─îo s├║ op─Źn├ę zmluvy?
Domov
Články
─îo s├║ op─Źn├ę zmluvy?

─îo s├║ op─Źn├ę zmluvy?

Roz┼í├şren├ę
Zverejnen├ę Jun 3, 2019Aktualizovan├ę Dec 16, 2022
9m

Op─Źn├í zmluva je dohoda, ktor├í d├íva obchodn├şkovi pr├ívo k├║pi┼ą alebo preda┼ą akt├şvum za vopred stanoven├║ cenu, bu─Ć pred ur─Źit├Żm d├ítumom alebo k┬áur─Źit├ęmu d├ítumu. Hoci to m├┤┼że znie┼ą podobne ako futures kontrakty, obchodn├şci, ktor├ş nakupuj├║ op─Źn├ę zmluvy, nemaj├║ povinnos┼ą vyrovna┼ą svoje poz├şcie.┬á

Op─Źn├ę zmluvy s├║ deriv├íty, ktor├ę m├┤┼żu by┼ą zalo┼żen├ę na ┼íirokom spektre podkladov├Żch akt├şv vr├ítane akci├ş a┬ákryptomien. Tieto zmluvy m├┤┼żu by┼ą odvoden├ę aj od finan─Źn├Żch indexov. Op─Źn├ę zmluvy sa zvy─Źajne pou┼ż├şvaj├║ na zaistenie riz├şk na existuj├║cich poz├şci├ích a┬ána ┼ípekulat├şvne obchodovanie.


Ako funguj├║ op─Źn├ę zmluvy?

Existuj├║ dva z├íkladn├ę typy opci├ş: k├║pne a┬ápredajn├ę. K├║pne opcie d├ívaj├║ vlastn├şkom zml├║v pr├ívo k├║pi┼ą podkladov├ę akt├şvum, zatia─ż ─Źo predajn├ę opcie ude─żuj├║ vlastn├şkom pr├ívo preda┼ą. Obchodn├şci ako tak├ş zvy─Źajne vstupuj├║ do k├║pnych opci├ş, ke─Ć o─Źak├ívaj├║, ┼że sa cena podkladov├ęho akt├şva zv├Ż┼íi. Naopak, predajn├ę opcie pou┼ż├şvaj├║, ke─Ć o─Źak├ívaj├║, ┼że cena klesne.┬áM├┤┼żu tie┼ż pou┼żi┼ą k├║pne a┬ápredajn├ę opcie v┬án├ídeji, ┼że ceny zostan├║ stabiln├ę. Dokonca m├┤┼żu pou┼żi┼ą kombin├íciu obidvoch typov a┬ástavi┼ą v┬áprospech volatility trhu alebo proti nej.

Op─Źn├í zmluva sa sklad├í minim├ílne zo ┼ítyroch s├║─Źast├ş: ve─żkos┼ą, d├ítum vypr┼íania platnosti, realiza─Źn├í cena a┬ápr├ęmia. Ve─żkos┼ą objedn├ívky sa vz┼ąahuje na po─Źet zml├║v, ktor├ę sa maj├║ obchodova┼ą. D├ítum vypr┼íania platnosti je d├ítum, po ktorom obchodn├şk u┼ż nem├┤┼że uplatni┼ą opciu. Realiza─Źn├í cena je cena, za ktor├║ sa akt├şvum k├║pi alebo pred├í (v┬ápr├şpade, ┼że sa zmluvn├Ż kupuj├║ci rozhodne uplatni┼ą opciu). A┬ánakoniec, pr├ęmia je obchodn├í cena op─Źnej zmluvy. Uv├ídza sumu, ktor├║ mus├ş investor zaplati┼ą, aby z├şskal mo┼żnos┼ą vo─żby. Kupuj├║ci teda z├şskavaj├║ zmluvy od vypisovate─żov (predajcov) pod─ża hodnoty pr├ęmie, ktor├í sa s┬ábl├ş┼żiacim sa d├ítumom vypr┼íania platnosti neust├íle men├ş.

