Domov
Články
─îo s├║ forwardov├ę a┬áfutures kontrakty?

─îo s├║ forwardov├ę a┬áfutures kontrakty?

Roz┼í├şren├ę
Zverejnen├ę Mar 21, 2019Aktualizovan├ę Dec 28, 2022
7m

Forwardov├ę a┬áfutures kontrakty s├║ v┬ápodstate zmluvy, ktor├ę umo┼ż┼łuj├║ obchodn├şkom, investorom a┬áv├Żrobcom komod├şt ┼ípekulova┼ą o┬ábud├║cej cene akt├şva. Tieto kontrakty funguj├║ ako z├ív├Ązok dvoch str├ín, ktor├Ż umo┼ż┼łuje obchodovanie s┬án├ístrojom k┬ábud├║cemu d├ítumu (d├ítum vypr┼íania platnosti) za cenu dohodnut├║ v┬áokamihu vytvorenia kontraktu.

Podkladov├Żm finan─Źn├Żm n├ístrojom forwardov├ęho alebo futures kontraktu m├┤┼że by┼ą ak├ęko─żvek akt├şvum, napr├şklad kapit├íl, komodita, mena, platba ├║roku, dokonca aj dlhopis.

Futures kontrakty, na rozdiel od forwardov├Żch kontraktov, s├║ ┼ítandardizovan├ę z┬ápoh─żadu kontraktu (ako pr├ívne dohody) a┬áobchoduje sa s┬ánimi na konkr├ętnych miestach (burzy futures kontraktov). Preto futures kontrakty podliehaj├║ ur─Źit├ęmu s├║boru pravidiel, medzi ktor├ę m├┤┼że patri┼ą napr├şklad ve─żkos┼ą kontraktov a┬ádenn├ę ├║rokov├ę sadzby. V┬ámnoh├Żch pr├şpadoch je realiz├ícia futures kontraktov garantovan├í z├║─Źtovac├şm centrom, ─Źo umo┼ż┼łuje stran├ím obchodovanie so zn├ş┼żen├Żm rizikom protistrany.

Hoci primit├şvne formy futures trhov vznikali v┬áEur├│pe v┬á17.┬ástoro─Ź├ş, za prv├║ burzu futures sa pova┼żuje ry┼żov├í burza D┼Źjima (Japonsko). Na za─Źiatku 18.┬ástoro─Źia sa v├Ą─Ź┼íina platieb v┬áJaponsku uskuto─Ź┼łovala vo forme ry┼że. Preto sa futures kontrakty za─Źali pou┼ż├şva┼ą ako sp├┤sob zabezpe─Źenia proti rizik├ím spojen├Żm s┬ánestabiln├Żmi cenami ry┼że.

So vznikom elektronick├Żch obchodn├Żch syst├ęmov sa popularita futures kontraktov, spolu s┬ácel├Żm radom pr├şpadov pou┼żitia, roz┼í├şrila v┬ácelom finan─Źnom odvetv├ş.


Funkcie futures kontraktov

V┬ákontexte finan─Źn├ęho odvetvia futures kontrakty ┼ítandardne sl├║┼żia na niektor├ę z┬ánasleduj├║cich funkci├ş:

  • Zaistenie a┬áriadenie rizika: futures kontrakty je mo┼żn├ę vyu┼żi┼ą na zmiernenie ┼ípecifick├ęho rizika. Farm├ír m├┤┼że napr├şklad pred├íva┼ą futures kontrakty na svoje produkty, aby si zabezpe─Źil, ┼że v┬ábud├║cnosti dostane ur─Źit├║ cenu, a┬áto aj napriek nepriazniv├Żm udalostiam a┬áv├Żkyvom na trhu. Alebo japonsk├Ż investor, ktor├Ż vlastn├ş americk├ę ┼ít├ítne dlhopisy, si m├┤┼że k├║pi┼ą futures kontrakty JPYUSD za sumu rovnaj├║cu sa ┼ítvr┼ąro─Źnej v├Żplate kup├│nu (├║rokov├ę sadzby) ako sp├┤sob, ako uzamkn├║┼ą hodnotu kup├│nu v┬áJPY pri vopred stanovenej sadzbe, a┬át├Żm zabezpe─Źi┼ą svoje vystavenie USD.

