Domov
Články
Čo je dôkaz o práci (PoW)?

Čo je dôkaz o práci (PoW)?

Stredne pokro─Źil├Ż
Zverejnen├ę Dec 6, 2018Aktualizovan├ę Apr 18, 2024
10m

K─ż├║─Źov├ę poznatky

  • Proof of Work (D├┤kaz o pr├íci ÔÇô PoW) je mechanizmus konsenzu vytvoren├Ż na zabr├ínenie dvojit├Żm v├Żdavkom v┬ásyst├ęmoch digit├ílnych platieb.

  • PoW je k─ż├║─Źovou s├║─Źas┼ąou procesu ┼ąa┼żby, ktor├Ż zah┼Ľ┼ła prid├ívanie nov├Żch blokov transakci├ş do blockchainu a┬ávytv├íranie nov├Żch jednotiek kryptomeny.

  • Bitcoin a┬ámnoh├ę ─Ćal┼íie kryptomeny pou┼ż├şvaj├║ PoW ako met├│du na zabezpe─Źenie blockchainovej siete a┬á├║dajov.

Úvod

Stru─Źne povedan├ę, Proof of Work (PoW) je mechanizmus vytvoren├Ż na zabr├ínenie dvojit├Żm v├Żdavkom v┬ásyst├ęmoch digit├ílnych platieb. Bitcoin a┬ámnoh├ę ─Ćal┼íie kryptomeny pou┼ż├şvaj├║ PoW ako met├│du na zabezpe─Źenie blockchainovej siete a┬á├║dajov. Tak├ęto mechanizmy sa ─Źasto ozna─Źuj├║ ako algoritmy konsenzu alebo mechanizmy konsenzu, preto┼że zah┼Ľ┼łaj├║ viac str├ín, ktor├ę dosahuj├║ konsenzus bez potreby vz├íjomnej d├┤very.

Proof of Work bol prv├Żm algoritmom konsenzu a┬áspolu s┬áalgoritmom Proof of Stake (D├┤kaz o vklade ÔÇô PoS) zost├íva jedn├Żm z┬ánajd├┤le┼żitej┼í├şch. Predstavil ho Satoshi Nakamoto v┬áBielej knihe Bitcoinu z┬ároku 2008. Samotn├í technol├│gia v┼íak bola vytvoren├í u┼ż d├ívno predt├Żm.

HashCash Adama Backa je prv├Żm pr├şkladom algoritmu Proof of Work v┬á─Źasoch pred kryptomenami. Po┼żadovan├şm od odosielate─żov, aby pred odoslan├şm e-mailu vykonali men┼í├ş prepo─Źet, pr├şjemcovia dok├ízali zn├ş┼żi┼ą spam. Tento prepo─Źet by legit├şmneho odosielate─ża nest├íl prakticky ni─Ź, ale r├Żchlo sa zist├ş, ak niekto hromadne posiela e-maily.

─îo je dvojit├ę m├ş┼łanie?

K┬ádvojit├ęmu m├ş┼łaniu doch├ídza vtedy, ke─Ć sa rovnak├ę prostriedky min├║ viackr├ít. Tento v├Żraz sa pou┼ż├şva takmer v├Żlu─Źne v┬ás├║vislosti s┬ádigit├ílnymi peniazmi ÔÇô koniec koncov, v┬áre├ílnom svete by ste mali probl├ęm min├║┼ą rovnak├║ fyzick├║ hotovos┼ą dvakr├ít.┬á

Ke─Ć dnes plat├şte za k├ívu, odovzd├íte hotovos┼ą pokladn├şkovi, ktor├Ż ju pravdepodobne zamkne v┬ápokladni. Nem├┤┼żete ├şs┼ą do kaviarne cez cestu a┬ázaplati┼ą za ─Ćal┼íiu k├ívu tou istou bankovkou. V┬ásyst├ęmoch digit├ílnej hotovosti v┼íak existuje mo┼żnos┼ą, ┼że by sa to dalo.┬á

