Ethereum'un Proof of Stake'e Ge├ži┼či: Ethereum Hodler'lar─▒n─▒n Bilmesi Gerekenler
Ana sayfa
Makaleler
Ethereum'un Proof of Stake'e Ge├ži┼či: Ethereum Hodler'lar─▒n─▒n Bilmesi Gerekenler

Ethereum'un Proof of Stake'e Ge├ži┼či: Ethereum Hodler'lar─▒n─▒n Bilmesi Gerekenler

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Sep 7, 2022G├╝ncellenme: Mar 16, 2023
7m

K─▒sa ├ľzet

Birle┼čtirme, Ethereum blockchaininin Proof of Work'ten Proof of Stake'e ge├ži┼či kapsam─▒nda yer almaktad─▒r. Genel anlamda Proof of Stake, ├Âl├žeklenebilirlik ve s├╝rd├╝r├╝lebilirlik a├ž─▒s─▒ndan say─▒s─▒z avantaj sunmaktad─▒r.┬á

Ethereum'un yeni par├žal─▒ yap─▒s─▒na ge├žmesiyle, orijinal ana a─č─▒n durumu yeni zincire aktar─▒lacakt─▒r. Bu da ETH sahiplerinin coinleriyle hi├žbir ┼čey yapmas─▒na gerek olmad─▒─č─▒ ve tokenlerini "transfer etmek" zorunda olduklar─▒n─▒ s├Âyleyen doland─▒r─▒c─▒lara kar┼č─▒ dikkatli olmalar─▒ gerekti─či anlam─▒na gelir.┬á

Giri┼č

Ethereum'un Proof of Stake mutabakat mekanizmas─▒na uzun s├╝redir beklenen ge├ži┼či, bir├žok HODLer i├žin ├Ânemli bir soruyu g├╝ndeme getirdi: ETH'lerimi ne yapmam gerekiyor? Durumu tam olarak bilmemeniz halinde fonlar─▒n─▒z─▒n g├╝venli─či riske girece─činden, bu asl─▒nda ├žok yerinde bir soru. ├ľncelikle, Ethereum'un Proof of Stake'e (PoS) ge├ži┼činin arkas─▒ndaki nedenlere bakal─▒m.

Ethereum'un Proof of Stake'e ge├ži┼či nedir?

Ethereum (ETH), yarat─▒ld─▒─č─▒ g├╝nden bu yana yeni i┼člem bloklar─▒ ├╝zerinde mutabakata varmak i├žin Bitcoin (BTC) ile ayn─▒ sistemi kullanmaktad─▒r: Proof of Work (PoW). Bu mutabakat mekanizmas─▒, madencilerin merkezi bir otorite olmadan, kendilerine kar┼č─▒ ├žal─▒┼čan k├Ât├╝ niyetli ki┼čiler oldu─čunda bile fikir birli─čine varmas─▒na imkan tan─▒r.┬á

Satoshi Nakamoto taraf─▒ndan Bitcoin a─č─▒nda uygulamaya koyulan Proof of Work, merkeziyetsiz a─člarda mutabakat sa─člamak i├žin etkili ve g├╝venilir bir y├Ântemdir. Bug├╝ne kadar Bitcoin a─č─▒na d├╝zenlenen hi├žbir sald─▒r─▒ ba┼čar─▒l─▒ olamam─▒┼čt─▒r.

Ancak PoW baz─▒ geli┼čtirici ve kullan─▒c─▒lar─▒n g├Âz├╝nden d├╝┼čm├╝┼čt├╝r. Bu mekanizma ile genel yorumlar ┼ču ┼čekildedir:

  1. Enerji bak─▒m─▒ndan verimsizdir. PoW, k├Ât├╝ niyetli ki┼čilerin b├╝y├╝k ├Âl├žekli sald─▒r─▒lar d├╝zenlemesini, bu sald─▒r─▒lar─▒ enerji a├ž─▒s─▒ndan maliyetli k─▒larak engeller. Bu yakla┼č─▒m, a─č─▒ g├╝vende tutman─▒n yollar─▒ndan biri olsa da art─▒k staking daha s├╝rd├╝r├╝lebilir bir alternatif olarak g├Âr├╝lmektedir.

  2. Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler i├žin verimsizdir. Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme kullan─▒m─▒ ├žok say─▒da a─č etkile┼čimi gerektirebilir. Bunlar─▒n bir bloka eklenmesi ve a─čda onaylanmas─▒ gerekir. PoW'da ├žo─ču zaman blok s├╝releri daha uzun ve i┼člem ├╝cretleri daha y├╝ksektir. Bu da ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerle etkile┼čim kurmay─▒ genellikle daha yava┼č ve pahal─▒ bir hale getirir.

