di─čer finansal piyasalardan farkl─▒ k─▒lan bir├žok ├Âzelli─če sahiptir:

  1. Co─črafi kapsama alan─▒ ├žok geni┼čtir. D├╝nya genelinde kabul g├Âren 180 para birimi olmas─▒, neredeyse t├╝m ├╝lkelerde bu para birimleri i├žin piyasalar olu┼čturur.
  2. Son derece likittir ve i┼člem hacmi ├žok y├╝ksektir.
  3. Piyasa fiyatlar─▒ bir├žok k├╝resel etmenden etkilenir. Bunlar─▒n aras─▒nda politikalar, ekonomik ko┼čullar, spek├╝lasyon, para transferleri vb. yer al─▒r.
  4. Haftan─▒n be┼č g├╝n├╝, g├╝nde yakla┼č─▒k 24 saat i┼čleme a├ž─▒kt─▒r. Piyasa tam olarak merkezi olmad─▒─č─▒ i├žin, kullanabilece─činiz bir borsa ya da arac─▒ kurum bulman─▒z neredeyse her zaman m├╝mk├╝nd├╝r. Piyasalar hafta sonu kapal─▒d─▒r, fakat baz─▒ platformlarda ├žal─▒┼čma saatleri d─▒┼č─▒nda al─▒m sat─▒m yapman─▒z da m├╝mk├╝nd├╝r.
  5. Y├╝ksek hacimle i┼člem yap─▒lmad─▒─č─▒ takdirde kar marj─▒ d├╝┼č├╝k olabilir. D├Âviz kurundaki k├╝├ž├╝k de─či┼čimler b├╝y├╝k i┼člemlerle karl─▒ bir hale getirilebilir.


Forex i┼člemleri nas─▒l yap─▒l─▒r?

Bireysel al─▒m sat─▒m yapanlar forex i├žin birka├ž se├ženekten birini tercih edebilir. En basit yol, spot piyasadan bir d├Âviz ├žifti almak ve bunu tutmakt─▒r. ├ľrne─čin, USD/EUR ├žiftinden EUR sat─▒n alabilirsiniz. Kar┼č─▒t d├Âviziniz y├╝kselirse bunu sat─▒p baz d├Âvize d├Ân├╝┼čt├╝rebilir ve kar edebilirsiniz.

Mevcut sermayenizin miktar─▒n─▒ y├╝kseltmek i├žin kald─▒ra├ž da kullanabilirsiniz. Bu durumda, kay─▒plar─▒n─▒z─▒ kar┼č─▒lad─▒─č─▒n─▒z s├╝rece bor├ž ald─▒─č─▒n─▒z fonlarla al─▒m sat─▒m yapabilirsiniz. De─čerlendirilebilecek bir di─čer se├ženek ise bir ├žifti belirli bir tarihte belirli bir fiyat ├╝zerinden alman─▒za ya da satman─▒za imkan tan─▒yan forex┬áopsiyonlar─▒d─▒r. Sizi gelecekte, daha ├Ânceden anla┼č─▒lm─▒┼č bir fiyat ├╝zerinden i┼člem yapmakla y├╝k├╝ml├╝ k─▒lan vadeli i┼člem s├Âzle┼čmeleri de pop├╝lerdir.

Forex i┼člemlerinin heyecan verici bir ├Âzelli─či de faiz oran─▒ farkl─▒l─▒klar─▒ ├╝zerinden kar etme olas─▒l─▒─č─▒d─▒r. D├╝nya genelindeki merkez bankalar─▒n─▒n farkl─▒ faiz oranlar─▒ belirlemesi forex i┼člemleri yapanlar i├žin yat─▒r─▒m f─▒rsatlar─▒ sunar. Paran─▒z─▒ d├Âvize ├ževirerek ve yabanc─▒ bir bankaya yat─▒rarak fonlar─▒n─▒z─▒ ├╝lkenizde tutmaya k─▒yasla daha fazla kazan├ž elde edebilirsiniz.┬á

