Madencilik Havuzları
HomeArticles

Madencilik Havuzları

Orta Seviye
4d ago
6m

İçerik


Giriş

Madencilik, Proof of Work blockchainlerin güvenliğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Katılımcılar, belirli özelliklere sahip hash'lerin hesaplanmasıyla kripto para ağlarını merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymadan güvence altına alabilir.

Bitcoin 2009 yılında kullanıma açıldığında, standart bir PC'ye sahip herkes bir sonraki bloğu oluşturacak geçerli bir hash tahmin etmek için diğer madenciler ile rekabet edebiliyordu. Bunun sebebi madencilik zorluğunun düşük olmasıydı. Ağın hash oranı pek yüksek değildi. Dolayısıyla, blockchaine yeni bloklar eklemek için özel bir donanıma ihtiyaç duyulmuyordu.

Fakat mantıken saniye başına en fazla hash'i hesaplayabilen bilgisayarlar daha fazla blok buluyordu. Ve bunun sonucunda ekosistemde büyük bir değişim yaşandı. Madenciler, rekabet avantajı elde etmek için mücadele ederken bir nevi silahlanma yarışına girdi.

Bitcoin madencileri farklı donanım türlerini (CPU'lar, GPU'lar, FPGA'ler) denedikten sonra, ASIC'lerde (Uygulamaya Özel Entegre Devreler) karar kıldı. ASIC'ler, Binance Academy'ye göz atmak veya kedi resimleri tweetlemek için kullanamayacağınız özel madencilik ekipmanlarıdır. 

İsminden de anlaşılacağı gibi ASIC'ler tek bir görevi yerine getirmek için yaratılmıştır: hash hesaplamak. Fakat bu amaca özel tasarlandıkları için görevlerini son derece başarılı bir şekilde yerine getirirler. Başarıları o kadar yüksektir ki, artık Bitcoin madenciliği için nadiren diğer donanım türleri kullanılır.


Madencilik havuzu nedir?

İyi donanım sizi yalnızca bir yere kadar kadar götürebilir. Birkaç yüksek güçte ASIC çalıştırıyor olabilirsiniz ama yine de Bitcoin madencilik okyanusunda sadece bir damla olursunuz. Gerçekten bir blok kazabilme şansınız, donanımınıza ve onu çalıştırmak için gerekli elektriğe yüksek miktarlarda harcama yapmış olmanıza rağmen oldukça zayıftır.

Bir blok ödülü ödemesini ne zaman alacağınızın hatta böyle bir ödeme alıp alamayacağınızın garantisi yoktur. Sabit bir gelir istiyorsanız, bir maden havuzunda şansınız çok daha yüksek olacaktır. 

Sizin ve diğer dokuz katılımcının, ağın toplam hash gücünün %0,1'ine sahip olduğunu varsayalım. Bu da ortalama olarak, her bin blokta bir blok bulmayı bekleyebileceğiniz anlamına gelir. Günde kazılan tahmini blok sayısı 144 olursa, muhtemelen haftada bir blok bulursunuz. Nakit akışınıza, donanım ve elektriğe yatırımınıza bağlı olarak, bu “solo madencilik” yaklaşımı uygulanabilir bir strateji olabilir.

Fakat bu gelir kar elde etmek için yeterli olmazsa ne olur? Bahsettiğimiz diğer dokuz katılımcıyla güçlerinizi birleştirebilirsiniz. Hepiniz hash gücünüzü birleştirirseniz, ağın hash oranının %1'ine sahip olursunuz. Böylece, ortalama her yüz blokta bir blok bulabilirsiniz bu da günde bir ya da iki blok anlamına gelir. Daha sonra ödülü bölebilir ve katılımcı olan tüm madenciler arasında paylaşabilirsiniz.

Özetle, bir maden havuzunu tanımladık. Bugünlerde madencilik havuzları, üyelere daha istikrarlı bir gelir akışı garanti ettiği için yaygın olarak kullanılıyor.


Madencilik havuzları nasıl çalışır?

Genellikle bir madencilik havuzunda madencileri organize etmekten sorumlu bir koordinatör bulunur. Bu koordinatör, madencilerin aynı blokları oluşturmaya çalışarak hash gücünü boşa harcamaması için farklı nonce değerleri kullanmalarını sağlar. Ödülleri bölme ve katılımcılara ödeme sorumluluğu da koordinatörlere aittir. Her madencinin ne kadar iş yaptığını hesaplamak ve buna göre ne kadar ödül alacağını belirlemek için kullanılan birkaç farklı yöntem vardır.


Pay Başına Ödeme (PPS) madencilik havuzları

Daha yaygın şekilde kullanılan ödeme planlarından biri Pay Başına Ödeme'dir (PPS). Bu sistemde, gönderdiğiniz her “pay” için sabit bir miktar ödeme alırsınız. 

Pay, her bir madencinin ne kadar çalıştığını takip etmek için kullanılan bir hash'tir. Her pay için düşük tutarda bir ödeme yapılır, ancak bu tutar zamanla birikir. Bir payın ağ içinde geçerli bir hash olmadığı unutulmamalıdır. Hash yalnızca, madencilik havuzunun belirlediği koşulları yerine getirir.

