5 be┼żn├Żch podvodov s kryptomenami a ako sa im vyhn├║┼ą
Domov
Články
5 be┼żn├Żch podvodov s kryptomenami a ako sa im vyhn├║┼ą

5 be┼żn├Żch podvodov s kryptomenami a ako sa im vyhn├║┼ą

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Jun 8, 2020Aktualizovan├ę Dec 28, 2022
8m

Úvod

V dne┼ínom svete je va┼ía kryptomena neuverite─żne cenn├Żm akt├şvom pre zlo─Źincov. Je likvidn├í, vysoko prenosn├í a po vykonan├ş transakcie je takmer nemo┼żn├ę ju vr├íti┼ą sp├Ą┼ą. V d├┤sledku toho zaplavila digit├ílnu sf├ęru vlna podvodov (desa┼ąro─Źia star├Żch klas├şk aj podvodov ┼ípecifick├Żch pre kryptomeny).┬á

V tomto ─Źl├ínku identifikujeme niektor├ę z najbe┼żnej┼í├şch podvodov s kryptomenami.


1. Podvody na soci├ílnych sie┼ąach

Je ├║┼żasn├ę, ako sa v dne┼ínej dobe v┼íetci zdaj├║ by┼ą tak├ş ┼ítedr├ş pri lajkovan├ş na Twitteri a Facebooku. Pozorne si skontrolujte odpovede na tweete a nepochybne zist├şte, ┼że niektor├í z va┼íich ob─ż├║ben├Żch kryptospolo─Źnost├ş alebo influencerov poskytuje odmeny. Ak im po┼ílete len 1 BNB/BTC/ETH, s─żubuj├║, ┼że v├ím po┼íl├║ sp├Ą┼ą 10-n├ísobok tejto sumy! Zd├í sa to pr├şli┼í dobr├ę na to, aby to bola pravda, v┼íak? Bohu┼żia─ż, je to preto, ┼że je to pravda. To je celkom dobr├ę pravidlo, ktor├ę sa d├í pou┼żi┼ą pri mnoh├Żch z t├Żchto podvodov.

Je stra┼íne nepravdepodobn├ę, ┼że by niekto poskytoval legit├şmny dar─Źek, ktor├Ż vy┼żaduje, aby ste najprv poslali svoje vlastn├ę peniaze. Na soci├ílnych sie┼ąach by ste si mali d├íva┼ą pozor na tieto druhy spr├ív. M├┤┼żu poch├ídza┼ą z ├║─Źtov, ktor├ę m├┤┼żu vyzera┼ą rovnako ako tie, ktor├ę pozn├íte a m├íte radi, no je to s├║─Źas┼ą triku. Desiatky odpoved├ş, ktor├ę ─Ćakuj├║ uveden├ęmu ├║─Źtu za ich ┼ítedros┼ą s├║ len falo┼ín├Żmi ├║─Źtami alebo robotmi nasaden├Żmi ako s├║─Źas┼ą podvodu s dar─Źekmi.

Sta─Ź├ş poveda┼ą, ┼że by ste ich mali jednoducho ignorova┼ą. Ak ste skuto─Źne presved─Źen├ş, ┼że s├║ legit├şmne, pozrite sa bli┼ż┼íie na profily a uvid├şte rozdiely. ─îoskoro si uvedom├şte, ┼że Twitter handle alebo profil na Facebooku s├║ falo┼ín├ę.

A aj ke─Ć sa Binance alebo ak├Żko─żvek in├Ż subjekt rozhodne rozd├íva┼ą dar─Źeky, legit├şmne subjekty v├ís nikdy najprv nepo┼żiadaj├║ o zaslanie finan─Źn├Żch prostriedkov.


2. Pyram├şdov├ę a Ponziho sch├ęmy

Pyram├şdov├ę a Ponziho sch├ęmy s├║ mierne odli┼ín├ę, ale kv├┤li ich podobnosti ich zara─Ćujeme do rovnakej kateg├│rie. V oboch pr├şpadoch sa podvod spolieha na to, ┼że ├║─Źastn├şk privedie nov├Żch ─Źlenov s pr├şs─żubom neuverite─żn├Żch v├Żnosov.


