Czym jest Uniswap V4?
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Czym jest Uniswap V4?

Czym jest Uniswap V4?

艢rednio zaawansowany
Opublikowane Aug 31, 2023Zaktualizowane Oct 25, 2023
9m

TL;DR

  • W czerwcu 2023 r. gie艂da Uniswap opublikowa艂a projekt kodu Uniswap V4, w kt贸rym zosta艂y zaproponowane wa偶ne nowe funkcje protoko艂u gie艂dy zdecentralizowanej (DEX).

  • W艣r贸d nowych funkcji mo偶na wymieni膰 m.in. tzw. punkty zaczepienia, kt贸re zapewniaj膮 mo偶liwo艣膰 personalizacji pul p艂ynno艣ci, model jednoelementowy, dzi臋ki kt贸remu p艂ynno艣膰 wzajemna pul jest bardziej wydajna, oraz powr贸t par handlowych do natywnego ETH.

  • Wed艂ug przewidywa艅 Uniswap V4 b臋dzie mie膰 liczne zalety, np. wi臋kszy stopie艅 personalizacji, wi臋ksz膮 sprawno艣膰, mniejsze zu偶ycie gas i nowoczesne strategie handlowe.

  • Uniswap V4 ma jednak pewne potencjalne ograniczenia, np. mo偶liwo艣膰 pobierania przez Uniswap cz臋艣ci op艂at za wyp艂aty oraz licencj臋, kt贸ra ogranicza wykorzystywanie kodu 藕r贸d艂owego.

Czym jest Uniswap?聽聽

Uniswap to gie艂da zdecentralizowana (DEX), kt贸ra dzia艂a w sieci blockchain Ethereum. Umo偶liwia u偶ytkownikom handel r贸偶nymi aktywami cyfrowymi przy u偶yciu modelu automatycznego animatora rynku (AMM), kt贸ry eliminuje potrzeb臋 stosowania tradycyjnych ksi膮g zlece艅.

Gie艂da Uniswap, pierwotnie zainspirowana koncepcj膮 zautomatyzowanego animatora rynku w trybie on-chain zaproponowan膮 przez wsp贸艂za艂o偶yciela Ethereum, Vitalika Buterina, zosta艂a stworzona przez programist臋 Ethereum Haydena Adamsa w 2018 roku.

Gie艂da Uniswap sta艂a si臋 liderem rynku gie艂d DEX i mo偶e si臋 poszczyci膰 znacznymi wolumenami handlowymi oraz wi臋ksz膮 p艂ynno艣ci膮 ni偶 inne gie艂dy DEX. Od 2023 r. Uniswap plasuje si臋 w艣r贸d najlepszych gie艂d DEX pod wzgl臋dem r贸偶nych wska藕nik贸w, np. wolumenu handlowego, p艂ynno艣ci oraz liczby aktywnych u偶ytkownik贸w.

Gie艂da Uniswap mia艂a r贸偶ne wersje 鈥 Uniswap V2 w roku 2020 i Uniswap V3 w roku 2021. W czerwcu 2023 r. gie艂da Uniswap opublikowa艂a wersj臋 robocz膮 kodu Uniswap V4, kt贸ra zawiera wa偶ne nowe funkcje.

Zanim jednak zag艂臋bimy si臋 w nowe funkcje Uniswap V4, przeanalizujmy poprzednie wersje gie艂dy Uniswap, aby lepiej zrozumie膰 jej ewolucj臋.

Wst臋p do Uniswap V1聽聽

Wersja pierwotna, Uniswap V1, zosta艂a uruchomiona w listopadzie 2018 r. jako platforma proof-of-concept. Jej g艂贸wn膮 innowacj膮 by艂o wprowadzenie modelu animatora rynku produktu sta艂ego (Constant Product Market Maker, CPMM).

Zamiast polega膰 na tradycyjnym systemie, kt贸ry dzia艂a na zasadzie ksi臋gi zlece艅, gie艂da Uniswap umo偶liwia艂a ka偶demu, kto mia艂 wolne tokeny, po艂膮czenie ich w okre艣lon膮 par臋 handlow膮 (np. ETH/DAI), a w zamian uzyskanie udzia艂u w op艂atach pobieranych od u偶ytkownik贸w, kt贸rzy handluj膮 w puli p艂ynno艣ci.

