─îo je to kryptomena?
Domov
Články
─îo je to kryptomena?

─îo je to kryptomena?

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Apr 3, 2023Aktualizovan├ę Jun 21, 2024
10m

Zhrnutie

  • Kryptomena je digit├ílna mena zalo┼żen├í na technol├│gii blockchain, ktor├í umo┼ż┼łuje transakcie typu peer-to-peer (P2P).

  • Bitcoin, ether, BNB a┬áUSDT┬áÔÇô┬áto s├║ pr├şklady naj├║spe┼ínej┼í├şch kryptomien pod─ża trhovej kapitaliz├ície.

  • Pr├şstup ku kryptomen├ím je cez kryptope┼ła┼żenky alebo burzy. Hoci ─żudia ─Źasto hovoria, ┼że s├║ ÔÇ×ulo┼żen├ęÔÇť v┬ápe┼ła┼żenk├ích, v┬áskuto─Źnosti s├║ ulo┼żen├ę na blockchaine.

  • Maj├║ ┼ípecifick├ę vlastnosti vr├ítane decentraliz├ície, transparentnosti a┬ánemennosti.

─îo je kryptomena?

Kryptomena je decentralizovan├í digit├ílna mena, ktor├í na zabezpe─Źenie vyu┼ż├şva kryptografiu. M├┤┼że fungova┼ą nez├ívisle od sprostredkovate─żov, ak├Żmi s├║ banky a┬áspracovatelia platieb.

Tento decentralizovan├Ż charakter u─żah─Źuje transakcie typu peer-to-peer (P2P) priamo medzi jednotlivcami. Namiesto fyzick├Żch pe┼ła┼żeniek a┬ábankov├Żch ├║─Źtov v┼íak ─żudia pristupuj├║ k┬ásvojej kryptomene prostredn├şctvom jedine─Źn├Żch kryptope┼ła┼żeniek alebo kryptob├║rz.

Mo┼żno ste u┼ż po─Źuli ─żud├ş hovori┼ą, ┼że kryptomeny s├║ ÔÇ×ulo┼żen├ęÔÇť v┬ápe┼ła┼żenk├ích. Kryptomeny v┼íak neexistuj├║ v┬ákryptope┼ła┼żenk├ích alebo na burz├ích. V┬áskuto─Źnosti v┼żdy zost├ívaj├║ na blockchaine. ─îo sa t├Żka kryptoburzy, t├í dr┼ż├ş priv├ítne k─ż├║─Źe, ktor├ę pou┼ż├şvate─żom umo┼ż┼łuj├║ pr├şstup k┬át├Żmto prostriedkom.

Prvou a┬ánajzn├ímej┼íou kryptomenou je bitcoin, ktor├Ż v┬ároku 2009 vytvoril jednotlivec alebo skupina s┬ápseudonymom Satoshi Nakamoto. Odvtedy sa objavili tis├şce kryptomien, z┬áktor├Żch ka┼żd├í m├í jedine─Źn├ę vlastnosti a┬á├║─Źely.

Podobne ako tradi─Źn├ę fiat meny, aj kryptomeny sa m├┤┼żu pou┼żi┼ą ako prostriedok v├Żmeny. Pr├şpady pou┼żitia kryptomien sa v┼íak v┬ápriebehu rokov v├Żrazne roz┼í├şrili, a┬áteraz zah┼Ľ┼łaj├║ smart kontrakty, decentralizovan├ę financie (DeFi), uchov├ívanie hodnoty, riadenie a┬ánezamenite─żn├ę tokeny (NFT).┬á

Ako funguje kryptomena?

Spomenuli sme, ┼że kryptomena pou┼ż├şva kryptografiu na bezpe─Źnostn├ę ├║─Źely. ─îo to v┼íak v┬áskuto─Źnosti znamen├í? Jednoducho povedan├ę, na zabezpe─Źenie transakci├ş a┬áochranu ├║dajov pred neopr├ívnen├Żm pr├şstupom alebo manipul├íciou pou┼ż├şvaj├║ kryptomeny pokro─Źil├ę matematick├ę algoritmy. Tieto algoritmy sl├║┼żia na dve hlavn├ę funkcie: udr┼żiavanie s├║kromia ident├şt pou┼ż├şvate─żov a┬áoverovanie pravosti transakci├ş.

