Ako rozpozna┼ą podvody v decentralizovanom financovan├ş (DeFi)
Domov
Články
Ako rozpozna┼ą podvody v decentralizovanom financovan├ş (DeFi)

Ako rozpozna┼ą podvody v decentralizovanom financovan├ş (DeFi)

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Nov 20, 2020Aktualizovan├ę Feb 1, 2023
6m

Vyhl├ísenie o┬áodmietnut├ş zodpovednosti: Cie─żom tohto ─Źl├ínku je poskytn├║┼ą v┼íeobecn├ę pokyny, ktor├ę pom├┤┼żu chr├íni┼ą pou┼ż├şvate─żov a┬áinvestorov vo svete decentralizovan├Żch financi├ş. Uveden├Ż zoznam nie je ├║pln├Ż a┬ánemal by sa vn├şma┼ą ako finan─Źn├ę poradenstvo. Binance Academy nezodpoved├í za va┼íe investi─Źn├ę rozhodnutia.


Zhrnutie

Ke─Ć┼że st├íle viac ─żud├ş sa zauj├şma o┬áfascinuj├║ce finan─Źn├ę inov├ície, ktor├ę decentralizovan├ę financie pon├║kaj├║, podvodn├şci nach├ídzaj├║ nov├ę sp├┤soby, ako ich vyu┼żi┼ą.

Svet decentralizovan├Żch financi├ş je mimoriadne nemilosrdn├Ż priestor. V├Ą─Ź┼íinou neexistuj├║ ┼żiadne spo─żahliv├ę sp├┤soby, ako z├şska┼ą sp├Ą┼ą finan─Źn├ę prostriedky, pr├şpadne bra┼ą na zodpovednos┼ą zlomyse─żn├Żch hr├í─Źov. Ak v┼íak viete, na ─Źo sa zamera┼ą, m├┤┼żete zn├ş┼żi┼ą ┼íance, ┼że v├ís podvodn├şci zneu┼żij├║.


Úvod

Decentralizovan├ę financie (DeFi) s├║ bohat├ę na inov├ície. Zd├í sa, ┼że nov├ę projekty DeFi sa sp├║┼í┼ąaj├║ sn├í─Ć ka┼żd├║ min├║tu. Preto je mimoriadne n├íro─Źn├ę dr┼ża┼ą krok, nieto e┼íte uskuto─Ź┼łova┼ą DYOR.

─îasto hovor├şme o┬átom, ┼że blockchainy s├║ bez opr├ívnen├ş. To je v┬ápodstate ve─żmi pekn├ę ozna─Źenie toho, ┼że s├║ ÔÇ×verejn├ęÔÇť. Nikto nepotrebuje povolenie na ich pou┼ż├şvanie, v├Żvoj alebo sp├║┼í┼ąanie projektov na nich. Aj ke─Ć je t├íto vlastnos┼ą vlastn├í kryptomen├ím, ako napr├şklad bitcoin, m├í aj svoje negat├şvne str├ínky.

Ka┼żd├Ż m├┤┼że spusti┼ą podvodn├ę alebo zav├ídzaj├║ce projekty a┬áni─Ź a┬ánikto im v┬átom nebr├íni. Technicky neexistuj├║ ┼żiadne obmedzenia. My ako komunita si v┼íak m├┤┼żeme navz├íjom pom├┤c┼ą identifikova┼ą niektor├ę spolo─Źn├ę vzorce, ktor├ę odde─żuj├║ legit├şmne inov├ície od zav├ídzaj├║cich dareb├íkov.

Na ─Źo by ste si teda mali d├íva┼ą pozor?


─îo je cie─żom projektu?

M├┤┼że sa to zda┼ą ako logick├í ot├ízka, najm├Ą ak ste v┬ápriestore DeFi nov├í─Źikom.

Ve─żk├í v├Ą─Ź┼íina kryptoakt├şv v┼íak neprin├í┼ía ni─Ź nov├ę. Samozrejme s├║ tu aj mimoriadne vzru┼íuj├║ce inov├ície. A┬áto je d├┤vod, pre─Źo tu v┼íetci sme! Mnoh├ę nov├ę projekty sa v┼íak sna┼żia vyu┼żi┼ą pozornos┼ą, ktor├í sa s├║stred├ş na DeFi, bez toho, aby sa pok├║sili inovova┼ą.

Ot├ízky, ktor├ę si m├┤┼żete kl├ís┼ą, s├║: Sna┼ż├ş sa tento projekt pon├║knu┼ą nie─Źo nov├ę a┬áinovat├şvne? Sna┼ż├ş sa prispie┼ą k┬ánovej digit├ílnej ekonomike? Ako sa l├ş┼íi od konkuren─Źn├Żch projektov? Pon├║ka jedine─Źn├║ hodnotov├║ ponuku?

Toto s├║ ve─żmi jednoduch├ę ot├ízky, ktor├ę d├ívaj├║ zmysel. Ale u┼ż len t├Żm, ┼że si ich polo┼ż├şte, dok├í┼żete vytriedi┼ą ve─żk├║ ─Źas┼ą podvodov.


