Zincirler Aras─▒ Birlikte ├çal─▒┼čabilirlik Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Zincirler Aras─▒ Birlikte ├çal─▒┼čabilirlik Nedir?

Zincirler Aras─▒ Birlikte ├çal─▒┼čabilirlik Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Mar 13, 2023G├╝ncellenme: Oct 24, 2023
7m

Bu makale bir topluluk g├Ânderisidir. Makale, zincirler aras─▒ ba─člant─▒l─▒ uygulamalar i├žin Moonbeam platformunun geli┼čtirme ekibi olan PureStake'in CEO'su Derek Yoo taraf─▒ndan haz─▒rlanm─▒┼čt─▒r.

Bu makaledeki g├Âr├╝┼čler, katk─▒da bulunan ki┼čiye/yazara aittir ve Binance Academy'nin g├Âr├╝┼člerini yans─▒tmayabilir.

K─▒sa ├ľzet┬á

Zincirler aras─▒ birlikte ├žal─▒┼čabilirlik, farkl─▒ blockchain a─člar─▒ndaki uygulamalar─▒n birbirleriyle ileti┼čim ve etkile┼čim kurmas─▒na imkan tan─▒r. Bu da farkl─▒ sistemler aras─▒nda veri ve de─čer transferine imkan tan─▒yarak ba─članabilirli─čin artmas─▒n─▒ ve sorunsuz bir ┼čekilde entegrasyon yap─▒lmas─▒n─▒ m├╝mk├╝n k─▒lar.┬á

Blockchainde Birlikte ├çal─▒┼čabilirlik Nedir?┬á

Blockchainler ba─člam─▒nda birlikte ├žal─▒┼čabilirlik, bir blockchainin di─čer blockchainlerle serbest├že veri al─▒┼čveri┼či yapma kapasitesini ifade eder. Zincirler aras─▒ birlikte ├žal─▒┼čabilirlik, farkl─▒ zincirlerdeki ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin, tokenleri zincirler aras─▒nda g├Ândermek zorunda kalmadan birbirleriyle ileti┼čim kurmas─▒n─▒ sa─člar.

├ľrne─čin varl─▒k, hizmet ve i┼člemler bir blockchaine belge olarak kaydedilir. Bir blockchainde ger├žekle┼čen t├╝m etkinlikler, do─čru birlikte ├žal─▒┼čabilirlik ├ž├Âz├╝m├╝ ile ba┼čka bir blockchainde de temsil edilebilir. Bu da uygulamalar─▒n hangi blockchainde yer ald─▒klar─▒ndan ba─č─▒ms─▒z olarak herhangi bir varl─▒k veya hizmetle ├žal─▒┼čabilece─či anlam─▒na gelir.

Birlikte ├çal─▒┼čabilirlik Neden ├ľnemlidir?┬á

G├╝n├╝m├╝zde blockchainler, internetin ilk g├╝nlerine benzer bir konumdad─▒r: bilgi al─▒┼čveri┼či yapmas─▒ m├╝mk├╝n olmayan bir├žok izole ekosistem vard─▒r.┬á

Bu birlikte ├žal─▒┼čabilirlik ve ba─članabilirlik eksikli─či, farkl─▒ a─člar aras─▒nda sorunsuz veri ve de─čer ak─▒┼č─▒n─▒ engellemesi nedeniyle blockchain teknolojisinin daha geni┼č ├žapta benimsenmesinin ├Ân├╝nde ├Ânemli bir engel olu┼čturmaktad─▒r.┬á

Bir geli┼čtiricinin bak─▒┼č a├ž─▒s─▒ndan her konu┼čland─▒rma izole ve ba─č─▒ms─▒zd─▒r, bu da arka u├ž s├Âzle┼čmelerinin ba─člant─▒s─▒z ve birbirinden habersiz olmas─▒na neden olur. ├ľrne─čin, merkeziyetsiz bir borsa (DEX) DApp'inin Ethereum, BNB Chain ve Polygon a─člar─▒nda ayr─▒ ayr─▒ konu┼čland─▒r─▒lmas─▒ gerekebilir. Bu da DApp'lerin t├╝m versiyonlar─▒n─▒n izole olmas─▒na neden olur.┬á

