Varl─▒k Da─č─▒t─▒m─▒ ve ├çe┼čitlendirmesi Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Varl─▒k Da─č─▒t─▒m─▒ ve ├çe┼čitlendirmesi Nedir?

Varl─▒k Da─č─▒t─▒m─▒ ve ├çe┼čitlendirmesi Nedir?

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Jan 27, 2020G├╝ncellenme: Dec 11, 2023
6m

─░├žerik


Giri┼č

Konu para oldu─čunda her zaman risk de mevcuttur. Herhangi bir ara├ž kayba sebep olabilirken yaln─▒zca nakite dayal─▒ bir pozisyon da enflasyon nedeniyle yava┼č├ža zay─▒flar. Riskler tamamen ortadan kald─▒r─▒lamasa bile bireyin kendine ├Âzel yat─▒r─▒m hedeflerine uygun olacak ┼čekilde ayarlanabilir.

Varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ ve ├že┼čitlendirmesi bu risk parametrelerini belirlemede anahtar rol oynar. Bu kavramlar binlerce y─▒ld─▒r kullan─▒ld─▒─č─▒ i├žin yat─▒r─▒m d├╝nyas─▒na yeni girmi┼č olsan─▒z bile muhtemelen kavramlar─▒n alt─▒nda yatan prensiplere a┼činas─▒n─▒zd─▒r.┬á

Bu makalede varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ ve ├že┼čitlendirmesi hakk─▒nda genel bir ├Âzet sunulacak ve modern para y├Ânetimi stratejilerindeki yerlerinden bahsedilecektir.┬á

Benzer bir konu hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz Finansal Riskler Nedir? makalemizi okuyabilirsiniz. 


Varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ ve ├že┼čitlendirmesi nedir?

Varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ ve ├že┼čitlendirmesi genellikle birbirinin yerine kullan─▒lan terimlerdir. Fakat asl─▒nda risk y├Ânetiminin birbirinden biraz farkl─▒ y├Ânlerini temsil ederler.┬á

Varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒, bir yat─▒r─▒m portf├Ây├╝ i├žinde sermayenin varl─▒k s─▒n─▒flar─▒ aras─▒nda nas─▒l da─č─▒t─▒lmas─▒ gerekti─čini g├Âsteren bir para y├Ânetimi stratejisidir. Di─čer yandan ├že┼čitlendirme ise sermayenin bu varl─▒k s─▒n─▒flar─▒na da─č─▒t─▒m─▒n─▒ ifade edebilir.┬á

Bu stratejilerin ba┼čl─▒ca amac─▒ potansiyel riskleri en aza indirirken beklenen getiriyi en ├╝st seviyeye ├ž─▒karmakt─▒r. Genellikle bunun i├žin yat─▒r─▒mc─▒n─▒n yat─▒r─▒m ufkunu, risk tolerans─▒n─▒ ve bazen de daha geni┼č kapsaml─▒ ekonomik ko┼čullar─▒ dikkate almak gerekir.┬á

En basit haliyle varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ ve ├že┼čitlendirme stratejilerinin alt─▒ndaki ana fikir t├╝m yumurtalar─▒ ayn─▒ sepete koymamak olarak ├Âzetlenebilir. Dengeli bir portf├Ây yaratmak i├žin en etkin yol varl─▒k s─▒n─▒flar─▒n─▒ ve korelasyon g├Âstermeyen varl─▒klar─▒ birle┼čtirmektir.

Bu iki stratejiyi birlikte kullan─▒ld─▒─č─▒nda g├╝├žl├╝ k─▒lan ise riskin yaln─▒zca farkl─▒ varl─▒k s─▒n─▒flar─▒nda de─čil ayn─▒ zamanda bu varl─▒k s─▒n─▒flar─▒n─▒n i├žinde de da─č─▒t─▒lm─▒┼č olmas─▒d─▒r.┬á

Baz─▒ finans uzmanlar─▒ varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ stratejisini belirlemenin yap─▒lan yat─▒r─▒m se├žimlerinin kendisinden bile daha ├Ânemli oldu─čuna inan─▒r. ┬á


Modern Portf├Ây Teorisi

Modern Portf├Ây Teorisi (MPT) bu prensipleri matematiksel bir model arac─▒l─▒─č─▒yla ├Âzetleyen genel bir ├žer├ževedir. Harry Markowitz taraf─▒ndan 1952'de yay─▒nlanan bir makale ile ortaya at─▒lm─▒┼čt─▒r. Markowitz daha sonra bu ├žal─▒┼čmas─▒yla Ekonomi alan─▒nda Nobel ├ľd├╝l├╝ kazanm─▒┼čt─▒r.

