Hibrid PoW/PoS Mutabakat─▒ Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Hibrid PoW/PoS Mutabakat─▒ Nedir?

Hibrid PoW/PoS Mutabakat─▒ Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Mar 25, 2019G├╝ncellenme: Aug 7, 2023
9m
Bu makale┬áDecred kat─▒l─▒mc─▒s─▒, ┬áRichard Red taraf─▒ndan yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.
Bir blockchainÔÇÖin mutabakat mekanizmas─▒, kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n─▒n blockchainÔÇÖin mevcut durumuna dair fikir birli─čine varabilmesine hizmet eder. Mutabakat┬áalgoritmas─▒ kimlerin yeni i┼člem bloklar─▒ ekleyebilece─čini belirler ve ba┼čl─▒ca hedeflerinden biri zincirin tekrar yaz─▒lmas─▒n─▒ engellemektir.┬á


Proof of Work (─░┼č ─░spat─▒) mutabakat─▒

Sadece┬áProof of Work mutabakat─▒yla ├žal─▒┼čan blockchainlere (Bitcoin gibi) yaln─▒zca matematiksel problemlerin cevaplar─▒n─▒ etkili ┼čekilde tahmin edebilen donan─▒mlara sahip ki┼čiler olan madenciler taraf─▒ndan ekleme yap─▒labilir. Bir madenci ge├žerli bir tahminde bulundu─ču her sefer, a─č─▒n kabul edece─či bir blok olu┼čturabilir. Madenciler herhangi bir zinciri kazmay─▒ tercih edebilirken, a─č yaln─▒zca ├╝zerinde en ├žok Proof of Work (├Âr. En ├žok hash ya da tahmin) olan zinciri ge├žerli zincir olarak kabul eder. Bu da, madencilerin en uzun zinciri kazmaya te┼čvik edildi─či ve yeni bir ge├žerli blok g├Ârd├╝klerinde bu blo─čun ├╝zerine ekleyebilmelerini sa─člayacak ├ž├Âz├╝mleri bulmaya ├žal─▒┼čacaklar─▒ anlam─▒na gelir.

BlockchainÔÇÖi tekrar yazman─▒n zorlu─ču, onun finansal i┼člemler i├žin bir kay─▒t defteri olarak i┼člev g├Âstermesini sa─člayan etmendir. Bir blokta, c├╝zdana coin g├Ânderilmesi i┼člemi ger├žekle┼čti─činde ve bu blok ├╝zerine ba┼čka bloklar (onaylamalar) in┼ča edildi─činde, blo─čun (ve i┼člemin) ba┼čtan yaz─▒labilmesinin olas─▒l─▒─č─▒ d├╝┼čer.┬á

Bir birim ÔÇťd├╝r├╝st zinciriÔÇŁ bast─▒rabilecek kadar hash g├╝c├╝n├╝ kontrol edebilirse, en son blok yerine ÔÇťeskiÔÇŁ blok ├╝zerinde kaz─▒ yaparak blockchainÔÇÖi tekrar yazabilir (ya da tekrar d├╝zenleyebilir). A┼ča─č─▒da,┬á%51 sald─▒r─▒s─▒ olarak da bilinen bu t├╝r bir sald─▒r─▒n─▒n basit bir ├Ârne─čini bulabilirsiniz:

Bir sald─▒rgan para de─či┼čimi ger├žekle┼čtirerek X blo─ču ├╝zerinde harcama yapar ve daha sonra paralel bir zincirde gizli olarak kaz─▒ya ba┼člar (bloklar─▒ a─ča duyurmaz). ┬áYeteri kadar onaylamadan ge├žti─činde, sald─▒rgan coinleri ba┼čka bir ┼čey i├žin satar ve bunun paras─▒n─▒ borsadan ├žeker. ├çekim ger├žekle┼čti─činde, paralel zinciri yay─▒nlarlar ve e─čer bu zincirde orjinal olana k─▒yasla daha fazla PoW (blok) varsa, a─č bunu ge├žerli zincir olarak kabul eder ve orjinal zincirde bulunan versiyon ge├žmi┼či (sald─▒rgan─▒n para ├žekimi de dahil) ortadan kaybolur. Daha sonra sald─▒rgan bu coinleri tekrar harcayabilir.┬á