Jednoducho povedan├ę, ak je realiza─Źn├í cena ni┼ż┼íia ako trhov├í cena, obchodn├şk m├┤┼że k├║pi┼ą podkladov├ę akt├şvum so z─żavou a┬ápo zahrnut├ş pr├ęmie do rovnice sa m├┤┼że rozhodn├║┼ą uplatni┼ą zmluvu, aby dosiahol zisk. Ak je v┼íak realiza─Źn├í cena vy┼í┼íia ako trhov├í cena, dr┼żite─ż nem├í d├┤vod na uplatnenie opcie a┬ázmluva sa pova┼żuje za zbyto─Źn├║. Pri neuplatnen├ş zmluvy kupuj├║ci prich├ídza iba o┬ápr├ęmiu, ktor├║ zaplatil pri vstupe do poz├şcie.

Je d├┤le┼żit├ę poznamena┼ą, ┼że hoci kupuj├║ci si m├┤┼żu vybra┼ą medzi t├Żm, ─Źi svoje k├║pne a┬ápredajn├ę opcie vyu┼żij├║ alebo nie, vypisovatelia (predajcovia) s├║ z├ívisl├ş na rozhodnut├ş kupuj├║cich. Ak sa teda kupuj├║ci k├║pnej opcie rozhodne uplatni┼ą svoju zmluvu, pred├ívaj├║ci je povinn├Ż preda┼ą podkladov├ę akt├şvum. Podobne, ak obchodn├şk k├║pi predajn├║ opciu a┬ározhodne sa ju uplatni┼ą, pred├ívaj├║ci je povinn├Ż k├║pi┼ą podkladov├ę akt├şvum od dr┼żite─ża zmluvy. To znamen├í, ┼że predajcovia ─Źelia vy┼í┼í├şm rizik├ím ako kupuj├║ci. Zatia─ż ─Źo strata kupuj├║cich je obmedzen├í na pr├ęmiu zaplaten├║ za zmluvu, predajcovia m├┤┼żu v┬áz├ívislosti od trhovej ceny akt├şva strati┼ą ove─ża viac.

Niektor├ę zmluvy d├ívaj├║ obchodn├şkom pr├ívo uplatni┼ą svoju opciu kedyko─żvek pred d├ítumom vypr┼íania platnosti. Tak├ęto zmluvy sa zvy─Źajne ozna─Źuj├║ ako americk├ę op─Źn├ę zmluvy. Naopak, eur├│pske op─Źn├ę zmluvy mo┼żno uplatni┼ą len v┬áde┼ł vypr┼íania platnosti. Stoj├ş v┼íak za zmienku, ┼że tieto ozna─Źenia nemaj├║ ni─Ź spolo─Źn├ę s┬áich geografickou polohou.


Op─Źn├í pr├ęmia

V├Ż┼íku pr├ęmie ovplyv┼łuje viacero faktorov. Pre zjednodu┼íenie m├┤┼żeme predpoklada┼ą, ┼że pr├ęmia opcie z├ívis├ş minim├ílne od ┼ítyroch prvkov: cena podkladov├ęho akt├şva, realiza─Źn├í cena, ─Źas zost├ívaj├║ci do d├ítumu vypr┼íania platnosti a┬ávolatilita pr├şslu┼ín├ęho trhu (alebo index). Tieto ┼ítyri zlo┼żky r├┤znym sp├┤sobom ovplyv┼łuj├║ pr├ęmiu k├║pnych a┬ápredajn├Żch opci├ş, ako je zn├ízornen├ę v┬ánasleduj├║cej tabu─żke.



