Teknik Analizde (TA) Yap─▒lan 7 Yayg─▒n Hata
Ana sayfa
Makaleler
Teknik Analizde (TA) Yap─▒lan 7 Yayg─▒n Hata

Teknik Analizde (TA) Yap─▒lan 7 Yayg─▒n Hata

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Jun 15, 2020G├╝ncellenme: Nov 16, 2023
9m

─░├žerik


Giri┼č

Teknik Analiz (TA) finansal piyasalar─▒ analiz etmek i├žin kullan─▒lan en yayg─▒n y├Ântemlerden biridir. TA, hisse senedi, forex,┬áalt─▒n ya da┬ákripto paralar gibi her t├╝rden finansal piyasalara uygulanabilir.

Teknik analize dair temel kavramlar─▒ anlamak nispeten kolay olsa da bu konu ├╝zerinde uzmanla┼čmak olduk├ža zordur. Yeni bir becerinin ├Â─črenilmesi a┼čamas─▒nda do─čal olarak bir├žok hata yap─▒l─▒r. Fakat al─▒m sat─▒m ya da yat─▒r─▒m s├Âz konusu oldu─čunda bu hatalar ├Âzellikle zarar verici olabilir. E─čer dikkatli olmazsan─▒z ve hatalar─▒n─▒zdan ├Â─črenmezseniz sermayenizin ├Ânemli bir k─▒sm─▒n─▒ kaybetme riski alt─▒na girersiniz. Hatalardan ├Â─črenmek ├Ânemlidir fakat m├╝mk├╝n oldu─čunca hatalardan ka├ž─▒nmak daha da ├Ânemlidir.┬á

Bu makalede teknik analizdeki baz─▒ yayg─▒n hatalardan bahsedece─čiz. Al─▒m sat─▒mlara yeni ba┼člad─▒ysan─▒z, teknik analizin temellerini ├Â─črenmenizi ├Âneririz. Bunun i├žin┬áTeknik Analiz Nedir? ve┬áTeknik Analizde Kullan─▒lan 5 Temel G├Âsterge makalelerimizi okuyabilirsiniz.

Peki yeni ba┼člayanlar─▒n teknik analizle al─▒m sat─▒m yaparken yapt─▒─č─▒ en yayg─▒n hatalar hangileridir?


1. Kay─▒plar─▒ azaltmamak

Emtia al─▒m sat─▒m─▒ yapan Ed Seykota'n─▒n bir s├Âz├╝ ile ba┼člayal─▒m:

"─░yi al─▒m sat─▒mlar─▒n ├Â─čeleri ┼čunlard─▒r: (1) kay─▒plar─▒ azaltmak, (2) kay─▒plar─▒ azaltmak ve (3) kay─▒plar─▒ azaltmak. E─čer bu ├╝├ž kurala uyarsan─▒z, bir ┼čans─▒n─▒z olabilir.ÔÇŁ

Bu basit bir ad─▒m gibi g├Âz├╝kebilir ama ├Ânemini vurgulamak gerekir. S├Âz konusu al─▒m sat─▒m ve yat─▒r─▒m oldu─čunda, sermayenizi koruman─▒z her zaman i├žin birinci ├Ânceli─činiz olmal─▒d─▒r.┬á

Al─▒m sat─▒ma ba┼člamak zorlay─▒c─▒ bir giri┼čim olabilir. Yeni ba┼člarken ┼ču g├╝├žl├╝ yakla┼č─▒m─▒ benimseyebilirsiniz: ilk ad─▒m kazanmak de─čil, kaybetmemektir. Bu nedenle daha k├╝├ž├╝k bir┬ápozisyon b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ile ba┼člamak, hatta ger├žek fonlar─▒ bile riske atmamak daha faydal─▒d─▒r. ├ľrne─čin┬áBinance Vadeli ─░┼člemler fonlar─▒n─▒z─▒ riske atmadan ├Ânce stratejilerinizi test edebilece─činiz bir┬átest a─č─▒na sahiptir. Bu sayede sermayenizi koruyabilir ve yaln─▒zca tutarl─▒ ┼čekilde iyi sonu├žlar almaya ba┼člad─▒ktan sonra riske edebilirsiniz.
Bir┬ástop-loss d├╝zenlemek mant─▒kl─▒ davranmak anlam─▒na gelir. Al─▒m sat─▒mlar─▒n─▒z─▒n bir ge├žersiz k─▒l─▒nma noktas─▒ olmal─▒d─▒r. Bu nokta ÔÇťdurumu kabullendi─činizÔÇŁ ve al─▒m sat─▒m fikrinizin hatal─▒ oldu─čunu kabul etti─činiz noktad─▒r. Bu bak─▒┼č a├ž─▒s─▒n─▒ al─▒m sat─▒mlar─▒n─▒za uygulamazsan─▒z muhtemelen uzun vadede ba┼čar─▒l─▒ olamazs─▒n─▒z. Tek bir k├Ât├╝ al─▒m sat─▒m bile portf├Ây├╝n├╝z i├žin ├žok zararl─▒ olabilir ve piyasan─▒n kendini toparlamas─▒n─▒ umut ederek┬áelinizde zarar getiren bir portf├Âyle kalabilirsiniz.