Ba┼čl─▒ca varl─▒k kategorileri farkl─▒ hareket etme e─čilimindedir. Belirli bir varl─▒k s─▒n─▒f─▒n─▒n iyi performans g├Âstermesine neden olan piyasa ko┼čullar─▒ bir di─čer varl─▒k s─▒n─▒f─▒n─▒n d├╝┼č├╝k performans g├Âstermesine neden olabilir. Temel varsay─▒m e─čer bir varl─▒k s─▒n─▒f─▒ d├╝┼č├╝k performans g├Âsteriyorsa kay─▒plar─▒n iyi performans g├Âsteren farkl─▒ bir varl─▒k s─▒n─▒f─▒ taraf─▒ndan dengelenebilece─čidir. ┬á
MPT, korelasyon g├Âstermeyen varl─▒k s─▒n─▒flar─▒ndan varl─▒klar─▒n bir araya getirilmesiyle portf├Ây├╝n oynakl─▒─č─▒n─▒n (volatility) azalt─▒labilece─čini varsayar. Bu ayn─▒ zamanda risk ayarl─▒ performans─▒ da y├╝kseltmelidir yani e┼čit seviyede riske sahip bir portf├Ây├╝n getirisi daha iyi olacakt─▒r. Bununla birlikte iki portf├Ây├╝n e┼čit getiri sunmas─▒ durumunda rasyonel bir yat─▒r─▒mc─▒n─▒n daha az riskli portf├Ây├╝ se├žece─čini de varsayar.┬á

K─▒sacas─▒ MPT, korelasyon g├Âstermeyen varl─▒klar─▒n bir portf├Âyde birle┼čtirilmesinin en verimli sonucu verdi─čini belirtir.


Varl─▒k s─▒n─▒f─▒ ve da─č─▒t─▒m stratejisi t├╝rleri

Tipik bir varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ ├žer├ževesinde varl─▒k s─▒n─▒flar─▒ ┼ču ┼čekilde kategorilendirilebilir:┬á

  • Geleneksel varl─▒klar ÔÇö hisse senetleri, bonolar ve nakit para.┬á
  • Alternatif varl─▒klar ÔÇö gayrimenkul, emtia, t├╝revler, sigorta ├╝r├╝nleri, ├Âzel sermaye ve tabi ki kripto varl─▒klar.

Genel anlamda, ba┼čl─▒ca iki t├╝r varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ stratejisi bulunur ve bunlar─▒n ikisi de MPT'de belirtilen varsay─▒mlar─▒ kullan─▒r: Stratejik Varl─▒k Da─č─▒t─▒m─▒ ve Taktik Varl─▒k Da─č─▒t─▒m─▒.┬á

Stratejik Varl─▒k Da─č─▒t─▒m─▒ daha ├žok pasif yat─▒r─▒m tarz─▒na uygun olan geleneksel bir yakla┼č─▒m olarak kabul edilir. Bu stratejiyi kullanan portf├Âyler yaln─▒zca arzu edilen da─č─▒t─▒mlar─▒n yat─▒r─▒mc─▒n─▒n zaman ufkundaki ya da risk profilindeki de─či┼čikliklere ba─čl─▒ olarak farkl─▒la┼čmas─▒ durumunda tekrar dengeleme yapma e─čilimindedir.┬á

Taktik Varl─▒k Da─č─▒t─▒m─▒ daha aktif yat─▒r─▒m stilleri i├žin daha uygundur. Yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n portf├Âylerini piyasada ba┼čar─▒ g├Âsteren varl─▒klara odaklamas─▒na imkan tan─▒r. Bu strateji, piyasada daha iyi performans g├Âsteren bir sekt├Âr├╝n uzun bir s├╝re boyunca daha iyi performans g├Âstermeye devam edebilece─čini varsayar. Ayn─▒ zamanda MPT'de belirtilen prensiplere dayand─▒─č─▒ i├žin bir dereceye kadar ├že┼čitlendirmeye de izin verir.

├çe┼čitlendirmenin faydal─▒ etkiler yaratmas─▒ i├žin varl─▒klar─▒n hi├ž korelasyon g├Âstermemesi ya da ters korelasyon g├Âstermesi gerekmedi─čini de belirtmek ├Ânemlidir. Varl─▒klar─▒n birbirleriyle tam korelasyon i├žinde olmamas─▒ yeterlidir.┬á


Portf├Âye varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ ve ├že┼čitlendirme uygulamak

Bu prensiplerin ├╝zerinden bir ├Ârnekle ge├želim. Bir varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ stratejisi portf├Ây├╝n farkl─▒ varl─▒k s─▒n─▒flar─▒ aras─▒nda ┼ču da─č─▒t─▒mlara sahip olmas─▒ gerekti─čini belirleyebilir:

  • %40 hisse senedi yat─▒r─▒m─▒
  • %30 bono
  • %20 kripto varl─▒k
  • %10 nakit┬á

Bir ├že┼čitlendirme stratejisi kripto varl─▒klara yat─▒r─▒lan %20'nin ┼ču ┼čekilde olmas─▒n─▒ belirleyebilir:┬á

  • %70 Bitcoine da─č─▒t─▒lmal─▒
  • %15 piyasa de─čeri y├╝ksek varl─▒klara
  • %10 piyasa de─čeri orta seviye varl─▒klara
  • %5 piyasa de─čeri d├╝┼č├╝k varl─▒klara