Wersja Uniswap V1 u艂atwi艂a wymian臋 token贸w z ERC-20 na ether (ETH) i odwrotnie. Umo偶liwi艂a r贸wnie偶 wzajemn膮 wymian臋 dw贸ch token贸w ERC-20. Wzajemna wymiana dw贸ch token贸w ERC-20 sk艂ada艂a si臋 z procedury dwuetapowej:

Zamiana tokena ERC-20 nr 1 na ether (ETH).

Zamiana etheru (ETH) na token ERC-20 nr 2.

Procedura ta by艂a konieczna, poniewa偶 smart kontrakty Uniswap V1 obs艂ugiwa艂y tylko bezpo艣rednie pule p艂ynno艣ci mi臋dzy tokenami ERC-20 a etherem (ETH).

Chocia偶 wersja Uniswap V1 by艂a prze艂omowa, mia艂a swoje ograniczenia, np. nieefektywno艣膰 algorytmu cenowego, kt贸r膮 mogli wykorzystywa膰 arbitra偶y艣ci, oraz wysoki po艣lizg w przypadku transakcji o du偶ym wolumenie.

Wst臋p do Uniswap V2聽聽

W odpowiedzi na problemy, z kt贸rymi boryka艂a si臋 gie艂da Uniswap V1, w maju 2020 r. wprowadzono Uniswap V2 z kilkoma kluczowymi ulepszeniami. Gie艂da Uniswap V2 dokona艂a korekty modelu AMM, kt贸ry zacz膮艂 obs艂ugiwa膰 bezpo艣rednie swapy z tokena na token, co doprowadzi艂o do zmniejszenia po艣lizgu i poprawy efektywno艣ci kapita艂owej.聽

Opr贸cz tego w wersji drugiej zosta艂y wprowadzone swapy b艂yskawiczne, dzi臋ki kt贸rym u偶ytkownicy mogli wyp艂aca膰 dowoln膮 kwot臋 z puli p艂ynno艣ci i robi膰 z tymi 艣rodkami co chcieli, o ile w ramach tej samej transakcji zwr贸cili wyp艂acon膮 kwot臋 (z op艂at膮). U艂atwia艂o to arbitra偶 i mo偶liwo艣ci w zakresie yield farmingu bez konieczno艣ci posiadania kapita艂u pocz膮tkowego.

W wersji drugiej Uniswap zosta艂a r贸wnie偶 wprowadzona koncepcja 艣rednich cen wa偶onych czasowo (TWAP), co u艂atwi艂o innym aplikacjom zdecentralizowanym bezpieczne stosowanie cen z gie艂dy Uniswap.

Wst臋p do Uniswap V3

Uruchomiona w maju 2021 r. gie艂da Uniswap V3 by艂a nastawiona na kwestie zwi膮zane z efektywno艣ci膮 kapita艂ow膮 i p艂ynno艣ci膮 skupion膮. Uniswap V3 daje dostawcom p艂ynno艣ci mo偶liwo艣膰 wyboru okre艣lonych przedzia艂贸w cenowych, w kt贸rych b臋d膮 wykorzystywane ich aktywa, a w zwi膮zku z tym zarabiaj膮 oni wi臋cej na op艂atach w wyniku zwi臋kszonego wykorzystania kapita艂u.

W wersji trzeciej Uniswap wprowadzono r贸wnie偶 kilka poziom贸w op艂at (0,05%, 0,30% i 1,00%), aby lepiej obs艂ugiwa膰 r贸偶ne poziomy ryzyka i wolumeny handlowe.聽

P艂ynno艣膰 niewymienna (Non-Fungible Liquidity, NFL) to kolejna nowa funkcja, w ramach kt贸rej dostawcy p艂ynno艣ci mog膮 dostawa膰 NFT stanowi膮ce odzwierciedlenie ich udzia艂u w pulach p艂ynno艣ci, co umo偶liwia u偶ytkownikom handel, sprzeda偶 lub przenoszenie pozycji p艂ynno艣ciowych bez wp艂ywu na aktywa bazowe w puli.

