Ako tu funguje ekonomika?
Domov
Články
Ako tu funguje ekonomika?

Ako tu funguje ekonomika?

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Aug 9, 2020Aktualizovan├ę Dec 28, 2022
11m

Zhrnutie

  • ├Üver ÔÇô peniaze, ktor├ę dostanete, a ktor├ę mus├şte nesk├┤r vr├íti┼ą ÔÇô poh├í┼ła ekonomiku.

  • Vy┼í┼í├ş ├║ver znamen├í vy┼í┼íie v├Żdavky. Vy┼í┼íie v├Żdavky znamenaj├║ vy┼í┼í├ş pr├şjem a vy┼í┼í├ş pr├şjem znamen├í, ┼że v├ím veritelia poskytn├║ vy┼í┼í├ş ├║ver.

  • ├Üver z├írove┼ł vytv├íra dlh: vypo┼żi─Źan├ę peniaze sa musia vr├íti┼ą, tak┼że v├Żdavky sa musia n├ísledne zn├ş┼żi┼ą.

  • Vl├ídy zvy┼íuj├║ a zni┼żuj├║ ├║rokov├ę sadzby, aby mali ekonomiku pod kontrolou.


Úvod

Ekonomika zabezpe─Źuje chod sveta. Hlboko ovplyv┼łuje be┼żn├Ż ┼żivot ka┼żd├ęho z n├ís, tak┼że je to ur─Źite nie─Źo, ─Źo stoj├ş za pochopenie, eventu├ílne aj na vy┼í┼íej ├║rovni.

Defin├şcie ÔÇ×ekonomikyÔÇť sa menia, ale vo v┼íeobecnosti by sa dala ekonomika op├şsa┼ą ako oblas┼ą, kde sa tovar vyr├íba, spotrebov├íva a obchoduje sa s n├şm. Obvykle sa o nej hovor├ş na n├írodnej ├║rovni, s odborn├şkmi a novin├írmi, v s├║vislosti s ekonomikou USA, s ─Ź├şnskou ekonomikou, at─Ć. Ekonomick├║ aktivitu v┼íak m├┤┼żeme sledova┼ą aj glob├ílnou optikou s oh─żadom na aktivity jednotliv├Żch kraj├şn a ich z├íle┼żitosti.

V tejto ─Źasti sa detailne pozrieme na koncepty, ktor├ę tvoria ekonomiku, pri─Źom sa zameriame na model Raya Dalia (vysvetlen├Ż v ─Źasti Ako funguje stroj zvan├Ż ekonomika).


Kto vytvára ekonomiku?

Sk├┤r ne┼ż sa dostaneme a┼ż nahor, za─Źnime v malom mer├ştku. Ka┼żd├Ż de┼ł prispievame do ekonomiky n├íkupmi (napr├şklad potrav├şn) a predajom (teda pr├ícou za plat). Ostatn├ş jednotlivci, skupiny, vl├ídy a podniky po celom svete robia to ist├ę, a to v troch sektoroch trhu.

Prim├írny sektor predstavuje ┼ąa┼żbu pr├şrodn├Żch zdrojov. Ide tu o ─Źinnosti ako je v├Żrub stromov, ┼ąa┼żba zlata a po─żnohospod├írstvo (─Źo je len nieko─żko pr├şkladov). Tento materi├íl sa potom pou┼żije v sekund├írnom sektore, ktor├Ż je zodpovedn├Ż za v├Żrobu a produkciu. Napokon terci├írny sektor zah┼Ľ┼ła slu┼żby od reklamy a┼ż po distrib├║ciu.┬á

Toto rozdelenie ÔÇ×na tri sektoryÔÇť je v┼íeobecne uzn├ívan├Żm modelom. Niekedy sa hovor├ş aj o kvarci├írnom sektore a piatom sektore s cie─żom ─Ćalej rozli┼íova┼ą slu┼żby terci├írneho sektoru.


