Yat─▒r─▒m Getirisi (ROI) Nas─▒l Hesaplan─▒r?
Ana sayfa
Makaleler
Yat─▒r─▒m Getirisi (ROI) Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Yat─▒r─▒m Getirisi (ROI) Nas─▒l Hesaplan─▒r?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Oct 26, 2020G├╝ncellenme: Jan 31, 2023
5m

K─▒sa ├ľzet

ROI, bir yat─▒r─▒m─▒n performans─▒n─▒ ├Âl├žmenin bir yoludur. Tahmin edebilece─činiz gibi, farkl─▒ yat─▒r─▒mlar─▒n karl─▒l─▒─č─▒n─▒ k─▒yaslamak i├žin de olduk├ža ba┼čar─▒l─▒d─▒r. Daha y├╝ksek yat─▒r─▒m getirisine sahip bir yat─▒r─▒m, d├╝┼č├╝k (ya da negatif) yat─▒r─▒m getirisine sahip bir yat─▒r─▒mdan daha iyidir. Kendi portf├Ây├╝n├╝z├╝n yat─▒r─▒m getirisini nas─▒l ├Âl├žebilece─činizi ├Â─črenmek ister misiniz? Makalemizi okumaya devam edin.


Giri┼č

─░ster┬ág├╝nl├╝k ya da dalgal─▒ al─▒m sat─▒m ister uzun vadeli yat─▒r─▒mlar yap─▒yor olun performans─▒n─▒z─▒ her zaman ├Âl├žmeniz gerekir. Aksi takdirde, ba┼čar─▒l─▒ olup olmad─▒─č─▒n─▒z─▒ ├Â─črenmeniz m├╝mk├╝n olmaz. Al─▒m sat─▒m yapman─▒n en b├╝y├╝k avantajlar─▒ndan biri objektif ├Âl├ž├╝tler kullanarak performans─▒n─▒z─▒ detayl─▒ bir ┼čekilde ├Âl├žebilmenizdir. Bu da duygusal ya da bili┼čsel yanl─▒l─▒klar─▒n─▒z─▒ bir kenara b─▒rakman─▒za b├╝y├╝k oranda yard─▒mc─▒ olur.┬á

├ľl├ž├╝m yapmak nas─▒l bir fayda sunar? ─░nsan zihni, d├╝nyay─▒ anlama ├žabas─▒yla etraf─▒ndaki her ┼čeyi bir hikayeye oturtma e─čilimindedir. Fakat say─▒lardan ka├žamazs─▒n─▒z. Negatif getiriler elde ediyorsan─▒z, stratejinizde de─či┼čtirmeniz gereken bir ┼čeyler oldu─ču ├žok a├ž─▒kt─▒r. Benzer ┼čekilde, performans─▒n─▒z─▒n iyi oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorsan─▒z fakat say─▒lar bunu yans─▒tm─▒yorsa, muhtemelen yanl─▒l─▒klar─▒n─▒z─▒n kurban─▒ olmu┼čsunuzdur.

Daha ├Ânceki makalelerimizde┬árisk y├Ânetimi,┬ápozisyon b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ve┬ástop loss kullan─▒m─▒ndan bahsetmi┼čtir. Peki, yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒n performans─▒n─▒ nas─▒l ├Âl├žebilirsiniz? Ve birden fazla yat─▒r─▒m─▒n performans─▒n─▒ nas─▒l k─▒yaslayabilirsiniz? Bu noktada, yat─▒r─▒m getirisini hesaplamak faydal─▒ olabilir. Bu makalede, yat─▒r─▒m getirisinin (ROI) nas─▒l hesapland─▒─č─▒ndan bahsedece─čiz.


Yat─▒r─▒m Getirisi (ROI) nedir?

Yat─▒r─▒m getirisi (ROI) kullan─▒larak bir yat─▒r─▒m─▒n karl─▒l─▒─č─▒ ├Âl├ž├╝lebilir. Ayr─▒ca farkl─▒ yat─▒r─▒mlar─▒n performans─▒n─▒ da ROI ile k─▒yaslamak m├╝mk├╝nd├╝r.

Getirileri hesaplaman─▒n birden fazla yolu vard─▒r ve ├Ân├╝m├╝zdeki b├Âl├╝mde bunlar─▒n birka├ž─▒ndan bahsedece─čiz. Fakat ┼čimdilik, yat─▒r─▒m getirisinin ba┼člang─▒├žtaki yat─▒r─▒ma k─▒yasla kazan├ž ve kay─▒plar─▒ ├Âl├žt├╝─č├╝n├╝ anlamak yeterlidir. Di─čer bir deyi┼čle yat─▒r─▒m getirisi, bir yat─▒r─▒m─▒n karl─▒l─▒─č─▒n─▒ yakla┼č─▒k olarak ortaya koyar. Ba┼člang─▒├žtaki yat─▒r─▒ma k─▒yasla pozitif bir ROI kar, negatif bir ROI ise kay─▒p anlam─▒na gelir.