Ponziho sch├ęmy

V Ponziho sch├ęme m├┤┼żete po─Źu┼ą o investi─Źnej pr├şle┼żitosti so zaru─Źen├Żm ziskom (toto je hne─Ć ─Źerven├í kontrolka!). Be┼żne uvid├şte t├║to sch├ęmu maskovan├║ ako slu┼żbu spr├ívy portf├│lia. V skuto─Źnosti tu nefunguje ┼żiadny magick├Ż vzorec ÔÇô z├şskan├ę ÔÇ×v├ŻnosyÔÇť s├║ len peniaze in├Żch investorov.

Organiz├ítor zoberie peniaze investora a prid├í ich do fondu. Jedin├Ż pr├şlev hotovosti do fondu poch├ídza od nov├Żch ├║─Źastn├şkov. Star┼í├ş investori s├║ vyplaten├ş peniazmi nov┼í├şch investorov, cyklus, ktor├Ż m├┤┼że pokra─Źova┼ą, ke─Ć sa pripoj├ş viac nov├í─Źikov. Podvod sa rozuzl├ş, ke─Ć u┼ż neprich├ídzaj├║ ┼żiadne peniaze a┬áak syst├ęm nedok├í┼że udr┼ża┼ą v├Żplaty star┼í├şm investorom, zr├║ti sa.

Predstavte si napr├şklad slu┼żbu, ktor├í s─żubuje 10% n├ívratnos┼ą za mesiac. M├┤┼żete prispie┼ą 100 dol├írmi. Organiz├ítor potom pril├íka ─Ćal┼íieho ÔÇ×klientaÔÇť, ktor├Ż tie┼ż investuje 100 dol├írov. Pomocou t├Żchto novonadobudnut├Żch pe┼łaz├ş v├ím na konci mesiaca m├┤┼że zaplati┼ą 110 dol├írov. Potom by musel pril├íka┼ą ─Ćal┼íieho klienta, aby sa pripojil a zaplatil druh├ęmu. Cyklus pokra─Źuje a┼ż do nevyhnutn├ęho zr├║tenia sch├ęmy.


Pyram├şdov├ę sch├ęmy

V pyram├şdovej hre je o nie─Źo viac pr├íce, ktor├í sa vy┼żaduje od z├║─Źastnen├Żch. Na vrchole pyram├şdy je organiz├ítor. Prijm├║ ur─Źit├Ż po─Źet ─żud├ş, ktor├ş bud├║ pracova┼ą na ├║rovni pod nimi, a ka┼żd├Ż z t├Żchto ─żud├ş najme svoj vlastn├Ż po─Źet ─żud├ş at─Ć. V├Żsledkom je, ┼że skon─Ź├şte s mas├şvnou ┼ítrukt├║rou, ktor├í rastie exponenci├ílne a rozvetvuje sa, ke─Ć sa vytv├íraj├║ nov├ę ├║rovne (odtia─ż pojem pyram├şda).


pr├şklad pyram├şdovej hry


Zatia─ż sme op├şsali len to, ─Źo by mohlo by┼ą mapou pre ve─żmi ve─żk├ę (legit├şmne) podnikanie. Pyram├şdov├í hra je v┼íak odli┼ín├í v tom, ako s─żubuje pr├şjmy za n├íbor nov├Żch ─Źlenov. Zoberme si pr├şklad, ke─Ć organiz├ítor d├íva Alici a Bobovi pr├ívo z├şska┼ą nov├Żch ─Źlenov po 100 dol├írov za ka┼żd├ęho a odr├íta 50% z ich n├ísledn├Żch pr├şjmov. Alice a Bob m├┤┼żu pon├║knu┼ą rovnak├║ ponuku t├Żm, ktor├Żch naverbuj├║ (bud├║ potrebova┼ą aspo┼ł dvoch z├íujemcov, aby z├şskali sp├Ą┼ą svoju po─Źiato─Źn├║ invest├şciu).

