Sabit Coin Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Sabit Coin Nedir?

Sabit Coin Nedir?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Apr 24, 2023G├╝ncellenme: Jun 11, 2024
9m

K─▒sa ├ľzet

  • Sabit coin, itibari para ya da k─▒ymetli metal gibi ba┼čka bir varl─▒─ča endeksli bir kripto varl─▒kt─▒r.┬á

  • Sabit coin'ler, kullan─▒c─▒lar─▒n kripto piyasalar─▒nda yayg─▒n olan oynakl─▒k risklerinden ka├ž─▒nabilmeleri i├žin nispeten istikrarl─▒ bir fiyata sahip olacak ┼čekilde tasarlanm─▒┼čt─▒r.

  • ├ť├ž t├╝r sabit coin vard─▒r: itibari para destekli, kripto destekli ve algoritmik.

  • D├╝zenleyici kurumlar, kullan─▒m kolayl─▒─č─▒ ve y├╝ksek piyasa de─čeri nedeniyle sabit coinleri daha yak─▒ndan incelemeye ba┼člam─▒┼čt─▒r.

Giri┼č

Kripto paralar─▒n hepsinde oynakl─▒k g├Âr├╝lmez. Asl─▒nda sabit coin'ler, sabit bir fiyat─▒ korumak ├╝zere ├Âzel olarak tasarlanm─▒┼čt─▒r. Coin ve tokenlerin bir gecede b├╝y├╝k d├╝┼č├╝┼čler ya┼čayabildi─či bir sekt├Ârde, hem blockchain'in avantajlar─▒na sahip hem de daha istikrarl─▒ bir emtian─▒n de─čerini takip eden para birimlerine y├Ânelik ├žok b├╝y├╝k bir talep vard─▒r. Al─▒m sat─▒m ya da yat─▒r─▒m yaparken sabit coinleri kullanmaya ba┼člamad─▒ysan─▒z, art─▒lar─▒ ve eksileriyle bu coinler hakk─▒nda daha fazla bilgi edinmeniz faydan─▒za olacakt─▒r.

Kripto parada sabit coin nedir?

Sabit coinler, itibari paralar─▒n ya da di─čer varl─▒klar─▒n de─čerini takip eden dijital varl─▒klard─▒r. ├ľrne─čin, de─čeri dolar, euro, yen hatta alt─▒n ya da petrole endeksli tokenler sat─▒n alabilirsiniz. Bir sabit coin, coin sahibinin k├ór─▒n─▒ almas─▒na veya zarar─▒n─▒ s─▒n─▒rlamas─▒na ve e┼čler aras─▒ blockchain a─člar─▒nda istikrarl─▒ bir fiyat ├╝zerinden de─čer transfer etmesine imkan tan─▒r.

Bitcoin (BTC), Ether (ETH) ve di─čer altcoin'ler, bug├╝ne kadar hep fiyat dalgalanmalar─▒ ya┼čam─▒┼čt─▒r. Bu dalgalanmalar spek├╝lasyon yapmak i├žin pek ├žok f─▒rsat yaratsa da baz─▒ dezavantajlar─▒ da vard─▒r. Oynakl─▒k, g├╝nl├╝k ├Âdemeler i├žin kripto paralar─▒ kullanmay─▒ zorla┼čt─▒r─▒r. ├ľrne─čin, sat─▒c─▒lar kahve i├žin bir g├╝n 5 USD'lik BTC al─▒rken ertesi g├╝n BTC'lerinin de─čerinin %50 d├╝┼čt├╝─č├╝n├╝ g├Ârebilir. Bu da i┼čleri planlamay─▒ ve kripto ├Âdemelerini kabul eden bir i┼čletmeyi idare etmeyi zorla┼čt─▒r─▒r.

Ge├žmi┼čte, kripto yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ ve al─▒m sat─▒m yapanlar i├žin k├órlar─▒n─▒ alman─▒n ve oynakl─▒ktan ka├ž─▒nman─▒n tek yolu kriptolar─▒n─▒ itibari paraya d├Ân├╝┼čt├╝rmek olmu┼čtur. Ancak sabit coin'lerin kullan─▒ma sunulmas─▒ bu sorunlara basit bir ├ž├Âz├╝m getirmi┼čtir. G├╝n├╝m├╝zde, TrueUSD (TUSD) gibi sabit coin'leri kullanarak kriptoya girmeniz veya oynakl─▒ktan ka├ž─▒nmak amac─▒yla kriptodan ├ž─▒kman─▒z son derece kolayd─▒r.

Sabit coinler nas─▒l hizmet g├Âr├╝r?