├çoklu konu┼čland─▒rma yakla┼č─▒m─▒, kullan─▒c─▒lar i├žin de ├že┼čitli zorluklar yaratabilir. Tokenlerin bir blockchainden di─čerine sorunsuz bir ┼čekilde transfer edilmesi m├╝mk├╝n olmaz. Genellikle, varl─▒klar─▒n kaynak blockchainde imha edildi─či ve ├╝├ž├╝nc├╝ taraf bir k├Âpr├╝ kullan─▒larak hedef blockchainde tekrar ├ž─▒kar─▒ld─▒─č─▒ bir s├╝re├ž kullan─▒l─▒r. S├╝re├ž zaman al─▒c─▒ ve kafa kar─▒┼čt─▒r─▒c─▒ olabilir, bu da ayr─▒k veri adalar─▒na ve zay─▒f kullan─▒c─▒ deneyimine yol a├žar. Varl─▒klar─▒ birden fazla blockchainde tutmak ├Ânemli g├╝venlik riskleri de getirebilir. Bu da sald─▒r─▒ ve potansiyel fon kay─▒plar─▒n─▒n ├Ân├╝n├╝ a├žar.

Zincirler Aras─▒ Birlikte ├çal─▒┼čabilirlik ├ç├Âz├╝mleri┬á

Geli┼čtiriciler, ├že┼čitli a─člar aras─▒nda veri ve de─čer ba─člamay─▒ ve transfer etmeyi kolayla┼čt─▒ran ├ž├Âz├╝mler ├╝rettik├že zincirler aras─▒ ba─članabilirlik de geli┼čmektedir. Bu da daha kullan─▒c─▒ dostu ve birbiriyle ba─člant─▒l─▒ blockchain uygulamalar─▒ i├žin yeni olas─▒l─▒klar yaratabilir.

Zincirler aras─▒ birlikte ├žal─▒┼čabilirli─či geli┼čtirmeye y├Ânelik farkl─▒ yakla┼č─▒mlar vard─▒r. ├ç├Âz├╝mlerin ├že┼čitlili─čini g├Âstermek i├žin ├Ârneklerden baz─▒lar─▒n─▒ a┼ča─č─▒da listeledik.┬á

Chainlink, mesajla┼čma ve token transferleri de dahil olmak ├╝zere zincirler aras─▒ ileti┼čimi m├╝mk├╝n k─▒lmak i├žin a├ž─▒k kaynakl─▒ bir standart olan Zincirler Aras─▒ Birlikte ├çal─▒┼čabilirlik Protokol├╝n├╝ (CCIP) geli┼čtirmektedir. CCIP'nin amac─▒, standart bir aray├╝z kullanarak y├╝zlerce blockchain a─č─▒ aras─▒nda evrensel bir ba─člant─▒y─▒ m├╝mk├╝n k─▒lmakt─▒r. Zincirler aras─▒ uygulama ve hizmetler olu┼čturman─▒n karma┼č─▒kl─▒─č─▒n─▒ azaltma potansiyeline sahiptir.

Wormhole

Wormhole protokol├╝, token ve mesajlar─▒n farkl─▒ blockchain a─člar─▒ aras─▒nda transferine imkan tan─▒yan genel bir birlikte ├žal─▒┼čabilirlik protokol├╝d├╝r. Bir kaynak zincirdeki mesajlar, hedef zincirlere transferleri do─črulayan ve ger├žekle┼čtiren bir koruyucular a─č─▒ taraf─▒ndan g├Âzlemlenir.┬á Wormhole kullanan geli┼čtiriciler, xDapp ad─▒ verilen zincirler aras─▒ merkeziyetsiz uygulamalar geli┼čtirebilir.