Sadece PoW kullan─▒lan kripto paralarda zincire do─črudan yeni bloklar─▒ ekleyebilen birimler yaln─▒zca madenciler oldu─ču i├žin, y├Ânetim konusunda madencilere ├Ânemli bir rol d├╝┼čer. A─č─▒n mutabakat kullar─▒na y├Ânelik herhangi bir de─či┼čikli─čin kabul edilmesi i├žin, bu de─či┼čiklik hash g├╝c├╝n├╝n ├žo─čunlu─čunun deste─čine sahip olmal─▒d─▒r. ÔÇťSoft forkÔÇŁlar, kullan─▒c─▒lar─▒n i┼člem yapabilmesi ve yapt─▒klar─▒ i┼člemlerin bloklara uygun ┼čekilde i┼členebilmesi ve kaydedilebilmesi i├žin yeterli say─▒da madencinin yeni belirlenen kurallar─▒ kabul etmesini gerektirir. ÔÇťHard forkÔÇŁlar ise a─č─▒ iki b├Âlmeye ay─▒r─▒r ve genel olarak kabul g├Âren ÔÇťen ├žok PoWÔÇÖa sahip blok, takip edilmesi gereken blokturÔÇŁ kural─▒na g├Âre madencilerin hangi blo─čun ge├žerli oldu─čuna karar vermesini gerektirir.┬á


Proof of Stake (Hisse ─░spat─▒) mutabakat─▒

Proof of Stake mutabakat─▒, kimin yeni bloklar ekleyebilece─čine ve blockchain g├╝ncel durumunu kimin do─črulayabilece─čine karar vermenin alternatif bir y├Ântemidir. Proof of StakeÔÇÖde bir sonraki blo─čun ├╝reticisi, bir problemi ├ž├Âzmek i├žin birbiriyle rekabet eden madenciler yerine, c├╝zdanlarda tutulan (ya da hisselendirilmi┼č) coin say─▒s─▒na dayal─▒ olan baz─▒ s├╝re├žlerle belirlenir. Bu s├╝re├ž, en ├žok hisseye sahip olanlar─▒n t├╝m a─č i├žin en do─čru kararlar─▒ verece─čine g├╝venir.┬á
Proof of Stake enerji maliyetli madencili─če ihtiyac─▒ ortadan kald─▒r─▒r fakat b├╝y├╝k miktarlarda enerji kullan─▒lmamas─▒ da bazen ÔÇťortaya konan bir┼čey olmamas─▒ÔÇŁ (nothing at stake) olarak da adland─▒r─▒lan, ba┼čka bir sorun yarat─▒r. Fork yap─▒lm─▒┼č bir zincir s├Âz konusu oldu─čunda, PoS onaylay─▒c─▒lar─▒ (madencilik yerine genellikle onaylay─▒c─▒ (forger) kullan─▒l─▒r) iki zincir ├╝zerinde de ├žal─▒┼čmaya te┼čvik edilir ├ž├╝nk├╝ ekstra bir zincir ├╝zerinde kaz─▒ yapman─▒n maliyeti ├žok azd─▒r ve iki zincir ├╝zerinden de ├Âd├╝l toplayabilirler. Bu a─č i├žin bir sorun yarat─▒r ├ž├╝nk├╝ asl─▒nda tek bir zincir olmal─▒d─▒r ve bu tek zincirin durumu hakk─▒nda fikir birli─čine varmak mutabakat mekanizmas─▒n─▒n t├╝m amac─▒d─▒r.┬á

