2008 Finansal Krizi
Ana sayfa
Makaleler
2008 Finansal Krizi

2008 Finansal Krizi

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Dec 31, 2018G├╝ncellenme: Jun 9, 2023
4m

2008 Finansal Krizi: Ge├žmi┼či ve Bug├╝n├╝

2008ÔÇÖde finansal kriz k├╝resel ekonomiyi sarst─▒. ┼×imdi bundan on y─▒l sonra, insanlar kurallar─▒n ne y├Ânde de─či┼čti─čini ┬áve daha da ├Ânemlisi gelecekte bu t├╝r ekonomik krizlerden nas─▒l ka├ž─▒nmak gerekti─čini merak ediyor.┬á

Y├╝ksek riskli konut kredisi piyasas─▒nda ┬ába┼člayan kriz daha sonra b├╝y├╝k ├žapl─▒ k├╝resel bir finansal krize ve durgunlu─ča d├Ân├╝┼čt├╝. B├╝y├╝k ├žapl─▒ kurtarma paketlerinden, ortaya ├ž─▒kan ekonomik d├╝┼č├╝┼če kadar bir├žok ki┼či daha ├Ânce g├╝vendikleri k├╝resel bankac─▒l─▒k sistemlerinin ┬áistikrar─▒n─▒ ve ┼čeffafl─▒─č─▒n─▒ sorgular hale geldi.┬á


Finansal Kriz s├╝resince ne oldu?

B├╝y├╝k BuhranÔÇÖdan beri en k├Ât├╝ ekonomik felaket olarak bilinen 2008 finansal krizi d├╝nya ekonomisine b├╝y├╝k zarar verdi. Bunun sonucunda, ev fiyatlar─▒nda d├╝┼č├╝┼če ve i┼čsizlikte keskin bir art─▒┼ča sebep olan B├╝y├╝k Durgunluk meydana geldi. Krizin yans─▒malar─▒ ├žok geni┼č bir alana yay─▒ld─▒ ve bug├╝n hala finansal sistemleri etkilemeye devam ediyor.┬á

A.B.DÔÇÖde sekiz milyondan fazla ki┼či i┼člerini kaybetti, yakla┼č─▒k 2.5 milyon i┼čyeri zarar g├Ârd├╝ ve 2 y─▒ldan k─▒sa s├╝rede d├Ârt milyona yak─▒n ev haczedildi. G─▒da yetersizli─činden, gelir e┼čitsizli─čine bir├žok insan sisteme olan inanc─▒n─▒ kaybetti.

Durgunluk resmi olarak 2009 y─▒l─▒nda sona erse de, ├Âzellikle A.B.DÔÇÖde bir├žok ki┼či daha uzun s├╝re s─▒k─▒nt─▒ ├žekmeye devam etti. ─░┼čsizlik oran─▒ 2009ÔÇÖda %10ÔÇÖa ula┼čt─▒ ve ancak 2016ÔÇÖda kriz ├Âncesi d├Ânemdeki oralanlar─▒na geriledi.┬á


B├╝y├╝k DurgunlukÔÇÖa Ne Sebep Oldu?

Sebep olarak bak─▒ld─▒─č─▒nda su├žlanacak ├žok say─▒da etmen mevcut. ÔÇťM├╝kemmel f─▒rt─▒naÔÇŁ alttan alta geli┼čiyordu ve bir kere k─▒r─▒lma noktas─▒na ula┼čt─▒─č─▒nda finansal kriz meydana geldi. Finansal kurumlar y├╝ksek riskli krediler (├žo─čunlukla mortgage olarak) veriyordu ve bu da sonunda vergi m├╝kelleflerinin finanse etti─či b├╝y├╝k ├žapl─▒ bir kurtarma operasyonuna d├Ân├╝┼čt├╝.┬á

2008 finansal krizinin ger├žek sebebi ├žok komplike olsa da, zincirleme etkiyi ba┼člatan ve finansal sistemde ├žatlaklar meydana getiren AmerikaÔÇÖn─▒n konut piyasas─▒ oldu. Bunu Lehman Brothers ┼čirketinin iflas─▒ takip etti ki bunun ┬áAmerika ve Avrupa ekonomisi ├╝zerinde son derece olumsuz etkileri ┬áoldu. Sonu├ž olarak, halk bankalar─▒n potansiyel eksikliklerini fark etmeye ba┼člad─▒ ve bu da ┬ák├╝resel ekonominin birbirine nas─▒l ba─čl─▒ oldu─čuna dayanarak d├╝nya ├žap─▒nda belirgin ┬ábozulmalara sebep oldu.┬á


Bug├╝n neden hala ├Ânemlidir?