Blockchainov├ę transakcie s├║ verejn├ę a┬áadresy (verejn├ę k─ż├║─Źe) s├║ pseudonymn├ę, aj ke─Ć nie ├║plne anonymn├ę. In├Żmi slovami, zatia─ż ─Źo transakcie s├║ na blockchaine vidite─żn├ę, identifik├ícia pou┼ż├şvate─żov za nimi nie je ─żahk├í. Kryptomeny vyu┼ż├şvaj├║ nieko─żko pokro─Źil├Żch kryptografick├Żch techn├şk, vr├ítane ha┼íovac├şch funkci├ş, kryptografie pou┼żit├şm verejn├ęho k─ż├║─Źa a┬ádigit├ílnych podpisov.

Kryptomena dosahuje auton├│miu prostredn├şctvom distribuovanej siete po─Ź├şta─Źov s├║hrnne zn├ímych ako blockchain, ─Źo je v┬ápodstate decentralizovan├í digit├ílna ├║─Źtovn├í kniha (ledger) v┬áktorej sa ukladaj├║ ├║daje o┬átransakci├ích na mnoh├Żch ┼ípecializovan├Żch po─Ź├şta─Źoch v┬ásieti.

Ka┼żd├Ż z┬át├Żchto po─Ź├şta─Źov (naz├Żvan├Żch aj uzly) uchov├íva k├│piu ledgera a┬áalgoritmus konsenzu zachov├íva blockchain t├Żm, ┼że zais┼ąuje odmietnutie falo┼ín├Żch alebo nekonzistentn├Żch k├│pi├ş. T├íto distribuovan├í architekt├║ra zvy┼íuje bezpe─Źnos┼ą siete, preto┼że neexistuje jedin├Ż bod zlyhania, ako napr├şklad bankov├Ż trezor, ktor├Ż by ┼íkodliv├ş akt├ęri mohli zneu┼żi┼ą.

Kryptomeny umo┼ż┼łuj├║ jednotlivcom prev├ídza┼ą finan─Źn├ę prostriedky priamo medzi sebou. V┬átypickej transakcii kryptomeny odosielate─ż iniciuje prevod vytvoren├şm digit├ílneho podpisu pomocou svojho priv├ítneho k─ż├║─Źa. Transakcia sa potom odo┼íle do siete, kde ju uzly overia overen├şm digit├ílneho podpisu a┬áubezpe─Źia sa, ┼że odosielate─ż m├í dostatok finan─Źn├Żch prostriedkov.

Po overen├ş sa transakcia prid├í do nov├ęho bloku, ktor├Ż sa potom prid├í do existuj├║ceho blockchainu. Aj ke─Ć to m├┤┼że znie┼ą komplikovane, o┬átieto kroky sa staraj├║ ┼ąa┼żiari, tak┼że pou┼ż├şvate─ż s┬ánimi v├┤bec neprich├ídza do kontaktu.

V ─Źom je kryptomena jedine─Źn├í?

Kryptomeny ovplyvnili r├┤zne ekosyst├ęmy, od financi├ş a┼ż po technol├│gie, zaveden├şm inovat├şvnych funkci├ş, ktor├ę ich odli┼íuj├║ od tradi─Źn├Żch protokolov a┬ámien. Medzi jedine─Źn├ę aspekty kryptomien patria:

1. Decentralizácia

Decentralizovan├í architekt├║ra kryptomeny eliminuje potrebu centr├ílneho org├ínu. To umo┼ż┼łuje v├Ą─Ź┼íiu auton├│miu, ako aj men┼íiu zranite─żnos┼ą vo─Źi manipul├ícii alebo kontrole zo strany jedn├ęho subjektu.