LayerZero

LayerZero, blockchainler aras─▒nda hafif mesaj aktar─▒m─▒na y├Ânelik olan ve t├╝m zincirlerle ├žal─▒┼čabilen (omnichain) bir birlikte ├žal─▒┼čabilirlik protokol├╝d├╝r. Yap─▒land─▒r─▒labilir ┼čekilde g├╝vene dayal─▒ olmayan, g├╝venli ve g├╝venilir mesaj g├Ânderimi sunar.┬á

LayerZero'nun ultra hafif d├╝─č├╝mleri (ULN), verimlili─či art─▒rmak i├žin k├Âpr├╝lenmi┼č di─čer zincirlerin blok ba┼čl─▒klar─▒n─▒ sunan ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerdir. ULN yaln─▒zca talep ├╝zerine tetiklenir ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme, LayerZero u├ž noktas─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla bir oracle ve aktar─▒c─▒ ile ileti┼čim kurar. Bu tasar─▒m, hafif ve verimli zincirler aras─▒ ileti┼čime imkan tan─▒r.

Hyperlane

Hyperlane, yap─▒land─▒r─▒labilir mutabakat y├Ântemleri arac─▒l─▒─č─▒yla zincirler aras─▒ ileti┼čimi do─črulayan ve g├╝vende tutan bir yetkilendirilmi┼č hisse ispat─▒ (dPoS) zincir protokol├╝d├╝r. Hyperlane'in a─č─▒nda, her bir do─črulay─▒c─▒ Hyperlane'in ba─čl─▒ oldu─ču t├╝m zincirleri do─črulamaktan ve zincirler aras─▒ ileti┼čimin g├╝venli ve do─čru olmas─▒n─▒ sa─člamaktan sorumludur.

Blockchainler Aras─▒ ─░leti┼čim

Blockchainler Aras─▒ ─░leti┼čim (IBC), Cosmos Network'te blockchain etkile┼čimi i├žin standart protokold├╝r ve farkl─▒ blockchainler aras─▒nda birlikte ├žal─▒┼čabilirli─či m├╝mk├╝n k─▒lmak i├žin tasarlanm─▒┼čt─▒r. IBC, blockchainlerin birbirleriyle nas─▒l ileti┼čim kurabilece─čini ve veri al─▒┼čveri┼či yapabilece─čini tan─▒mlayan ve Zincirler Aras─▒ Standartlarda (ICS) belirtilen az say─▒da bir dizi i┼člevi tan─▒mlar.

Bunun bir ├Ârne─či, kullan─▒c─▒lar─▒n farkl─▒ blockchainler aras─▒nda token takas etmesine imkan tan─▒yan bir DEX olan Osmosis'tir. Osmosis, farkl─▒ zincirlerden tokenlerin sorunsuz bir ┼čekilde takas edilmesini m├╝mk├╝n k─▒lmak i├žin IBC protokol├╝n├╝ kullan─▒r ve token sahiplerinin IBC'nin sundu─ču birlikte ├žal─▒┼čabilirlikten do─črudan faydalanmas─▒na olanak tan─▒r.

Avalanche Warp Messaging

Avalanche Warp Messaging (AWM) esnek olacak ┼čekilde tasarlanm─▒┼čt─▒r ve geli┼čtiricilerin ileti┼čimi g├╝├žlendirmek i├žin kendi mesajla┼čma ├Âzelliklerini olu┼čturmas─▒na olanak tan─▒r. AWM ├Âzelli─či; bir bayt dizisi, BLS ├çoklu ─░mzas─▒na kimlerin kat─▒ld─▒─č─▒n─▒n bir dizini ve BLS ├çoklu ─░mzas─▒ gerektirir. AWM, geli┼čtiricilerin Avalanche a─č─▒nda g├╝├žl├╝ DApp'ler geli┼čtirmesini kolayla┼čt─▒r─▒r.