Meranie ekonomickej aktivity

Ak chceme stanovi┼ą zdravie ekonomiky, chceme ho nejak├Żm sp├┤sobom zmera┼ą. Jednozna─Źne najpopul├írnej┼í├şm sp├┤sobom tak├ęhoto merania je pou┼żitie HDP alebo Hrub├ęho dom├íceho produktu. T├íto metrika sa sna┼ż├ş o v├Żpo─Źet celkovej hodnoty tovarov a slu┼żieb vyroben├Żch v krajine za dan├ę ─Źasov├ę obdobie.

Vo v┼íeobecnosti rast├║ci HDP znamen├í zv├Ż┼íenie produkcie, pr├şjmov a v├Żdavkov. Na druhej strane klesaj├║ci HDP nazna─Źuje klesaj├║cu produkciu, pr├şjmy a v├Żdavky. V┼íimnite si, ┼że tu m├íme nieko─żko mo┼żnost├ş: skuto─Źn├Ż HDP predstavuje infl├íciu, zatia─ż ─Źo nomin├ílny HDP nie.

HDP je st├íle len odhad, m├í v┼íak obrovsk├║ v├íhu pri anal├Żzach na n├írodnej a medzin├írodnej ├║rovni. Pou┼ż├şva ho ka┼żd├Ż, od mal├Żch ├║─Źastn├şkov finan─Źn├ęho trhu a┼ż po Medzin├írodn├Ż menov├Ż fond, aby z├şskali obraz o ekonomickom zdrav├ş pr├şslu┼ínej krajiny.

HDP je spo─żahliv├Żm indik├ítorom ekonomiky danej krajiny, ale tak ako v technickej anal├Żze, najlep┼íie je porovna┼ą ho s ─Ćal┼í├şmi ├║dajmi, aby ste z├şskali komplexnej┼í├ş poh─żad.


├Üver, dlh a ├║rokov├ę sadzby

Veritelia a dl┼żn├şci

Podotkli sme, ┼że v┼íetko sa obmedzuje len na n├íkup a predaj. Za zmienku stoj├ş aj to, ┼że poskytovanie ├║verov a po┼żi─Źiavanie s├║ takisto d├┤le┼żit├ę. Predpokladajme, ┼że m├íte k dispoz├şcii ve─żk├Ż objem hotovosti, ktor├í je moment├ílne nevyu┼żit├í. Zrejme by ste chceli, aby tieto peniaze za─Źali pracova┼ą, aby dok├ízali generova┼ą ─Ćal┼íie peniaze.

Jedn├Żm zo sp├┤sobov, ako to dosiahnu┼ą, je po┼żi─Źa┼ą peniaze niekomu, kto potrebuje nie─Źo nak├║pi┼ą, napr├şklad stroje pre svoj podnik. Moment├ílne nem├í k dispoz├şcii hotovos┼ą, ale ke─Ć si stroj zak├║pi, m├┤┼że ju splati┼ą z predaja hotov├Żch v├Żrobkov. Vy ste teda verite─ż a druh├í strana je dl┼żn├şk.

Aby sa v├ím to vyplatilo, nastav├şte si za po┼żi─Źiavanie hotovosti poplatok. Ak ste po┼żi─Źali 100 000 USD, m├┤┼żete napr├şklad stanovi┼ą: ÔÇ×tieto peniaze m├┤┼żete z├şska┼ą pod podmienkou, ┼że mi zaplat├şte 1 % za ka┼żd├Ż mesiac po┼żi─Źania.ÔÇť Tento dodato─Źn├Ż poplatok sa naz├Żva ├║rok.

Stanovenie jednoduch├ęho ├║roku by tak znamenalo, ┼że v├ím druh├í strana bude ka┼żd├Ż mesiac dl┼żn├í 1 000 USD, a┼ż k├Żm V├ím peniaze nevr├íti. Ak by v├ím p├┤┼żi─Źku splatila po troch mesiacoch, m├┤┼żete o─Źak├íva┼ą, ┼że dostanete 103 000 USD plus dodato─Źn├Ż vami stanoven├Ż poplatok.