Pr├ęmia k├║pnych opci├ş

Pr├ęmia predajn├Żch opci├ş

Rast├║ca cena akt├şva

Zvyšuje sa

Zni┼żuje sa

Vy┼í┼íia realiza─Źn├í cena

Zni┼żuje sa

Zvyšuje sa

Skracuj├║ci sa ─Źas

Zni┼żuje sa

Zni┼żuje sa

Volatilita

Zvyšuje sa

Zvyšuje sa


Prirodzene, cena akt├şva a┬árealiza─Źn├í cena ovplyv┼łuj├║ pr├ęmiu k├║pnych a┬ápredajn├Żch akci├ş opa─Źn├Żm sp├┤sobom. Naproti tomu menej ─Źasu zvy─Źajne znamen├í ni┼ż┼íiu pr├ęmiu pre oba typy opci├ş. Hlavn├Żm d├┤vodom je to, ┼że pre obchodn├şkov existuje ni┼ż┼íia pravdepodobnos┼ą, ┼że sa tieto zmluvy oto─Źia v┬áich prospech. Na druhej strane zv├Ż┼íen├í ├║rove┼ł volatility zvy─Źajne sp├┤sobuje zv├Ż┼íenie cien pr├ęmie. Pr├ęmia op─Źnej zmluvy ako tak├í je v├Żsledkom kombin├ície t├Żchto a┬áin├Żch faktorov.


Opcie a gr├ęcke p├şsmen├í

Ozna─Źovanie opci├ş gr├ęckymi p├şsmenami sl├║┼żi ako n├ístroj na meranie niektor├Żch z┬ámnoh├Żch faktorov, ktor├ę ovplyv┼łuj├║ cenu zmluvy.┬áKonkr├ętne ide o┬á┼ítatistick├ę hodnoty pou┼ż├şvan├ę na meranie rizika konkr├ętnej zmluvy na z├íklade r├┤znych z├íkladn├Żch premenn├Żch.┬áNi┼ż┼íie s├║ uveden├ę niektor├ę gr├ęcke p├şsmen├í a┬ástru─Źn├Ż popis toho, ─Źo meraj├║:

  • Delta: meria, o┬áko─żko sa zmen├ş cena op─Źnej zmluvy vo vz┼ąahu k┬ácene podkladov├ęho akt├şva. Napr├şklad delta s┬áhodnotou┬á0,6 nazna─Źuje, ┼że pr├ęmiov├í cena sa pravdepodobne pohne o 0,60┬áUSD za ka┼żd├Ż pohyb ceny akt├şva o┬á1┬áUSD.

  • Gama: meria r├Żchlos┼ą zmeny hodnoty delta v┬ápriebehu ─Źasu. Ak sa teda hodnota delta zmen├ş z┬á0,6 na┬á0,45, hodnota gama opcie bude┬á0,15.

  • Th├ęta: meria zmenu ceny vo vz┼ąahu k┬áskr├íteniu doby platnosti zmluvy o┬ájeden de┼ł. Nazna─Źuje, do akej miery sa o─Źak├íva zmena pr├ęmie, ke─Ć sa op─Źn├í zmluva bl├ş┼żi k┬ád├ítumu vypr┼íania platnosti.

  • Vega: meria mieru zmeny zmluvnej ceny vo vz┼ąahu k┬ázmene implikovanej volatility podkladov├ęho akt├şva o 1┬á%. Zv├Ż┼íenie hodnoty vega za ┼ítandardn├Żch okolnost├ş odr├í┼ża zv├Ż┼íenie ceny k├║pnych aj predajn├Żch opci├ş.

  • R├│: meria o─Źak├ívan├║ zmenu ceny vo vz┼ąahu k┬áv├Żkyvom ├║rokov├Żch sadzieb. Zv├Ż┼íen├ę ├║rokov├ę sadzby vo v┼íeobecnosti sp├┤sobuj├║ n├írast k├║pnych a┬ápokles predajn├Żch opci├ş. Hodnota r├│ ako tak├í je kladn├í pre k├║pne opcie a┬áz├íporn├í pre predajn├ę opcie.


