Op贸藕nione i wyprzedzaj膮ce wska藕niki - wyt艂umaczenie dzia艂ania
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Op贸藕nione i wyprzedzaj膮ce wska藕niki - wyt艂umaczenie dzia艂ania

Op贸藕nione i wyprzedzaj膮ce wska藕niki - wyt艂umaczenie dzia艂ania

艢rednio zaawansowany
Opublikowane Oct 7, 2019Zaktualizowane Jan 31, 2023
5m

Wska藕niki wyprzedzaj膮ce (ang. leading) i op贸藕nione (ang. lagging) - czym s膮?

Wska藕niki leading jak i lagging, to swoiste narz臋dzia, kt贸re pomagaj膮 oceni膰 si艂臋 lub s艂abo艣膰 gospodarek lub rynk贸w finansowych. Wska藕niki wyprzedzaj膮ce zmieniaj膮 si臋 zaraz wyst膮pieniem cyklu gospodarczego lub trendu rynkowego. Wska藕niki op贸藕nione natomiast opieraj膮 si臋 na poprzednich wydarzeniach i zapewniaj膮 wgl膮d w dane historyczne dotycz膮ce konkretnego rynku lub gospodarki.

Innymi s艂owy, wska藕niki wyprzedzaj膮ce dostarczaj膮 tzw. sygna艂y predykcyjne (a wi臋c przewidywania na temat czego艣, co si臋 wydarzy przed wyst膮pieniem tych zdarze艅 lub trend贸w). Wska藕niki op贸藕nione natomiast generuj膮 sygna艂y na podstawie trendu, kt贸ry jest ma ju偶 miejsce. Obydwie z tych dw贸ch klas wska藕nik贸w s膮 szeroko stosowane przez inwestor贸w i trader贸w wykorzystuj膮cych w swoich strategiach tzw. analiz臋 techniczn膮 (AT). Obydwa wska藕niki s膮 r贸wnie偶 bardzo popularne na rynku akcji, forex i rynku 聽kryptowalut.聽

Wska藕niki do analizy technicznej na tradycyjnych rynkach finansowych maj膮 bardzo d艂ug膮聽histori臋 si臋gaj膮c膮 pocz膮tk贸w XX wieku. Idea stoj膮ca za tymi wska藕nikami ma swoje korzenie w tzw. Dow Theory, kt贸ra by艂a rozwijana w latach 1902鈥1929. Zasadniczo Dow Theory dowodzi, 偶e ruchy cen nie s膮 przypadkowe, a zatem mo偶na je przewidzie膰 na podstawie dok艂adnej analizy wcze艣niejszych zachowa艅 rynkowych.

Wychodz膮c poza ramy tradingu i inwestycji, obydwa typy wska藕nik贸w poruszone w tym artykule s膮 r贸wnie偶 wykorzystywane do mapowania wydajno艣ci ekonomicznej gospodarek krajowych. Jak wi臋c wida膰, zar贸wno op贸藕nione jak i wyprzedzaj膮ce wska藕niki nie s膮 przydatne jedynie do przewidywania ceny wybranych aktyw贸w, ale znajduj膮 r贸wnie偶 zastosowanie w innych dziedzinach ekonomii, opisuj膮cych r贸偶ne zmienne ekonomiczne i tworz膮cych indeksy.


Jak dzia艂aj膮 wska藕niki wyprzedzaj膮ce i op贸藕nione?

Wska藕niki wyprzedzaj膮ce

Zgodnie z tym co zosta艂o napisane wcze艣niej, wska藕niki wyprzedzaj膮ce mog膮 dostarczy膰 potencjalnych informacji o trendach, kt贸re dopiero si臋 pojawi膮. Wska藕niki te mo偶na wykorzysta膰 do przewidywania potencjalnych recesji lub odn贸w rynku. Na przyk艂adzie bran偶y akcji i obligacji, wska藕niki te mog膮 okaza膰 si臋聽przydatne do oceny wydajno艣ci sprzeda偶y detalicznej lub pozwole艅 na budow臋.

Wska藕niki wyprzedzaj膮ce maj膮 tendencj臋 do wyprzedzania cykli gospodarczych i og贸lnie s膮 odpowiednie do analiz kr贸tko- i 艣rednioterminowych. Powracaj膮c do przyk艂adu, pozwolenia na budow臋 mo偶na uzna膰 za rodzaj wiod膮cego wska藕nika ekonomicznego. Mog膮 sygnalizowa膰 przysz艂y popyt na roboty budowlane i inwestycje na rynku nieruchomo艣ci.


