Destek ve Dirence Dair Temel Bilgiler
Ana sayfa
Makaleler
Destek ve Dirence Dair Temel Bilgiler

Destek ve Dirence Dair Temel Bilgiler

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Jun 1, 2020G├╝ncellenme: Mar 29, 2023
8m

─░├žerik


Giri┼č

Destek ve┬ádiren├ž, finansal piyasalar─▒n┬áteknik analizine ili┼čkin en temel konulardand─▒r. Bu iki kavram hisse senedi, forex,┬áalt─▒n ya da┬ákripto para gibi neredeyse t├╝m piyasalar i├žin ge├žerlili─če sahiptir.

Bu kavramlar─▒ anlamak kolay olsa da ├╝zerlerinde uzmanla┼čmak olduk├ža zordur. Tamamen ├Âznel ┼čekilde belirlenebilirler, de─či┼čen piyasa ko┼čullar─▒nda farkl─▒ ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒rlar ve farkl─▒ t├╝rlerinin anla┼č─▒lmas─▒ gereklidir. Ama t├╝m bunlar─▒n ├Âtesinde ├žok say─▒da grafik ├╝zerinde ├žal─▒┼čman─▒z gerekir. Rehberimizle, bu kavramlar─▒ ├žal─▒┼čmaya nas─▒l ba┼člayabilece─činiz konusunda size yard─▒mc─▒ olaca─č─▒z.


Destek ve diren├ž nedir?

En temel seviyede destek ve diren├ž basit kavramlard─▒r. Fiyat, a┼čamayaca─č─▒ bir seviyeye ula┼č─▒r ve bu seviye bir t├╝r bariyer olarak hareket eder. Destekte fiyat bir ÔÇťtabanÔÇŁ, diren├žte ise bir ÔÇťtavanÔÇŁ de─čer yakalar. En yal─▒n haliyle deste─či bir talep b├Âlgesi ve direnci de bir arz b├Âlgesi olarak d├╝┼č├╝nebilirsiniz.

Destek ve diren├ž, geleneksel olarak ├žizgiler ┼čeklinde g├Âsterilse de ger├žek d├╝nyaya ili┼čkin ├Ârnekler bu kadar kesin hatlara sahip de─čildir. Piyasalar─▒n kendilerini belirli bir seviyeyi a┼čmaktan al─▒koyan bir fizik kanunu taraf─▒ndan y├Ânlendirilmedi─či unutulmamal─▒d─▒r. Bu nedenle destek ve direnci bir b├Âlge olarak d├╝┼č├╝nmek daha faydal─▒d─▒r. Bu b├Âlgeleri, fiyat grafi─či ├╝zerinde yer alan ve al─▒m sat─▒m yapanlarda daha fazla aktiviteye yol a├žan aral─▒klar olarak d├╝┼č├╝nebilirsiniz.

Bir destek seviyesi ├Ârne─čini inceleyelim. Varl─▒─č─▒n, al─▒mlar─▒n─▒n artmas─▒na yol a├žan bir b├Âlgeye devaml─▒ olarak girdi─čini g├Ârebilirsiniz. B├Âlgenin birden fazla kez test edilmesiyle bir destek aral─▒─č─▒ olu┼čuyor. Ve ay─▒lar (sat─▒┼č yapanlar) fiyat─▒ daha da a┼ča─č─▒ya ├žekemedi─či i├žin, fiyat en nihayetinde sekiyor ve potansiyel olarak yeni bir y├╝kseli┼č trendini ba┼člat─▒yor.


Fiyat, y├╝kseli┼če ge├žmeden ├Ânce bir destek b├Âlgesinden sekiyor.

Fiyat, y├╝kseli┼če ge├žmeden ├Ânce bir destek b├Âlgesinden sekiyor.


┼×imdi bir de diren├ž seviyesi inceleyelim. G├Ârebilece─činiz ├╝zere fiyat bir d├╝┼č├╝┼č trendinde. Fakat fiyat y├╝kseli┼če ge├žti─činde bir yerden sekiyor ve bu b├Âlgeyi k─▒rmakta birden fazla kez zorlan─▒yor. Bo─čalar─▒n (al─▒m yapanlar) piyasan─▒n kontrol├╝n├╝ ele ge├žirememesi ve fiyatlar─▒ daha da y├╝kseltememesi nedeniyle bir diren├ž seviyesi olu┼čuyor ve a┼ča─č─▒ y├Ânl├╝ trend devam ediyor.