2. A┼č─▒r─▒ al─▒m sat─▒m yapmak

Aktif ┼čekilde al─▒m sat─▒m yapt─▒─č─▒n─▒zda her zaman al─▒m sat─▒m yap─▒yor olman─▒z gerekti─čini d├╝┼č├╝nmeniz yayg─▒n g├Âr├╝len bir hatad─▒r. Al─▒m sat─▒mlar ├žok say─▒da analiz yapmay─▒ ve asl─▒nda ├žo─ču zaman da oturup sab─▒rla beklemeyi gerektirir. Baz─▒ al─▒m sat─▒m stratejileri ile bir al─▒m sat─▒ma girmek i├žin g├╝venilir bir sinyal alabilmeniz i├žin uzun s├╝re beklemeniz gerekebilir. Baz─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar┬áy─▒lda┬á├╝├žten az al─▒m sat─▒ma girer ve yine de ├žok ba┼čar─▒l─▒ sonu├žlar elde eder.

G├╝nl├╝k al─▒m sat─▒m─▒n ├Ânc├╝lerinden Jesse Livermore ┼č├Âyle der:

ÔÇťPara oturularak kazan─▒l─▒r, al─▒m sat─▒m yaparak de─čil.ÔÇŁ

Yaln─▒zca girmi┼č olmak i├žin bir al─▒m sat─▒ma girmekten ka├ž─▒n─▒n. Her zaman bir i┼člem i├žinde olman─▒z gerekli de─čildir. Asl─▒nda baz─▒┬ápiyasa ko┼čullar─▒nda hi├žbir ┼čey yapmamak ve bir f─▒rsat─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒ beklemek daha karl─▒d─▒r. Bu sayede sermayenizi korumu┼č ve iyi bir al─▒m sat─▒m f─▒rsat─▒ tekrar ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒nda kullan─▒ma haz─▒r halde tutmu┼č olursunuz. F─▒rsatlar─▒n her zaman tekrar ortaya ├ž─▒kaca─č─▒n─▒, sadece bunlar i├žin beklemeniz gerekti─čini akl─▒n─▒zda tutman─▒z gerekir.

Benzer bir al─▒m sat─▒m hatas─▒ da k─▒sa zaman aral─▒klar─▒na fazla ├Ânem vermektir. Daha geni┼č zaman aral─▒klar─▒ i├žin yap─▒lan analizler genellikle k─▒sa zaman aral─▒klar─▒ i├žin yap─▒lanlara k─▒yasla daha g├╝venilirdir. Dolay─▒s─▒yla k─▒sa zaman aral─▒klar─▒ y├╝ksek miktarda piyasa g├╝r├╝lt├╝s├╝ i├žerecek ve sizi al─▒m sat─▒mlara daha s─▒k girmeye y├Ânlendirecektir. Anl─▒k ve k─▒sa vadeli al─▒m sat─▒mlarda ba┼čar─▒l─▒ olan bir├žok yat─▒r─▒mc─▒ olsa da k─▒sa zaman aral─▒klar─▒yla al─▒m sat─▒m yapmak ├žo─ču zaman k├Ât├╝ bir risk/getiri oran─▒ sergiler. Bu riskli bir al─▒m sat─▒m stratejisi oldu─ču i├žin yeni ba┼člayanlara ├Ânerilmez.