┼átandardn├ę pr├şpady pou┼żitia

Hedgovanie

Op─Źn├ę zmluvy sa vo ve─żkej miere pou┼ż├şvaj├║ ako n├ístroje zaistenia rizika. Ve─żmi z├íkladn├Żm pr├şkladom strat├ęgie zaistenia rizika je, ┼że obchodn├şci kupuj├║ predajn├ę opcie na akcie, ktor├ę u┼ż dr┼żia. Ak d├┤jde k┬ástrate celkovej hodnoty ich hlavn├Żch dr┼żieb z┬ád├┤vodu poklesu cien, uplatnenie predajnej opcie m├┤┼że pom├┤c┼ą zmierni┼ą ich straty.

Predstavte si napr├şklad, ┼że Alice k├║pila 100┬áakci├ş za 50┬áUSD v┬án├ídeji, ┼że trhov├í cena sa zv├Ż┼íi. Aby sa v┼íak zabezpe─Źila proti mo┼żnosti poklesu cien akci├ş, rozhodla sa nak├║pi┼ą predajn├ę opcie s┬árealiza─Źnou cenou 48┬áUSD, pri─Źom zaplatila pr├ęmiu 2┬áUSD na akciu. Ak sa trh zmen├ş na medved├ş a┬ácena akci├ş klesne na hodnotu 35┬áUSD, Alice m├┤┼że uplatni┼ą svoju zmluvu na zmiernenie str├ít a┬ánamiesto 35┬áUSD preda┼ą ka┼żd├║ akciu za 48┬áUSD. Ak sa v┼íak trh zmen├ş na b├Ż─Ź├ş, zmluvu nemus├ş uplatni┼ą a┬ápr├şde len o┬ázaplaten├║ pr├ęmiu (2┬áUSD za akciu).

V┬átakom scen├íri by Alica dosiahla hranicu ziskovosti pri cene 52┬áUSD (50┬áUSD + 2┬áUSD za akciu), pri─Źom jej strata by bola limitovan├í na -400┬áUSD (200┬áUSD zaplaten├Żch za pr├ęmiu a┬á─Ćal┼í├şch 200┬áUSD, ak ka┼żd├║ akciu pred├í za 48┬áUSD).

─îo s├║ op─Źn├ę zmluvy?


┼ápekulat├şvne obchodovanie

Opcie sa vo ve─żkej miere pou┼ż├şvaj├║ aj na ┼ípekulat├şvne obchodovanie. Napr├şklad obchodn├şk, ktor├Ż sa domnieva, ┼że cena akt├şva sa ─Źoskoro zv├Ż┼íi, si m├┤┼że k├║pi┼ą k├║pnu opciu. Ak sa cena akt├şva posunie nad hranicu realiza─Źnej ceny, obchodn├şk si m├┤┼że uplatni┼ą opciu a┬ák├║pi┼ą akt├şvum so z─żavou. Ke─Ć je cena akt├şva nad alebo pod realiza─Źnou cenou sp├┤sobom, v─Ćaka ktor├ęmu je zmluva ziskov├í, opcia sa naz├Żva ÔÇ×ziskov├íÔÇť. Podobne sa hovor├ş, ┼że zmluva je ÔÇ×ziskov├íÔÇť, ak je na hranici ziskovosti, alebo ÔÇ×neziskov├íÔÇť, ak je v┬ástrate.


Z├íkladn├ę strat├ęgie

Pri obchodovan├ş s┬áopciami m├┤┼żu obchodn├şci vyu┼ż├şva┼ą ┼íirok├║ ┼ík├ílu strat├ęgi├ş, ktor├ę s├║ zalo┼żen├ę na ┼ítyroch z├íkladn├Żch poz├şci├ích. Kupuj├║ci si m├┤┼że k├║pi┼ą k├║pnu opciu (pr├ívo k├║pi┼ą) alebo predajn├║ opciu (pr├ívo preda┼ą). Vypisovate─ż m├┤┼że pred├íva┼ą zmluvy na k├║pne alebo predajn├ę opcie. Ako u┼ż bolo spomenut├ę, predajcovia s├║ povinn├ş k├║pi┼ą alebo preda┼ą akt├şva, ak sa ich dr┼żite─ż zmluvy rozhodne uplatni┼ą.