  3. Ba─č─▒ms─▒z olarak madencilik yapmak zordur. Pop├╝ler bir PoW sisteminde madenci olmak bir ki┼či i├žin zor olabilir, ├ž├╝nk├╝ madencilik d├╝nyas─▒ genellikle birka├ž b├╝y├╝k madencilik havuzunun hakimiyetindedir. Bu da madencilik g├╝c├╝n├╝n merkezile┼čmesine neden olarak bireysel madencilerin ve k├╝├ž├╝k havuzlar─▒n rekabet etmesini zorla┼čt─▒rabilir.

  4. ├ľl├žeklendirilmesi zordur. A─č daha pop├╝ler hale geldik├že, beklemede olan i┼člemlerin say─▒s─▒ da artar. PoW a─člar─▒, yaln─▒zca belirli say─▒da i┼člem i├žerebilen s─▒n─▒rl─▒ bir blok boyutuna sahiptir. Trafi─čin yo─čun oldu─ču zamanlarda kullan─▒c─▒lar i┼člemlerin bir bloka eklenmesi ve i┼členmesi i├žin saatler, hatta g├╝nler boyunca beklemek zorunda kalabilir.

Ethereum 2.0 ile a─č PoS'ye ge├žecek ve coinler i├žin madencilik yapma ihtiyac─▒ ortadan kalkacakt─▒r. Ama├ž Ethereum'un ├Âl├žeklenebilirli─čini iyile┼čtirmenin yan─▒ s─▒ra kullan─▒c─▒lar i├žin ek avantajlar da sunmakt─▒r.

Neden Proof of Stake?

Proof of Stake, yeni blockchain a─člar─▒ aras─▒nda en pop├╝ler se├ženeklerden biridir. Fark yaratan ├že┼čitli avantajlara sahip olmas─▒n─▒n yan─▒nda eri┼čilebilirlik ve ├Âl├žeklenebilirlik anlam─▒nda da ├Ânc├╝ konumundad─▒r. Birka├ž dezavantaja sahip olsa da ├žo─ču ki┼čiye g├Âre bu dezavantajlar, elde edilen kazan├žlar─▒n yan─▒nda olduk├ža ├Ânemsizdir.

Faydalar─▒

Dezavantajlar─▒

PoS a─č─▒n─▒n ortalama bir kullan─▒c─▒s─▒, yaln─▒zca a─č─▒n yerel tokeniyle do─črulama s├╝recinde yer alabilir.

G├╝├ž, y├╝ksek miktarda token tutan ki┼čilerin elinde yine merkezile┼čebilir.┬á

Daha az enerji tüketir. 

K├órl─▒ bir madencilik sekt├Âr├╝ne zarar verir.

─░┼člem s├╝releri daha k─▒sa ve i┼člem kesinle┼čtirme daha h─▒zl─▒d─▒r.

Baz─▒ ki┼čilere g├Âre PoS, mutabakat olu┼čturmak i├žin kriptografik bulmacalara k─▒yasla daha az g├╝venlidir.

PoS Ethereum'a ge├ži┼č┬á

PoS'ye ge├ži┼č tek seferde ger├žekle┼čtirilemez. Birka├ž y─▒l ├Ânce Ethereum yeni par├žal─▒ yap─▒s─▒na ge├ži┼č s├╝recini ba┼člatm─▒┼čt─▒r. Bu s├╝re├ž birka├ž a┼čamaya b├Âl├╝nebilir. A┼čama yap─▒s─▒n─▒n art─▒k Ethereum taraf─▒ndan resmi olarak kullan─▒lmad─▒─č─▒n─▒, fakat di─čer medya kurulu┼člar─▒n─▒n ge├ži┼čten genellikle bu ┼čekilde bahsetti─čini belirtmek gerekir.

─░┼čaret Zincirinin kullan─▒ma sunulmas─▒ (A┼čama 0)

A┼čama 0'da t├╝m Ethereum par├ža zincirlerini y├Ânetecek PoS bir blockchain olan Ethereum'un ─░┼čaret Zinciri kullan─▒ma sunulacakt─▒r. Bu zincir, do─črulay─▒c─▒lar─▒ ve staking s├╝re├žlerini organize edecek, do─črulay─▒c─▒ komiteleri olu┼čturacak, mutabakat s├╝recini y├Ânetecek ve di─čer ├Ânemli operasyonlar─▒ y├╝r├╝tecektir.