  • Finan─Źn├í p├íka: futures kontrakty umo┼ż┼łuj├║ investorom vytv├íra┼ą poz├şcie s┬áp├íkov├Żm efektom. Ke─Ć┼że kontrakty sa vyrovn├ívaj├║ v┬áde┼ł vypr┼íania platnosti, investori m├┤┼żu pre svoju poz├şciu vyu┼żi┼ą p├íkov├Ż efekt. Napr├şklad p├íkov├Ż efekt 3┬á:┬á1 umo┼ż┼łuje obchodn├şkom vst├║pi┼ą do poz├şcie trikr├ít v├Ą─Ź┼íej, ne┼ż je ich zostatok na obchodnom ├║─Źte.

  • Kr├ítka expoz├şcia: futures kontrakty umo┼ż┼łuj├║ investorom kr├ítkodob├ę vystavenie akt├şvu. Ke─Ć sa investor rozhodne preda┼ą futures kontrakty bez toho, aby vlastnil podkladov├ę akt├şvum, be┼żne sa to ozna─Źuje ako ÔÇ×nekryt├í poz├şciaÔÇť.

  • Rozmanitos┼ą akt├şv: investori s├║ schopn├ş vystavi┼ą sa akt├şvam, s┬áktor├Żmi je ┼ąa┼żk├ę spotov├ę obchodovanie. Dodanie komod├şt, ako napr├şklad ropa, je zvy─Źajne n├íkladn├ę a┬ázah┼Ľ┼ła vysok├ę n├íklady na skladovanie. Pomocou futures kontraktov v┼íak investori a┬áobchodn├şci m├┤┼żu ┼ípekulova┼ą s┬ározmanitej┼íou ponukou tried akt├şv bez toho, aby s┬ánimi museli fyzicky obchodova┼ą.

  • Zis┼ąovanie cien: trhy s┬áfutures s├║ jednotn├ę kontaktn├ę miesto pre predajcov a┬ákupuj├║cich (t.┬áj. stret├íva sa tu ponuka a┬ádopyt) pre viacero tried akt├şv, ako napr├şklad komodity. Napr├şklad cenu ropy mo┼żno stanovi┼ą sk├┤r vo vz┼ąahu k┬ádopytu na trhoch s┬áfutures v┬áre├ílnom ─Źase ne┼ż prostredn├şctvom osobnej n├ív┼ítevy ─Źerpacej stanice.


Mechanizmy vyrovnania 

D├ítum vypr┼íania platnosti futures kontraktu je posledn├Ż de┼ł, kedy prebieha obchodn├í ─Źinnos┼ą pre konkr├ętny kontrakt. Potom sa obchodovanie zastav├ş a┬ákontrakty sa vyrovnaj├║. Na vyrovnanie futures kontraktov existuj├║ dva hlavn├ę mechanizmy:

  • Fyzick├ę vyrovnanie: podkladov├ę akt├şvum sa vymen├ş medzi dvomi stranami, ktor├ę podp├şsali zmluvu, za vopred stanoven├║ cenu. Pred├ívaj├║ca strana (kr├ítka poz├şcia) m├í povinnos┼ą doda┼ą akt├şvum kupuj├║cej strane (dlh├í poz├şcia).

  • Pe┼ła┼żn├ę vyrovnanie: podkladov├ę akt├şvum sa nevymie┼ła priamo. Namiesto toho jedna strana zaplat├ş druhej strane sumu, ktor├í odr├í┼ża aktu├ílnu hodnotu akt├şv. Jedn├Żm z┬átypick├Żch pr├şkladov futures kontraktov vyrovnan├Żch v┬áhotovosti je futures kontrakt na ropu, kde sa vymie┼ła sk├┤r hotovos┼ą ne┼ż barely s┬áropou, preto┼że fyzick├ę obchodovanie s┬átis├şckami barelov by bolo zrejme dos┼ą komplikovan├ę.

Futures kontrakty vyrovnan├ę v┬áhotovosti s├║ pohodlnej┼íie, preto s├║ aj ob─ż├║benej┼íie ako kontrakty s┬áfyzick├Żm vyrovnan├şm. Plat├ş to dokonca aj v┬ápr├şpade likvidn├Żch finan─Źn├Żch cenn├Żch papierov alebo n├ístrojov s┬ápevn├Żm v├Żnosom, ktor├Żch vlastn├şctvo sa d├í previes┼ą pomerne r├Żchlo (aspo┼ł v┬áporovnan├ş s┬áfyzick├Żmi akt├şvami, ako s├║ barely ropy).

Futures kontrakty vyrovnan├ę v┬áhotovosti v┼íak m├┤┼żu vies┼ą k┬ámanipul├ícii s┬ácenou podkladov├ęho akt├şva. Tento typ trhovej manipul├ície sa ┼ítandardne ozna─Źuje ako ÔÇ×ovplyv┼łovanie ceny po uz├ívierkeÔÇť. Ide o┬áterm├şn, ktor├Ż popisuje abnorm├ílne obchodn├ę aktivity, ktor├ę z├ímerne nar├║┼íaj├║ knihy objedn├ívok, ke─Ć sa bl├ş┼żi d├ítum vypr┼íania platnosti futures kontraktov.