3. ─░ntikam al─▒m sat─▒m─▒ yapmak

Al─▒m sat─▒m yapanlar─▒n ├Ânemli bir kayb─▒n hemen ard─▒ndan zararlar─▒n─▒ telafi etmeye ├žal─▒┼čmas─▒na s─▒kl─▒kla rastlamak m├╝mk├╝nd├╝r. Buna intikam al─▒m sat─▒m─▒ denir. Teknik analist, g├╝nl├╝k ya da dalgal─▒ al─▒m sat─▒mlar yapan biri olmak istemenizden ba─č─▒ms─▒z olarak┬áduygusal kararlardan ka├ž─▒nman─▒z ├žok ├Ânemlidir.

─░┼čleri yolunda gidiyorken ve hatta k├╝├ž├╝k hatalar yap─▒ld─▒─č─▒nda sakin kalmak kolayd─▒r. Ama i┼čler tamamen ters gitti─činde sakinli─činizi koruyabilir misiniz? Di─čer herkes panik halindeyken bile al─▒m sat─▒m plan─▒n─▒za sad─▒k kalabilir misiniz?

Teknik analizdeki ÔÇťanalizÔÇŁ kelimesine dikkat edin. Do─čal olarak bu kelime piyasalara┬áanalitik┬ábir yakla┼č─▒m anlam─▒na gelir de─čil mi? O zaman b├Âyle bir ├žer├ževe dahilinde neden aceleci, duygusal kararlar vermeyi isteyesiniz ki? En ba┼čar─▒l─▒ yat─▒r─▒mc─▒lardan biri olmak istiyorsan─▒z en b├╝y├╝k hatalardan sonra bile sakin kalmay─▒ ba┼čarabilmelisiniz. Duygusal kararlardan ka├ž─▒n─▒n ve mant─▒─ča dayal─▒, analitik bak─▒┼č a├ž─▒n─▒z─▒ korumaya odaklan─▒n.

B├╝y├╝k bir kayb─▒n hemen ard─▒ndan al─▒m sat─▒m yapmak daha fazla kayba yol a├žma e─čilimi g├Âsterir. Dolay─▒s─▒yla baz─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar b├╝y├╝k bir kayb─▒n ard─▒ndan belirli bir s├╝re hi├ž al─▒m sat─▒m yapmamay─▒ bile tercih edebilir. Bu sayede taze bir ba┼člang─▒├ž yapabilir ve berrak bir zihinle al─▒m sat─▒ma geri d├Ânebilirsiniz.



Kripto para d├╝nyas─▒na girmek mi istiyorsunuz? Binance ├╝zerinden Bitcoin alabilirsiniz!



4. Fikrini de─či┼čtirmeyecek kadar inat├ž─▒ olmak

Ba┼čar─▒l─▒ bir yat─▒r─▒mc─▒ olmak istiyorsan─▒z fikrinizi de─či┼čtirmekten hem de bunu s─▒k s─▒k yapmaktan korkmay─▒n.┬áPiyasa ko┼čullar─▒ b├╝y├╝k bir h─▒zla de─či┼čebilir ve kesin olan tek bir ┼čey vard─▒r: piyasa ko┼čullar─▒ de─či┼čmeye devam edecektir. Bir yat─▒r─▒mc─▒ olarak g├Âreviniz bu de─či┼čimleri fark etmek ve bunlara adapte olabilmektir. Belirli bir piyasa ko┼čulunda ger├žekten iyi performans g├Âsteren bir strateji bir ba┼čkas─▒nda hi├ž i┼če yaramayabilir.

Efsanevi yat─▒r─▒mc─▒ Paul Tudor Jones pozisyonlar─▒ hakk─▒nda ┼čunu s├Âylemi┼čtir:

ÔÇťHer g├╝n, sahip oldu─čum t├╝m pozisyonlar─▒n yanl─▒┼č oldu─čunu varsay─▒yorum.ÔÇŁ

Arg├╝man─▒n─▒z─▒n potansiyel zay─▒fl─▒klar─▒n─▒ g├Ârebilmek i├žin kar┼č─▒ arg├╝manlar ├╝zerine d├╝┼č├╝nmeniz do─čru bir yakla┼č─▒md─▒r. Bu sayede yat─▒r─▒m teziniz (ve kararlar─▒n─▒z) daha kapsaml─▒ hale gelebilir.