Fiyat bir diren├ž b├Âlgesini k─▒rmay─▒ ba┼čaram─▒yor.

Fiyat bir diren├ž b├Âlgesini k─▒rmay─▒ ba┼čaram─▒yor.


Yat─▒r─▒mc─▒lar destek ve diren├ž seviyelerini nas─▒l kullanabilir?

Teknik analistler bir┬áfiyat grafi─čindeki ilgi alanlar─▒n─▒ belirlemek i├žin destek ve diren├ž seviyelerini kullan─▒r. Bu seviyelerde trendde bir de─či┼čimin ya da duraklaman─▒n g├Âr├╝lmesi ihtimali daha y├╝ksek olabilir.┬á

Piyasa psikolojisi, destek ve diren├ž seviyelerinin olu┼čmas─▒nda b├╝y├╝k bir rol oynar. Al─▒m sat─▒m yapanlar ve yat─▒r─▒mc─▒lar, daha fazla ilginin ve al─▒m sat─▒m hareketlili─činin g├Âr├╝ld├╝─č├╝ ├Ânceki fiyat seviyelerini hat─▒rlayacakt─▒r. Al─▒m sat─▒m yapan bir├žok ki┼či ayn─▒ seviyelerle kar┼č─▒la┼čaca─č─▒ i├žin bu b├Âlgelerde┬álikidite art─▒┼č─▒ g├Âr├╝lebilir. Bu da, b├╝y├╝k ├Âl├žekli al─▒m sat─▒mlar yapan ki┼čiler (ya da┬ábalinalar) i├žin destek ve diren├ž b├Âlgelerini giri┼č ve ├ž─▒k─▒┼č yapmak i├žin ideal konum haline getirir.

Destek ve diren├ž, ba┼čar─▒l─▒┬árisk y├Ânetimi i├žin anahtar kavramlard─▒r. Bu b├Âlgeleri tutarl─▒ bir ┼čekilde belirleyebilmek kar getirecek al─▒m sat─▒m f─▒rsatlar─▒ sunabilir. Fiyat─▒n bir destek ya da diren├ž b├Âlgesine ula┼čmas─▒yla genellikle iki ┼čey olabilir. Fiyat ya bu b├Âlgeden seker ya da b├Âlgeyi a┼čarak trend y├Ân├╝nde hareketine devam eder (muhtemelen bir sonraki destek ya da diren├ž b├Âlgesine kadar).

Bir destek ya da diren├ž b├Âlgesinin yak─▒n─▒ndan al─▒m sat─▒ma girmek faydal─▒ bir stratejidir. Bunun ba┼čl─▒ca sebebi, bir stop-loss emrinin genellikle kondu─ču yer olan┬áge├žersiz k─▒lma noktas─▒n─▒n nispeten yak─▒n olmas─▒d─▒r. E─čer b├Âlge a┼č─▒l─▒rsa ve i┼člem ge├žersiz k─▒l─▒n─▒rsa, yat─▒r─▒mc─▒ k├╝├ž├╝k bir kay─▒pla i┼člemden ├ž─▒kabilir. Bu ba─člamda, giri┼č noktas─▒ arz ya da talep b├Âlgesinden ne kadar uzaksa, ge├žersiz k─▒lma noktas─▒ da bir o kadar uzakt─▒r.

Dikkate al─▒nmas─▒ gereken bir di─čer nokta da bu seviyelerin de─či┼čen ba─člama nas─▒l yan─▒t verece─čidir. Genel bir kural olarak, k─▒r─▒lm─▒┼č bir destek b├Âlgesi bir diren├ž b├Âlgesine d├Ân├╝┼čebilir. Bunun aksine bir diren├ž b├Âlgesi k─▒r─▒l─▒rsa, daha sonradan tekrar test edildi─činde bir destek seviyesi haline gelebilir. Bu formasyona kimi zaman destek-diren├ž de─či┼čimi ad─▒ verilir.