Wska藕niki op贸藕nione

W przeciwie艅stwie do wska藕nik贸w wyprzedzaj膮cych wska藕niki op贸藕niaj膮ce s膮 wykorzystywane do identyfikowania istniej膮cych trend贸w, kt贸re na pierwszy rzut oka mog膮 nie by膰 zauwa偶alne. Ten typ wska藕nik贸w opiera si臋 o dane spoza obecnego cyklu gospodarczego.

Wska藕niki op贸藕niaj膮ce najcz臋艣ciej wykorzystywane s膮 do analiz d艂ugoterminowych w oparciu o historyczne wyniki gospodarcze lub historyczne dane dotycz膮ce cen konkretnych aktyw贸w. Wska藕niki op贸藕niaj膮ce generuj膮 sygna艂y na podstawie trendu rynkowego lub zdarzenia finansowego, kt贸re zosta艂o ju偶 zainicjowane lub mia艂o miejsce.


Wska藕niki Coincident

Chocia偶 wska藕niki Coincident nie s膮 tak popularne w 艣wiecie kryptowalut, to poza nim ich sytuacja przedstawia si臋聽zupe艂nie inaczej. Wska藕niki te znajduj膮 si臋 gdzie艣 pomi臋dzy pozosta艂ymi dwoma typami. Dzia艂aj膮 niemal w czasie rzeczywistym, dostarczaj膮c informacji o aktualnej sytuacji gospodarczej.

Przyk艂adow膮 sytuacj膮 w kt贸rej wykorzystywane s膮 wska藕niki Coincidence, to mierzenie godzin pracy okre艣lonej grupy pracownik贸w lub badanie tempo produkcji w danym sektorze przemys艂u, takim jak np. bran偶a produkcyjna czy wydobywcza.

Przy tej okazji warto jednak wspomnie膰 o tym, i偶 definicja zar贸wno wska藕nik贸w wyprzedzaj膮cych, op贸藕nionych jak i Coincident nie zawsze s膮 krystalicznie sp贸jne z rzeczywisto艣ci膮. Niekt贸re ze wska藕nik贸w mog膮 nale偶e膰 do r贸偶nych kategorii w zale偶no艣ci od metody i kontekstu. Dzieje si臋聽tak szczeg贸lnie w przypadku wska藕nik贸w ekonomicznych, takich jak np. Produkt Krajowy Brutto (PKB).

PKB generalnie jest uwa偶any za wska藕nik z kategorii op贸藕nionych, poniewa偶 jest obliczany na podstawie danych historycznych. W niekt贸rych przypadkach mo偶e jednak odzwierciedla膰 niemal rzeczywiste zmiany gospodarcze, co czyni go wska藕nikiem pasuj膮cym do grupy wska藕nik贸w Coincident.


Zastosowania w Analizie Technicznej

Zgodnie z tym co zosta艂o napisane wcze艣niej, wska藕niki ekonomiczne s膮 r贸wnie偶 cz臋艣ci膮 rynk贸w finansowych. Wielu trader贸w i analityk贸w wykorzystuje wiele narz臋dzi z dziedziny analizy technicznej, kt贸re mo偶na zdefiniowa膰 zar贸wno jako wska藕niki wyprzedzaj膮ce lub op贸藕nione.

Zasadniczo rzecz ujmuj膮c, wyprzedzaj膮ce wska藕niki AT dostarczaj膮 pewnego rodzaju informacji predykcyjnych. Zazwyczaj s膮 one oparte na cenach rynkowych i wolumenie handlowym danego rynku lub indeksu rynk贸w. Dane dostarczane przez t臋 grup臋 wska藕nik贸w wskazuj膮 na potencjalne scenariusze ruch贸w ceny na rynku, kt贸re mog膮 wyst膮pi膰 w najbli偶szej przysz艂o艣ci. Jednak jak to zwykle ma miejsce w przypadku analizy technicznej - nie zawsze te predykcje musz膮 by膰 dok艂adne.

Przyk艂adami najbardziej popularnych wska藕nik贸w wyprzedzaj膮cych w dziedzinie Analizy Technicznej s膮 Relative Strength Index (RSI) oraz Stochastic RSI. W pewnym sensie 艣wieczki (ang. candlesticks) r贸wnie偶 mo偶na uzna膰 za swego rodzaju wyprzedzaj膮cy wska藕nik. Ka偶da ze 艣wiec tworzy swoiste wzorce. W praktyce wzorce te mog膮 zapewni膰 wgl膮d w potencjalne wydarzenia rynkowe, kt贸re mog膮 wkr贸tce zaistnie膰 na rynku.
Z drugiej strony barykady mamy op贸藕nione wska藕niki AT, kt贸re oparte s膮 na wcze艣niejszych danych. Co do zasady lagging indicators daj膮 traderom wgl膮d w to, co ju偶 si臋 wydarzy艂o. Jednak偶e informacje dostarczane przez te wska藕niki mog膮 np. da膰 traderowi mo偶liwo艣膰 wykrycia pocz膮tku nowego trendu. Dla przyk艂adu, kiedy dochodzi do ko艅ca trendu wzrostowego (ang. uptrend), a cena wybranego aktywa spadnie poni偶ej linii wyznaczonej przez 艣redni膮 krocz膮c膮, to mo偶e to potencjalnie oznacza膰 pocz膮tek trendu spadkowego.
Niekt贸re z narz臋dzi do Analizy Technicznej wykorzystuj膮 jednocze艣nie wska藕niki wyprzedzaj膮ce, jak i op贸藕nione. Ichimoku Cloud jest najbardziej znanym przyk艂adem takiego narz臋dzia.