Pred pou┼żit├şm pr├şkazov kop├şrova┼ą a┬áprilepi┼ą ste ur─Źite skop├şrovali po─Ź├şta─Źov├Ż s├║bor. Rovnak├Ż s├║bor m├┤┼żete posla┼ą e-mailom desiatkam ─żud├ş. Ke─Ć┼że digit├ílne peniaze s├║ len d├íta, mus├şte ─żu─Ćom zabr├íni┼ą v┬ádvojitom m├ş┼łan├ş, t.┬áj. kop├şrova┼ą a┬ám├ş┼ła┼ą rovnak├ę jednotky na r├┤znych miestach. Digit├ílny platobn├Ż syst├ęm, ktor├Ż nedok├í┼że zabr├íni┼ą dvojit├ęmu m├ş┼łaniu, sa okam┼żite zr├║ti.

Ak sa chcete podrobnej┼íie pozrie┼ą na dvojit├ę m├ş┼łanie, pozrite si Vysvetlenie dvojit├ęho m├ş┼łania.

Pre─Źo je potrebn├Ż algoritmus Proof of Work?

Ak ste si pre─Ź├ştali n├í┼í ─Źl├ínok o┬átechnol├│gii blockchain, budete vedie┼ą, ┼że pou┼ż├şvatelia kryptomien neust├íle vysielaj├║ transakcie do siete. Tieto transakcie sa v┼íak nepova┼żuj├║ za platn├ę okam┼żite. Platn├Żmi sa stan├║ a┼ż po potvrden├ş a┬ápridan├ş do blockchainu.

Blockchain Bitcoin napr├şklad funguje ako verejn├í datab├íza transakci├ş (ledger), ktor├║ m├┤┼że vidie┼ą ka┼żd├Ż pou┼ż├şvate─ż. Predstavte si to takto: vy a┬átraja priatelia m├íte pozn├ímkov├Ż blok na sledovanie transakci├ş s┬áva┼íimi bitcoinmi. Kedyko─żvek chce jeden z┬áv├ís vykona┼ą prevod hodnoty, zap├ş┼íte si to:

Alice zaplat├ş Bobovi 5┬áBTC; Bob zaplat├ş Carol 2┬áBTC at─Ć.

Ale zaka┼żd├Żm, ke─Ć uskuto─Źn├şte transakciu, odkazujete na transakciu, z┬áktorej prostriedky poch├ídzaj├║. Ak by teda Bob platil Carol 2┬áBTC, z├íznam by v┬áskuto─Źnosti vyzeral takto:┬á

Bob zaplat├ş Carol 2┬áBTC, ktor├ę poch├ídzaj├║ z┬ápredch├ídzaj├║cej transakcie s┬áAlicou.

Tak┼że m├íme sp├┤sob, ako sledova┼ą jednotky BTC. Ak sa Bob pok├║si uskuto─Źni┼ą ─Ćal┼íiu transakciu pou┼żit├şm t├Żch ist├Żch jednotiek, ktor├ę pr├íve poslal Carol, ka┼żd├Ż to bude okam┼żite vedie┼ą. Skupina nepovol├ş pridanie transakcie do pozn├ímkov├ęho bloku, preto┼że tieto 2┬áBTC u┼ż boli minut├ę.

Teraz by to mohlo fungova┼ą dobre v malej skupine. V┼íetci sa poznaj├║, a tak sa zrejme dohodn├║, ktor├Ż z kamar├ítov si m├í transakcie prid├íva┼ą do pozn├ímkov├ęho bloku. ─îo ak chceme skupinu 10 000 ├║─Źastn├şkov? My┼ílienka pozn├ímkov├ęho bloku nie je dobre ┼ík├ílovate─żn├í, preto┼że nikto nechce d├┤verova┼ą cudziemu, aby to robil.

Tu prich├ídza na rad algoritmus Proof of Work. Zabezpe─Źuje, ┼że pou┼ż├şvatelia nem├ş┼łaj├║ peniaze, ktor├ę nemaj├║ pr├ívo min├║┼ą. Pou┼żit├şm kombin├ície te├│rie hier a┬ákryptografie umo┼ż┼łuje algoritmus PoW komuko─żvek aktualizova┼ą blockchain pod─ża pravidiel syst├ęmu.