BTC Relay

BTC Relay, canl─▒ bir ortamda konu┼čland─▒r─▒lacak bir zincir aktar─▒c─▒s─▒d─▒r. Bitcoin blok ba┼čl─▒klar─▒n─▒n Ethereum'a g├Ânderilmesine imkan tan─▒r. Bunu yaparak, Bitcoin i┼člemlerinin Ethereum blockchainine dahil edildi─čini do─črulamak i├žin bir yol sunar ve iki a─č aras─▒nda g├╝venilir bir k├Âpr├╝ olu┼čturur.

Mutabakatlar Aras─▒ Mesaj Format─▒

Mutabakatlar Aras─▒ Mesaj Format─▒ (XCM), farkl─▒ mutabakat sistemlerinin Polkadot ├╝zerinde birbirleriyle ileti┼čim kurmas─▒n─▒ sa─člar. Geli┼čtiriciler, XCM 3. s├╝r├╝m├╝n├╝n ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde birle┼čtirilmesiyle k├Âpr├╝leri, zincirler aras─▒ kilitlemeyi, takaslar─▒, NFT'leri, ko┼čullular─▒, ba─člam izlemeyi ve daha fazlas─▒n─▒ m├╝mk├╝n k─▒lan uygulamalar geli┼čtirebilir.┬á

├ľrne─čin Moonbeam XCM SDK, ├Âncelikli olarak XCM token transferlerini destekleyerek geli┼čtiricilerin XCM kullanarak Polkadot a─č─▒yla etkile┼čim kurmas─▒na imkan tan─▒r.

Axelar

Axelar, Genel Mesaj Aktarma protokol├╝n├╝n kullan─▒m─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla zincirler aras─▒ ileti┼čim i├žin bir ├ž├Âz├╝m sunarak geli┼čtiricilerin birden fazla blockchain a─č─▒nda ├žal─▒┼čabilen merkeziyetsiz uygulamalar geli┼čtirmesine olanak tan─▒r. Axelar, tokenleri ba─člayan kullan─▒c─▒lar i├žin delege edilmi┼č PoS (dPoS) arac─▒l─▒─č─▒yla g├╝venli zincirler aras─▒ ileti┼čim de sunar.

├ľrne─čin Axelar'─▒n ba─člama uygulamas─▒ Satellite, Ethereum tabanl─▒ BUSD'yi Cosmos'a ba─člayarak iki ekosistem aras─▒nda birlikte ├žal─▒┼čabilirli─či m├╝mk├╝n k─▒lar.

Birlikte ├çal─▒┼čabilirli─čin Avantaj ve S─▒n─▒rlamalar─▒

Blockchain birlikte ├žal─▒┼čabilirli─činin sundu─ču avantajlar a├ž─▒kt─▒r. Kullan─▒c─▒lar, merkezi arac─▒lara ihtiya├ž duymadan, farkl─▒ blockchain a─člar─▒nda sorunsuz bir ┼čekilde i┼člem yapabilir. Birlikte ├žal─▒┼čabilirlik, ayr─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ azalt─▒r, daha geni┼č ├žapl─▒ blockchain ekosisteminde birlikte ├žal─▒┼čabilirli─či art─▒r─▒r, i┼člerin s─▒n─▒rlar─▒n─▒ geni┼čletir ve yeni i┼č modellerinin ├Ân├╝n├╝ a├žar.