Fakat para transferi ├╝cretleri, bankac─▒l─▒k ├╝cretleri ve farkl─▒ vergi uygulamalar─▒ gibi ekstra masraflar da vard─▒r. Stratejilerinizin i┼če yaramas─▒ i├žin olas─▒ t├╝m ek masraflar─▒ dikkate almal─▒s─▒n─▒z. Arbitraj f─▒rsatlar─▒ ve kazan├žlar─▒ genellikle ├žok d├╝┼č├╝kt├╝r, dolay─▒s─▒yla kar marj─▒n─▒z da olduk├ža dar olacakt─▒r. Beklenmedik bir ├╝cret, elde etmeyi umdu─čunuz t├╝m kazanc─▒ s─▒f─▒rlayabilir.


Pip nedir?

Pip (y├╝zde noktas─▒), bir forex ├žiftinin hareket edebilece─či en k├╝├ž├╝k fiyat aral─▒─č─▒d─▒r. GBP/USD ├žiftine tekrar bakarsak:


0,0001'lik bir art─▒┼č ya da d├╝┼č├╝┼č bu ├žiftin hareket edebilece─či en d├╝┼č├╝k tutard─▒r (1 pip). Fakat t├╝m para birimleri d├Ârt ondal─▒k basamakla i┼člem g├Ârmez. Kar┼č─▒t d├Âvizin Japon yeni oldu─ču herhangi bir ├žift, bu para biriminde ondal─▒k kullan─▒lmad─▒─č─▒ i├žin standart olarak 0,01'lik bir pipe sahiptir.

Pipette

Baz─▒ arac─▒ kurum ve borsalar standard─▒n d─▒┼č─▒na ├ž─▒karak ondal─▒k basamak say─▒s─▒ daha y├╝ksek ├žiftler sunar. ├ľrne─čin GBP/USD, standart olan d├Ârt yerine be┼č ondal─▒k basamakla i┼člem g├Âr├╝r. USD/JPY normalde iki ondal─▒k basamakl─▒d─▒r, fakat ├╝├že de ├ž─▒kabilir. Buradaki ekstra basama─ča pipette ad─▒ verilir.


Forex i┼člemlerinde lot nedir?

Forex i┼člemlerinde para birimleri lot olarak bilinen belirli miktarlar ├╝zerinden al─▒n─▒r ve sat─▒l─▒r. Menkul k─▒ymetler piyasalar─▒n─▒n aksine, bir├žok d├Âviz daha ├Ânceden belirlenmi┼č de─čerler ├╝zerinden i┼člem g├Ârmektedir. Bir lot genellikle ├žiftteki baz d├Âvizden 100.000 birim i├žerir, fakat mini, mikro ve nano lotlar gibi daha d├╝┼č├╝k miktarlarla al─▒m yapman─▒z da m├╝mk├╝nd├╝r.

Lot

Birim

Standart 

100.000

Mini

10.000

Mikro

1.000

Nano

100

Lotlarla i┼člem yaparken kazan├ž ve kay─▒plar─▒n─▒z─▒ pip de─či┼čimleriyle hesaplaman─▒z kolayd─▒r. ├ľrnek olarak EUR/USD'yi inceleyelim:


Bir standart lotluk EUR/USD sat─▒n ald─▒ysan─▒z, 119.380 $ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda 100.000 ÔéČ alm─▒┼č olursunuz. ├çiftin fiyat─▒ bir pip y├╝kselirse ve lotunuzu satarsan─▒z, bu da kar┼č─▒t d├Âvizde 10 birimlik bir de─či┼čime e┼čit olur. Bu y├╝kseli┼č, 100.000 ÔéČ'nuzu 119.390 $'a sataca─č─▒n─▒z ve 10 $ kar etti─činiz anlam─▒na gelir. Fiyat 10 pip y├╝kselirse, 100 $ kar edersiniz.