2. Transparentnos┼ą a nemennos┼ą

Technol├│gia blockchain zaznamen├íva v┼íetky transakcie v┬átransparentnom a┬ázabezpe─Źenom ledgeri. Preto akon├íhle je transakcia pridan├í do blockchainu, m├┤┼że si ju prezera┼ą ktoko─żvek a┬ánie je mo┼żn├ę zmeni┼ą ju ani vymaza┼ą.

3. Programovate─żnos┼ą

Mnoh├ę kryptomeny (napr├şklad ETH) s├║ programovate─żn├ę, ─Źo umo┼ż┼łuje v├Żvoj├írom nasadi┼ą smart kontrakty na vytv├íranie decentralizovan├Żch aplik├íci├ş (DApp) a┬áin├Żch inovat├şvnych rie┼íen├ş postaven├Żch na blockchainoch. Navy┼íe, preto┼że blockchainy s├║ bez opr├ívnen├ş a┬ámaj├║ otvoren├Ż zdrojov├Ż k├│d, ktoko─żvek m├┤┼że za─Źa┼ą nasadzova┼ą k├│d na blockchain a┬ávytv├íra┼ą si vlastn├ę DApp.

4. Bezhrani─Źnos┼ą

Kryptomeny sa ─żahko prev├ídzaj├║ a┬ávymie┼łaj├║ po celom svete, ─Źo ─żu─Ćom umo┼ż┼łuje ich pou┼ż├şvanie na medzin├írodn├ę transakcie a┬áprevody.

5. Vopred stanovená zásoba coinov

Mnoho kryptomien m├í obmedzen├║ z├ísobu coinov, ─Źo znamen├í, ┼że t├şmy za nimi vytvoria obmedzen├Ż po─Źet coinov. Tento defla─Źn├Ż aspekt kryptomien m├┤┼że ma┼ą v┬ápriebehu ─Źasu potenci├ílny dopad, preto┼że nedostatok poh├í┼ła dopyt.

Naproti tomu fiat meny s├║ ─Źasto infla─Źn├ę, preto┼że centr├ílne banky m├┤┼żu tla─Źi┼ą viac pe┼łaz├ş. Pri obmedzenej z├ísobe v┼íak mo┼żno infl├íciu kryptomien lep┼íie kontrolova┼ą, preto┼że celkov├Ż po─Źet coinov je vopred ur─Źen├Ż.┬á

Typy kryptomien

V┬ár├ímci nespo─Źetn├ęho mno┼żstva kryptomien existuj├║ ┼ítyri, ktor├ę stoja za zmienku: bitcoin (BTC) a┬áob─ż├║ben├ę altcoiny ether (ETH), Binance Coin (BNB) a┬átether (USDT).

Bitcoin (BTC)

BTC je najpopul├írnej┼íia kryptomena. Pou┼ż├şva mechanizmus konsenzu naz├Żvan├Ż Proof of Work (PoW), kde ┼ąa┼żiari s├║┼ąa┼żia o┬áoverenie transakci├ş a┬áudr┼żiavanie chodu siete. Navy┼íe, v─Ćaka obmedzenej z├ísobe BTC (21┬ámili├│nov coinov) je relat├şvne vz├ícny a┬ápom├íha mu udr┼żiava┼ą si hodnotu v┬ápriebehu ─Źasu.

Ether (ETH)

ETH je druh├í najpopul├írnej┼íia kryptomena, ktor├║ spustil v┬ároku 2015 Vitalik Buterin a┬ájeho t├şm. Okrem transferov hodnoty umo┼ż┼łuje programovate─żnos┼ą prostredn├şctvom smart kontraktov.┬á

Rovnako ako BTC, aj ETH p├┤vodne vyu┼ż├şval mechanizmus konsenzu PoW, ale pre┼íiel na ekologickej┼í├ş a┬áenergeticky efekt├şvnej┼í├ş model Proof of Stake (PoS). Tento posun umo┼żnil pou┼ż├şvate─żom overova┼ą transakcie a┬ázabezpe─Źova┼ą sie┼ą vkladan├şm ich ETH namiesto pou┼ż├şvania uzlov vyu┼ż├şvaj├║cich v├Żpo─Źtov├Ż v├Żkon.