Ako funguje algoritmus PoW?

Predstavte si, ┼że n├í┼í pozn├ímkov├Ż blok z┬ávy┼í┼íie uveden├ęho pr├şkladu je blockchain. Transakcie v┼íak neprid├ívame po jednej, namiesto toho ich zhroma┼ż─Ćujeme do blokov. Transakcie ozn├ímime sieti a┬ápou┼ż├şvatelia, ktor├ş vytv├íraj├║ blok, ich zahrn├║ do kandid├ítskeho bloku. Transakcie sa bud├║ pova┼żova┼ą za platn├ę, a┼ż ke─Ć sa ich kandid├ítsky blok stane potvrden├Żm blokom, ─Źo znamen├í, ┼że bol pridan├Ż do blockchainu.

Proces overovania transakci├ş a┬áprid├ívania nov├Żch blokov sa naz├Żva ┼ąa┼żba. ┼Ąa┼żba je drah├í a┬án├íro─Źn├í, m├┤┼że v┼íak prin├í┼ía┼ą aj odmeny. Odmena za blok sa sklad├í z┬ápoplatkov za transakcie od pou┼ż├şvate─żov a┬á├║plne nov├Żch bitcoinov vytvoren├Żch protokolom.┬á

Mechanizmus Proof of Work vy┼żaduje, aby ┼ąa┼żiar (pou┼ż├şvate─ż vytv├íraj├║ci blok) investoval zdroje (elektrick├í energia a┬áv├Żpo─Źtov├Ż v├Żkon) na hashovanie ├║dajov svojho kandid├ítskeho bloku, k├Żm sa nen├íjde rie┼íenie h├ídanky.

Hashovanie ├║dajov bloku znamen├í, ┼że ich nech├íte prejs┼ą cez hashovaciu funkciu, aby sa vygeneroval hash bloku. Hash bloku funguje ako ÔÇ×odtla─Źok prstaÔÇť ÔÇô ide o┬áidentitu va┼íich vstupn├Żch ├║dajov a┬áje jedine─Źn├Ż pre ka┼żd├Ż blok.

In├Żmi slovami, ┼ąa┼żiar mus├ş overi┼ą a┬ázhroma┼żdi┼ą ─Źakaj├║ce transakcie, usporiada┼ą ich do kandid├ítskeho bloku a┬áodovzda┼ą ├║daje bloku prostredn├şctvom hashovacej funkcie, aby vytvoril platn├Ż hash. Ak sa ┼ąa┼żiarovi podar├ş n├íjs┼ą platn├Ż hash svojho kandid├ítskeho bloku, odo┼íle ho do siete, prid├í blok do blockchainu a┬ávyzdvihne si odmeny za ┼ąa┼żbu.

Ke─Ć ┼ąa┼żiar vysiela svoj kandid├ítsky blok a┬áhash do siete, ostatn├ş ├║─Źastn├şci siete zopakuj├║ proces hashovania, aby overili, ┼że v├Żstup je skuto─Źne platn├Ż.┬á

Hoci na n├íjdenie platn├ęho hashu je potrebn├Żch nespo─Źetn├ę mno┼żstvo pokusov, potvrdenie, ┼że vygenerovan├Ż hash je spr├ívny, je trivi├ílne. Sta─Ź├ş zada┼ą rovnak├Ż vstup (├║daje bloku) cez hashovaciu funkciu a┬áskontrolova┼ą, ─Źi je v├Żstup rovnak├Ż.

V Proof of Work mus├şte poskytn├║┼ą ├║daje, ktor├Żch hodnota hash zodpoved├í ur─Źit├Żm podmienkam. Ale neviete, ako sa tam dosta┼ą. Va┼íou jedinou mo┼żnos┼ąou je odovzda┼ą va┼íe ├║daje cez ha┼íovaciu funkciu a skontrolova┼ą, ─Źi zodpovedaj├║ podmienkam. Ak nie, budete musie┼ą mierne zmeni┼ą svoje ├║daje, aby ste z├şskali in├Ż hash. Zmena ─Źo i len jedn├ęho znaku vo va┼íich ├║dajoch bude ma┼ą za n├ísledok ├║plne in├Ż v├Żsledok, tak┼że nie je mo┼żn├ę predpoveda┼ą, ak├Ż by mohol by┼ą v├Żstup.