Destek b├Âlgesi k─▒r─▒l─▒yor ve tekrar test edildi─činde bir diren├ž b├Âlgesi haline geliyor.

Destek b├Âlgesi k─▒r─▒l─▒yor ve tekrar test edildi─činde bir diren├ž b├Âlgesi haline geliyor.


Daha ├Ânceki destek b├Âlgelerinin art─▒k bir diren├ž b├Âlgesi olarak hareket etmesi (ya da tam tersi) formasyonu do─črular. Dolay─▒s─▒yla, b├Âlgenin tekrar test edilmesi bir pozisyona girmek i├žin karl─▒ bir yer olabilir.

Destek ve diren├ž b├Âlgelerinin g├╝c├╝ de dikkate al─▒nmal─▒d─▒r. Genellikle fiyat─▒n d├╝┼čerek destek b├Âlgesini test etme say─▒s─▒ ne kadar y├╝ksekse, deste─či k─▒rarak a┼ča─č─▒ y├Ânde hareketine devam etmesi de o kadar olas─▒d─▒r. Benzer ┼čekilde, fiyat y├╝kselerek diren├ž b├Âlgesini ne kadar ├žok test ederse, direncin k─▒r─▒lmas─▒ ve fiyat─▒n y├╝kselmeye devam etmesi olas─▒l─▒─č─▒ o kadar y├╝kselir.

Art─▒k destek ve direncin fiyat hareketlerine y├Ânelik nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ biliyoruz. Fakat ba┼čka t├╝rde destek ve diren├žler de vard─▒r. ┼×imdi bunlar─▒n birka├ž─▒ndan bahsedece─čiz.


Psikolojik destek ve diren├ž

Bahsedece─čimiz ilk t├╝re psikolojik destek ve diren├ž ad─▒ verilir. Bu b├Âlgeler herhangi bir┬áteknik formasyonla korelasyon g├Âstermeksizin yaln─▒zca insan zihninin d├╝nyay─▒ anlamland─▒rma ├žabas─▒na ba─čl─▒ olarak ortaya ├ž─▒kabilir.

Muhtemelen sizin de fark─▒nda oldu─čunuz gibi ya┼čad─▒─č─▒m─▒z d├╝nya olduk├ža karma┼č─▒kt─▒r. Dolay─▒s─▒yla ├ževremizi anlamland─▒rmak i├žin fark─▒nda olmadan d├╝nyay─▒ basitle┼čtirmeye ├žal─▒┼č─▒r─▒z ve bunun i├žin yapt─▒─č─▒m─▒z ┼čeylerden biri de say─▒lar─▒ yuvarlamakt─▒r. Bug├╝ne kadar hi├ž can─▒n─▒z 0,7648 elma istedi mi? Ya da bir sat─▒c─▒dan 13.678.254 pirin├ž tanesi ald─▒n─▒z m─▒?

Finansal piyasalarda da benzer bir etki s├Âz konusudur. Bu ├Âzellikle kolayca┬áb├Âl├╝nebilir dijital birimler i├žeren kripto para al─▒m sat─▒mlar─▒ i├žin ge├žerlidir. Bir varl─▒─č─▒ 8,0674 USD'den almak ve 9,9765 USD'den satmak 8 USD'den almak ve 10 USD'den satmakla ayn─▒ ┼čekilde etki yaratmaz. Bir fiyat grafi─či ├╝zerinde yuvarlak say─▒lar─▒n da destek ya da diren├ž olarak hareket edebilmesi bu y├╝zdendir.

Ama ke┼čke bu kadar basit olsayd─▒! Bu olgu y─▒llar i├žinde iyi tan─▒n─▒r hale gelmi┼čtir. Dolay─▒s─▒yla al─▒m sat─▒m yapan baz─▒ ki┼čiler a┼čikar psikolojik destek ve diren├ž b├Âlgelerinde ÔÇť├Ânden i┼člem yapmayaÔÇŁ (frontrun) ├žal─▒┼čabilir. Bu durumda ├Ânden i┼člem yapmak, beklenen destek ya da diren├ž noktalar─▒n─▒n hemen alt─▒na ya da ├╝st├╝ne emir yerle┼čtirmek anlam─▒na gelir.