Inn膮 godn膮 uwagi w艂a艣ciwo艣ci膮 gie艂dy Uniswap V3 jest jej integracja z rozwi膮zaniem warstwy 2 Ethereum o nazwie Optimism, kt贸re ma zmniejszy膰 op艂aty transakcyjne i poprawi膰 skalowalno艣膰 platformy.聽

Co nowego w Uniswap V4?聽

Chocia偶 Uniswap V4 nie zosta艂a jeszcze oficjalnie wydana, potencjalne funkcje i ulepszenia zosta艂y opublikowane w wersji roboczej kodu i bia艂ej ksi臋dze. S膮 to m.in.:聽

1. Tzw. punkty zaczepienia i pule niestandardowe聽

W Uniswap V4 ka偶dy mo偶e dokonywa膰 personalizacji dzi臋ki wprowadzeniu tzw. punkt贸w zaczepienia, czyli kontrakt贸w, kt贸re dzia艂aj膮 w r贸偶nych punktach okresu istnienia puli p艂ynno艣ci.聽

Aby lepiej zrozumie膰 tzw. punkty zaczepienia, wa偶ne jest, aby zda膰 sobie spraw臋, 偶e ka偶da pula p艂ynno艣ci ma pewien okres istnienia, czyli tworzenie, dodawanie p艂ynno艣ci, jej usuwanie i korygowanie. Dzi臋ki tzw. punktom zaczepienia programi艣ci mog膮 dodawa膰 kod, kt贸ry wykonuje okre艣lone dzia艂ania w kluczowych punktach okresu istnienia puli.聽

Poprzez dodanie tzw. punkt贸w zaczepienia mo偶na np. umo偶liwi膰 pulom p艂ynno艣ci natywn膮 obs艂ug臋 op艂at dynamicznych, dodawa膰 zlecenia limit w trybie on-chain lub pe艂ni膰 funkcj臋 animatora rynku z time-weighted average market maker (TWAMM), aby roz艂o偶y膰 du偶e zlecenia w czasie i zminimalizowa膰 wp艂yw na cen臋.

Mo偶liwo艣ci dostosowywania puli p艂ynno艣ci przy u偶yciu tzw. punkt贸w zaczepienia mog膮 by膰 nieograniczone 鈥 pocz膮wszy od korzystania z r贸偶nych wyroczni w trybie on-chain, na deponowaniu niewykorzystanej p艂ynno艣ci w protoko艂ach po偶yczkowych sko艅czywszy. Ostatecznie tzw. punkty zaczepienia zapewni膮 deweloperom znaczn膮 elastyczno艣膰 przy tworzeniu pul p艂ynno艣ci dostosowanych do konkretnych potrzeb.聽

2. Model jednoelementowy聽

W wersji trzeciej Uniswap聽 na ka偶d膮 pul臋 p艂ynno艣ci uruchamiany by艂 nowy kontrakt, przez co tworzenie pul i wykonywanie swap贸w wielopulowych by艂o dro偶sze.聽

G艂贸wna zmiana w Uniswap V4 polega na tym, 偶e wszystkie pule s膮 trzymane na jednym kontrakcie. Daje to znaczne oszcz臋dno艣ci gas, poniewa偶 swapy nie musz膮 ju偶 przesy艂a膰 token贸w mi臋dzy pulami trzymanymi na r贸偶nych kontraktach. Z szacunk贸w Uniswap wynika, 偶e Uniswap V4 mo偶e obni偶y膰 koszty gas potrzebnego do tworzenia pul o 99%.聽

3. Ksi臋gowanie b艂yskawiczne聽

Model jednoelementowy uzupe艂nia inn膮 zmian臋 architektoniczn膮 w Uniswap V4, czyli tzw. ksi臋gowanie b艂yskawiczne.聽

W poprzednich wersjach Uniswap ka偶da operacja, np. wymiana token贸w lub dodanie p艂ynno艣ci do puli, ko艅czy艂a si臋 transferem token贸w. W Uniswap V4 realizacja transfer贸w zewn臋trznych ma miejsce tylko na ko艅cu, co upraszcza operacje puli i zmniejsza koszty.聽

Model jednoelementowy i ksi臋gowanie b艂yskawiczne umo偶liwia sprawniejsze i oszcz臋dniejsze ustalanie kolejno艣ci operacji w wielu pulach. Bior膮c pod uwag臋, 偶e wprowadzenie tzw. punkt贸w zaczepienia doprowadzi do zwi臋kszenia liczby pul p艂ynno艣ci, ta zaleta jest szczeg贸lnie po偶yteczna.聽