V├Żstupn├ę strat├ęgie pre futures kontrakty

Po uzavret├ş futures kontraktu existuj├║ tri hlavn├ę ─Źinnosti, ktor├ę m├┤┼żu obchodn├şci s┬áfutures vykon├íva┼ą:

  • Kompenz├ícia:┬áozna─Źuje ─Źinnos┼ą uzavretia poz├şcie futures kontraktu vytvoren├şm opa─Źnej transakcie s┬árovnakou hodnotou. To znamen├í, ┼że ak m├í obchodn├şk 50┬áfutures kontraktov v┬ákr├ítkej poz├şcii, m├┤┼że otvori┼ą dlh├║ poz├şciu s┬árovnakou ve─żkos┼ąou, ─Ź├şm neutralizuje svoju po─Źiato─Źn├║ poz├şciu. Strat├ęgia kompenz├ície umo┼ż┼łuje obchodn├şkom realizova┼ą svoje zisky alebo straty pred d├ítumom vyrovnania.

  • Pred─║┼żenie:┬ánast├íva, ke─Ć sa obchodn├şk rozhodne otvori┼ą nov├║ poz├şciu futures kontraktu po kompenz├ícii jeho p├┤vodnej poz├şcie, ─Ź├şm sa v┬ápodstate pred─║┼żi d├ítum vypr┼íania platnosti. Ak m├í napr├şklad obchodn├şk 30┬áfutures kontraktov v┬ádlhej poz├şcii, ktor├Żch platnos┼ą vypr┼í├ş v┬áprv├Ż janu├írov├Ż t├Ż┼żde┼ł, ale chce svoju poz├şciu pred─║┼żi┼ą o┬á6┬ámesiacov, m├┤┼że pred─║┼żi┼ą po─Źiato─Źn├║ poz├şciu a┬áotvori┼ą nov├║ poz├şciu s┬árovnakou ve─żkos┼ąou s┬ád├ítumom vypr┼íania platnosti ur─Źen├Żm na prv├Ż j├║lov├Ż t├Ż┼żde┼ł.

  • Vyrovnanie: ak futures obchodn├şk nevykompenzuje alebo nepred─║┼żi svoju poz├şciu, zmluva bude vyrovnan├í v┬áde┼ł vypr┼íania platnosti. V┬átomto bode s├║ z├║─Źastnen├ę strany zo z├íkona povinn├ę vymeni┼ą si svoj majetok (alebo hotovos┼ą) pod─ża ich poz├şcie.


Banner Binance Futures


Cenov├ę modely futures kontraktov: contango a┬ánorm├ílna backwardation

Od okamihu vytvorenia futures kontraktov a┼ż po ich vyrovnanie sa trhov├í cena kontraktov neust├íle men├ş. Je to v┬ápodstate reakcia na n├íkupn├ę a┬ápredajn├ę sily.

Vz┼ąah medzi splatnos┼ąou a┬ámeniacimi sa cenami futures kontraktov vytv├íra r├┤zne cenov├ę modely, ktor├ę sa be┼żne ozna─Źuj├║ ako contango┬á(1)┬áa norm├ílna backwardation┬á(3). Tieto cenov├ę modely priamo s├║visia s┬áo─Źak├ívanou spotovou cenou┬á(2) akt├şva k┬ád├ítumu vypr┼íania platnosti┬á(4), ako je zn├ízornen├ę ni┼ż┼íie.

─îo s├║ forwardov├ę a┬áfutures kontrakty?

  • Contango┬á(1): stav na trhu, pri ktorom je cena futures kontraktu vy┼í┼íia ako o─Źak├ívan├í bud├║ca spotov├í cena.

  • O─Źak├ívan├í spotov├í cena┬á(2): o─Źak├ívan├í cena akt├şva v┬áokamihu vyrovnania (d├ítum vypr┼íania platnosti). Upozor┼łujeme, ┼że o─Źak├ívan├í spotov├í cena nie je v┼żdy kon┼ítantn├í. To znamen├í, ┼że sa m├┤┼że meni┼ą v┬áz├ívislosti od ponuky a┬ádopytu na trhu.

  • Norm├ílna backwardation┬á(3): stav na trhu, pri ktorom je cena futures kontraktov ni┼ż┼íia ako o─Źak├ívan├í bud├║ca spotov├í cena.