BNB

Predt├Żm zn├ímy ako Binance Coin, BNB (Build and Build) bol predstaven├Ż v┬ároku 2017 kryptomenovou burzou Binance ako token ERC-20 na blockchaine Ethereum. V┬ároku 2019 migroval na svoj vlastn├Ż blockchain, BNB Chain, ako token BEP-2.

Nesk├┤r bol vytvoren├Ż Binance Smart Chain (BSC; teraz naz├Żvan├Ż BNB Smart Chain) a┬ádnes kryptomena BNB existuje na re┼ąazci BNB (ako token BEP-2) aj BSC (ako token BEP-20). Za zmienku tie┼ż stoj├ş, ┼że BNB Chain pozost├íva z┬ádvoch re┼ąazcov: BSC (kompatibiln├Ż s┬áEVM), ako aj BNB Beacon Chain (predt├Żm naz├Żvan├Ż Binance Chain), ktor├Ż zabezpe─Źuje spr├ívu, stakovanie a┬áhlasovanie.

BNB Chain poskytuje prostredie na vytv├íranie smart kontraktov a┬áDApp a┬ávyzna─Źuje sa ni┼ż┼í├şmi poplatkami za transakcie a┬ár├Żchlej┼í├şm ─Źasom spracovania ako mnoh├ę in├ę blockchainy.

BNB m├í r├┤zne mo┼żnosti pou┼żitia, patria sem napr├şklad platba poplatkov za transakcie v┬áre┼ąazci BNB a┬ápoplatkov za obchodovanie na Binance, ├║─Źas┼ą na predaji tokenov a┬ástakovanie na overenie siete v┬áre┼ąazci BNB. Binance tie┼ż pou┼ż├şva mechanizmus periodick├ęho p├ílenia tokenov, ktor├Ż obmedzuje celkov├║ ponuku BNB.

Tether (USDT)

USDT je stablecoin viazan├Ż na USD, ktor├Ż v┬ároku 2014 uviedla spolo─Źnos┼ą Tether Limited Inc. Stablecoiny s├║ kryptomeny ur─Źen├ę na udr┼żiavanie kon┼ítantnej hodnoty, ktor├í je relat├şvna k┬árezervnej mene, napr├şklad fiat mene. V┬ápr├şpade USDT je ka┼żd├Ż token kryt├Ż ekvivalentn├Żm mno┼żstvom akt├şv dr┼żan├Żch v┬árezerv├ích spolo─Źnosti. V├Żsledkom je, ┼że USDT pon├║ka v├Żhody kryptomeny a┬áz├írove┼ł minimalizuje kol├şsanie cien.

Čo je trhová kapitalizácia kryptomien?

Term├şn ÔÇ×trhov├í kapitaliz├ícia kryptomienÔÇť ozna─Źuje metriku pou┼ż├şvan├║ na ur─Źenie relat├şvnej ve─żkosti a┬áhodnoty kryptomeny. M├┤┼żete ju vypo─Ź├şta┼ą jednoducho vyn├ísoben├şm aktu├ílnej ceny coinu celkov├Żm po─Źtom coinov v┬áobehu. Mo┼żno to v┼íak ani nebudete musie┼ą urobi┼ą, preto┼że mnoh├ę kryptomenov├ę platformy to vypo─Ź├ştavaj├║ za v├ís.

Trhov├í kapitaliz├ícia kryptomien sa ─Źasto pou┼ż├şva na hodnotenie kryptomien, pri─Źom vy┼í┼íia trhov├í kapitaliz├ícia vo v┼íeobecnosti nazna─Źuje stabilnej┼íiu a┬áv┼íeobecne akceptovan├║ kryptomenu. Naopak, ni┼ż┼íia trhov├í kapitaliz├ícia zvy─Źajne signalizuje ┼ípekulat├şvnej┼íie alebo volatilnej┼íie akt├şvum.