A┼ča─č─▒daki ├Ârne─či inceleyelim. DXY, 100'e yakla┼čt─▒k├ža baz─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar emirlerinin tam olarak ger├žekle┼čtirilece─činden emin olmak i├žin bu seviyenin hemen alt─▒na sat─▒┼č emri yerle┼čtirir. Bir├žok ki┼či 100'de bir trend de─či┼čimi bekledi─či ve bu seviyede ├Ânden i┼člem yapt─▒─č─▒ i├žin piyasa hi├žbir zaman 100'e ula┼čamaz ve seviyenin hemen alt─▒nda trend de─či┼čir.


ABD Dolar─▒ Endeksi (DXY) 100'e ula┼čmadan trend de─či┼čtiriyor.

ABD Dolar─▒ Endeksi (DXY) 100'e ula┼čmadan trend de─či┼čtiriyor.


Trend ├žizgisi destek ve direnci

Klasik grafik formasyonlar─▒ makalemizi okuduysan─▒z formasyonlar─▒n da fiyat i├žin bariyer olu┼čturaca─č─▒n─▒ biliyorsunuzdur. A┼ča─č─▒daki ├Ârnekte bir┬áy├╝kselen ├╝├žgen formasyonu, yukar─▒ y├Ânde k─▒r─▒lana kadar fiyat─▒ kendi yap─▒s─▒ i├žinde tutuyor.


Trend ├žizgileri S&P 500 i├žin destek ve diren├ž olarak hareket ediyor.

Trend ├žizgileri S&P 500 i├žin destek ve diren├ž olarak hareket ediyor.


Bu formasyonlar─▒ kendi avantaj─▒n─▒za kullanabilir ve┬átrend ├žizgileriyle ├Ârt├╝┼čen destek ve diren├ž b├Âlgelerini belirleyebilirsiniz. ├ľzellikle bunlar─▒ erkenden, formasyon tam olarak olu┼čmadan ├Ânce belirlemeyi ba┼čarabilirseniz sizin i├žin faydal─▒ olabilir.


Hareketli ortalama destek ve direnci

Bir├žok┬ág├Âsterge de fiyatla etkile┼čime girdi─činde destek ya da diren├ž olarak hareket edebilir.┬á

En bariz ├Ârneklerden biri┬áhareketli ortalamalard─▒r. Bir hareketli ortalaman─▒n fiyat i├žin destek ya da diren├ž olarak hareket etmesiyle, bir├žok yat─▒r─▒mc─▒ bunu piyasan─▒n genel sa─čl─▒─č─▒n─▒ g├Âsteren bir barometre olarak kullan─▒r. Hareketli ortalamalar trend de─či┼čimlerini ya da pivot noktalar─▒n─▒ belirlemeye ├žal─▒┼č─▒rken de faydal─▒ olabilir.


200 haftal─▒k hareketli ortalama Bitcoin fiyat─▒ i├žin destek olarak hareket ediyor.

200 haftal─▒k hareketli ortalama Bitcoin fiyat─▒ i├žin destek olarak hareket ediyor.



Kripto para d├╝nyas─▒na girmek mi istiyorsunuz? Binance ├╝zerinden Bitcoin alabilirsiniz!



Fibonacci destek ve direnci

Fibonacci d├╝zeltme arac─▒ taraf─▒ndan belirlenen seviyeler de destek ya da diren├ž olarak hareket edebilir.

A┼ča─č─▒daki ├Ârnekte %61,8 Fibonacci seviyesi bir├žok kez destek olarak, %23,6 seviyesi ise diren├ž olarak hareket ediyor.


Fibonacci seviyeleri Bitcoin fiyat─▒ i├žin hem destek hem de diren├ž olarak hareket ediyor.

Fibonacci seviyeleri Bitcoin fiyat─▒ i├žin hem destek hem de diren├ž olarak hareket ediyor.


Teknik analizde kesi┼čim nedir?

Bu noktaya kadar destek ve direncin ne oldu─čundan ve farkl─▒ t├╝rlerinden bahsettik. Peki bunlar─▒ kullanarak bir al─▒m sat─▒m strateji yaratman─▒n en etkili yolu nedir?