T├Żm, ┼że pon├║knete tieto peniaze, vytvor├şte ├║ver: dohodu, ┼że v├ím dl┼żn├şk sumu nesk├┤r splat├ş. Tento koncept poznaj├║ pou┼ż├şvatelia kreditn├Żch kariet. Pri platbe kartou peniaze z v├í┼ího bankov├ęho ├║─Źtu neod├şdu ihne─Ć. Nemusia tam by┼ą dokonca v├┤bec za predpokladu, ┼że nesk├┤r sumu splat├şte.

S ├║verom prich├ídza aj dlh. Ke─Ć vystupujete ako verite─ż, po┼żi─Źali ste peniaze, a ke─Ć vystupujete ako dl┼żn├şk, peniaze dlhujete. Ke─Ć p├┤┼żi─Źku s ├║rokom splat├şte, dlh zmizne.


Banky a ├║rokov├ę sadzby

Banky s├║ v dne┼ínom svete pravdepodobne najd├┤le┼żitej┼í├şm verite─żom. M├┤┼żete si ich predstavi┼ą ako sprostredkovate─żov (alebo makl├ęrov) medzi verite─żmi a dl┼żn├şkmi. Tieto finan─Źn├ę in┼ítit├║cie v podstate preberaj├║ ├║lohu obidvoch.

Ke─Ć vklad├íte peniaze do banky, rob├şte tak za podmienky, ┼że v├ím ich banka vr├íti. Mnoh├ş ─Ćal┼í├ş to robia rovnako. A ke─Ć┼że m├í banka k dispoz├şcii tak├Ż ve─żk├Ż objem hotovosti, po┼żi─Źiava peniaze dl┼żn├şkom.

Toto samozrejme znamen├í, ┼że banka nemus├ş ma┼ą v danom momente k dispoz├şcii v┼íetky peniaze, ktor├ę dl┼ż├ş. Pou┼ż├şva syst├ęm frak─Źn├Żch rezerv. Probl├ęm by mohol nasta┼ą vtedy, ak by v┼íetci naraz ┼żiadali o vr├ítenie pe┼łaz├ş, ─Źo sa v┼íak st├íva len zriedka. Ak sa to stane (napr. ak v┼íetci stratia d├┤veru v banku), d├┤jde k masov├Żm v├Żberom vkladov, ─Źo m├┤┼że potenci├ílne sp├┤sobi┼ą krach banky. Typick├Żmi pr├şkladmi boli masov├ę v├Żbery bankov├Żch vkladov po─Źas ve─żkej hospod├írskej kr├şzy v USA v rokoch 1929 a 1933.

Banky v├ís oby─Źajne motivuj├║, aby ste im po┼żi─Źali svoje peniaze, formou ├║rokov├Żch sadzieb. Vy┼í┼íie ├║rokov├ę sadzby bud├║ samozrejme pre verite─żov atrakt├şvnej┼íie (ke─Ć┼że dostan├║ viac pe┼łaz├ş). Pre dl┼żn├şkov plat├ş opak ÔÇô ni┼ż┼íie ├║rokov├ę sadzby znamenaj├║, ┼że nebud├║ musie┼ą nakoniec splati┼ą tak├║ vysok├║ sumu.


Pre─Źo s├║ ├║very d├┤le┼żit├ę?