Bununla birlikte, bu ├ž├Âz├╝mlerin baz─▒ s─▒n─▒rlamalar─▒ da vard─▒r. Farkl─▒ blockchainler, farkl─▒ g├╝venlik ├ž├Âz├╝mlerine, mutabakat algoritmalar─▒na ve programlama dillerine sahip olabilir, bu da teknik karma┼č─▒kl─▒─č─▒ art─▒rabilir. Bu ├ž├Âz├╝mler sald─▒r─▒ olas─▒l─▒─č─▒n─▒ art─▒rabilir ve farkl─▒ blockchain a─člar─▒ aras─▒nda y├Âneti┼čime y├Ânelik yeni zorluklar yaratabilir.┬á

Son S├Âz

Zincirler aras─▒ birlikte ├žal─▒┼čabilirlik ├ž├Âz├╝mleri, farkl─▒ a─člar aras─▒nda ileti┼čim, veri ve de─čer transferlerini m├╝mk├╝n k─▒larak blockchain a─člar─▒n─▒n verimlili─čini ve i┼člevselli─čini ├Ânemli ├Âl├ž├╝de art─▒rma potansiyeline sahiptir.┬á

Zincirler aras─▒ birlikte ├žal─▒┼čabilirli─čin ileride daha fazla geli┼čmesinin farkl─▒ blockchain a─člar─▒ aras─▒nda daha fazla yenili─či te┼čvik etmesi ve blockchain uygulamalar─▒ i├žin yeni olas─▒l─▒klar yaratmas─▒ beklenmektedir. Bu da birbiriyle daha ba─člant─▒l─▒ ve kullan─▒c─▒ dostu bir blockchain ekosistemi sa─člayabilir.

Fakat kullan─▒m─▒n yayg─▒nla┼čmas─▒ i├žin, zincirler aras─▒ birlikte ├žal─▒┼čabilirli─če y├Ânelik ├že┼čitli ├ž├Âz├╝mlerin daha istikrarl─▒ ve g├╝venli olmas─▒ gereklidir. Hangi ├ž├Âz├╝m├╝n en verimli, istikrarl─▒ ve g├╝venli ara├žlar─▒ sunaca─č─▒ hen├╝z belli de─čildir.┬á┬á

Ek okumalar:

Sorumluluk Reddi ve Risk Uyar─▒s─▒: Bu i├žerik, size herhangi bir beyan veya garanti verilmeksizin yaln─▒zca genel bilgi sunma ve e─čitim amac─▒yla "oldu─ču gibi" sunulmaktad─▒r. Bu i├žerik finansal, yasal veya di─čer herhangi bir profesyonel tavsiye olarak yorumlanmamal─▒d─▒r ve belirli bir hizmet veya ├╝r├╝n├╝n sat─▒n al─▒nmas─▒n─▒ ├Ânerme amac─▒ ta┼č─▒mamaktad─▒r. Uygun profesyonel dan─▒┼čmanlarla g├Âr├╝┼čerek kendinize y├Ânelik tavsiye alman─▒z gereklidir. ├ť├ž├╝nc├╝ bir taraf├ža haz─▒rlanan makalelerde yer alan g├Âr├╝┼člerin bu ├╝├ž├╝nc├╝ tarafa ait oldu─čunu ve Binance Academy'nin g├Âr├╝┼člerini yans─▒tmayabilece─čini l├╝tfen dikkate al─▒n─▒z. Daha fazla bilgi i├žin sorumluluk reddimizin tam metnini l├╝tfen buradan okuyun. Dijital varl─▒k fiyatlar─▒ dalgalanabilir. Yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒n de─čeri y├╝kselebilece─či gibi d├╝┼čebilir de ve yat─▒r─▒m yapt─▒─č─▒n─▒z tutar─▒ geri alamayabilirsiniz. Yat─▒r─▒m kararlar─▒n─▒z─▒n t├╝m sorumlulu─ču size aittir ve Binance ya┼čanacak hi├žbir kay─▒p i├žin sorumluluk kabul etmez. Yat─▒r─▒m tavsiyesi de─čildir. Daha fazla bilgi i├žin Kullan─▒m Ko┼čullar─▒ ve Risk Uyar─▒s─▒ b├Âl├╝mlerimize bakabilirsiniz.