Al─▒m sat─▒mlar─▒n gitgide daha dijital bir hale gelmesiyle standart lot b├╝y├╝kl├╝klerinin pop├╝lerli─či, daha esnek se├ženekler kar┼č─▒s─▒nda azalm─▒┼čt─▒r. Di─čer yandan ise b├╝y├╝k bankalar, i┼člem yapt─▒klar─▒ b├╝y├╝k hacimleri kar┼č─▒layabilmek i├žin standart lotlar─▒n─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ 1 milyona kadar ├ž─▒karm─▒┼čt─▒r.


Forex i┼člemlerinde kald─▒ra├ž nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Forex piyasas─▒n─▒n benzersiz ├Âzelliklerinden biri nispeten k├╝├ž├╝k kar marjlar─▒na sahip olmas─▒d─▒r. Kazan├žlar─▒n─▒z─▒ art─▒rabilmeniz i├žin i┼člem yapt─▒─č─▒n─▒z hacmi b├╝y├╝tmeniz gerekir. Bankalar bunu kolayca yapabilir. Bireyler ise yeterli sermayeye eri┼čimleri olmad─▒─č─▒ndan bunun yerine kald─▒ra├ž kullanabilir.

Kald─▒ra├ž, bir arac─▒ kurumdan nispeten d├╝┼č├╝k bir┬áteminatla bor├ž alman─▒za imkan tan─▒r. Arac─▒ kurumlar, kald─▒ra├ž miktarlar─▒n─▒ sunulan sermayenin katlar─▒ olarak g├Âsterir. ├ľrne─čin 10x ya da 20x, paran─▒z─▒n 10 ya da 20 kat─▒ anlam─▒na gelir. 10x kald─▒ra├žl─▒ 10.000 $, size i┼člem yapmak i├žin 100.000 $ sa─člar.
Yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n bu paray─▒ bor├ž almas─▒ i├žin arac─▒ kurumlar taraf─▒ndan olas─▒ kay─▒plar─▒ kar┼č─▒lamak amac─▒yla kullan─▒lacak bir┬ámarjin tutar─▒n─▒ korumas─▒ gereklidir. %10 marjin 10x, %5 marjin 20x ve %1 marjin de 100x'tir. Kald─▒ra├ž sayesinde, bir yat─▒r─▒m─▒n t├╝m kayb─▒n─▒ ya da kazanc─▒n─▒ kald─▒ra├žlanan toplam tutara g├Âre deneyimlersiniz. Di─čer bir deyi┼čle, kald─▒ra├ž kar ve zararlar─▒n─▒z─▒ art─▒r─▒r.

Bir EUR/USD ├Ârne─čini inceleyelim. Bu ├žiftten bir lot istiyorsan─▒z (100.000 ÔéČ), g├╝ncel kura g├Âre yakla┼č─▒k 120.000 $'a ihtiyac─▒n─▒z olacakt─▒r. Bu kadar fona eri┼čimi olmayan bir ki┼čiyseniz, 50x kald─▒ra├ž almay─▒ d├╝┼č├╝nebilirsiniz (%2 marjin). Bu durumda, d├Âviz piyasas─▒nda 120.000 $'a eri┼čmek i├žin yaln─▒zca 2.400 $ sunman─▒z gerekir.

├çiftin de─čeri 240 pip d├╝┼čerse (2.400$), pozisyonunuz kapat─▒l─▒r ve hesab─▒n─▒z likide edilir (t├╝m fonlar─▒n─▒z─▒ kaybedersiniz). Kald─▒ra├ž kulland─▒─č─▒n─▒zda, fiyattaki k├╝├ž├╝k hareketler kay─▒p ya da kazan├žlar─▒n─▒zda ani ve b├╝y├╝k de─či┼čimlere neden olabilir. ├ço─ču arac─▒ kurum, hesab─▒n─▒zdaki marjini art─▒rman─▒za ve ihtiya├ž durumunda fon eklemenize imkan tan─▒r.


Forexte riskten korunma (hedging) nedir?