├Üvery by sa dali pova┼żova┼ą pre ekonomiku za ak├Żsi druh maziva. Umo┼ż┼łuj├║ jednotlivcom, podnikom a vl├ídam m├ş┼ła┼ą peniaze, ktor├ę nemaj├║ ihne─Ć k dispoz├şcii. Pod─ża niektor├Żch ekon├│mov to predstavuje probl├ęm, no mnoh├ş sa nazd├ívaj├║, ┼że zv├Ż┼íen├ę v├Żdavky s├║ znakom prosperuj├║cej ekonomiky.┬á

Ak sa viac pe┼łaz├ş utr├íca, viac ─żud├ş inkasuje. Banky s├║ viac naklonen├ę po┼żi─Źiava┼ą t├Żm, ktor├ş maj├║ vy┼í┼íie pr├şjmy, ─Źo znamen├í, ┼że jednotlivci tak maj├║ pr├şstup k vy┼í┼íiemu objemu hotovosti a ├║verom. S vy┼í┼í├şm objemom hotovosti a ├║vermi m├┤┼żu jednotlivci utr├íca┼ą viac pe┼łaz├ş, ─Źo znamen├í, ┼że viac ─żud├ş inkasuje, a tento cyklus pokra─Źuje ─Ćalej.

Vy┼í┼í├ş pr├şjem Ôćĺ vy┼í┼í├ş ├║ver Ôćĺ vy┼í┼íie v├Żdavky Ôćĺ vy┼í┼í├ş pr├şjem.

Vy┼í┼í├ş pr├şjem Ôćĺ vy┼í┼í├ş ├║ver Ôćĺ vy┼í┼íie v├Żdavky Ôćĺ vy┼í┼í├ş pr├şjem.


Tento cyklus samozrejme nem├┤┼że pokra─Źova┼ą donekone─Źna. Ak si dnes po┼żi─Źiate 100 000 USD, zajtra zaplat├şte 100 000 USD plus nie─Źo navy┼íe. Tak┼że, zatia─ż ─Źo m├┤┼żete do─Źasne zv├Ż┼íi┼ą svoje v├Żdavky, napokon budete musie┼ą svoje v├Żdavky zn├ş┼żi┼ą, aby ste peniaze vr├ítili.

Ray Dalio popisuje tento koncept ako kr├ítkodob├Ż dlhov├Ż cyklus, ktor├Ż je zn├ízornen├Ż ni┼ż┼íie. Odhaduje, ┼że tieto vzorce sa opakuj├║ ka┼żd├Żch 5-8 rokov.

─îervenou je zobrazen├í produktivita, ktor├í s ─Źasom rastie. Zelenou je zobrazen├í relat├şvna v├Ż┼íka dostupn├ęho ├║veru.

─îervenou je zobrazen├í produktivita, ktor├í s ─Źasom rastie. Zelenou je zobrazen├í relat├şvna v├Ż┼íka dostupn├ęho ├║veru.


─îo tu teda presne sledujeme? Najsk├┤r si v┼íimnime, ┼że produktivita sa stabilne zvy┼íuje. Bez ├║verov by sme o─Źak├ívali, ┼że toto bude jedin├Ż zdroj rastu ÔÇô napokon by ste teda museli za─Źa┼ą vyr├íba┼ą, aby ste dosiahli pr├şjem.

V prvej ─Źasti grafu m├┤┼żeme vidie┼ą, ┼że v─Ćaka ├║verom rast├║ pr├şjmy r├Żchlej┼íie ako produktivita (─Źo sp├┤sobuje ekonomick├Ż rast). Nakoniec sa expanzia zastav├ş a vedie k ekonomick├ęmu oslabeniu. V druhej ─Źasti sa dostupnos┼ą ├║verov v├Żrazne zni┼żuje v d├┤sledku p├┤vodn├ęho ÔÇ×prudk├ęho rastuÔÇť. V d├┤sledku toho je ┼ąa┼ż┼íie dosta┼ą ├║ver a nast├íva infl├ícia, ─Źo n├║ti vl├ídu prij├şma┼ą pr├şslu┼ín├ę n├ípravn├ę opatrenia.

V ─Ćal┼íej ─Źasti sa na to pozrieme podrobnej┼íie.