Ba┼čka bir emtian─▒n fiyat─▒n─▒ veya de─čerini takip eden bir coin yaratmak bir endeksleme mekanizmas─▒ gerektirir. Bunu yapman─▒n farkl─▒ yollar─▒ vard─▒r, fakat ├žo─ču zaman teminat i┼člevi g├Âren ba┼čka bir varl─▒k kullan─▒l─▒r. Baz─▒ y├Ântemler di─čerlerine k─▒yasla daha ba┼čar─▒l─▒ olsa da garantili parite diye bir ┼čey yine de m├╝mk├╝n de─čildir.

─░tibari para destekli sabit coinler

─░tibari para destekli bir sabit coin, rezervlerinde USD ya da GBP gibi bir itibari para tutar. ├ľrne─čin her bir TUSD, teminat olarak tutulan 1 USD ile desteklenir. Kullan─▒c─▒lar, parite ├╝zerinden sabit coin'lerle itibari paralar aras─▒nda ge├ži┼č yapabilir.

Kripto destekli sabit coinler

Kripto destekli sabit coin'ler de itibari para destekli sabit coin'lere benzer bir ┼čekilde hizmet g├Âr├╝r. Fakat rezerv olarak dolar veya ba┼čka bir para birimi kullanmak yerine teminat olarak kripto para kullan─▒l─▒r. Kripto piyasas─▒ son derece oynak oldu─ču i├žin kripto destekli sabit coin'ler fiyat dalgalanmalar─▒na kar┼č─▒ ├Ânlem olarak genellikle rezervlerinde a┼č─▒r─▒ teminatland─▒rma yapar.

Kripto destekli sabit coin'ler, coin ├ž─▒karma ve yakma s├╝re├žlerini y├Ânetmek i├žin ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeleri kullan─▒r. Bu da kullan─▒c─▒lar─▒n s├Âzle┼čmeleri ba─č─▒ms─▒z olarak denetleyebilmesine imkan tan─▒yarak s├╝reci daha g├╝venilir bir hale getirir. Bununla birlikte, kripto destekli baz─▒ sabit coin'ler toplulu─čun projedeki de─či┼čiklikler i├žin oy kullanabildi─či Merkeziyetsiz Otonom Organizasyonlar (DAO) taraf─▒ndan idare edilir. Bu durumda, ya s├╝rece dahil olabilir ya da en iyi kararlar─▒ alaca─č─▒ konusunda DAO'ya g├╝venmeyi tercih edebilirsiniz.

Bir ├Ârnek ├╝zerinden ilerleyelim. USD'ye endeksli DAI'den 100 adet ├ž─▒karmak i├žin 1,5 kat teminat olarak 150 USD de─čerinde kripto sunman─▒z gerekir. DAI'lerinizi ald─▒ktan sonra coin'lerinizi istedi─činiz ┼čekilde kullanabilirsiniz. DAI'leri transfer edebilir, tutabilir veya yat─▒r─▒mlar─▒n─▒zda kullanabilirsiniz. Teminat─▒n─▒z─▒ geri almak isterseniz, 100 DAI'yi geri ├Âdemeniz gerekir. Fakat teminat─▒n─▒z belirli bir teminat oran─▒n─▒n ya da kredi de─čerinin alt─▒na d├╝┼čerse likide edilir.

Sabit coin 1 USD'nin alt─▒na d├╝┼čt├╝─č├╝nde, coin sahiplerinin teminatlar─▒n─▒ geri almak ├╝zere sabit coin'lerini iade etmeleri i├žin ├že┼čitli te┼čvikler yarat─▒l─▒r. Bu da coin'in arz─▒n─▒ d├╝┼č├╝rerek fiyat─▒n tekrar 1 USD'ye y├╝kselmesine yol a├žar. Sabit coin 1 USD'den y├╝ksek oldu─čunda ise kullan─▒c─▒lar token ├ž─▒karmaya te┼čvik edilir, b├Âylece arz artar ve fiyat d├╝┼čer. DAI ├Ârneklerden yaln─▒zca bir tanesidir, fakat kripto para destekli t├╝m sabit coin'ler fiyat istikrar─▒n─▒ korumak i├žin oyun teorisi ve zincir ├╝st├╝ algoritmalar─▒n bir kar─▒┼č─▒m─▒n─▒ kullan─▒r.