Napr├şklad, ak Alice pred├í ─Źlenstvo Carol aj Danovi (ka┼żd├Ż za 100 USD), zostane jej 100 USD, preto┼że polovica jej pr├şjmov mus├ş by┼ą preveden├í na ├║rove┼ł nad ┼łou. Ak Carol bude pokra─Źova┼ą v predaji ─Źlenstiev, uvid├şme, ┼że odmeny bud├║ st├║pa┼ą nahor ÔÇô┬áAlice dostane polovicu Carolinho pr├şjmu a organiz├ítor dostane polovicu Alicinho.

Ako pyram├şda rastie, star┼í├ş ─Źlenovia z├şskavaj├║ rast├║ci tok pr├şjmov, preto┼że distribu─Źn├ę n├íklady sa pres├║vaj├║ z ni┼ż┼íej ├║rovne na vy┼í┼íiu. Ale kv├┤li exponenci├ílnemu rastu nie je model dlhodobo udr┼żate─żn├Ż.

Niekedy ├║─Źastn├şci platia za pr├íva na predaj produktu alebo slu┼żby. Mo┼żno ste u┼ż po─Źuli o ur─Źit├Żch multi-level marketingov├Żch (MLM) spolo─Źnostiach obvinen├Żch z prev├ídzkovania pyram├şdov├Żch hier t├Żmto sp├┤sobom.

V kontexte blockchainu a kryptomien sa kontroverzn├ę projekty ako OneCoin, Bitconnect a PlusToken dostali pod pa─żbu, pri─Źom pou┼ż├şvatelia proti nim podnikli pr├ívne kroky za ├║dajn├ę prev├ídzkovanie pyram├şdov├Żch hier.

Pozri tie┼ż: Pyram├şdov├ę a Ponziho sch├ęmy.


3. Falo┼ín├ę mobiln├ę aplik├ície

Ak si ned├íte pozor, je ─żahk├ę prehliadnu┼ą varovn├ę sign├íly na falo┼ín├Żch aplik├íci├ích. Tieto podvody zvy─Źajne nasmeruj├║ pou┼ż├şvate─żov na stiahnutie ┼íkodliv├Żch aplik├íci├ş,┬áz ktor├Żch niektor├ę napodob┼łuj├║ tie ob─ż├║ben├ę.

Ke─Ć si pou┼ż├şvate─ż nain┼ítaluje ┼íkodliv├║ aplik├íciu, m├┤┼że sa zda┼ą, ┼że v┼íetko funguje tak, ako m├í. Tieto aplik├ície s├║ v┼íak ┼ípeci├ílne navrhnut├ę tak, aby ukradli va┼íe kryptomeny. V oblasti kryptomien sa vyskytlo ve─ża pr├şpadov, ke─Ć si pou┼ż├şvatelia stiahli ┼íkodliv├ę aplik├ície, ktor├Żch v├Żvoj├íri sa vyd├ívali za v├Żznamn├║ krypto spolo─Źnos┼ą.┬á

V takomto scen├íri, ke─Ć sa pou┼ż├şvate─żovi zobraz├ş adresa na financovanie pe┼ła┼żenky alebo na prij├şmanie platieb, v skuto─Źnosti posielaj├║ prostriedky na adresu, ktor├║ vlastn├ş podvodn├şk. Po prevode prostriedkov u┼ż transakciu samozrejme nie je mo┼żn├ę vr├íti┼ą sp├Ą┼ą.┬á

─Äal┼íou vecou, ktor├í rob├ş tieto podvody obzvl├í┼í┼ą ├║─Źinn├Żmi, je ich poz├şcia v rebr├ş─Źku. Napriek tomu, ┼że ide o ┼íkodliv├ę aplik├ície, niektor├ę m├┤┼żu by┼ą vysoko hodnoten├ę v obchode Apple Store alebo Google Play Store, ─Źo im dod├íva punc legitimity. Aby ste im nespadli do siete, mali by ste s┼ąahova┼ą iba z ofici├ílnej webovej str├ínky alebo z odkazu poskytnut├ęho d├┤veryhodn├Żm zdrojom. Pri pou┼ż├şvan├ş obchodu Apple Store alebo Google Play Store m├┤┼żete tie┼ż skontrolova┼ą poverenia vydavate─ża.