V├Żvojov├í ─Źinnos┼ą

─Äal┼íia vec, na ktor├║ sa m├┤┼żete pozrie┼ą, je aktivita v┬áoblasti v├Żvoja. Decentralizovan├ę financie s├║ ├║zko prepojen├ę s┬á├ętosom otvoren├ęho zdroja.

Preto ak viete nie─Źo o┬ák├│dovan├ş, m├┤┼żete sa na k├│d pozrie┼ą sami. Na otvorenom zdroji je v┼íak skvel├ę to, ┼że ak o┬áprojekt bude dostato─Źn├Ż z├íujem, ostatn├ş to ur─Źite urobia. T├Żmto sa d├í odhali┼ą, ─Źi projekt nem├í zl├ę ├║mysly.

Okrem toho sa m├┤┼żete pozrie┼ą aj na ─Źinnos┼ą v┬áoblasti v├Żvoja. P├ş┼íu v├Żvoj├íri st├íle nov├Ż k├│d? Aj ke─Ć s┬átouto metrikou sa d├í pohra┼ą, st├íle m├┤┼że by┼ą dobr├Żm barometrom na zistenie, ─Źi s├║ v├Żvoj├íri skuto─Źn├ş, alebo ─Źi chc├║ len r├Żchlo zarobi┼ą.


Audit smart kontraktov

Nie─Źo, ─Źo sa pri smart kontraktoch a┬ádecentralizovan├Żch financi├ích ve─ża pou┼ż├şva, je audit. Cie─żom auditu je skontrolova┼ą, ─Źi je k├│d bezpe─Źn├Ż. Hoci s├║ z├íkladnou s├║─Źas┼ąou v├Żvoja smart kontraktov, mnoh├ş v├Żvoj├íri nasadzuj├║ svoj k├│d bez uskuto─Źnenia ak├Żchko─żvek auditov. To m├┤┼że vo ve─żkej miere zv├Ż┼íi┼ą riziko pou┼ż├şvania t├Żchto smart kontraktov.

Tu treba poznamena┼ą, ┼że audity s├║ n├íkladn├ę. Legit├şmne projekty bud├║ schopn├ę zaplati┼ą za audity. Podvodn├ę projekty sa v┼íak zvy─Źajne nebud├║ ob┼ąa┼żova┼ą.

Znamen├í to teda, ┼że ak bol projekt skontrolovan├Ż auditom, je jeho pou┼żitie ├║plne bezpe─Źn├ę? Nie. Audity s├║ potrebn├ę, ┼żiadny audit v┼íak nikdy nezabezpe─Ź├ş ├║pln├║ bezpe─Źnos┼ą. Treba si v┼żdy uvedomova┼ą rizik├í vkladu svojich prostriedkov do smart kontraktu.


S├║ zakladatelia anonymn├ş?

Svet kryptomien m├í hlboko zakorenen├║ slobodu anonymity (a┬ápseudonymitu), ktor├║ m├┤┼że internet poskytn├║┼ą. Koniec koncov, identitu Satoshiho Nakamota┬áÔÇô┬áosoby (alebo skupiny), ktor├í vytvorila prv├║ kryptomenu┬áÔÇô┬ása pravdepodobne nikdy nedozvieme.

Projekty s┬áanonymn├Żmi zakladate─żmi v┼íak st├íle predstavuj├║ ─Ćal┼íie riziko, ktor├ę mus├şte zv├í┼żi┼ą. Ak sa uk├í┼że, ┼że s├║ to podvodn├şci, je ve─żk├í ┼íanca, ┼że nebude mo┼żn├ę zabezpe─Źi┼ą, aby za svoje ─Źiny niesli zodpovednos┼ą. Zatia─ż ─Źo n├ístroje anal├Żzy v┬ár├ímci re┼ąazca s├║ ─Źoraz sofistikovanej┼íie, st├íle je to in├ę, ak je v┬ást├ívke poves┼ą, ktor├í je spojen├í s┬áidentitou zakladate─ża v┬áre├ílnom svete.

Upozor┼łujeme, ┼że nie v┼íetky projekty veden├ę anonymn├Żmi t├şmami s├║ podvody. Ur─Źite existuje ve─ża pr├şkladov legit├şmnych projektov s┬áanonymn├Żmi t├şmami. Napriek tomu by ste pri hodnoten├ş projektov mali zv├í┼żi┼ą d├┤sledky anonymity t├şmu.

Ak to teda zhrnieme, s├║ projekty s┬áanonymn├Żmi zakladate─żmi zl├ę? Nie. Je pre projekty s┬áanonymn├Żmi zakladate─żmi ┼ąa┼ż┼íie zabezpe─Źi┼ą, aby niesli zodpovednos┼ą za ┼íkodliv├ę spr├ívanie? ├üno.


Ô×á┬áChcete za─Źa┼ą s┬ákryptomenami? K├║pte si bitcoin (BTC) na Binance!


Ako sa rozde─żuj├║ tokeny?