  • D├ítum vypr┼íania platnosti┬á(4):┬áposledn├Ż de┼ł obchodn├Żch aktiv├şt pre konkr├ętny futures kontrakt pred vyrovnan├şm.

Zatia─ż ─Źo model contango zvykne by┼ą priaznivej┼í├ş pre pred├ívaj├║cich (kr├ítke poz├şcie) ako pre kupuj├║cich (dlh├ę poz├şcie), trhy s┬ánorm├ílnou backwardation zvykn├║ by┼ą priaznivej┼íie pre kupuj├║cich.

S┬ábl├ş┼żiacim d├ítumom vypr┼íania platnosti sa o─Źak├íva, ┼że cena futures kontraktu bude postupne pribli┼żova┼ą k┬áspotovej cene, a┼ż k├Żm nakoniec obe nedosiahnu rovnak├║ hodnotu. Ak k┬ád├ítumu vypr┼íania platnosti futures kontrakt a┬áspotov├í cena nie s├║ rovnak├ę, obchodn├şci bud├║ m├┤c┼ą dosiahnu┼ą r├Żchle zisky z┬áarbitr├í┼żnych pr├şle┼żitost├ş.

V┬ámodeli contango sa futures kontrakty obchoduj├║ nad o─Źak├ívanou spotovou cenou, v├Ą─Ź┼íinou z┬ád├┤vodu preh─żadnosti. Futures obchodn├şk sa napr├şklad m├┤┼że rozhodn├║┼ą zaplati┼ą pr├ęmiu za fyzick├ę komodity, ktor├ę bud├║ dodan├ę v┬ábud├║cnosti, tak┼że sa nemus├ş zaobera┼ą platen├şm n├íkladov, ako napr. skladovanie a┬ápoistenie (ob─ż├║ben├Żm pr├şkladom je zlato). Okrem toho m├┤┼żu spolo─Źnosti pou┼żi┼ą futures kontrakty na uzamknutie svojich bud├║cich v├Żdavkov na predv├şdate─żn├Żch hodnot├ích, n├íkupom komod├şt, ktor├ę s├║ pre ich slu┼żby nevyhnutn├ę (napr. v├Żrobca chleba nakupuj├║ci futures kontrakty na p┼íenicu).

Na druhej strane, trh s┬ánorm├ílnou backwardation sa vyskytuje vtedy, ke─Ć sa futures kontrakty obchoduj├║ pod o─Źak├ívanou spotovou cenou. ┼ápekulanti nakupuj├║ futures kontrakty v┬án├ídeji, ┼że zarobia, ak cena pod─ża o─Źak├ívania st├║pne. Futures obchodn├şk m├┤┼że napr├şklad dnes nakupova┼ą kontrakty na barely ropy za 30┬áUSD, zatia─ż ─Źo o─Źak├ívan├í spotov├í cena na bud├║ci rok je 45┬áUSD.


Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Ako ┼ítandardizovan├Ż typ forwardov├Żch zml├║v patria futures kontrakty medzi najpou┼ż├şvanej┼íie n├ístroje vo finan─Źnom odvetv├ş. V─Ćaka r├┤znym funkci├ím sa hodia na ┼íirok├║ ┼ík├ílu pr├şpadov pou┼żitia. Ne┼ż investujete finan─Źn├ę prostriedky, je d├┤le┼żit├ę d├┤kladne porozumie┼ą z├íkladom fungovania futures kontraktov a┬áich konkr├ętnych trhov.

Aj ke─Ć ÔÇ×uzamknutieÔÇť ceny akt├şva v┬ábud├║cnosti je za ur─Źit├Żch okolnost├ş u┼żito─Źn├ę, nie v┼żdy je to bezpe─Źn├ę. Najm├Ą ak s├║ zmluvy obchodovan├ę na mar┼żu. Na zmiernenie nevyhnutn├Żch riz├şk spojen├Żch s┬áobchodovan├şm s┬áfutures kontraktmi sa preto ─Źasto pou┼ż├şvaj├║ strat├ęgie riadenia riz├şk. Niektor├ş ┼ípekulanti tie┼ż pou┼ż├şvaj├║ indik├ítory technickej anal├Żzy spolu s┬ámet├│dami fundament├ílnej anal├Żzy, aby z├şskali preh─żad o┬ácenovom pohybe na trhoch s┬áfutures.

Zdie─ża┼ą pr├şspevky
Zaregistrujte si ├║─Źet
E┼íte dnes vyu┼żite svoje znalosti v┬ápraxi otvoren├şm ├║─Źtu Binance.