Fiyat dalgalanmas─▒ ya┼čayan t├╝m para birimlerinde d├Âviz kurunun de─či┼čme ihtimali her zaman mevcuttur. Spek├╝lat├Ârler oynakl─▒ktan kar elde etmeye ├žal─▒┼č─▒rken, baz─▒lar─▒ da istikrara de─čer verir. ├ľrne─čin, uluslararas─▒ alanda b├╝y├╝meyi planlayan bir ┼čirket harcama planlar─▒n─▒ daha iyi yapabilmek i├žin d├Âviz kurunu sabitlemek isteyebilir. Bunu riskten korunma adl─▒ bir s├╝re├žle kolayca yapabilirler.

Spek├╝lat├Ârler bile ekonomik bir ┼čok ya da┬áfinansal krize kar┼č─▒ korunmak i├žin belirli bir d├Âviz kurunu sabitlemek isteyebilir. FX oranlar─▒n─▒z─▒ ├že┼čitli finansal ara├žlarla riskten korumaya ba┼člayabilirsiniz. En yayg─▒n y├Ântemler, vadeli i┼člem ya da opsiyon s├Âzle┼čmeleri kullanmakt─▒r. Bir vadeli i┼člem s├Âzle┼čmesinde, yat─▒r─▒mc─▒ ileri bir tarihte belirli bir oran ve miktar ├╝zerinden i┼člem yapmakla y├╝k├╝ml├╝d├╝r.┬á

Vadeli i┼člem s├Âzle┼čmeleri

Bir y─▒l i├žinde 0,8400'ten (84.000 ÔéČ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda 100.000 $ sat─▒n alma) bir lot USD/EUR sat─▒n almak i├žin bir vadeli i┼člem s├Âzle┼čmesine girdi─činizi varsayal─▒m. Euro B├Âlgesinde sat─▒┼č yap─▒yor ve karlar─▒n─▒z─▒ bir y─▒l i├žinde ├╝lkenize getirmek istiyor olabilirsiniz. Bir vadeli i┼člem s├Âzle┼čmesi, ABD dolar─▒n─▒n euro kar┼č─▒s─▒nda y├╝kselme riskini ortadan kald─▒r─▒r ve mali durumunuzu daha iyi bir ┼čekilde planlaman─▒za yard─▒mc─▒ olur. Bu ├Ârnekte, ABD dolar─▒n─▒n fiyat─▒ y├╝kselirse fonlar─▒n─▒z─▒ ├╝lkenize getirece─činiz a┼čamada her bir euro ile daha az dolar alman─▒z m├╝mk├╝n olacakt─▒r.

Bir y─▒l i├žinde ABD dolar─▒ y├╝kselirse ve USD/EUR 1,0000'de olursa, bir vadeli i┼člem s├Âzle┼čmesinin olmamas─▒ durumunda spot kur 100.000 ÔéČ i├žin 100.000 $ olur. Fakat bu kuru kullanmak yerine daha ├Ânceden anla┼č─▒lm─▒┼č olan 0,8400'den bir lot USD/EUR s├Âzle┼čmesini (84.000 ÔéČ i├žin 100.000 $) uygulamaya koyabilirsiniz. Bu basit ├Ârnekte, i┼člem ├╝cretleri haricinde lot ba┼č─▒nda 16.000 ÔéČ tasarruf etmi┼č olursunuz.

Opsiyonlar 

Opsiyonlar da riskten korunmak i├žin benzer bir yol sunar. Fakat vadeli i┼člemlerin aksine, opsiyonlar size bir varl─▒─č─▒ daha ├Ânceden belirlenmi┼č bir fiyat ├╝zerinden ve belirli bir tarihte ya da daha ├Âncesinde alma ya da satma se├žene─či sunar. Bir sat─▒n alma fiyat─▒n─▒n (prim) ├Âdenmesinin ard─▒ndan, opsiyon s├Âzle┼čmesi sizi d├Âviz ├žiftindeki istenmeyen bir art─▒┼č ya da d├╝┼č├╝┼čten koruyabilir.