Bu ba┼čka bir noktay─▒ daha ortaya koyar: bili┼čsel yanl─▒l─▒klar. Yanl─▒l─▒klar karar verme s├╝re├žlerinizi ciddi ┼čekilde etkileyebilir, kararlar─▒n─▒z─▒ g├Âlgeleyebilir ve dikkate alabilece─činiz olas─▒l─▒klar─▒n say─▒s─▒n─▒ s─▒n─▒rlayabilir. En az─▒ndan, al─▒m sat─▒m planlar─▒n─▒z─▒ etkileyebilecek bili┼čsel yanl─▒l─▒klar─▒ anlad─▒─č─▒n─▒zdan emin olabilir b├Âylece bu yanl─▒l─▒klar─▒n yarataca─č─▒ sonu├žlardan daha etkin bir ┼čekilde ka├ž─▒nabilirsiniz.


5. Ola─čan d─▒┼č─▒ piyasa ko┼čullar─▒n─▒ g├Âz ard─▒ etmek

Baz─▒ durumlarda teknik analizin tahmine y├Ânelik ├Âzellikleri daha az g├╝venilir hale gelir. Bu durumlar,┬ásiyah ku─ču olaylar─▒ ya da duygusall─▒─ča ve┬ákitle psikolojisine ba─čl─▒ di─čer ola─čan d─▒┼č─▒ piyasa ko┼čullar─▒ olabilir. En nihayetinde piyasalar arz ve talebe ba─čl─▒ olarak ┼čekillenir ve bir taraf─▒n a┼č─▒r─▒ a─č─▒r basmas─▒yla b├╝y├╝k bir dengesizlik g├Âr├╝lebilir.
Bir momentum g├Âstergesi olan┬áBa─č─▒l G├╝├ž Endeksi (RSI) ├Ârne─čini ele alal─▒m. Genellikle RSI de─čeri 30'un alt─▒ndaysa grafiklenen varl─▒k a┼č─▒r─▒ sat─▒mda kabul edilir. Peki bu RSI'─▒n 30'un alt─▒na d├╝┼čt├╝─č├╝ anda hemen bir al─▒m sat─▒m sinyali verir mi? Kesinlikle hay─▒r! Yaln─▒zca┬ápiyasan─▒n momentumunun sat─▒c─▒lar taraf─▒ndan belirlendi─či anlam─▒na gelir. Di─čer bir deyi┼čle yaln─▒zca, sat─▒c─▒lar─▒n al─▒c─▒lardan daha g├╝├žl├╝ oldu─čunu g├Âsterir.

RSI ola─čan d─▒┼č─▒ piyasa ko┼čullar─▒nda u├ž seviyelere ula┼čabilir. Hatta m├╝mk├╝n olan en d├╝┼č├╝k de─čere (s─▒f─▒r) yakla┼čarak tek haneli rakamlara bile d├╝┼čebilir. Bu kadar u├ž bir a┼č─▒r─▒ sat─▒m de─čeri bile hemen bir trend de─či┼čimi olaca─č─▒n─▒ g├Âstermez.┬á


U├ž de─čerlere ula┼čan teknik ara├ž de─čerleri ├╝zerinden k├Âr├╝ k├Âr├╝ne karar almak size b├╝y├╝k miktarlarda para kaybettirebilir. Bu durum ├Âzellikle, fiyat hareketini okuman─▒n son derece zor oldu─ču┬ásiyah ku─ču olaylar─▒ s─▒ras─▒nda ge├žerlidir. Bu gibi zamanlarda piyasa bir y├Ânde gitmeyi s├╝rd├╝rebilir ve hi├žbir analitik ara├ž gidi┼čat─▒ durduramaz. Sadece tek bir ara├ž kullanmamak ve di─čer etmenleri de dikkate almak i┼čte bu y├╝zden ├Ânemlidir.


6. TA'n─▒n bir olas─▒l─▒k oyunu oldu─čunu unutmak

Teknik analiz kesin bilgiler ortaya koymaz. Yaln─▒zca olas─▒l─▒klar─▒ sunar. Bu da stratejilerinizi hangi teknik yakla┼č─▒ma g├Âre belirliyor olursan─▒z olun piyasan─▒n sizin bekledi─činiz ┼čekilde hareket edece─činin garanti olmad─▒─č─▒ anlam─▒na gelir. Belki de analiziniz piyasan─▒n y├╝ksek olas─▒l─▒kla a┼ča─č─▒ ya da yukar─▒ y├Ânde hareket edece─čini g├Âsteriyordur ama bu yine de kesin de─čildir.