Upozor┼łujeme v┼íak, ┼że toto je len jeden z┬ámnoh├Żch faktorov, ktor├ę treba zv├í┼żi┼ą pri hodnoten├ş potenci├ílu kryptomeny. Pri sk├║man├ş kryptomien treba bra┼ą do ├║vahy aj nieko─żko ─Ćal┼í├şch faktorov, ako je technol├│gia, t├şm, tokenomika a┬ápr├şpady pou┼żitia.

Ako bezpe─Źne investova┼ą do kryptomien

Rovnako ako in├ę finan─Źn├ę akt├şva, aj investovanie do kryptomien m├┤┼że by┼ą riskantn├ę a┬ám├┤┼że vies┼ą k┬áfinan─Źn├Żm strat├ím. Tu je p├Ą┼ą z├íkladn├Żch tipov na bezpe─Źnej┼í├ş n├íkup a┬ápredaj kryptomien:

1. DYOR

Skratka DYOR znamen├í ÔÇ×do your own research (urob si vlastn├Ż v├Żskum)ÔÇť. Pred investovan├şm do akejko─żvek kryptomeny je d├┤le┼żit├ę porozumie┼ą z├íkladom technol├│gie blockchain┬áÔÇô┬áako s├║ r├┤zne typy kryptomien a┬ádynamika trhu.

Za─Źa┼ą m├┤┼żete napr├şklad knihami, blogmi, podcastami a┬áonline kurzmi. Mali by ste tie┼ż presk├║ma┼ą projekty, t├şmy a┬átechnol├│gie r├┤znych kryptomien, aby ste mohli robi┼ą informovan├ę rozhodnutia.

2. Za─Źnite v┬ámalom a┬ádiverzifikujte

Kryptotrh m├┤┼że by┼ą volatiln├Ż a┬ánepredv├şdate─żn├Ż, najm├Ą pokia─ż ide o┬ámenej popul├írne coiny. Preto je rozumn├ę za─Źa┼ą s┬ámal├Żmi invest├şciami, ktor├ę nezabolia va┼íu pe┼ła┼żenku. Tento pr├şstup umo┼ż┼łuje z├şska┼ą sk├║senosti a┬álep┼íie porozumie┼ą trhov├Żm trendom bez toho, aby ste riskovali zna─Źn├ę finan─Źn├ę straty.

Diverzifik├ícia m├┤┼że by┼ą u┼żito─Źn├í aj pri investovan├ş do kryptomien. Namiesto zamerania sa na jednu kryptomenu m├┤┼że investovanie do r├┤znych kryptomien zn├ş┼żi┼ą va┼íe celkov├ę riziko a┬ázv├Ż┼íi┼ą ┼íance va┼íich dr┼żieb na dlhodob├Ż rast.

3. Nezaspite

Ke─Ć┼że prostredie kryptomien sa neust├íle men├ş, ─Źlovek by mal dr┼ża┼ą krok s┬ánovinkami, technologick├Żm pokrokom a┬áregula─Źn├Żmi aktualiz├íciami, aby mohol robi┼ą v─Źasn├ę rozhodnutia. Skvel├Ż sp├┤sob, ako to dosiahnu┼ą, je zapoji┼ą sa do kryptokomunity.

4. Vyberte si renomovan├║ burzu kryptomien

─îo sa t├Żka bezpe─Źnostn├Żch opatren├ş, vo─żba zn├ímej a┬ábezpe─Źnej burzy kryptomien pre va┼íe invest├şcie do kryptomien by mala by┼ą va┼íou najvy┼í┼íou prioritou. Spr├ívnu kryptoburzu mo┼żno n├íjs┼ą presk├║man├şm r├┤znych mo┼żnost├ş a┬áporovnan├şm ich poplatkov, z├íkazn├şckej podpory, rozhrania a┬ádostupn├Żch kryptomien.