V├Żsledkom je, ┼że ak chcete vytvori┼ą blok, hr├íte h├ídanku. Zvy─Źajne si vezmete inform├ície o v┼íetk├Żch transakci├ích, ktor├ę chcete prida┼ą, a niektor├ę ─Ćal┼íie d├┤le┼żit├ę ├║daje, potom to v┼íetko hashujete. Ale ke─Ć┼że sa va┼ía mno┼żina ├║dajov nezmen├ş, mus├şte prida┼ą ─Źas┼ą inform├íciu, ktor├í je premenliv├í. V opa─Źnom pr├şpade by ste v┼żdy dostali rovnak├Ż hash ako v├Żstup. Tieto premenn├ę ├║daje naz├Żvame nonce. Je to ─Ź├şslo, ktor├ę budete meni┼ą pri ka┼żdom pokuse, tak┼że zaka┼żd├Żm z├şskate in├Ż hash.

Stru─Źne povedan├ę, ┼ąa┼żba je proces zhroma┼ż─Ćovania ├║dajov o blockchaine a ich hashovania spolu s nonce, k├Żm nen├íjdete konkr├ętny hash. Ak n├íjdete hash, ktor├Ż sp─║┼ła podmienky stanoven├ę protokolom, z├şskate pr├ívo vysiela┼ą nov├Ż blok do siete. V tomto bode ostatn├ş ├║─Źastn├şci siete aktualizuj├║ svoje blockchainy, aby zahrnuli nov├Ż blok.

Pre hlavn├ę kryptomeny s├║ dnes podmienky neuverite─żne n├íro─Źn├ę na splnenie. ─î├şm vy┼í┼í├ş je hash rate v sieti, t├Żm ┼ąa┼ż┼íie je n├íjs┼ą platn├Ż hash. To sa rob├ş preto, aby sa zabezpe─Źilo, ┼że sa bloky nebud├║ da┼ą n├íjs┼ą pr├şli┼í r├Żchlo.

Ako si viete predstavi┼ą, pokus o uh├ídnutie obrovsk├ęho mno┼żstva hashov m├┤┼że by┼ą vo va┼íom po─Ź├şta─Źi n├íkladn├Ż. Plytv├íte v├Żpo─Źtov├Żmi cyklami a elektrinou. Ale protokol v├ís odmen├ş kryptomenou, ak n├íjdete platn├Ż hash.

Zopakujme si, ─Źo zatia─ż vieme:

  • ┼Ąa┼żba je n├íro─Źn├í a┬án├íkladn├í, ale zabezpe─Źuje bezpe─Źnos┼ą siete.

  • ┼Ąa┼żiari, ktor├ş dok├í┼żu vytvori┼ą platn├Ż blok, dostan├║ odmeny vo forme novo vydan├Żch kryptomien a┬ápoplatkov za transakcie.

  • Vygenerovanie platn├ęho hashu si vy┼żaduje ─Źas, ale ostatn├ş pou┼ż├şvatelia m├┤┼żu ─żahko skontrolova┼ą jeho platnos┼ą opakovan├şm procesu hashovania.

Zatia─ż je v┼íetko v poriadku. Ale ─Źo ke─Ć sa pok├║site podv├ídza┼ą? ─îo v├ím br├íni vlo┼żi┼ą do bloku mno┼żstvo podvodn├Żch transakci├ş a vytvori┼ą platn├Ż hash?