Centrálne banky, inflácia a deflácia

Inflácia

Predpokladajme, ┼że ka┼żd├Ż m├í pr├şstup k mno┼żstvu ├║verov (prv├í ─Źas┼ą grafu v predch├ídzaj├║cej sekcii). ─Żudia si m├┤┼żu kupova┼ą ove─ża viac, ako by si kupovali bez ├║verov. Av┼íak zatia─ż ─Źo v├Żdavky raketovo rast├║, produkcia zaost├íva. V skuto─Źnosti sa ponuka tovarov a slu┼żieb nezvy┼íuje, len ich dopyt.

Potom d├┤jde k infl├ícii: to je stav, kedy za─Ź├şnate pozorova┼ą, ┼że ceny tovarov a slu┼żieb rast├║ v d├┤sledku vy┼í┼íieho dopytu. Popul├írnym indik├ítorom na meranie tohto stavu je Index spotrebite─żsk├Żch cien (CPI), ktor├Ż sleduje ceny typick├Żch spotrebite─żsk├Żch tovarov a slu┼żieb za ist├Ż ─Źas.


Ako funguje centrálna banka?

Vy┼í┼íie op├şsan├ę banky s├║ vo v┼íeobecnosti komer─Źn├ę banky ÔÇô poskytuj├║ slu┼żby predov┼íetk├Żm jednotlivcom a podnikom. Centr├ílne banky s├║ vl├ídne subjekty zodpovedn├ę za riadenie n├írodnej menovej politiky. Do tejto kateg├│rie spadaj├║ finan─Źn├ę in┼ítit├║cie ako je Feder├ílny rezervn├Ż syst├ęm Spojen├Żch ┼át├ítov Americk├Żch, Bank of England, Bank of Japan a People's Bank of China. Medzi v├Żznamn├ę funkcie sa rad├ş prid├ívanie pe┼łaz├ş do obehu (prostredn├şctvom kvantitat├şvneho uvo─ż┼łovania) a kontrola ├║rokov├Żch sadzieb.

Zvy┼íovanie ├║rokov├Żch sadzieb m├┤┼żu centr├ílne banky urobi┼ą vtedy, ke─Ć sa im infl├ícia vymyk├í z r├║k. Ke─Ć sa sadzby zv├Ż┼íia, dl┼żn├Ż ├║rok je vy┼í┼í├ş, tak┼że po┼żi─Źiavanie nie je tak├ę atrakt├şvne. Ke─Ć┼że jednotlivci potrebuj├║ spl├íca┼ą dlhy, o─Źak├íva sa, ┼że bud├║ klesa┼ą v├Żdavky.

V ide├ílnom svete vy┼í┼íie ├║rokov├ę sadzby so sebou prin├í┼íaj├║ pokles cien v d├┤sledku ni┼ż┼íieho dopytu. V praxi to v┼íak m├┤┼że sp├┤sobi┼ą aj defl├íciu, ─Źo by mohlo by┼ą v niektor├Żch kontextoch problematick├ę.


Deflácia

Ako zrejme viete, defl├ícia je opakom infl├ície. Definujeme ju ako v┼íeobecn├Ż pokles cien po─Źas ist├ęho ─Źasov├ęho obdobia, ktor├Ż je spravidla sp├┤soben├Ż poklesom v├Żdavkov. Ke─Ć┼że s├║ ni┼ż┼íie v├Żdavky, m├┤┼że to by┼ą sprev├ídzan├ę recesiou (pozrite si Vysvetlenie finan─Źnej kr├şzy z roku 2008).

Jedn├Żm z navrhovan├Żch rie┼íen├ş defl├ície je zn├ş┼żenie ├║rokov├Żch sadzieb. Zn├ş┼żen├şm dl┼żn├Żch ├║rokov z ├║veru s├║ jednotlivci motivovan├ş k tomu, aby si viac po┼żi─Źiavali. Potom, v─Ćaka vy┼í┼í├şm dostupn├Żm ├║verom, vl├ída predpoklad├í, ┼że zainteresovan├ş v r├ímci danej ekonomiky zv├Ż┼íia svoje v├Żdavky.┬á

Podobne ako infl├ícia, aj defl├ícia sa d├í mera┼ą pomocou Indexu spotrebite─żsk├Żch cien.