Pozri tie┼ż: Be┼żn├ę podvody na mobiln├Żch zariadeniach.



Chcete za─Źa┼ą s kryptomenou? K├║pte si bitcoiny na Binance!



4. Phishing

Dokonca aj nov├í─Źikovia v krypto priestore bud├║ nepochybne obozn├ímen├ş s praxou phishingu. Zvy─Źajne ide podvodn├şka, ktor├Ż sa vyd├íva za osobu alebo spolo─Źnos┼ą, aby od svojich obet├ş z├şskal osobn├ę ├║daje. M├┤┼że prebieha┼ą na mnoh├Żch m├ędi├ích ÔÇô┬átelef├│n, e-mail, falo┼ín├ę webov├ę str├ínky alebo aplik├ície na odosielanie spr├ív. Podvody s aplik├íciami na odosielanie spr├ív s├║ obzvl├í┼í┼ą be┼żn├ę v prostred├ş kryptomien.

Z─Ćaleka nejde o jedin├Ż n├ívod, ktor├Ż podvodn├şci pou┼ż├şvaj├║, ke─Ć sa pok├║┼íaj├║ z├şska┼ą osobn├ę inform├ície. M├┤┼żete dosta┼ą e-maily s upozornen├şm na nie─Źo nespr├ívne s va┼í├şm ├║─Źtom Exchange, ─Źo si vy┼żaduje, aby ste na vyrie┼íenie probl├ęmu pou┼żili nejak├Ż odkaz. Tento odkaz presmeruje na falo┼ín├║ webov├║ str├ínku ÔÇô podobn├║ tej p├┤vodnej ÔÇô ktor├í v├ís vyzve na prihl├ísenie. ├Üto─Źn├şk tak ukradne va┼íe prihlasovacie ├║daje a mo┼żno aj va┼íe kryptomeny.

Be┼żn├Żm Telegramov├Żm podvodom je podvodn├şk ─Ź├şhaj├║ci v ofici├ílnych skupin├ích na krypto pe┼ła┼żenky alebo burzy. Ke─Ć pou┼ż├şvate─ż nahl├ísi probl├ęm v tejto skupine, podvodn├şk sa s n├şm s├║kromne spoj├ş, pri─Źom sa vyd├íva za z├íkazn├şcku podporu alebo ─Źlenov t├şmu. Odtia─ż vyzv├║ pou┼ż├şvate─ża, aby zdie─żal svoje osobn├ę inform├ície a po─Źiato─Źn├ę slov├í.

Ak niekto z├şska va┼íe po─Źiato─Źn├ę slov├í, bude ma┼ą pr├şstup k va┼íim finan─Źn├Żm prostriedkom. Za ┼żiadnych okolnost├ş ich nesmiete prezr├ídza┼ą┬ánikomu, ani legit├şmnym spolo─Źnostiam. Rie┼íenie probl├ęmov s pe┼ła┼żenkami si nevy┼żaduje znalos┼ą va┼íej po─Źiato─Źnej fr├ízy, tak┼że mo┼żno predpoklada┼ą, ┼że ka┼żd├Ż, kto o to po┼żiada, je podvodn├şk.

Pokia─ż ide o v├Żmenn├ę ├║─Źty, Binance tie┼ż nikdy nebude ┼żiada┼ą va┼íe heslo. To ist├ę plat├ş pre v├Ą─Ź┼íinu ostatn├Żch slu┼żieb. Najrozumnej┼í├şm postupom, ak dostanete nevy┼żiadan├║ spr├ívu, nie je zapoji┼ą sa, ale oslovi┼ą spolo─Źnos┼ą prostredn├şctvom kontaktn├Żch ├║dajov uveden├Żch na ich ofici├ílnych str├ínkach.