R├┤zne strat├ęgie obchodovania s┬áopciami s├║ zalo┼żen├ę na r├┤znych mo┼żn├Żch kombin├íci├ích k├║pnych a┬ápredajn├Żch zml├║v. Niektor├ę zo z├íkladn├Żch pr├şkladov tak├Żchto strat├ęgi├ş s├║ ochrann├ę predajn├ę opcie, kryt├ę k├║pne opcie, straddle a┬ástrangle.

  • Ochrann├ę predajn├ę opcie:┬án├íkup op─Źnej zmluvy na u┼ż vlastnen├ę akt├şvum. Toto je strat├ęgia zaistenia rizika, ktor├║ Alica pou┼żila v┬ápredch├ídzaj├║com pr├şklade. Naz├Żva sa aj poistenie portf├│lia, preto┼że chr├íni investora pred potenci├ílnym klesaj├║cim trendom a┬áz├írove┼ł zachov├íva jeho expoz├şciu v┬ápr├şpade, ┼że sa cena akt├şva zv├Ż┼íi.

  • Kryt├ę k├║pne opcie:┬ápredaj k├║pnej opcie na u┼ż vlastnen├ę akt├şvum. T├║to strat├ęgiu vyu┼ż├şvaj├║ investori na generovanie dodato─Źn├ęho pr├şjmu (op─Źnej pr├ęmie) zo svojich dr┼żieb. Ak sa zmluva neuplatn├ş, z├şskaj├║ pr├ęmiu, pri─Źom si ponechaj├║ svoje akt├şva. Ak sa v┼íak zmluva uplatn├ş z┬ád├┤vodu zv├Ż┼íenia trhovej ceny, s├║ povinn├ş preda┼ą svoje poz├şcie.

  • Straddle: zah┼Ľ┼ła n├íkup k├║pnej a┬ápredajnej opcie na to ist├ę akt├şvum s┬árovnak├Żmi realiza─Źn├Żmi cenami a┬ád├ítumami vypr┼íania platnosti. Umo┼ż┼łuje obchodn├şkovi zarobi┼ą, pokia─ż sa akt├şvum pohybuje dostato─Źne ─Ćaleko v┬áoboch smeroch. Jednoducho povedan├ę, obchodn├şk vs├ídza na volatilitu trhu.

  • Strangle: zah┼Ľ┼ła n├íkup k├║pnej aj predajnej opcie, ktor├ę s├║ ÔÇ×neziskov├ęÔÇť (t.┬áj. realiza─Źn├í cena je vy┼í┼íia ako trhov├í cena pre k├║pne opcie a┬áni┼ż┼íia ako trhov├í cena pre predajn├ę opcie). Strangle je v┬ápodstate podobn├í strat├ęgia ako straddle, av┼íak n├íklady na vytvorenie poz├şcie s├║ ni┼ż┼íie. Aby strat├ęgia strangle bola ziskov├í, vy┼żaduje si vysok├║ ├║rove┼ł volatility.


V├Żhody

  • Hod├ş sa na zaistenie rizika proti trhov├Żch rizik├ím.

  • V├Ą─Ź┼íia flexibilita pri ┼ípekulat├şvnom obchodovan├ş.

  • Umo┼ż┼łuje nieko─żko kombin├íci├ş a┬áobchodn├Żch strat├ęgi├ş s┬ájedine─Źn├Żmi vzormi rizika/odmeny.

  • Potenci├íl zisku zo v┼íetk├Żch b├Ż─Ź├şch, medved├şch a┬ábo─Źn├Żch trhov├Żch trendov.

  • M├┤┼że sa pou┼żi┼ą na zn├ş┼żenie n├íkladov pri vstupe do poz├şci├ş.

  • Umo┼ż┼łuje uskuto─Ź┼łovanie viacer├Żch obchodov s├║─Źasne.