Algoritmik sabit coinler

Algoritmik sabit coin'ler, rezerv ihtiyac─▒n─▒ ortadan kald─▒rarak farkl─▒ bir yakla┼č─▒m benimser. ├ç─▒kar─▒lan tokenlerin arz─▒, algoritmalar ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler taraf─▒ndan idare edilir. Algoritmik model, kripto veya itibari para destekli sabit coin'lere k─▒yasla ├žok daha az kullan─▒l─▒r ve bu modelin ba┼čar─▒yla idare edilmesi daha zordur.

Algoritmik bir sabit coin sistemi, esasen fiyat─▒n takip edilen itibari paran─▒n alt─▒na d├╝┼čmesi durumunda token arz─▒n─▒ azalt─▒r. Bunu yapmak i├žin kilitli staking, yak─▒mlar ya da geri al─▒mlar kullan─▒labilir. Fiyat itibari paran─▒n de─čerinin ├╝zerine ├ž─▒karsa da sabit coinin de─čerini d├╝┼č├╝rmek i├žin dola┼č─▒ma yeni tokenler sokulur.

Sabit coinlerin avantajlar─▒ nelerdir?

Sabit coin'ler; yat─▒r─▒mc─▒lar, al─▒m sat─▒m yapanlar ve kripto para kullan─▒c─▒lar─▒ i├žin ├žok y├Ânl├╝ ve g├╝├žl├╝ ara├žlard─▒r. G├╝├žl├╝ olmalar─▒n─▒ sa─člayan ba┼čl─▒ca ├Âzellikleri ┼čunlard─▒r:┬á

1. Sabit coin'ler g├╝nl├╝k ├Âdemeler i├žin kullan─▒labilir. ─░┼čletmeler ve bireyler istikrara ├Ânem verir. Oynakl─▒klar─▒ nedeniyle, kripto paralar─▒n g├╝nl├╝k ├Âdemelerde kullan─▒m─▒ yayg─▒nla┼čmam─▒┼čt─▒r. B├╝y├╝k sabit coin'lerin paritelerini korumada bug├╝ne kadarki ba┼čar─▒s─▒, bu coin'leri g├╝nl├╝k kullan─▒m i├žin uygun hale getirir.

2. Sabit coin'ler, blockchain tabanl─▒ olman─▒n avantajlar─▒na sahiptir. Bir sabit coin'i, saniyeler i├žinde ├╝cretsiz olarak olu┼čturulabilecek olan uyumlu bir kripto c├╝zdan─▒na sahip, d├╝nyan─▒n herhangi bir yerindeki bir ki┼čiye g├Ânderebilirsiniz. ├çift harcama ve sahte i┼člemlerle kar┼č─▒la┼čmak neredeyse imkans─▒zd─▒r. Bu ├Âzellikler, sabit coin'leri ├žok y├Ânl├╝ bir hale getirir.

3. Sabit coin'ler, yat─▒r─▒mc─▒lar ve al─▒m sat─▒m yapanlar taraf─▒ndan portf├Âylerini riskten korumak i├žin kullan─▒labilir. Portf├Ây├╝n belirli bir y├╝zdesini sabit coin'lere tahsis etmek, toplam riski azaltman─▒n etkili bir yoludur. Genel anlamda portf├Ây├╝n├╝z piyasa fiyat─▒ndaki dalgalanmalara kar┼č─▒ daha diren├žli bir hale gelir ve iyi bir f─▒rsat─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒ ihtimaline kar┼č─▒ elinizde haz─▒r fon bulunur. Piyasa d├╝┼č├╝┼čte oldu─čunda, kriptolar─▒n─▒z─▒ sabit coin'lere d├Ân├╝┼čt├╝rebilir ve ileride daha d├╝┼č├╝k bir fiyattan bu kriptolar─▒ tekrar sat─▒n alabilirsiniz (yani a├ž─▒─ča sat─▒┼č yapabilirsiniz). Sabit coin'ler, paran─▒z─▒ zincir d─▒┼č─▒na ta┼č─▒mak zorunda kalmadan rahat├ža pozisyonlardan ├ž─▒kman─▒za veya pozisyonlara girmenize imkan tan─▒r.

Sabit coinlerin dezavantajlar─▒ nelerdir?

Sabit coinler, geni┼č ├žapl─▒ kripto para benimsenmesini destekleme potansiyellerine ra─čmen baz─▒ dezavantajlara da sahiptir:┬á

1. Bir sabit coin'in paritesini koruyaca─č─▒ garanti de─čildir. Baz─▒ b├╝y├╝k projeler bug├╝ne kadar bunu ba┼čarm─▒┼č olsa da ba┼čar─▒s─▒z olan pek ├žok proje de vard─▒r. Bir sabit coin paritesini korumakta s├╝rekli zorlan─▒yorsa, de─čerini ├Ânemli ├Âl├ž├╝de kaybedebilir.