ROI hesaplamas─▒ yaln─▒zca al─▒m sat─▒m ve yat─▒r─▒ma de─čil, herhangi bir t├╝rde ticari faaliyete ya da sat─▒n al─▒m i┼člemine de uygulanabilir. Bir restoran sat─▒n almak ya da a├žmak istiyorsan─▒z, ├Ânce say─▒larla biraz ha┼č─▒r ne┼čir olman─▒z gerekir. Finansal a├ž─▒dan bu restoran─▒ a├žmak mant─▒kl─▒ m─▒d─▒r? Muhtemel t├╝m harcama ve kazan├žlar─▒n─▒z ├╝zerinden tahmini bir ROI hesaplaman─▒z, daha iyi ticari kararlar alman─▒za yard─▒mc─▒ olabilir. Ticari faaliyet en nihayetinde kar getirecekmi┼č gibi g├Âz├╝k├╝yorsa (yani pozitif bir ROI'ye sahipse), bu i┼če giri┼čmek mant─▒kl─▒ olabilir.

ROI, ger├žekle┼čmi┼č i┼člemlerin sonu├žlar─▒n─▒ de─čerlendirmeye de yard─▒mc─▒ olabilir. 200.000 dolara eski, klasik bir araba ald─▒─č─▒n─▒z─▒ varsayal─▒m. Bu arabay─▒ iki y─▒l s├╝reyle kulland─▒n─▒z ve araba i├žin 50.000 dolarl─▒k harcama yapt─▒n─▒z. Daha sonra, araban─▒n piyasadaki de─čeri y├╝kseldi ve art─▒k arabay─▒ 300.000 dolara satabilirsiniz. Araban─▒n iki y─▒l boyunca keyfini s├╝rmenin yan─▒nda yat─▒r─▒m─▒n─▒zdan ├Ânemli ├Âl├ž├╝de getiri de elde ettiniz. Peki elde etti─činiz bu getirinin tam olarak miktar─▒ nedir? ┼×imdi bunu hesaplayal─▒m.


Yat─▒r─▒m Getirisi (ROI) nas─▒l hesaplan─▒r?

ROI form├╝l├╝ olduk├ža basittir. Bir yat─▒r─▒m─▒n g├╝ncel de─čerinden ba┼člang─▒├žtaki yat─▒r─▒m maliyetini ├ž─▒karman─▒z gerekir. Daha sonra bu say─▒y─▒, ba┼člang─▒├ž maliyetine b├Âlersiniz.

ROI = (g├╝ncel de─čer - ba┼člang─▒├ž maliyeti) / ba┼člang─▒├ž maliyeti

Bu durumda klasik araban─▒z─▒ satarak ne kadar kar elde edersiniz?

ROI = (300.000 - 200.000) / 200.000 = 0,5 

ROI'niz 0,5'tir. Bunu 100'le ├žarparsan─▒z, getiri oran─▒n─▒z─▒ (ROR) bulursunuz.

0,5 x 100 = 50

Bu da ba┼člang─▒├žtaki yat─▒r─▒m─▒n─▒zdan %50 kazan├ž elde etti─činiz anlam─▒na gelir. Fakat, b├╝t├╝n resme ula┼čmak i├žin arabaya ne kadar harcama yapt─▒─č─▒n─▒z─▒ da dikkate alman─▒z gereklidir. O zaman, bu masraf─▒ araban─▒n g├╝ncel de─čerinden ├ž─▒karal─▒m:

300.000 - 50.000 = 250.000

Art─▒k, harcamalar─▒ da dikkate alarak ROI'yi hesaplayabilirsiniz:

ROI = (250.000 - 200.000) / 200.000 = 0,25

ROI'niz 0,25'tir (ya da %25). Yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒n maliyetini (200.000 USD) ROI (0,25) ile ├žarparsan─▒z, net kar─▒n─▒za (50.000 USD) ula┼čabilirsiniz.

200.000 x 0,25 = 50.000



ROI'nin s─▒n─▒rlamalar─▒

ROI, kolay anla┼č─▒l─▒rd─▒r ve karl─▒l─▒k i├žin evrensel bir ├Âl├ž├╝t sunar. Peki, bu ├Âl├ž├╝t├╝n s─▒n─▒rlamalar─▒ var m─▒d─▒r? Elbette vard─▒r.