4. Pary handlowe z natywnym ETH聽

Uniswap V4 przywraca natywne ETH w parach handlowych.聽

Zgodnie ze wzmiank膮 powy偶szej pierwsza wersja Uniswap by艂a ograniczona do par token贸w ETH/ERC-20. W Uniswap V2 natywne pary ETH zosta艂y jednak wyeliminowane ze wzgl臋du na z艂o偶ono艣膰 implementacji i obawy o fragmentacj臋 p艂ynno艣ci w parach do WETH oraz ETH.聽

Wymogiem zar贸wno Uniswap V2, jak i Uniswap V3 jest to, aby zdecydowana wi臋kszo艣膰 u偶ytkownik贸w wrappowa艂a ETH na WETH przed rozpocz臋ciem handlu w ramach protoko艂u Uniswap, co oznacza wi臋ksze zu偶ycie gas.聽

Dzi臋ki wprowadzeniu modelu jednoelementowego i ksi臋gowania b艂yskawicznego Uniswap V4 daje mo偶liwo艣膰 handlu zar贸wno parami WETH, jak i ETH. Jest to korzystne dla u偶ytkownik贸w, poniewa偶 przelewy natywnego ETH (21 000 jednostek gas) s膮 o oko艂o po艂ow臋 ta艅sze od przelew贸w ERC-20 (40 000 jednostek gas).

Jakie zalety ma Uniswap V4?聽

Uniswap V4 ma otworzy膰 wi臋cej mo偶liwo艣ci w zakresie tworzenia p艂ynno艣ci i handlu tokenami w trybie on-chain. Oto ich zalety:聽

1. Personalizacja聽

Tzw. punkty zaczepienia umo偶liwiaj膮 programistom bardzo elastyczne dodawanie nowych funkcji do pul p艂ynno艣ci. Wed艂ug przewidywa艅 przyspieszy to powstawanie nowatorskich pul z niestandardowymi funkcjami handlowymi.聽

2. Sprawno艣膰

Wprowadzenie tzw. punkt贸w zaczepienia, kontraktu jednoelementowego i ksi臋gowania flash mo偶e prowadzi膰 do sprawniejszego ustalania kolejno艣ci transakcji.

3. Ograniczenie gas聽

Wed艂ug przewidywa艅 nowe funkcje Uniswap V4 jeszcze bardziej obni偶膮 koszty gas. Mo偶e to przyci膮gn膮膰 do protoko艂u wi臋cej u偶ytkownik贸w.聽

4. Mo偶liwo艣膰 zwi臋kszenia zysk贸w dla LP聽

Mog膮 funkcjonowa膰 dynamiczne struktury op艂at, kt贸re daj膮 dostawcom p艂ynno艣ci (LP) wi臋ksz膮 kontrol臋 i mo偶liwo艣膰 zwi臋kszania zysk贸w.聽

5. Udoskonalone strategie handlowe聽

Nowe funkcje, np. time-weighted average market maker (TWAMM), zlecenia limit i op艂aty dynamiczne, mog膮 umo偶liwi膰 wdra偶anie udoskonalonych strategii handlowych, kt贸re nie by艂y mo偶liwe w poprzednich wersjach. Mo偶e to by膰 atrakcyjne dla wyrafinowanych trader贸w.

Jakie s膮 potencjalne ograniczenia Uniswap V4?聽

Uniswap V4 ma pewne potencjalne ograniczenia. Mo偶na w艣r贸d nich wymieni膰 np.:聽

1. Pobieranie op艂at

Uniswap V4 ma dwa oddzielne mechanizmy op艂at za zarz膮dzanie: op艂at臋 za swapy i op艂at臋 za wyp艂aty, z kt贸rych ka偶da ma inny mechanizm. Podobnie jak w przypadku Uniswap V3, zarz膮d Uniswap (organizacja DAO Uniswap i posiadacze token贸w UNI) mo偶e ustali膰, 偶e pobiera pewien ograniczony procent op艂aty swapowej od okre艣lonej puli.聽

W Uniswap V4 zarz膮d ma mo偶liwo艣膰 pobierania ograniczonego procentu tej op艂aty za wyp艂at臋, je偶eli tzw. punkty zaczepienia na pocz膮tku ustal膮, 偶e na danej puli w艂膮czaj膮 op艂aty za wyp艂at臋.聽