2. ┼×effafl─▒k olmamas─▒. Sabit coin'lerin hepsi denetimlerinin tamam─▒n─▒ herkese a├ž─▒k olarak yay─▒nlamaz ve ├žo─ču yaln─▒zca standart onaylar─▒ payla┼č─▒r. Bu denetimler, ├Âzel muhasebeciler taraf─▒ndan sabit coin ├ž─▒karanlar ad─▒na yap─▒l─▒r.

3. ─░tibari para destekli sabit coin'ler, genellikle di─čer kripto paralardan daha merkezidir. Teminat merkezi bir kurulu┼č taraf─▒ndan tutulur ve bu kurulu┼č harici finansal d├╝zenlemelere de tabi olabilir. Bu da teminat─▒ elinde tutan kurulu┼ča coin ├╝zerinde ├Ânemli ├Âl├ž├╝de kontrol tan─▒r. Coin'i ├ž─▒karana, iddia etti─či rezervlere sahip oldu─ču konusunda g├╝venmeniz de gerekir.┬á

4. Kriptoyla teminatland─▒r─▒lm─▒┼č ve teminatland─▒r─▒lmam─▒┼č coinlerin i┼člevlerini yerine getirmeleri b├╝y├╝k oranda topluluklar─▒na ba─čl─▒d─▒r. Kripto projelerinde a├ž─▒k y├Âneti┼čim mekanizmalar─▒na s─▒k├ža rastlan─▒r. Di─čer bir deyi┼čle, kullan─▒c─▒lar projelerin geli┼čiminde ve y├╝r├╝t├╝lmesinde s├Âz sahibidir. Dolay─▒s─▒yla, ya s├╝rece dahil olman─▒z ya da projeyi ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde y├╝r├╝tecekleri konusunda geli┼čtiricilere ve toplulu─ča g├╝venmeniz gerekir.

Sabit Coin ├ľrnekleri

Kripto destekli sabit coin: MakerDAO (DAI)

DAI, Ethereum ├╝zerinde USD'yi takip eden en ├╝nl├╝ kripto destekli sabit coin'lerden biridir. Coin, MKR y├Âneti┼čim tokenlerini tutan MakerDAO toplulu─ču taraf─▒ndan idare edilir. MKR tokenlerinizi kullanarak projeye y├Ânelik de─či┼čiklikler i├žin teklifler olu┼čturabilir ve bu tekliflere oy verebilirsiniz. DAI, kriptonun oynakl─▒─č─▒yla ba┼ča ├ž─▒kmak i├žin a┼č─▒r─▒ teminatland─▒rma yapar ve kullan─▒c─▒lar teminatlar─▒n─▒ y├Âneten Teminatland─▒r─▒lm─▒┼č Bor├ž Pozisyonlar─▒na (CDP) girer. Bu s├╝recin tamam─▒ ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler taraf─▒ndan y├╝r├╝t├╝l├╝r.

─░tibari para destekli sabit coin: TrueUSD (TUSD)

TUSD, ba─č─▒ms─▒z olarak do─črulanabilir, dolara endeksli bir sabit coin'dir. Zincir d─▒┼č─▒nda tutulan USD rezervlerinin zincir ├╝st├╝nde an─▒nda do─črulanmas─▒yla token ├ž─▒karma s├╝recini programl─▒ bir ┼čekilde kontrol eden ilk sabit coin'dir. TUSD'nin rezervleri, Chainlink Rezerv ─░spat─▒ kullan─▒larak takip edilir. Bu sayede, coin sahipleri TUSD'lerinin rezervlerde tutulan USD'lerle desteklendi─čini kendi ba┼člar─▒na do─črulayabilir.

Sabit coinler d├╝zenlemeye tabi midir?

Sabit coin'ler, itibari para ve kriptoyu benzersiz bir ┼čekilde birle┼čtirmeleriyle d├╝nya genelinde d├╝zenleyici kurumlar─▒n ilgisini ├žekmi┼čtir. Fiyatlar─▒n─▒ istikrarl─▒ tutmak ├╝zere tasarlanm─▒┼č olmalar─▒ndan dolay─▒ spek├╝lasyon d─▒┼č─▒ndaki ama├žlar i├žin kullan─▒┼čl─▒d─▒rlar. Ayr─▒ca d├╝┼č├╝k bir maliyetle y├╝ksek h─▒zda uluslararas─▒ i┼člemlere de imkan tan─▒yabilirler. Baz─▒ ├╝lkeler, kendi sabit coin'lerini yaratma ├žal─▒┼čmalar─▒ bile yapmaktad─▒r. Sabit coin bir t├╝r kripto para oldu─čundan, yerel yarg─▒ alan─▒n─▒zda muhtemelen kriptoyla ayn─▒ d├╝zenlemelere tabi olacakt─▒r. ─░tibari para rezervleriyle sabit coin ├ž─▒karmak i├žin d├╝zenleyici kurumlardan onay al─▒nmas─▒ da gerekebilir.