Ô×á┬áChcete za─Źa┼ą s kryptomenou? K├║pte si Bitcoin na Binance!


─îo sa stane, ke─Ć t├íto ekonomick├í bublina sp─żasne?

Dalio vysvet─żuje, ┼że graf, ktor├Ż sme uviedli vy┼í┼íie (kr├ítkodob├Ż dlhov├Ż cyklus), predstavuje mal├Ż cyklus v r├ímci dlhodob├ęho dlhov├ęho cyklu.

Dlhodob├Ż dlhov├Ż cyklus.

Dlhodob├Ż dlhov├Ż cyklus.


Vzor op├şsan├Ż vy┼í┼íie (zvy┼íovanie a zni┼żovanie dostupnosti ├║verov) sa v priebehu ─Źasu opakuje. Av┼íak na konci ka┼żd├ęho cyklu je dlh vy┼í┼í├ş. Napokon sa dlh nebude da┼ą zvl├ída┼ą, ─Ź├şm sa spust├ş glob├ílne zni┼żovanie zadl┼żenosti (kedy sa jednotlivci pok├║┼íaj├║ zn├ş┼żi┼ą svoj dlh). Toto zn├ízor┼łuje prudk├Ż pokles na grafe.

Ke─Ć nastane zni┼żovanie zadl┼żenosti, za─Źn├║ klesa┼ą pr├şjmy a ├║very sa stan├║ menej dostupn├Żmi. Ke─Ć┼że jednotlivci nebud├║ schopn├ş spl├íca┼ą svoje dlhy, pok├║sia sa svoje akt├şva preda┼ą. Ke─Ć┼że v┼íak to ist├ę urobia mnoh├ş ─Ćal┼í├ş, ceny akt├şv prudko klesaj├║ v d├┤sledku nadmernej ponuky.

Akciov├ę trhy sa pri podobn├Żch scen├íroch prepadaj├║ nadol a v tejto f├íze centr├ílna banka nem├┤┼że zn├ş┼żi┼ą ├║rokov├ę sadzby, aby tak zmiernila z├í┼ąa┼ż, ke─Ć┼że u┼ż s├║ na hodnote 0 %. Tak vznikaj├║ z├íporn├ę ├║rokov├ę sadzby, ─Źo je kontroverzn├ę rie┼íenie, ktor├ę nefunguje v┼żdy.

─îo teda m├┤┼żu robi┼ą? Nu┼ż, najvhodnej┼í├şm sp├┤sobom ako sa pohn├║┼ą vpred, by bolo zn├ş┼żi┼ą v├Żdavky a odpusti┼ą dlh. To v┼íak so sebou nesie ─Ćal┼íie probl├ęmy: zn├ş┼żen├ę v├Żdavky znamenaj├║, ┼że podniky nebud├║ tak├ę ziskov├ę ako predt├Żm, ─Źo znamen├í, ┼że klesn├║ pr├şjmy ich zamestnancov. Jednotliv├ę priemyseln├ę odvetvia bud├║ potrebova┼ą zredukova┼ą svoju pracovn├║ silu, ─Źo povedie k vy┼í┼íej miere nezamestnanosti.

Ni┼ż┼íie pr├şjmy a ni┼ż┼íia zamestnanos┼ą potom sp├┤sobia, ┼że vl├ída nedok├í┼że vybra┼ą to─żko dan├ş. Z├írove┼ł mus├ş vynaklada┼ą viac financi├ş kv├┤li zv├Ż┼íen├ęmu po─Źtu nezamestnan├Żch ob─Źanov. Ke─Ć┼że utr├íca viac ako inkasuje, doch├ídza k rozpo─Źtov├ęmu deficitu.