Tu prich├ídza na rad kryptografia pou┼żit├şm verejn├ęho k─ż├║─Źa. V┬átomto ─Źl├ínku nep├┤jdeme do h─║bky, ale pozrite si ─îo je kryptografia pou┼żit├şm verejn├ęho k─ż├║─Źa?, aby ste z├şskali komplexn├Ż poh─żad na vec. Stru─Źne povedan├ę, pou┼ż├şvame nieko─żko ┼íikovn├Żch kryptografick├Żch trikov, ktor├ę umo┼ż┼łuj├║ ka┼żd├ęmu pou┼ż├şvate─żovi overi┼ą, ─Źi m├í niekto pr├ívo presun├║┼ą prostriedky, ktor├ę sa pok├║┼ía min├║┼ą.

Ke─Ć vytvor├şte transakciu, podp├ş┼íete ju. Ktoko─żvek v┬ásieti m├┤┼że porovna┼ą v├í┼í podpis s┬áva┼í├şm verejn├Żm k─ż├║─Źom a┬áskontrolova┼ą, ─Źi sa zhoduj├║. Tie┼ż skontroluj├║, ─Źi m├┤┼żete skuto─Źne min├║┼ą svoje prostriedky a┬á─Źi s├║─Źet va┼íich vstupov je vy┼í┼í├ş ako s├║─Źet va┼íich v├Żstupov (t.┬áj. ─Źi nem├ş┼łate viac, ako m├íte).

Ka┼żd├Ż blok, ktor├Ż obsahuje neplatn├║ transakciu, bude sie┼ąou automaticky odmietnut├Ż. Pok├║┼ía┼ą sa podv├ídza┼ą je drah├ę. Budete plytva┼ą svojimi vlastn├Żmi zdrojmi bez akejko─żvek odmeny.

V┬átom spo─Ź├şva kr├ísa algoritmu Proof of Work: podv├ídzanie je drah├ę, ale ─Źestn├ę konanie prin├í┼ía zisk. Ka┼żd├Ż racion├ílny ┼ąa┼żiar sa bude sna┼żi┼ą dosiahnu┼ą n├ívratnos┼ą svojej invest├şcie, tak┼że mo┼żno o─Źak├íva┼ą, ┼że sa bude spr├íva┼ą sp├┤sobom, ktor├Ż s┬áv├Ą─Ź┼íou pravdepodobnos┼ąou prinesie v├Żnosy.

Proof of Work (PoW) verzus Proof of Stake (PoS)

Okrem PoW existuje mnoho ─Ćal┼í├şch algoritmov konsenzu, jedn├Żm z┬ánajob─ż├║benej┼í├şch je Proof of Stake (PoS). Koncept poch├ídza z┬ároku 2011 a┬ábol implementovan├Ż v┬ásieti Ethereum a┬ánieko─żk├Żch ─Ćal┼í├şch protokoloch.

V syst├ęmoch Proof of Stake s├║ ┼ąa┼żiari nahraden├ş valid├ítormi. Nie je tu ┼żiadna ┼ąa┼żba a ┼żiadne preteky v h├ídan├ş hashov. Namiesto toho s├║ pou┼ż├şvatelia n├íhodne vybran├ş ÔÇô ak s├║ vybran├ş, musia navrhn├║┼ą (alebo ÔÇ×vytvori┼ąÔÇť) blok. Ak je blok platn├Ż, dostan├║ odmenu zlo┼żen├║ z poplatkov z transakci├ş bloku.

Nie je v┼íak mo┼żn├ę vybra┼ą hocijak├ęho pou┼ż├şvate─ża ÔÇô protokol ich vyber├í na z├íklade mno┼żstva faktorov. Aby boli ├║─Źastn├şci opr├ívnen├ş, musia si zablokova┼ą vklad, ─Źo je vopred ur─Źen├í suma nat├şvnej meny blockchainu. St├ívka funguje ako kaucia: rovnako ako ob┼żalovan├ş vlo┼żia ve─żk├║ sumu pe┼łaz├ş, aby ich odradili od vynechania s├║dneho procesu, valid├ítori zablokuj├║ st├ívku, aby odradili od podv├ídzania. Ak bud├║ kona┼ą ne─Źestne, ich podiel (alebo jeho ─Źas┼ą) bude zobrat├Ż.