5. Praktizujte riadenie riz├şk

Pred investovan├şm do akejko─żvek kryptomeny je nevyhnutn├ę implementova┼ą niektor├ę techniky riadenia riz├şk. Napr├şklad investori by mali investova┼ą len to─żko, ko─żko si m├┤┼żu dovoli┼ą strati┼ą. Okrem toho, nastavenie pr├şkazov Stop Loss na obmedzenie potenci├ílnych str├ít a┬áv├Żber ziskov na vopred ur─Źen├Żch ├║rovniach na zabezpe─Źenie ziskov m├┤┼że prinies┼ą markantn├Ż rozdiel.┬á

Záver

Ekosyst├ęm kryptomien predstavuje revolu─Źn├Ż pr├şstup k┬áfinanci├ím a┬átechnol├│gi├ím. Bud├║cnos┼ą kryptomien v┼íak z├ívis├ş od toho, koho sa p├Żtate.

Niektor├ş veria, ┼że bitcoin nahrad├ş zlato a┬ánaru┼í├ş existuj├║ci finan─Źn├Ż syst├ęm, zatia─ż ─Źo in├ş tvrdia, ┼że kryptomena bude v┼żdy sekund├írnym syst├ęmom a┬ádierou na trhu. S├║ aj tak├ş, ktor├ş veria, ┼że┬áEthereum sa stane decentralizovan├Żm po─Ź├şta─Źom, ktor├Ż sa stane z├íkladom nov├ęho internetu.

Samozrejme, mo┼żn├Żch smerov v├Żvoja je ove─ża viac. Zatia─ż je pr├şli┼í skoro na┬áto, aby sme mohli s┬áistotou poveda┼ą, ─Źo sa stane hoci len o┬árok. Napriek tomu nie je mo┼żn├ę poprie┼ą u┼ż teraz vidite─żn├Ż vplyv kryptomien na r├┤zne odvetvia. A┬áje pravdepodobn├ę, ┼że v┬ánasleduj├║cich rokoch bude na─Ćalej r├ís┼ą.

Pre─Ź├ştajte si tie┼ż

Zrieknutie sa zodpovednosti a┬ávarovanie pred rizikom: Tento obsah tu vid├şte ÔÇ×tak├Ż ak├Ż jeÔÇť a┬ásl├║┼żi len ako v┼íeobecn├í inform├ícia a┬ána ├║─Źely vzdel├ívania, bez akejko─żvek reprezent├ície alebo z├íruky. Tieto inform├ície by ste nemali pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę poradenstvo a┬áani nie s├║ ur─Źen├ę ako odpor├║─Źanie na n├íkup ak├ęhoko─żvek konkr├ętneho produktu alebo slu┼żby. Mali by ste po┼żiada┼ą o┬áradu odborn├ęho poradcu. V┬ápr├şpade, ┼że autorom ─Źl├ínku je tretia osoba, upozor┼łujeme v├ís, ┼że n├ízory uveden├ę v┬á─Źl├ínku s├║ n├ízormi tohto prispievate─ża/autora a┬ánemusia nevyhnutne odr├í┼ża┼ą n├ízory Akad├ęmie Binance. ─Äal┼íie podrobnosti n├íjdete v┬ána┼íom ├║plnom zrieknut├ş sa zodpovednosti, ktor├ę sa nach├ídza tu.Ceny digit├ílnych akt├şv m├┤┼żu by┼ą volatiln├ę. Hodnota va┼íej invest├şcie m├┤┼że klesa┼ą alebo st├║pa┼ą a┬áinvestovan├í suma sa v├ím nemus├ş vr├íti┼ą. Za svoje investi─Źn├ę rozhodnutia nesiete v├Żhradn├║ zodpovednos┼ą a┬áAkad├ęmia Binance nezodpoved├í za ┼żiadne straty, ktor├ę v├ím m├┤┼żu vznikn├║┼ą. Tento materi├íl by sa nemal pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę poradenstvo. Viac inform├íci├ş n├íjdete v┬ána┼íich Podmienkach pou┼ż├şvania a┬áVarovan├ş pred rizikom.