Al─▒m sat─▒m stratejilerinizi belirlerken bunu dikkate alman─▒z gerekir. Ne kadar deneyimli oldu─čunuzdan ba─č─▒ms─▒z olarak piyasan─▒n analizinizi takip edece─čini d├╝┼č├╝nmek hi├žbir zaman i├žin iyi fikir de─čildir. Bunu yaparsan─▒z a┼č─▒r─▒ b├╝y├╝k bir pozisyona girmeye ve tek bir sonuca y├Ânelik ├žok y├╝ksek miktarda para koymaya a├ž─▒k hale gelir, b├╝y├╝k bir finansal kay─▒p riskine girersiniz.


7. Di─čer yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ k├Âr├╝ k├Âr├╝ne takip etmek

Herhangi bir beceri ├╝zerinde uzmanla┼čmak istiyorsan─▒z yeteneklerinizi s├╝rekli olarak geli┼čtirmeniz gerekir. Bu durum ├Âzellikle de finansal piyasalarda al─▒m sat─▒m yapmak i├žin ge├žerlidir. Asl─▒nda de─či┼čen piyasalar─▒ bunu bir zorunluluk haline getirir. ├ľ─črenmenin en iyi yollar─▒ndan biri deneyimli teknik analistleri ve yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ takip etmektir.

Fakat, tutarl─▒ ┼čekilde ba┼čar─▒l─▒ olmak istiyorsan─▒z kendi g├╝├žl├╝ yanlar─▒n─▒z─▒ ke┼čfetmeniz ve bunlar─▒n ├╝zerine in┼ča etmeye ba┼člaman─▒z da gerekir. Buna al─▒m sat─▒m yapan bir ki┼či olarak sizi di─čerlerinden farkl─▒ k─▒lan ├╝st├╝n yanlar─▒n─▒z diyebiliriz.

Ba┼čar─▒l─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n r├Âportajlar─▒n─▒ okursan─▒z olduk├ža farkl─▒ stratejilere sahip olduklar─▒n─▒ fark edebilirsiniz. Asl─▒nda bir ki┼či i├žin ├žok iyi ├žal─▒┼čan bir strateji bir di─čerine uygulamas─▒ tamamen imkans─▒z gelebilir. Piyasalardan kar elde etmenin say─▒s─▒z yolu vard─▒r. Yaln─▒zca ki┼čili─činize ve al─▒m sat─▒m stilinize en uygun olan─▒ bulman─▒z gerekir.

Bir ba┼čkas─▒n─▒n analizine dayanarak bir al─▒m sat─▒ma girmek birka├ž kez i┼če yarayabilir. Fakat altta yatan ba─člam─▒ anlamadan di─čer yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ k├Âr├╝ k├Âr├╝ne takip ederseniz kesinlikle uzun vadede i┼če yaramayacakt─▒r. ├ľnemli nokta sizin al─▒m sat─▒m fikriyle ayn─▒ g├Âr├╝┼čte olup olmad─▒─č─▒n─▒z ve bu fikrin al─▒m sat─▒m sisteminize uyup uymad─▒─č─▒d─▒r. Deneyimli ve itibarl─▒ olsalar bile di─čer yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ k├Âr├╝ k├Âr├╝ne takip etmemeniz gerekir.


Son d├╝┼č├╝nceler

Teknik analiz kullan─▒rken ka├ž─▒nman─▒z gereken baz─▒ temel hatalardan bahsettik. Unutmay─▒n┬áal─▒m sat─▒m yapmak kolay de─čildir ve al─▒m sat─▒mlara daha uzun vadeli bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒yla yakla┼čmak genellikle daha uygulanabilirdir.

Al─▒m sat─▒mlarda tutarl─▒ ┼čekilde ba┼čar─▒l─▒ olmak zaman alan bir s├╝re├žtir. Al─▒m sat─▒m stratejilerinizi daha da iyi hale getirmek i├žin ├žok pratik yapmay─▒ ve kendi al─▒m sat─▒m fikirlerinizi nas─▒l yaratabilece─činizi ├Â─črenmeyi gerektirir. Bu sayede g├╝├žl├╝ yanlar─▒n─▒z─▒ ke┼čfedebilir, zay─▒f yanlar─▒n─▒z─▒ belirleyebilir, yat─▒r─▒m ve al─▒m sat─▒m kararlar─▒n─▒z─▒n kontrol├╝n├╝ elinizde tutabilirsiniz.

Grafik analizi hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz Teknik Analizde Kullanılan 12 Popüler Mum Grafik Formasyonu makalemizi okuyabilirsiniz.