Nev├Żhody

  • Fungovanie mechanizmov a┬áv├Żpo─Źtu pr├ęmie nie je v┼żdy ─żahk├ę pochopi┼ą.

  • S├║─Źas┼ąou je vysok├ę riziko, najm├Ą pre vypisovate─żov (predajcov).

  • Zlo┼żitej┼íie obchodn├ę strat├ęgie v┬áporovnan├ş s┬áobvykl├Żmi alternat├şvami.

  • Op─Źn├ę trhy s├║ ─Źasto su┼żovan├ę n├şzkou ├║rov┼łou likvidity, kv├┤li ─Źomu s├║ pre v├Ą─Ź┼íinu obchodn├şkov menej atrakt├şvne.

  • Hodnota pr├ęmie op─Źn├Żch zml├║v je ve─żmi volatiln├í a┬ám├í tendenciu klesa┼ą s┬ábl├ş┼żiacim sa d├ítumom vypr┼íania platnosti.


Opcie versus futures

Op─Źn├ę zmluvy aj futures kontrakty s├║ deriv├ítov├ę n├ístroje a┬áako tak├ę predstavuj├║ niektor├ę be┼żn├ę pr├şpady pou┼żitia. Napriek ich podobnosti existuje medzi nimi ve─żk├Ż rozdiel ─Źo sa t├Żka mechanizmu vyrovnania.

Na rozdiel od opci├ş sa futures kontrakty realizuj├║ v┼żdy po dosiahnut├ş d├ítumu vypr┼íania platnosti, ─Źo znamen├í, ┼że dr┼żitelia kontraktu s├║ zo z├íkona povinn├ş vymeni┼ą podkladov├ę akt├şvum (alebo pr├şslu┼ín├║ hodnotu v┬áhotovosti). Opcie sa na druhej strane uplat┼łuj├║ iba na z├íklade uv├í┼żenia obchodn├şka, ktor├Ż je dr┼żite─żom zmluvy. Ak dr┼żite─ż zmluvy (kupuj├║ci) uplatn├ş opciu, vypisovate─ż zmluvy (pred├ívaj├║ci) je povinn├Ż obchodova┼ą podkladov├ę akt├şvum.


Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Ako u┼ż n├ízov napoved├í, opcie d├ívaj├║ investorovi mo┼żnos┼ą v┬ábud├║cnosti k├║pi┼ą alebo preda┼ą akt├şvum bez oh─żadu na trhov├║ cenu. Tieto typy zml├║v s├║ ve─żmi univerz├ílne a┬ádaj├║ sa pou┼żi┼ą v┬ár├┤znych scen├íroch, nielen na ┼ípekulat├şvne obchodovanie, ale aj na vykon├ívanie strat├ęgi├ş zaistenia rizika.┬á

Je v┼íak potrebn├ę poznamena┼ą, ┼że obchodovanie s┬áopciami, ako aj s┬áin├Żmi deriv├ítmi, prin├í┼ía mnoho riz├şk. Pred pou┼żit├şm tohto typu zmluvy by preto obchodn├şci mali by┼ą obozn├ímen├ş s┬át├Żm, ako funguje. Je tie┼ż d├┤le┼żit├ę dobre porozumie┼ą r├┤znym kombin├íci├ím k├║pnych a┬ápredajn├Żch opci├ş a┬ápotenci├ílnym rizik├ím s├║visiacim s┬ájednotliv├Żmi strat├ęgiami. Obchodn├şci by tie┼ż mali zv├í┼żi┼ą pou┼żitie strat├ęgi├ş riadenia riz├şk spolu s┬átechnick├Żmi a┬áfundament├ílnymi anal├Żzami s┬ácie─żom obmedzi┼ą potenci├ílne straty.

Zdie─ża┼ą pr├şspevky
Zaregistrujte si ├║─Źet
E┼íte dnes vyu┼żite svoje znalosti v┬ápraxi otvoren├şm ├║─Źtu Binance.