Anla┼č─▒lmas─▒ gereken ├Ânemli bir kavram kesi┼čimdir. Kesi┼čim, farkl─▒ stratejilerin kombinasyonundan tek bir strateji yaratmakt─▒r. Destek ve diren├ž seviyeleri, daha ├Ânce bahsetti─čimiz kategorilerin birden fazlas─▒na girdi─činde daha g├╝├žl├╝ olma e─čilimindedir.

Bunu iki ├Ârnek ├╝zerinden inceleyelim. Sizce hangi potansiyel destek b├Âlgesinin ger├žekten destek olarak hareket etme ihtimali daha y├╝ksektir?


Destek 1 ┼čunlarla ├Ârt├╝┼č├╝r:


Destek 2 ┼čunlarla ├Ârt├╝┼č├╝r:

  • daha ├Ânceki bir diren├ž b├Âlgesi

  • yuvarlak bir fiyat


Makaleyi dikkatle okuduysan─▒z Destek 1'in fiyat─▒ tutma ihtimalinin daha y├╝ksek oldu─čunu tahmin etmi┼čsinizdir. Bu do─čru olabilece─či gibi fiyat bu seviyeyi kolayca da a┼čabilir. Buradaki ├Ânemli nokta Destek 1'in destek olarak hareket etme olas─▒l─▒─č─▒n─▒n Destek 2'ye k─▒yasla daha y├╝ksek olmas─▒d─▒r. Bununla birlikte, s├Âz konusu al─▒m sat─▒mlar oldu─čunda hi├žbir ┼čey garanti de─čildir. Al─▒m sat─▒m formasyonlar─▒ faydal─▒ olabilse de ge├žmi┼č performanslar gelecekteki performanslar─▒ g├Âstermez, bu nedenle t├╝m olas─▒ sonu├žlara haz─▒rl─▒kl─▒ olmak gerekir.

Ge├žmi┼čte, birden fazla strateji ve g├Âsterge taraf─▒ndan do─črulanm─▒┼č yap─▒lar en iyi f─▒rsatlar─▒ sunma e─čilimi g├Âstermi┼čtir. Kesi┼čimleri kullanan baz─▒ ba┼čar─▒l─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar girecekleri yap─▒lar konusunda ├žok se├žici olabilir ve bu genellikle uzun s├╝re beklemeyi gerektirir. Fakat bir al─▒m sat─▒ma girdiklerinde, kurduklar─▒ d├╝zenin i┼če yaramas─▒ ihtimali olduk├ža y├╝ksektir.

Yine de her zaman i├žin┬áriski y├Ânetmeniz ve sermayenizi aleyhte fiyat hareketlerine kar┼č─▒ koruman─▒z ├žok ├Ânemlidir. En iyi giri┼č noktalar─▒na sahip, en g├╝├žl├╝ g├Âr├╝nen d├╝zenlerin bile di─čer y├Âne gitme olas─▒l─▒─č─▒ vard─▒r. Birden fazla senaryoya y├Ânelik olas─▒l─▒klar─▒ d├╝┼č├╝nmek ├Ânemlidir, b├Âylece┬áyalanc─▒ k─▒r─▒lmalara kap─▒lmaz ya da┬ábo─ča ve┬áay─▒ tuzaklar─▒na d├╝┼čmezsiniz.


Son d├╝┼č├╝nceler

G├╝nl├╝k ya da dalgal─▒ al─▒m sat─▒m yapman─▒zdan ba─č─▒ms─▒z olarak destek ve diren├ž, teknik analize y├Ânelik anla┼č─▒lmas─▒ gereken ├Ânemli kavramlard─▒r. Destek fiyat i├žin taban, diren├ž ise tavan olarak hareket eder.

Farkl─▒ destek ve diren├ž t├╝rleri g├Âr├╝lebilir ve bunlardan baz─▒lar─▒ fiyat─▒n ve┬áteknik g├Âstergelerin etkile┼čimine dayan─▒r. En g├╝venilir destek ve diren├ž b├Âlgeleri, genellikle birden fazla strateji taraf─▒ndan do─črulananlard─▒r.

Grafik analizleri hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz Teknik Analizde Kullanılan 12 Popüler Mum Grafik Formasyonu makalemizi okuyabilirsiniz.