W przypadku analizy technicznej wszystkie typy wska藕nik贸w maj膮 swoje zalety i wady. Na pierwszy rzut oka mo偶e si臋 wydawa膰, i偶 wska藕niki wyprzedzaj膮ce s膮 lepsze od pozosta艂ych dw贸ch typ贸w wska藕nik贸w. Problem tych wska藕nik贸w polega jednak na tym, 偶e wska藕niki wyprzedzaj膮ce bardzo cz臋sto wytwarzaj膮 b艂臋dne sygna艂y.

Wska藕niki op贸藕niaj膮ce s膮 generalnie bardziej wiarygodne, poniewa偶 powstaj膮 na bazie historycznych danych rynkowych. Oczywistym minusem op贸藕nionych wska藕nik贸w jest jednak ich op贸藕niona reakcja na aktualnie wyst臋puj膮ce ruchy rynkowe. W skrajnych przypadkach sygna艂y mog膮 zosta膰 wykryte tak p贸藕no, i偶 trader mo偶e nawet nie zd膮偶y膰 otworzy膰 korzystnej dla siebie pozycji, co ostatecznie mo偶e nawet zacz膮膰 generowa膰 mu straty, a w najlepszym przypadku po prostu omin膮 go potencjalne zyski.


Zastosowania w makroekonomii

Poza generaln膮 przydatno艣ci膮 w ocenie trend贸w na rynku, wszystkie typy dotychczas wymienionych wska藕nik贸w s膮 r贸wnie偶 wykorzystywane do analizy trend贸w makroekonomicznych. Wska藕niki ekonomiczne znacz膮co r贸偶ni膮 si臋 od tych stosowanych w analizie technicznej, ale nadal mo偶na je og贸lnie podzieli膰 na wska藕niki wyprzedzaj膮ce i op贸藕nione.

Poza przytoczonymi wcze艣niej przyk艂adami, inne wyprzedzaj膮ce wska藕niki ekonomiczne obejmuj膮 takie ga艂臋zie gospodarki, jak np. sprzeda偶 detaliczna, rynek mieszka艅 (i ich ceny) czy poziom dzia艂alno艣ci produkcyjnej. Zasadniczo przyjmuje si臋, 偶e wska藕niki te nap臋dzaj膮 przysz艂膮 dzia艂alno艣膰 gospodarcz膮 lub przynajmniej zapewniaj膮 prognostyczne spostrze偶enia na temat potencjalnych trend贸w w wybranych ga艂臋ziach gospodarki.

Dwoma najpopularniejszymi op贸藕nionymi wska藕nikami wykorzystywanymi w makroekonomii s膮 stopy bezrobocia i stopy inflacji. Wraz z PKB i CPI s膮 one powszechnie stosowane przy por贸wnywaniu poziom贸w rozwoju r贸偶nych kraj贸w - lub przy ocenie wzrostu gospodarek krajowych w por贸wnaniu z poprzednimi latami, a nawet dekadami.


Zako艅czenie

Niezale偶nie od tego, czy s膮 wykorzystywane w analizie technicznej, czy s艂u偶膮 do bada艅 makroekonomicznych, wska藕niki wyprzedzaj膮ce i op贸藕nione odgrywaj膮 wa偶n膮 rol臋 w dziedzinie bada艅 finansowych. U艂atwiaj膮 interpretacj臋 r贸偶nych rodzaj贸w danych, cz臋sto 艂膮cz膮c wiele poj臋膰 w jeden instrument.

Wska藕niki mog膮 w najlepszym scenariuszu skutecznie przewidywa膰 przysz艂e trendy lub potwierdza膰 te, kt贸re maj膮 ju偶 miejsce. Opr贸cz tego s膮 r贸wnie偶 przydatne przy ocenie wynik贸w gospodarczych kraj贸w - zar贸wno w stosunku do innych kraj贸w, jak i wynik贸w z poprzednich lat czy dekad.