Par├ža zincirlerin kullan─▒ma sunulmas─▒ (A┼čama 1)

A┼čama 1'de, tekil Ethereum blockchaini al─▒nacak ve 64 par├ža blockchaine b├Âl├╝necektir. Daha sonra da bu blockchainler, A┼čama 0'da kullan─▒ma sunulan ─░┼čaret Zinciri taraf─▒ndan y├Ânetilecektir. Fakat zaman i├žinde Ethereum bunun yerine Birle┼čtirmeye odaklanm─▒┼čt─▒r ve Birle┼čtirme par├ža zincirlerden ├Ânce uygulamaya koyulacakt─▒r.

Birle┼čtirme (A┼čama 1.5)

Birle┼čtirme olarak da bilinen A┼čama 1.5'te, Ethereum ana a─č─▒n─▒n durumu yeni Proof of Stake sistemine ba─članacakt─▒r. Eski Ethereum ana a─č─▒ndaki ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler yeni Ethereum a─č─▒nda da mevcut olacak ve ─░┼čaret Zinciri blok ├╝retiminin resmi organizat├Âr├╝ haline gelecektir.

A┼čama 2

A┼čama 2, par├ža zincirlerin yeni i┼člemler ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler olu┼čturmas─▒na imkan tan─▒yacak, di─čer bir deyi┼čle par├žalar tam anlam─▒yla i┼člevsel hale gelecektir. A┼čama 2, ├Ânceden belirlenmi┼č plan─▒n son a┼čamas─▒d─▒r, ├ž├╝nk├╝ A┼čama 3 Ethereum 2.0'─▒n kullan─▒ma sunulmas─▒ sonucunda do─čabilecek sorunlar─▒ ├ž├Âzmek i├žin kullan─▒lacakt─▒r.

ETH'lerime ne olacak?

K─▒saca, fonlar─▒n─▒z g├╝vende olacak ve hi├žbir ┼čey yapman─▒z gerekmeyecektir. Ethereum'un t├╝m durumu Ethereum 2.0'a aktar─▒lacakt─▒r. Binance'in Ethereum 2.0 staking ├╝r├╝n├╝nde ETH kilitledi─činiz i├žin BETH tutuyorsan─▒z, Birle┼čtirmenin ard─▒ndan k─▒sa bir s├╝re sonra BETH'lerinizi ETH'ye d├Ân├╝┼čt├╝rebileceksiniz. Vitalik, Birle┼čtirmeden yakla┼č─▒k alt─▒ ay sonra kilidin a├ž─▒laca─č─▒n─▒ ifade etmi┼čtir. BETH, ETH'ye bire bir oran─▒nda endeksli bir wrapped tokendir ve ETH'lerini Binance'te kilitleyen kullan─▒c─▒lara da─č─▒t─▒l─▒r. Bu da staking yapanlara, fonlar─▒ kilitli dururken kullanabilecekleri likit, ETH'ye benzer bir varl─▒k sunar. Dileyen kullan─▒c─▒lar BETH'lerini tekrar ETH ile geri takas edebilecektir.

Kullan─▒c─▒lar─▒n ve toplulu─čun beklentileri

Bir├žok ki┼či Ethereum'un PoS'ye ge├ži┼čini heyecanla beklemektedir. Neredeyse t├╝m yeni blockchainlerin art─▒k PoS kullan─▒yor olu┼ču, Ethereum ├╝zerinde b├╝y├╝k bir bask─▒ yaratm─▒┼čt─▒r. A─č, yeni mutabakat mekanizmas─▒n─▒n sundu─ču avantajlar sayesinde daha ├Ânceki k─▒s─▒tlamalar─▒ndan da kurtulmaktad─▒r. PoS daha ├ževre dostu oldu─ču i├žin, Ethereum enerji kullan─▒m─▒na y├Ânelik s├╝regelen ele┼čtirilerden de kurtulacakt─▒r. K─▒sacas─▒, bu ge├ži┼č blockchain d├╝nyas─▒n─▒n genel anlamda imaj─▒n─▒ d├╝zeltebilir.

Son S├Âz

HODLer'lar i├žin Birle┼čtirmeden al─▒nacak ba┼čl─▒ca mesaj, ETH birikimleriyle hi├žbir ┼čey yapmaya gerek olmad─▒─č─▒d─▒r. Bu nedenle, ETH'lerinizi yeni a─ča "transfer etmeniz" veya "ba─člaman─▒z" gerekti─čini s├Âyleyen ki┼čilere kar┼č─▒ dikkatli olmal─▒s─▒n─▒z. Bu ├Ânemli ger├že─čin d─▒┼č─▒nda, Ethereum'un Proof of Stake'e ge├ži┼či kullan─▒c─▒lar i├žin ├že┼čitli avantajlar sunacak gibi g├Âz├╝kmektedir.┬á