Proof of StakeÔÇÖin tokenlar─▒n da─č─▒l─▒m─▒na y├Ânelik ek bir sorunu daha vard─▒r. PoW madencilerinin b├╝y├╝k ├žapl─▒ masraflar─▒ vard─▒r (donan─▒m, elektrik) ve kaz─▒lm─▒┼č coinlerinin ├Ânemli b├Âl├╝m├╝n├╝ bu masraflar─▒ kar┼č─▒lamak i├žin satmalar─▒ gerekir. Sonu├ž olarak, kaz─▒lm─▒┼č coinlerin ├žo─ču ┬ámadenciler taraf─▒ndan istiflenmi┼č olmak yerine piyasada sat─▒n al─▒nabilir durumdad─▒r. ┬áProof of Stake onaylay─▒c─▒lar─▒n─▒n operasyonel masraflar─▒ ├žok d├╝┼č├╝kt├╝r bu y├╝zden de a─č─▒n y├╝r├╝t├╝lmesinden kazand─▒klar─▒ coinleri satma konusunda benzer bir bask─▒ alt─▒nda de─čillerdir. Proof of Stake uygulayan b├╝y├╝k miktarda coin sahipleri blok ├Âd├╝llerini ve a─č kullan─▒c─▒lar─▒ndan gelen i┼člem har├žlar─▒n─▒ toplad─▒k├ža dola┼č─▒mda olan coinlerden ald─▒klar─▒ pay─▒ daha da artt─▒r─▒rlar. Bu durum coin sahiplerinin a─ča etkin bir ┼čekilde sahip oldu─ču ve a─č─▒ idare etti─či, kullan─▒c─▒lar─▒n ise a─č kullan─▒m─▒ i├žin kira ├Âdedi─či haliyle feodalizme benzetilir. Genellikle Proof of StakeÔÇÖe do─črudan kat─▒l─▒mc─▒ olmay─▒ engelleyen bir alt limit vard─▒r.


Hibrid PoW/PoS

Hibrid Proof of Work ve Proof of Stake sistemlerinin hedefi her iki yakla┼č─▒m─▒n da faydalar─▒ndan yararlanmak ve her birinin kendine has eksikliklerini dengelemek i├žin ├Âtekini kullanmakt─▒r. Decred, tan─▒nabilir ┼čekilde PoW ve PoSÔÇÖu birlikte kullanan ve ikisini bir araya getirerek ├žok-fakt├Ârl├╝ ya da hibrid bir mutabakat algoritmas─▒ ortaya ├ž─▒karan ├žok az say─▒da┬ákripto paradan┬ábiridir.┬á
Masternode coinÔÇÖler de bir anlamda hibriddir ├ž├╝nk├╝┬áBitcoinÔÇÖdeki benzer bir rolde ├žal─▒┼čan tan─▒nabilir Proof of Work ├Â─česinin yan─▒ s─▒ra ├Âzel nodeÔÇÖlar i├žin ek roller de i├žerir. Bu ├Âzel nodeÔÇÖlar, belli miktarda paray─▒ a─č─▒n ├ž─▒kar─▒na uygun ┼čekilde davranacaklar─▒na y├Ânelik g├╝ven te┼čkil etmesi ├╝zere teminat olarak tutarlar. Bu da Proof of Stake mant─▒─č─▒na benzerdir. Dash, orjinal masternode coindir ve bu modele┬áProof of Service (Hizmet ─░spat─▒) ad─▒n─▒ verir. Bu makale Proof of Stake ├Â─česi bar─▒nd─▒ran hibridler ├╝zerine odaklan─▒r ve masternode ya da Proof of ServiceÔÇÖe┬ábenzer coinlerden bahsedilmeyecektir.┬á
DecredÔÇÖin PoW ├Â─česi di─čer PoW-temelli projelere benzer ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒r ve Blake--256 hash fonksiyonu kullan─▒r. DecredÔÇÖin PoS ├Â─česi ve bunun┬ázincire i┼členi┼č ┼čekli olduk├ža kendine hast─▒r ve daha ayr─▒nt─▒l─▒ bir a├ž─▒klamaya de─čerdir.┬á