2. Licencja ograniczaj膮ca u偶ytkowanie聽

Uniswap ma zosta膰 wydana na licencji Business Source License 1.1, kt贸ra ogranicza wykorzystanie kodu 藕r贸d艂owego Uniswap V4 w 艣rodowisku komercyjnym lub produkcyjnym na maksymalny okres czterech lat, po czym przechodzi w licencj臋 General Public License (GPL) na czas nieokre艣lony. Doprowadzi艂o to do krytyki ze strony niekt贸rych cz艂onk贸w spo艂eczno艣ci, jakoby kod 藕r贸d艂owy najnowszej wersji Uniswap nie by艂 tak naprawd臋 otwarty.聽

Przemy艣lenia Ko艅cowe聽

Rynek gie艂d zdecentralizowanych (DEX) to stale ewoluuj膮ca przestrze艅, w kt贸rej regularnie pojawiaj膮 si臋 nowe protoko艂y i platformy. Uniswap jest dominuj膮cym graczem w 艣rodowisku gie艂d DEX i wydaje swoj膮 czwart膮 wersj臋 w pi臋膰 lat od powstania w 2018 roku, a ka偶da z poprzednich wersji protoko艂u mia艂a nowe aktualizacje, kt贸re poprawia艂y zestaw funkcji.聽

Projekt Uniswap V4 zawiera powa偶ne zmiany, kt贸re maj膮 uwolni膰 nieograniczone mo偶liwo艣ci na gie艂dach DEX. Wprawdzie ten otwarty model daje programistom niemal nieograniczone pole do eksperyment贸w, ale mo偶e zwi臋kszy膰 komplikacje w zakresie wygody u偶ytkowania. U偶ytkownicy b臋d膮 musieli dok艂adnie analizowa膰 spos贸b dzia艂ania puli p艂ynno艣ci i sprawdza膰, do czego s艂u偶y ka偶dy z tzw. punkt贸w zaczepienia, zanim zaczn膮 dzia艂a膰 w puli.聽

Niemniej jednak wygl膮da na to, 偶e potencjalne zalety Uniswap V4 s膮 znacz膮ce. Je偶eli chodzi o u偶ytkownik贸w, wa偶ne jest, aby zawsze robi膰 w艂asne rozpoznanie (DYOR) i w pe艂ni rozumie膰, w co si臋 wchodzi.聽

Dalsza Lektura

Wy艂膮czenie Odpowiedzialno艣ci i Ostrze偶enie o Ryzyku: Niniejsza tre艣膰 jest prezentowana bez r臋kojmi, wy艂膮cznie w celach og贸lnoinformacyjnych i edukacyjnych, bez jakichkolwiek gwarancji. Nie nale偶y jej interpretowa膰 jako porady finansowej, prawnej ani innej porady specjalistycznej. Nie ma ona r贸wnie偶 charakteru zach臋ty do zakupu jakiegokolwiek konkretnego produktu lub us艂ugi. U偶ytkownik powinien zasi臋gn膮膰 w艂asnej porady u odpowiednich zawodowych doradc贸w. Je偶eli artyku艂 jest napisany przez osob臋 z zewn膮trz, nale偶y pami臋ta膰, 偶e wyra偶one pogl膮dy s膮 pogl膮dami tej osoby i nie musz膮 odzwierciedla膰 pogl膮d贸w Akademii Binance. Wi臋cej informacji mo偶na znale藕膰 w naszym pe艂nym wy艂膮czeniu odpowiedzialno艣ci tutaj. Ceny aktyw贸w cyfrowych mog膮 by膰 zmienne. Warto艣膰 Twojej inwestycji mo偶e spa艣膰 lub wzrosn膮膰 i mo偶esz nie odzyska膰 zainwestowanej kwoty. Ponosisz wy艂膮czn膮 odpowiedzialno艣膰 za swoje decyzje inwestycyjne, a Akademia Binance nie ponosi odpowiedzialno艣ci za jakiekolwiek straty, jakie mo偶esz ponie艣膰. To nie jest porada z zakresu finans贸w, prawa ani innej dziedziny. Aby uzyska膰 wi臋cej informacji, zapoznaj si臋 z naszymi Warunkami u偶ytkowania i Ostrze偶eniem o Ryzyku.