├ľrne─čin bir ─░ngiliz ┼čirketi ABD'de ├╝r├╝n ve hizmet sat─▒yorsa, bir GBP/USD al─▒m opsiyonu sat─▒n alabilir. Bu ara├ž, ┼čirketin gelecekte daha ├Ânceden belirlenmi┼č bir fiyattan GBP/USD almas─▒na imkan tan─▒r. ABD dolar─▒ ├Âdemesi yap─▒l─▒rken pound fiyat─▒ y├╝kselmi┼č ya da oran─▒n─▒ korumu┼č olursa, ┼čirket yaln─▒zca opsiyon s├Âzle┼čmesi i├žin ├Âdedi─či fiyat─▒ kaybeder. Fakat e─čer poundun de─čeri dolar kar┼č─▒s─▒nda d├╝┼čm├╝┼čse ┼čirket de oran─▒n─▒ riskten korumu┼č olur ve piyasada sunulandan daha iyi bir fiyat alabilir.

Vadeli i┼člem ve opsiyon s├Âzle┼čmeleri hakk─▒nda daha fazla bilgi i├žin┬áAlivre ve Vadeli ─░┼člem S├Âzle┼čmeleri Nedir?┬áve┬áOpsiyon S├Âzle┼čmeleri Nedir? makalelerimizi okuyabilirsiniz.


G├╝venceli faiz oran─▒ arbitraj─▒

D├╝nya genelinde faiz oranlar─▒n─▒n farkl─▒ olmas─▒ sayesinde, forex i┼člemleri yapanlar bu farklardan arbitraj yaparken d├Âviz kurunun de─či┼čmesi riskini de dengeleyebilir. Bunu yapman─▒n en yayg─▒n yollar─▒ndan biri g├╝venceli faiz oran─▒ arbitraj─▒d─▒r. Bu al─▒m sat─▒m stratejisi, riski azaltmak i├žin d├Âviz ├žiftinin gelecekteki fiyat hareketlerini hedge eder.

1. Ad─▒m: Bir arbitraj f─▒rsat─▒ bulun

├ľrne─čin 1,400 oran─▒ndan EUR/USD ├žiftini ele alal─▒m. Euro b├Âlgesindeki mevduat faiz oranlar─▒ %1'ken ABD'de %2'dir. Dolay─▒s─▒yla, Euro b├Âlgesinde yat─▒r─▒m yap─▒lan 100.000 ÔéČ size bir y─▒l─▒n sonunda 1.000 ÔéČ kar getirir. Fakat bu parayla ABD'de yat─▒r─▒m yapsayd─▒n─▒z d├Âviz kurunun ayn─▒ kalmas─▒ durumunda 2.000 ÔéČ kar ederdiniz. Ancak bu basit ├Ârnek hesap ├╝cretlerini, bankac─▒l─▒k masraflar─▒n─▒ ve dikkate alman─▒z gereken di─čer giderleri hesaba katmamaktad─▒r.

2. Ad─▒m: FX oranlar─▒n─▒z─▒ riskten koruyun

─░leriye y├Ânelik 1,4100'l├╝k oranla bir EUR/USD bir y─▒ll─▒k vadeli i┼člem s├Âzle┼čmesi kullanarak ABD'deki daha iyi faiz oranlar─▒ndan faydalanabilir ve sabit bir kar─▒ garanti alt─▒na alabilirsiniz. ─░leriye y├Ânelik oran, ├╝zerinde anla┼č─▒larak s├Âzle┼čmede kullan─▒lan FX oran─▒d─▒r.┬á

Bir banka ya da arac─▒ kurum, bu oran─▒ farkl─▒ faiz oranlar─▒n─▒ ve g├╝ncel spot fiyat─▒ dikkate alan matematiksel bir form├╝lle hesaplar. ─░leriye y├Ânelik oran, piyasa ko┼čullar─▒na ba─čl─▒ olarak spot orana k─▒yasla bir prim ya da indirim ekler. Arbitraja haz─▒rl─▒k olarak bir lot EUR/USD'yi bir y─▒l i├žinde 1,41 oran─▒ndan satmak ├╝zere bir vadeli i┼člem s├Âzle┼čmesine gireriz.