DecredÔÇÖin Proof of StakeÔÇÖine kat─▒lmak i├žin, coin sahipleri DCRÔÇÖlerini ÔÇťbiletÔÇŁ alabilmek i├žin zamana dayal─▒ olarak kitlerler. Tek bir bilet i├žin fiyat, piyasa benzeri bir mekanizma ile belirlenir ve burada sistem belirli bir aktif bilet say─▒s─▒na (40.960) ula┼čmay─▒ ama├žlar. E─čer hedeften daha fazla say─▒da bilet varsa fiyat y├╝kselir, daha az varsa fiyat d├╝┼čer. Bir ki┼či bilet ald─▒─č─▒nda, kulland─▒─č─▒ DCR bilet s├Âzde rastgele olarak oy kullanmaya ├ža─čr─▒lana ya da yakla┼č─▒k 142 g├╝n i├žinde s├╝resi dolana kadar kilitlenir ( harcanamaz olur). Bu durum PoS i├žin f─▒rsat masraf─▒ yarat─▒r ve b├Âylece PoS se├žmenlerinin ciddi niyetli olduklar─▒n─▒ ve a─č─▒n ├ž─▒kar─▒na davranacaklar─▒n─▒ garanti alt─▒na almay─▒ hedefler.┬á

PoS kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n─▒n (se├žmenler ya da hisse sahipleri olarak da bilinir) oynamalar─▒ gereken ├╝├ž belirli rol vard─▒r: Politeia ├ľneri Sistemini kullanarak ┬áblok oylamak, mutabakat kurallar─▒ndaki de─či┼čiklikleri oylamak ve proje seviyesi y├Ânetimini oylamak. Bunlardan ilki olan blok oylama, PoS se├žmenlerinin mutabakat─▒ korumaya y├Ânelik en do─črudan kat─▒l─▒m─▒n─▒ sa─člar.┬á


Bloklar─▒ Oylamak

Bir PoW madencisi ge├žerli bir blok buldu─ču zaman, bunu a─ča yay─▒nlar fakat bu blo─čun ge├žerli kabul edilebilmesi i├žin rastgele se├žilmi┼č 5 biletten en az 3ÔÇÖ├╝n├╝n oyunu da i├žermelidir. PoS se├žmenleri c├╝zdanlar─▒ a├ž─▒k tutar ve biletleri ├ža─čr─▒ld─▒─č─▒nda (ya da kendi ba┼člar─▒na yapmak i├žin┬áSe├žim Hizmeti Sa─člay─▒c─▒lar─▒na girerler) oy verebilmek i├žin haz─▒r olurlar. Bir PoS bileti ├ža─čr─▒ld─▒─č─▒nda ve yan─▒t verdi─činde, bilet sahibi ├Âd├╝l kazan─▒r.┬á
Bilet ├ža─čr─▒ld─▒─č─▒nda, bir ├Ânceki blo─čun standart i┼člemlerini kabul ya da reddedecek ┼čekilde oy verir. A─čdaki nodeÔÇÖlar, en az 3 oy i├žermedi─či m├╝ddet├že yeni blo─ču ge├žerli olarak kabul etmezler. E─čer oylamaya ├ža─čr─▒lan biletlerin ├žo─čunlu─ču bir ├Ânceki blo─čun i┼člemlerini reddederse, bunlar haf─▒za havuzuna geri g├Ânderilir. Bu standart i┼člemler aras─▒na PoW madencilerinin ├Âd├╝lleri de dahildir fakat PoS se├žmenlerinin ├Âd├╝lleri dahil de─čildir.┬á