ROI'nin en b├╝y├╝k s─▒n─▒rlamalar─▒ndan biri zaman aral─▒─č─▒n─▒ dikkate almamas─▒d─▒r. Bu neden ├Ânemlidir? ├ç├╝nk├╝ zaman, yat─▒r─▒mlar i├žin ├Ânemli bir ├Â─čedir. Dikkate al─▒nmas─▒ gereken ba┼čka unsurlar da olabilir (likidite ve g├╝venlik gibi), fakat yat─▒r─▒m─▒n bir y─▒lda 0,5 ROI getirmesi, be┼č y─▒lda 0,5 ROI getirmesinden daha iyidir. Baz─▒ ki┼čiler bu nedenle, yat─▒r─▒mdan bir y─▒l i├žinde bekleyebilece─činiz getiri (kar) anlam─▒na gelen y─▒ll─▒k ROI'yi kullanmay─▒ tercih eder.

Yine de ROI, yat─▒r─▒m─▒n di─čer y├Ânlerini dikkate almaz. Daha y├╝ksek bir ROI, daha iyi bir yat─▒r─▒m anlam─▒na gelmek zorunda de─čildir. Yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒ sat─▒n almak isteyen kimse yoksa ve bu yat─▒r─▒m uzun s├╝re elinizde kal─▒rsa ya da yat─▒r─▒m yapt─▒─č─▒n─▒z varl─▒─č─▒n likiditesi d├╝┼č├╝kse ne olur?

Dikkate al─▒nmas─▒ gereken bir di─čer etmen ise risktir. Bir yat─▒r─▒m ileriye y├Ânelik ├žok y├╝ksek bir ROI'ye sahip olabilir, fakat bunun i├žin hangi riskleri alman─▒z gerekir? Yat─▒r─▒m─▒n s─▒f─▒ra d├Ânmesi ya da fonlar─▒n─▒z─▒n eri┼čilemez hale gelmesi ihtimali y├╝ksekse, bu durumda ROI pek de ├Ânemli de─čildir. Neden? ├ç├╝nk├╝ bu varl─▒─č─▒ uzun s├╝re tutmak ├žok risklidir. Tabi ki potansiyel ├Âd├╝l de y├╝ksek olabilir, ama ba┼člang─▒├žtaki yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒n tamam─▒n─▒ kaybetmeyi muhtemelen hi├ž istemezsiniz.

Yaln─▒zca ROI'yi dikkate almak, yat─▒r─▒m─▒n ne kadar g├╝venli oldu─ču hakk─▒nda bilgi vermeyecektir. Bu nedenle, di─čer ├Âl├ž├╝tleri de dikkate alman─▒z gerekir. Her bir al─▒m sat─▒m ya da yat─▒r─▒m i├žin┬árisk/├Âd├╝l oran─▒n─▒ hesaplayarak ba┼člayabilirsiniz. Bu sayede, i┼člemlerinizin kalitesi hakk─▒nda daha iyi fikir elde edebilirsiniz. Buna ek olarak, hisse senedi analistlerinden baz─▒lar─▒ potansiyel yat─▒r─▒mlar─▒ de─čerlendirirken di─čer etmenleri de dikkate alabilir. Bu etmenler aras─▒nda nakit ak─▒┼č─▒, faiz oranlar─▒, sermaye gelir vergisi, sermaye getirisi (ROE) ve benzerleri yer al─▒r.


Son d├╝┼č├╝nceler

Yat─▒r─▒m getirisinin (ROI) ne oldu─čundan ve al─▒m sat─▒m yapanlar─▒n ROI'yi kullanarak bilgiye daha fazla dayal─▒ yat─▒r─▒m kararlar─▒n─▒ nas─▒l alabilece─činden bahsettik. Yat─▒r─▒m getirisi form├╝l├╝; herhangi bir portf├Ây, yat─▒r─▒m ya da ┼čirketin performans─▒n─▒ takip etmenin temel par├žalar─▒ndan biridir.

Daha ├Ânce de bahsetti─čimiz gibi ROI, her ┼čeyi kapsayan bir ├Âl├ž├╝t de─čildir, fakat kullan─▒┼čl─▒ olabilir. F─▒rsat maliyetini, risk/├Âd├╝l oran─▒n─▒ ve farkl─▒ yat─▒r─▒m f─▒rsatlar─▒ aras─▒nda tercih yapman─▒z─▒ etkileyebilecek di─čer etmenleri de dikkate alman─▒z gerekir. Fakat ba┼člang─▒├ž noktas─▒ olarak ROI, potansiyel bir yat─▒r─▒m─▒ de─čerlendirmek i├žin iyi bir g├Âsterge olabilir.

Risk ve getiri hesaplamas─▒ hakk─▒nda ba┼čka sorular─▒n─▒z varsa, sorular─▒n─▒z─▒n toplulu─čumuz taraf─▒ndan yan─▒tland─▒─č─▒ soru-cevap platformumuz┬áAcademy'ye Sor'a g├Âz atabilirsiniz.
G├Ânderiler Payla┼č─▒n
Hesap olu┼čturun
Hemen bir Binance hesab─▒ olu┼čturarak bilgilerinizi uygulamaya d├Âk├╝n.