Finansal krizin ├╝zerinden on y─▒l ge├žmi┼č olmas─▒na ra─čmen hala baz─▒ kayg─▒lar mevcut. Gerilemenin etkileri hala canl─▒ ve tarihsel standartlara k─▒yasla k├╝resel ekonomi g├Ârece daha zay─▒f ┼čekilde kendini toparl─▒yor. Y├╝ksek riskli krediler yine verilmeye ba┼čland─▒ ve ├Ânde─čer oranlar bugun d├╝┼č├╝k olsa da bu durum k─▒sa s├╝rede de─či┼čebilir.┬á

Reg├╝lat├Ârler 2008 y─▒l─▒ndan bu yana k├╝resel finansal sistemin de─či┼čti─či ve g├╝venlik ├Ânlemlerinin b├╝y├╝k oranda artt─▒r─▒ld─▒─č─▒ konusunda ─▒srar ediyor. Bu nedenle, bir ├žok ki┼či bug├╝n k├╝resel finansal sistemin ┬áon y─▒l ├Âncesine k─▒yasla daha g├╝├žl├╝ oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yor.┬á

Di─čer yandan, baz─▒lar─▒ hala ÔÇťBu tip bir ekonomik kriz tekrar meydana gelebilir mi?ÔÇŁ diye kayg─▒lan─▒yor. K─▒sa cevap; evet, her┼čey m├╝mk├╝n. Yap─▒lan bir├žok de─či┼čikli─če ┬áve koyulan yeni kurallara ra─čmen hala devam eden temel sorunlar mevcut.┬á

┼×unu unutmamak gerekir ki, 2008 finansal krizi politikalar─▒n ├Ânemli oldu─čunu bize g├Âsteriyor. 2008ÔÇÖde meydana gelen olaylar─▒n nedeni en temelde reg├╝lat├Ârler, politikac─▒lar ve kurallar─▒ belirleyenlerin y─▒llar ├Âncesinde ald─▒klar─▒ kararlard─▒. Uygulanan zay─▒f kontrolden, ┼čirket k├╝lt├╝r├╝n├╝n etkisine, B├╝y├╝k Durgunluk hi├ž de geride kalm─▒┼č de─čil. ┬á


Bitcoin ve Di─čer Kripto Paralar─▒n Geli┼čmesi

2008ÔÇÖde finansal krizin y├╝kselmesi geleneksel bankac─▒l─▒k sistemleriyle ili┼čkili baz─▒ riskleri ortaya ├ž─▒kar─▒rken, 2008 ayn─▒ zamanda yarat─▒lan ilk kripto para olan BitcoinÔÇÖin do─čum y─▒l─▒yd─▒.┬á

A.B.D. Dolar─▒ ya da ─░ngiliz poundu gibi itibari paralar─▒n aksine Bitcoin ve di─čer kripto paralar merkeziyetsizdir yani ulusal bir devlet ya da merkez bankas─▒ taraf─▒ndan kontrol edilmez. Bunun yerine, yeni coinlerin olu┼čturulmas─▒ ├Ânceden tan─▒ml─▒ kurallar (protokol) ile belirlenir.

Bitcoin protokol├╝ ve altta yatan Proof of Work mutabakat algoritmas─▒ yeni kripto para birimlerinin d├╝zenli bir program─▒ takip ederek olu┼čturulmas─▒n─▒ sa─člar. Yeni coinlerin yarat─▒lmas─▒ madencilik olarak bilinen bir s├╝rece dayal─▒d─▒r. Madenciler yaln─▒zca yeni coinlerin sisteme girmesinden de─čil ayn─▒ zamanda i┼člemlerin do─črulama ve onaylamas─▒n─▒ yaparak a─č─▒n g├╝venli─čini sa─člamaktan da sorumludur.┬á
Buna ek olarak protokol, d├╝nya ┬á├╝zerinde toplam 21 milyon Bitcoin olabilece─čini garanti eden bir belirli maksimum arz ortaya koyar. Bu da mevcut ve gelecekteki Bitcoin miktar─▒na y├Ânelik s├╝rprize yer olmamas─▒n─▒ sa─člar. Dahas─▒, Bitcoin kaynak kodu a├ž─▒k kaynakl─▒d─▒r yani herhangi biri kodu kontrol edebilir ya da kodun geli┼čimine katk─▒da bulunabilir. ┬á


Sonu├ž

2008 finansal krizinin ├╝zerinden on y─▒l ge├žmi┼č olmas─▒na ra─čmen insanlar uluslararas─▒ bankac─▒l─▒k sisteminin ger├žekte ne kadar hassas oldu─čunu unutmad─▒lar. Kesin emin olmam─▒z m├╝mk├╝n de─čil fakat bunun Bitcoin gibi merkeziyetsiz dijital para biriminin olu┼čturulmas─▒n─▒n alt─▒nda yatan sebeplerden biri olmas─▒ ├žok muhtemel.┬á

Kripto paralar─▒n ├Ân├╝nde hala uzun bir yol var fakat itibari para sistemlerine kar┼č─▒ uygulanabilir bir alternatif sunduklar─▒ kesin. B├Âylesi bir alternatif ekonomik a─č finansal ba─č─▒ms─▒zl─▒k getirebilir ve geli┼čmekte olan daha iyi bir toplum olu┼čturma potansiyeline kesinlikle sahiptir.┬á

G├Ânderiler Payla┼č─▒n
Hesap olu┼čturun
Hemen bir Binance hesab─▒ olu┼čturarak bilgilerinizi uygulamaya d├Âk├╝n.