Ekonomika tokenov je k─ż├║─Źov├Żm aspektom, ktor├Ż treba pri sk├║man├ş projektu DeFi zv├í┼żi┼ą. Jedn├Żm zo sp├┤sobov, ako m├┤┼że podvodn├şk zarobi┼ą peniaze, je naf├║knu┼ą cenu tokenu, ke─Ć vlastn├ş obrovsk├Ż podiel, a┬ápotom hodi┼ą token na trh.┬á

─îo sa stane, ak sa povedzme 40┬áÔÇô┬á50┬áÔÇô┬á60┬á% cirkuluj├║cej dod├ívky pred├í na otvorenom trhu? Cena tokenu klesne a┬ástrat├ş takmer v┼íetku svoju hodnotu. Hoci v├Żznamn├í alok├ícia tokenov samotn├ęmu zakladate─żovi sa sama osebe nepova┼żuje niektor├Żmi za varovn├Ż sign├íl, m├┤┼że vies┼ą k┬áprobl├ęmom.┬á

Okrem alok├ície mus├şte zv├í┼żi┼ą sp├┤sob distrib├║cie tokenov. Prebieha distrib├║cia prostredn├şctvom exkluz├şvneho predpredaja, ktor├Ż je k┬ádispoz├şcii iba pre zasv├Ąten├Żch, ktor├ş z├şskaj├║ ve─żk├ę mno┼żstvo a┬ápotom projekt vo ve─żkej miere propaguj├║ na soci├ílnych sie┼ąach? Prebieha distrib├║cia prostredn├şctvom po─Źiato─Źnej ponuky coinov (ICO)? Pou┼żije sa po─Źiato─Źn├í burzov├í ponuka (IEO), kde kryptoburza d├í do st├ívky poves┼ą projektu? Prebieha distrib├║cia tokenov vo forme airdropu, ktor├Ż pravdepodobne sp├┤sob├ş ve─żk├Ż predajn├Ż tlak?

Modely distrib├║cie tokenov maj├║ ve─ża foriem, ktor├ę treba zv├í┼żi┼ą. V┬ámnoh├Żch pr├şpadoch je dokonca n├íro─Źn├ę v├┤bec dosta┼ą sa k┬át├Żmto inform├íci├ím, ─Źo samo osebe m├┤┼że by┼ą varovn├Żm sign├ílom. Ak v┼íak chcete z├şska┼ą kompletn├Ż obraz o┬áprojekte, ide o┬áabsol├║tne nevyhnutn├║ inform├íciu.


Ak├í je pravdepodobnos┼ą v├Żstupn├ęho podvodu?

V├Żnosov├ę hospod├írstvo (alebo ┼ąa┼żba likvidity) je nov├Ż sp├┤sob, ako da┼ą do obehu tokeny DeFi. Mnoho nov├Żch projektov DeFi pou┼ż├şva tento sp├┤sob distrib├║cie, preto┼że dok├í┼że vytvori┼ą priazniv├ę distribu─Źn├ę metriky pre projekt. My┼ílienkou je, ┼że pou┼ż├şvatelia uzamkn├║ svoje prostriedky do smart kontraktov a┬áza to z├şskaj├║ ─Źas┼ą novovyrazen├Żch tokenov.

Pravdepodobne tu┼í├şte, kam to smeruje. Niektor├ę projekty jednoducho priamo vezm├║ prostriedky z┬ápoolu likvidity. Niektor├ę projekty pou┼żij├║ sofistikovanej┼íie met├│dy, pr├şpadne uskuto─Źnia obrovsk├║ pred┼ąa┼żbu.┬á

Okrem toho s├║ nov├ę altcoiny ─Źasto uveden├ę najsk├┤r na automatick├Żch tvorcoch trhu (AMM), ako napr├şklad Uniswap alebo Sushiswap. Ak projektov├Ż t├şm poskytne ve─żk├║ ─Źas┼ą likvidity pre trhov├Ż p├ír na AMM, m├┤┼że ho rovno odstr├íni┼ą a┬áhodi┼ą tokeny na trh. Zvy─Źajne to vedie k┬átomu, ┼że cena tokenu v┬ápodstate klesne na nulu. D├┤vodom je, ┼że v┬ápodstate u┼ż neexistuje trh, na ktorom by sa dalo pred├íva┼ą. ─îasto sa to naz├Żva rug pull.


Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

─îi u┼ż sa chcete z├║─Źastni┼ą v├Żnosov├ęho hospod├írstva v┬á┼ít├Żle divok├ęho z├ípadu alebo jednoducho pou┼ż├şva┼ą decentralizovan├ę protokoly na v├Żmenu a┬áobchodovanie, podvodov vo svete DeFi je viac ne┼ż dos┼ą. D├║fajme, ┼że tieto v┼íeobecn├ę inform├ície v├ím pom├┤┼żu rozpozna┼ą ┼íkodliv├ę projekty a┬ázl├Żch hr├í─Źov.

St├íle m├íte ot├ízky t├Żkaj├║ce sa trhu DeFi a┬áv├Żstupn├Żch podvodov? Pozrite si na┼íu platformu ot├ízok a odpoved├ş┬áAsk Academy, kde komunita Binance odpovie na va┼íe ot├ízky.