Proof of Stake m├í oproti Proof of Work ur─Źit├ę v├Żhody. Najpozoruhodnej┼í├şm z nich je men┼íia uhl├şkov├í stopa ÔÇô ke─Ć┼że v PoS nie s├║ potrebn├ę v├Żkonn├ę ┼ąa┼żobn├ę farmy, spotrebovan├í elektrina je len zlomkom elektriny spotrebovanej v PoW.┬á

To znamen├í, ┼że PoS nem├í rovnak├║ hist├│riu ako PoW. Hoci by to mohlo by┼ą vn├şman├ę ako plytvanie, ┼ąa┼żba je jedin├Żm konsenzu├ílnym algoritmom, ktor├Ż je testovan├Ż u┼ż viac ako desa┼ą rokov. Od svojho uvedenia na trh zabezpe─Źil algoritmus PoW siete Bitcoin transakcie v┬áhodnote bili├│nov dol├írov. Aby bolo mo┼żn├ę s┬áistotou tvrdi┼ą, ─Źi PoS m├┤┼że konkurova┼ą jeho bezpe─Źnosti, je potrebn├ę dlhodob├ę testovanie stakingu.

Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Proof of Work bol p├┤vodn├Żm rie┼íen├şm probl├ęmu s dvojit├Żm v├Żdavkom a uk├ízal sa ako spo─żahliv├Ż a bezpe─Źn├Ż. Bitcoin dok├ízal, ┼że nepotrebujeme centralizovan├ę subjekty na to, aby sme zabr├ínili tomu, aby sa tie ist├ę prostriedky minuli dvakr├ít. ┼áikovn├Żm vyu┼żit├şm kryptografie, ha┼íovac├şch funkci├ş a te├│rie hier sa m├┤┼żu ├║─Źastn├şci v decentralizovanom prostred├ş dohodn├║┼ą na stave finan─Źnej datab├ízy.

Pre─Ź├ştajte si tie┼ż

Zrieknutie sa zodpovednosti: Tento obsah tu vid├şte ÔÇ×tak├Ż ak├Ż jeÔÇť a┬ásl├║┼żi len ako v┼íeobecn├í inform├ícia a┬ána ├║─Źely vzdel├ívania, bez akejko─żvek reprezent├ície alebo z├íruky. Tieto inform├ície by ste nemali pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę, pr├ívne ani in├ę odborn├ę poradenstvo a┬áani nie s├║ ur─Źen├ę ako odpor├║─Źanie na n├íkup ak├ęhoko─żvek konkr├ętneho produktu alebo slu┼żby. Mali by ste po┼żiada┼ą o┬áradu odborn├ęho poradcu. V┬ápr├şpade, ┼że autorom ─Źl├ínku je tretia osoba, upozor┼łujeme v├ís, ┼że n├ízory uveden├ę v┬á─Źl├ínku s├║ n├ízormi tohto prispievate─ża/autora a┬ánemusia nevyhnutne odr├í┼ża┼ą n├ízory Akad├ęmie Binance. ─Äal┼íie podrobnosti n├íjdete v┬ána┼íom ├║plnom zrieknut├ş sa zodpovednosti, ktor├ę sa nach├ídza tu. Ceny digit├ílnych akt├şv m├┤┼żu by┼ą volatiln├ę. Hodnota va┼íej invest├şcie m├┤┼że klesa┼ą alebo st├║pa┼ą a┬áinvestovan├í suma sa v├ím nemus├ş vr├íti┼ą. Za svoje investi─Źn├ę rozhodnutia nesiete v├Żhradn├║ zodpovednos┼ą a┬áAkad├ęmia Binance nezodpoved├í za ┼żiadne straty, ktor├ę v├ím m├┤┼żu vznikn├║┼ą. Tento materi├íl by sa nemal pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę, pr├ívne ani in├ę odborn├ę poradenstvo. Viac inform├íci├ş n├íjdete v┬ána┼íich Podmienkach pou┼ż├şvania a┬áVarovaniach pred rizikom.