3. Ad─▒m: Arbitraj─▒ tamamlama

Bu stratejide size 100.000 ÔéČ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda 140.000 $ vermesi i├žin spot piyasada 1,400'den bir lot EUR/USD al─▒rs─▒n─▒z. Spot i┼čleminizden fonlar─▒n─▒z─▒ ald─▒─č─▒n─▒zda bunlar─▒ ABD'de %2 faizle bir y─▒ll─▒─č─▒na yat─▒r─▒rs─▒n─▒z. Y─▒l sonunda elinizde toplam 142.800 $ olur.┬á

Bir sonraki ad─▒m, 142.800 $'─▒ tekrar euroya ├ževirmektir. Vadeli i┼člem s├Âzle┼čmesini kullanarak, 142.800 $'la sabitledi─činiz 1,4100 oran─▒ndan a├ž─▒─ča sat─▒┼č yap─▒p yakla┼č─▒k 101.276,60 ÔéČ al─▒rs─▒n─▒z.

4. Ad─▒m: Karlar─▒ k─▒yaslama

Di─čer her ┼čeyin ayn─▒ kalmas─▒ durumunda oran─▒ hedge ederek ve etmeden ne kadar kar elde edece─činizi k─▒yaslayal─▒m. ABD'de g├╝venceli faiz arbitraj─▒ yapman─▒z─▒n ard─▒ndan 101.276,60 ÔéČ'nuz olur. Hedge yapmasayd─▒n─▒z, daha ├Ânce de bahsetti─čimiz gibi 102.000 ÔéČ'nuz olurdu. Bu durumda, insanlar daha d├╝┼č├╝k kar elde etmelerine ra─čmen neden hedging yaparlar?┬á

├ľncelikle, d├Âviz kurunda dalgalanmalar ya┼čanmas─▒ riskinden ka├ž─▒nmak i├žin hedging yap─▒l─▒r. Bir d├Âviz ├žiftinin bir y─▒l boyunca ayn─▒ oranda kalmas─▒ ├žok nadirdir. Dolay─▒s─▒yla, 723,40 ÔéČ daha az kar edilmi┼č olsa da en az─▒ndan 1.276,60 ÔéČ garanti alt─▒na al─▒nm─▒┼č olur. Di─čer etmen ise merkez bankas─▒n─▒n faiz oran─▒n─▒ bir y─▒l i├žinde de─či┼čtirmeyece─či varsay─▒m─▒d─▒r ki bu da her zaman i├žin do─čru olmayabilir.



Son S├Âz

Forex piyasas─▒ uluslararas─▒ ekonomi, ticaret ve k├╝resel i┼člerle ilgilenen herkes i├žin menkul k─▒ymet ve hisselere kar┼č─▒ benzersiz bir alternatif sunar. Forex i┼člemleri, k├╝├ž├╝k yat─▒r─▒mc─▒lar i├žin kriptodan ya da menkul k─▒ymetlerden daha zor eri┼čilebilir gibi g├Âz├╝kebilir. Fakat ├ževrimi├ži arac─▒ kurumlar─▒n say─▒s─▒n─▒n artmas─▒ ve halka finansal hizmetler sunmaya y├Ânelik artan rekabet sayesinde forex piyasas─▒na ula┼čmak o kadar da zor de─čildir. Bir├žok forex yat─▒r─▒mc─▒s─▒, di┼če dokunur karlar elde etmek i├žin kald─▒ra├žtan faydalan─▒r. Bu stratejiler y├╝ksek seviyede likidasyon riski ta┼č─▒r. Bu nedenle, risk almadan ├Ânce mekanizmalar─▒ anlad─▒─č─▒n─▒zdan emin olun.