Dolay─▒s─▒yla, PoS se├žmenlerinin kendi ├Âd├╝lleri etkilenmeden madencilerin ├Âd├╝llerini azaltma g├╝c├╝ bulunur. Bu durum ┬áPoW madencilerinin, hisse sahipleri taraf─▒ndan oylanarak ger├žekle┼čtirilen a─č─▒n mutabakat kurallar─▒ndaki ┬áde─či┼čiklikleri veto etme g├╝c├╝n├╝ s─▒n─▒rland─▒r─▒r. Asl─▒nda, PoS se├žmenleri be─čenmedikleri herhangi bir t├╝r madenci hareketini, k├Ât├╝ niyetli ya da yanl─▒┼č bir hareket farkedildi─činde ÔÇťhay─▒rÔÇŁ oyu verme politikas─▒n─▒ benimseyerek reddedebilirler. B├Âylece k├Ât├╝ PoW madencilerinin i┼člem yazmas─▒ ve ├Âd├╝l kazanmas─▒ engellenmi┼č olur.┬á

PoS do─črulama katman─▒ a─č─▒n g├╝venli─čini ve ├žo─čunluk sald─▒r─▒lar─▒na kar┼č─▒ direncini b├╝y├╝k oranda artt─▒r─▒r. ├ço─čunluk ├žift harcama sald─▒r─▒s─▒ ger├žekle┼čtirmenin en yayg─▒n y├Ântemi, gizlice alternatif bir zincirde kaz─▒ yapt─▒ktan belli bir s├╝re sonra ┬ábunu yay─▒nlamak ve eski zincirdeki i┼člemlerin (├Âr. Girdilerde ├žifte harcama yapmak) bo┼ča ├ž─▒kmas─▒ndan faydalanarak blockchainÔÇÖi tekrar yazmakt─▒r. Decred bloklar─▒n─▒n ge├žerli kabul edilebilmesi i├žin, rastgele se├žilen biletlerden gelen girdilere ihtiya├ž duyuldu─čundan ve bu girdi gelmeden PoW madencileri taraf─▒ndan ├╝zerlerine yeni bloklar in┼ča edilemedi─činden, PoW madencileri kullan─▒mdaki biletlerin b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝n├╝ elinde tutmuyorsa gizlice madencilik yapamaz. (Bu makalelere┬ág├Âz atabilirsiniz)

Hibrid PoW/PoS tasar─▒m─▒ a─ča sald─▒r─▒ maliyetini belirgin derecede artt─▒r─▒r ├ž├╝nk├╝ sald─▒rgan taraf─▒ndan alt edilmesi gereken iki farkl─▒ sistem vard─▒r. PoS ├Â─česi biletlerin olduk├ža yava┼č ┼čekilde elde edilebilece─či ┼čekilde tasarlanm─▒┼čt─▒r. Her blok/aral─▒kta yaln─▒zca s─▒n─▒rl─▒ say─▒da bilet al─▒nabilir ve maksimum miktar─▒ sat─▒n almak fiyatlar─▒n h─▒zla y├╝kselmesine neden olur. Buna ek olarak, bu biletler bir kere sat─▒n al─▒nd─▒─č─▒nda, bunun i├žin kullan─▒lan fonlar zamana dayal─▒ olarak kilitlenir ve sald─▒r─▒ nedeniyle olu┼čabilecek herhangi bir deval├╝asyona kar┼č─▒ sald─▒rgan─▒n kilitlenmi┼č coinlerini etkilenebilir k─▒lar. ┬á

Her blo─čun rastgele se├žilmi┼č hisse sahipleri taraf─▒ndan oylanmas─▒ gereklili─či┬áblockchainÔÇÖin kaz─▒ld─▒─č─▒ ┼čekilde t├╝m kat─▒l─▒mc─▒larla payla┼č─▒lmas─▒ gerekti─či anlam─▒na gelir, bu da a─č─▒n g├╝venli─čini artt─▒r─▒r. DecredÔÇÖin hibrid sistemi hisse sahiplerine PoW madencilerine k─▒yasla daha fazla g├╝├ž vermek ├╝zere tasarlanm─▒┼čt─▒r.┬á