Niektor├ę ─Ćal┼íie tipy, pokia─ż ide o bezpe─Źnos┼ą:

  • Kontrolujte adresy URL webov├Żch str├ínok, ktor├ę nav┼ítevujete. Be┼żnou taktikou je, ┼że si podvodn├şk zaregistruje dom├ęnu, ktor├í vyzer├í ve─żmi podobne ako dom├ęna skuto─Źnej spolo─Źnosti (napr. binnance.com).

  • Ulo┼żte si ─Źasto nav┼ítevovan├ę dom├ęny medzi z├ílo┼żky. Vyh─żad├íva─Źe m├┤┼żu omylom zobrazi┼ą ┼íkodliv├ę dom├ęny.

  • Ak m├íte pochybnosti o spr├íve, ktor├║ ste dostali, ignorujte ju a kontaktujte firmu alebo osobu prostredn├şctvom ofici├ílnych kan├ílov.

  • Nikto nepotrebuje pozna┼ą va┼íe s├║kromn├ę k─ż├║─Źe alebo po─Źiato─Źn├║ fr├ízu.


5. Vlastn├ę z├íujmy

Skratka DYOR ÔÇô Do Your Own Research ÔÇô sa v priestore kryptomien ─Źasto opakuje, a to z ve─żmi dobr├ęho d├┤vodu.

Pokia─ż ide o investovanie, nikdy by ste nemali pova┼żova┼ą za samozrejmos┼ą vyjadrenie niekoho o tom, ak├ę kryptomeny alebo tokeny k├║pi┼ą. Nikdy nepozn├íte ich skuto─Źn├ę mot├şvy. M├┤┼żu by┼ą platen├ş za propag├íciu konkr├ętneho ICO alebo maj├║ ve─żk├║ vlastn├║ invest├şciu. To plat├ş pre n├íhodn├Żch cudzincov a┼ż po popul├írnych influencerov a osobnosti. ┼Żiadny projekt nem├í zaru─Źen├Ż ├║spech. V skuto─Źnosti mnoh├ę zlyhaj├║.

Aby ste mohli objekt├şvne pos├║di┼ą projekt, mali by ste sa pozera┼ą na kombin├íciu faktorov. Ka┼żd├Ż m├í svoj vlastn├Ż pr├şstup k sk├║maniu perspekt├şvnych invest├şci├ş. Tu je nieko─żko v┼íeobecn├Żch ot├ízok na za─Źiatok:

  • Ako sa rozdelili mince/┼żet├│ny?┬á

  • S├║stre─Ćuje sa v├Ą─Ź┼íina ponuky v ruk├ích nieko─żk├Żch subjektov?

  • Ak├í je jedine─Źn├í predajn├í str├ínka tohto konkr├ętneho projektu?┬á

  • Ktor├ę ─Ćal┼íie projekty robia to ist├ę a pre─Źo je tento lep┼í├ş?

  • Kto na projekte pracuje? M├í t├şm za sebou dobr├ę v├Żsledky?

  • Ak├í je komunita? ─îo sa buduje?

  • Potrebuje svet skuto─Źne t├║to mincu/token?


Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Z├íkern├ş akt├ęri maj├║ nem├ílo techn├şk na od─Źerp├ívanie finan─Źn├Żch prostriedkov od ni─Ź netu┼íiacich pou┼ż├şvate─żov kryptomien. Aby ste sa vyhli najbe┼żnej┼í├şm podvodom, mus├şte by┼ą neust├íle ostra┼żit├ş a vedom├ş si postupov, ktor├ę tieto strany pou┼ż├şvaj├║. V┼żdy skontrolujte, ─Źi pou┼ż├şvate ofici├ílne webov├ę str├ínky/aplik├ície, a pam├Ątajte: ak invest├şcia znie pr├şli┼í dobre na to, aby to bola pravda, pravdepodobne to tak je.