PPS'te havuzunuzun bir blok çözüp çözmediğinden bağımsız olarak ödüllendirilirsiniz. Havuz operatörü riski üstlenir, bu nedenle genellikle kullanıcılardan ön ödeme şeklinde ya da daha sonra, elde edilen blok ödülü üzerinden büyük bir komisyon alır.


Son N Pay Başına Ödeme (PPLNS) madencilik havuzları

Bir başka popüler şema da Son N Pay Başına Ödeme'dir (PPLNS). PPS'ten farklı olarak PPLNS, havuzun bir bloğu başarılı bir şekilde kazması durumunda madencileri ödüllendirir. Havuz bir blok bulduğunda, gönderilen son N pay miktarını kontrol eder (N havuza bağlı olarak değişiklik gösterir). Ödemenizi belirlemek için, gönderdiğiniz payların sayısını N'e böler ve çıkan sonucu blok ödülü ile çarpar (bu tutardan operatörün payı da kesilir).

Bir örnek üzerinden incelersek, mevcut blok ödülü 12,5 BTC ise (işlem ücreti alınmadığını varsayalım) ve operatör ücreti %20 ise, madencilere kalan ödül 10 BTC olur. N, 1.000.000 olsa ve 50.000 pay vermiş olsanız, ödülün %5'ini (yani 0,5 BTC) alırsınız.

Bu iki şemanın birkaç varyasyonunu bulabilirsiniz, ancak bunlar karşınıza en sık çıkacak şemalardır. Burada Bitcoin'den bahsediyor olsak da, popüler birçok PoW kripto paranın da madencilik havuzları bulunur. Örnek olarak Zcash, Monero, Grin ve Ravencoin verilebilir. 



Kripto para dünyasına girmek mi istiyorsunuz? Binance üzerinden Bitcoin alabilirsiniz!



Madencilik havuzları merkeziyetsizlik için bir tehdit oluşturuyor mu?

Bu makaleyi okurken kafanızda alarm zilleri çalıyor olabilir. Bitcoin'in bu kadar güçlü olmasının nedeni, blockchainin tek bir varlığın kontrolü altında olmaması değil midir? Birisi hash gücünün çoğunluğunu ele geçirirse ne olur?

Bunlar son derece geçerli sorulardır. Tek bir varlık ağın hash gücünün %51'ini ele geçirebilirse bir %51 saldırısı başlatabilir. Böylece işlemleri sansürleyebilir ve eski işlemleri tersine çevirebilir. Böyle bir saldırı, bir kripto para ekosistemi üzerinde büyük bir hasar yaratabilir.

Madencilik havuzları %51 saldırı riskini artırır mı? Cevap: belki, ama çok da muhtemel değil.


havuz başına 24 saatlik hash oranı dağılımı

16 Nisan 2020'de 24 saatlik hash oranının havuz başına dağılımı. Kaynak: coindance.com


Teorik olarak, ilk dört havuz ağı ele geçirmek için birleşebilir. Yine de bu pek mantıklı değildir. Bir saldırı yapmayı başarsalar bile, girişimleri nedeniyle sistem zayıflayacağından Bitcoin'in fiyatı muhtemelen düşecektir. Sonuç olarak, ele geçirdikleri tüm coinlerin değeri de azalacaktır.

Dahası, havuzların madencilik ekipmanına sahip olma zorunluluğu yoktur. Birimler makinelerini koordinatörün sunucusuna yönlendirir fakat diğer havuzlara geçme konusunda özgürdür. Ekosistemi merkeziyetsiz tutmak hem katılımcıların hem de havuz operatörlerinin yararınadır. Sonuçta, ancak madencilik karlı olmayı sürdürürse para kazanabilirler.

Bugüne kadar havuzlarının büyüyerek endişe verici olarak görülebilecek boyutlara ulaştığı az sayıda örnek yaşanmıştır. Fakat genellikle, havuz (ve madencileri) hash oranını azaltmaya yönelik adımlar atar.


Son Fikirler

Kripto para madenciliği dünyası, ilk madencilik havuzunun açılmasıyla sonsuza kadar değişti. Havuzlar, daha istikrarlı bir şekilde ödeme almak isteyen madenciler için oldukça faydalı olabilir. Mevcut birçok şema arasından madencilerin kendi ihtiyaçlarına en uygun olanı bulması gerekir.

İdeal bir dünyada, Bitcoin madenciliği çok daha merkeziyetsiz olacaktır. Ancak madenciliğin şimdilik “yeterince merkeziyetsiz” olduğu söylenebilir. Her durumda, tek bir havuzun hash oranının çoğunluğunu ele geçirmesinden hiç kimse kazançlı çıkmaz. Katılımcılar bunun olmasını yüksek ihtimalle engelleyecektir - sonuçta, Bitcoin madenciler tarafından değil, kullanıcılar tarafından yönetilir.