Mutabakat de─či┼čimi oylamas─▒

Decred ba┼člang─▒c─▒ndan itibaren PoS hisse sahiplerini blockchain y├Ânetimdeki bask─▒n karar verme g├╝c├╝ olarak belirlemeye karar verdi. Mutabakat kurallar─▒na, a─č─▒n mutabakat kurallar─▒ndaki bir de─či┼čimin yaln─▒zca oylama s├╝recinden ge├žerse uygulanabilece─či bir g├╝ncellenmi┼č tasdik prosed├╝r├╝ yaz─▒ld─▒. De─či┼čimler yaln─▒zca se├žmen biletlerinin %75ÔÇÖi taraf─▒ndan onaylan─▒rsa ger├žekle┼čtirilebilir. Bu s├╝re├ž madencilerin (%95) ve se├žmenlerin (%75) belirli bir b├Âl├╝m├╝ kurallardaki son de─či┼čikliklerle g├╝ncellenmi┼č yaz─▒l─▒mlar─▒ kulland─▒─č─▒nda ba┼člar. E─čer bir ├Âneri 4 haftal─▒k oylama s├╝recinden sonra %75 destek al─▒rsa kabul edilir ve aksi takdirde de reddedilir. E─čer iki super ├žo─čunlu─ča da sahip de─čilse, tekrar oylamaya ba┼član─▒r. E─čer bir ├Âneri kabul edilirse, kural de─či┼čikli─či bir ay sonra ger├žekle┼čir.┬á



Proje Y├Ânetimi: Politeia┬á

DecredÔÇÖin blok ├Âd├╝lleri, Pow madencileri (%60), PoS se├žmenleri (%30) ve projenin hedeflerini destekleyen a├ž─▒k kaynak yaz─▒l─▒m─▒n geli┼čtirilmesini fonlamak i├žin Hazine (%10) aras─▒nda b├Âl├╝┼čt├╝r├╝l├╝r. Bilet sahipleri bu fonun nas─▒l harcanmas─▒ gerekti─či, hangi ├Âzelliklerin eklenmesi gerekti─či ve politikalar─▒ belirleme i├žin Politeia platformu┬áarac─▒l─▒─č─▒yla oy verme hakk─▒nda sahiptir.┬á


Son fikirler

PoS se├žmenleri blok ├Âd├╝llerinin %30ÔÇÖunu ald─▒─č─▒ i├žin, dola┼č─▒mda olan DCRÔÇÖlerden kendi paylar─▒n─▒ yaln─▒zca hisselendirerek koruyamazlar. Yeni ├ž─▒kan DCRÔÇÖlerin ├žo─čunlu─ču, a─č─▒n g├╝venli hale getirilmesinde oynad─▒klar─▒ rol nedeniyle PoW madencilerine gider ve saf PoS sistemlerinin sorunu olan ÔÇťortaya konan bir┼čey olmamas─▒ÔÇŁ sorununu ortadan kald─▒r─▒r. Madencilerin, operasyonel masraflar─▒ kar┼č─▒layabilmek i├žin elde ettikleri ├Âd├╝llerinin ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝n├╝ satmas─▒ gerekir, b├Âylece y├╝ksek miktarlarda DCRÔÇÖ─▒n piyasada haz─▒r halde bulunmas─▒ sa─član─▒r.

DecredÔÇÖin blockchainÔÇÖi kendine has bir mimari sunar ve hibrid PoW/PoS sistemlerinin en kayda de─čer ├Ârneklerinden biridir. Benzer ┼čekilde, PoS mutabakat─▒ olan projeler kendi i├žlerinde b├╝y├╝k farkl─▒l─▒klar g├Âsteren bir grup oldu─ču gibi, hibrid PoW/PoS yakla┼č─▒mlar─▒n─▒ kullanan gelecekteki projeler de kendine has olacakt─▒r ve DecredÔÇÖin kulland─▒─č─▒ yap─▒y─▒ kullanmak zorunda de─čildir.┬á

G├Ânderiler Payla┼č─▒n
Hesap olu┼čturun
Hemen bir Binance hesab─▒ olu┼čturarak bilgilerinizi uygulamaya d├Âk├╝n.