Navrhovan├Żm rie┼íen├şm je v tomto pr├şpade za─Źa┼ą tla─Źi┼ą peniaze (─Ź├şm sa zahlt├ş tla─Źiare┼ł na peniaze, ako je to zn├íme v oblasti cyklov kryptomien). Ke─Ć bude ma┼ą centr├ílna banka tieto peniaze k dispoz├şcii, m├┤┼że po┼żi─Źiava┼ą peniaze vl├íde, ktor├í sa n├ísledne pok├║si ekonomiku stimulova┼ą. To v┼íak m├┤┼że vies┼ą aj k probl├ęmom.

Vyr├íbanie pe┼łaz├ş ÔÇ×z riedkeho vzduchuÔÇť n├ísledne sp├┤sob├ş infl├íciu, preto┼że sa zvy┼íuje ponuka pe┼łaz├ş. Tu sa pohybujeme na tenkom ─żade, ─Źo by mohlo napokon vies┼ą k hyperinfl├ícii, kedy sa infl├ícia zr├Żch─żuje tak├Żm tempom, ┼że devastuje hodnotu meny a m├í za n├ísledok ekonomick├║ katastrofu. Sta─Ź├ş sa pozrie┼ą na pr├şklad Weimarskej republiky v 20. rokoch minul├ęho storo─Źia, Zimbabwe na za─Źiatku 21. storo─Źia alebo Venezuely na konci druh├ęho desa┼ąro─Źia 21. storo─Źia, aby sme videli, ak├Ż vplyv m├┤┼że ma┼ą hyperinfl├ícia.

V porovnan├ş s kr├ítkodob├Żmi cyklami zaber├í dlhodob├Ż dlhov├Ż cyklus ove─ża dlh┼í├ş ─Źasov├Ż r├ímec, ktor├Ż prebieha zrejme ka┼żd├Żch 50 a┼ż 75 rokov.


Ako je to v┼íetko navz├íjom prepojen├ę?

Prebrali sme tu nieko─żko t├ęm. Daliov model napokon s├║vis├ş s dostupnos┼ąou ├║verov ÔÇô┬ás vy┼í┼í├şmi ├║vermi ekonomika rastie raketov├Żm tempom. S men┼í├şmi ├║vermi sa spoma─żuje. Tieto udalosti sa striedaj├║, a tak vytv├íraj├║ kr├ítkodob├ę dlhov├ę cykly, ktor├ę na druhej strane tvoria ─Źas┼ą dlhodob├Żch dlhov├Żch cyklov.

├Ürokov├ę sadzby do zna─Źnej miery ovplyv┼łuj├║ spr├ívanie ├║─Źastn├şkov ekonomiky. Ke─Ć s├║ sadzby vysok├ę, ├║spory maj├║ v├Ą─Ź┼í├ş zmysel, ke─Ć┼że v├Żdavky v tomto ─Źase nie s├║ prioritou. Ke─Ć sa zn├ş┼żia, zd├í sa, ┼że racion├ílnej┼í├şm rozhodnut├şm s├║ v├Żdavky.


Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Ekonomick├í ma┼íin├ęria je tak├í obrovsk├í, ┼że pochopenie jednotliv├Żch jej zlo┼żiek m├┤┼że by┼ą ┼ąa┼żk├ę. Ke─Ć sa v┼íak pozrieme d├┤kladne, v┼íimneme si, ako sa rovnak├ę vzorce dookola opakuj├║, ke─Ć medzi sebou ├║─Źastn├şci navz├íjom vykon├ívaj├║ transakcie.

V tejto f├íze ste u┼ż zrejme lep┼íie pochopili vz┼ąah medzi verite─żmi a dl┼żn├şkmi, v├Żznam ├║veru a dlhu a kroky, ktor├ę prij├şmaj├║ centr├ílne banky, aby sa pok├║sili zmierni┼ą ekonomick├║ katastrofu.