Son S├Âz

Bug├╝nlerde, bir noktada sabit coin tutmam─▒┼č olan bir yat─▒r─▒mc─▒ veya kullan─▒c─▒ bulmak olduk├ža zordur. Sabit coin'ler, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n yeni piyasa f─▒rsatlar─▒ndan h─▒zla faydalanabilmesi i├žin genellikle kripto borsalar─▒nda tutulur. Bu coin'ler, itibari paraya d├Ânmek zorunda kalmadan pozisyonlardan ├ž─▒kmak veya pozisyonlara girmek i├žin de ├žok kullan─▒┼čl─▒d─▒r. Sabit coin'ler, al─▒m sat─▒m ve yat─▒r─▒m─▒n yan─▒ s─▒ra ├Âdemeler ve uluslararas─▒ transferler yapmak i├žin de kullan─▒labilir.

Kriptonun ayr─▒lmaz par├žalar─▒ aras─▒nda yer almalar─▒na ve yeni bir finansal sistemin yarat─▒lmas─▒na imkan tan─▒m─▒┼č olmalar─▒na ra─čmen i├žerdikleri riskler de g├Âz ard─▒ edilmemelidir. Bug├╝ne kadar kar┼č─▒m─▒za paritesini kaybeden, eksik rezervlere sahip ve daval─▒k olan sabit coin projeleri de ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Dolay─▒s─▒yla, sabit coin'ler ├žok y├Ânl├╝ ara├žlar olsalar da kripto para olduklar─▒ ve kripto ile benzer riskler ta┼č─▒d─▒klar─▒ unutulmamal─▒d─▒r. Portf├Ây├╝n├╝z├╝ ├že┼čitlendirerek riskleri azaltabilirsiniz, fakat al─▒m sat─▒m veya yat─▒r─▒m yapmadan ├Ânce mutlaka kendi ara┼čt─▒rman─▒z─▒ yapmal─▒ ve kaybetmeyi g├Âze alabilece─činizden daha y├╝ksek bir tutarda yat─▒r─▒m yapmamal─▒s─▒n─▒z.

Sorumluluk Reddi ve Risk Uyar─▒s─▒: Bu i├žerik, size herhangi bir beyan veya garanti verilmeksizin yaln─▒zca genel bilgi sunma ve e─čitim amac─▒yla "oldu─ču gibi" sunulmaktad─▒r. Bu i├žerik finansal, yasal veya di─čer herhangi bir profesyonel tavsiye olarak yorumlanmamal─▒d─▒r ve belirli bir hizmet veya ├╝r├╝n├╝n sat─▒n al─▒nmas─▒n─▒ ├Ânerme amac─▒ ta┼č─▒mamaktad─▒r. Uygun profesyonel dan─▒┼čmanlarla g├Âr├╝┼čerek kendinize y├Ânelik tavsiye alman─▒z gereklidir. ├ť├ž├╝nc├╝ bir taraf├ža haz─▒rlanan makalelerde yer alan g├Âr├╝┼člerin bu ├╝├ž├╝nc├╝ tarafa ait oldu─čunu ve Binance Academy'nin g├Âr├╝┼člerini yans─▒tmayabilece─čini l├╝tfen dikkate al─▒n─▒z. Daha fazla bilgi i├žin sorumluluk reddimizin tam metnini l├╝tfen buradan okuyun. Dijital varl─▒k fiyatlar─▒ dalgalanabilir. Yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒n de─čeri y├╝kselebilece─či gibi d├╝┼čebilir de ve yat─▒r─▒m yapt─▒─č─▒n─▒z tutar─▒ geri alamayabilirsiniz. Yat─▒r─▒m kararlar─▒n─▒z─▒n t├╝m sorumlulu─ču size aittir ve Binance ya┼čanacak hi├žbir kay─▒p i├žin sorumluluk kabul etmez. Yat─▒r─▒m tavsiyesi de─čildir. Daha fazla bilgi i├žin Kullan─▒m Ko┼čullar─▒ ve Risk Uyar─▒s─▒ b├Âl├╝mlerimize bakabilirsiniz.