Da─č─▒t─▒m yap─▒ld─▒ktan sonra portf├Ây├╝n performans─▒ d├╝zenli olarak takip edilebilir ve de─čerlendirilebilir. E─čer da─č─▒t─▒mlar de─či┼čirse tekrar dengeleme zaman─▒ gelmi┼č olabilir, yani portf├Ây├╝ istenilen oranlara getirecek ┼čekilde varl─▒k al─▒m─▒ ve sat─▒m─▒ yap─▒labilir. Bunun i├žin genellikle en iyi performans g├Âsterenler sat─▒l─▒r ve d├╝┼č├╝k performans g├Âsterenler al─▒n─▒r. Varl─▒k se├žimi ise tabi ki tamamen stratejiye ve bireysel yat─▒r─▒m hedeflerine ba─čl─▒d─▒r.┬á

Kripto varl─▒klar en y├╝ksek riske sahip varl─▒k s─▒n─▒flar─▒ndand─▒r. ├ľnemli bir k─▒sm─▒ kripto varl─▒klara ayr─▒lan bu portf├Ây riskli bir portf├Ây olarak kabul edilebilir. ├ľrne─čin daha az risk almak isteyen bir yat─▒r─▒mc─▒ ├žok daha az riskli bir varl─▒k s─▒n─▒f─▒ olan bonolara portf├Ây dahilinde daha b├╝y├╝k bir y├╝zde ay─▒rmak isteyebilir.┬á

├çe┼čitlendirilmi┼č ├žoklu varl─▒k portf├Âylerinde Bitcoin kullanman─▒n faydalar─▒na y├Ânelik derinlemesine bir rapor okumak isterseniz Binance Research'├╝n Portf├Ây Y├Ânetimi Serisi #1 - Bitcoin ile ├že┼čitlendirme yapman─▒n faydalar─▒ raporunu okuyabilirsiniz.


Kripto varl─▒k portf├Ây├╝nde ├že┼čitlendirme yapmak

Teoride bu y├Ântemlerin arkas─▒ndaki prensipler kripto varl─▒k portf├Âyleri i├žin de ge├žerli olsa da bu konuda ihtiyatl─▒ olmak gerekir. Kripto varl─▒k piyasas─▒ Bitcoinin fiyat hareketleriyle y├╝ksek oranda korelasyon g├Âsterir. Bu da ├že┼čitlendirme yapmay─▒ anlams─▒z hale getirir ÔÇô y├╝ksek korelasyon g├Âsteren varl─▒klar aras─▒ndan korelasyon g├Âstermeyen varl─▒klar se├žkisi nas─▒l yap─▒labilir ki?
Kimi zaman baz─▒ altcoinlerin Bitcoinle korelasyonu d├╝┼čer ve dikkatli yat─▒r─▒mc─▒lar bundan faydalan─▒r. Fakat bu de─či┼čiklik geleneksel piyasalardaki benzer stratejiler gibi tutarl─▒ ┼čekilde uygulanabilecek kadar uzun s├╝rmez. ┬á

Fakat piyasa olgunla┼čt─▒─č─▒nda bir kripto varl─▒k portf├Ây├╝nde daha sistematik bir ├že┼čitlendirme yakla┼č─▒m─▒n─▒n kullan─▒labilir olaca─č─▒ varsay─▒labilir. Piyasan─▒n ise o zaman gelene kadar almas─▒ gereken uzun bir yol vard─▒r.


Varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒na y├Ânelik sorunlar

┼×├╝phesiz ├žok g├╝├žl├╝ bir teknik olsa da baz─▒ varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ stratejileri belirli yat─▒r─▒mc─▒lar ve portf├Âyler i├žin uygun olmayabilir.┬á

─░yi bir oyun plan─▒ kurmak kolay olabilir fakat iyi bir varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ stratejisinin anahtar─▒ uygulamad─▒r. E─čer yat─▒r─▒mc─▒ ├Ân yarg─▒lar─▒n─▒ bir kenara b─▒rakamazsa portf├Ây├╝n etkinli─či zarar g├Ârebilir. ┬á

Bir di─čer potansiyel sorun da yat─▒r─▒mc─▒n─▒n risk tolerans─▒n─▒ ├Ânceden tahmin etmenin zor olmas─▒d─▒r. Belirli bir zaman─▒n ard─▒ndan sonu├žlar gelmeye ba┼člad─▒─č─▒nda yat─▒r─▒mc─▒ daha az (ya da daha da fazla) risk istedi─čini fark edebilir.┬á


Son Fikirler

Varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ ve ├že┼čitlendirmesi risk y├Ânetimine dair binlerce y─▒ld─▒r varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝ren temel kavramlard─▒r. Bunlar ayn─▒ zamanda modern portf├Ây y├Ânetimi stratejilerinin alt─▒nda yatan temel kavramlar─▒n da aras─▒ndad─▒r.┬á

Bir varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ stratejisi tasarlaman─▒n as─▒l amac─▒ riskleri en aza indirirken beklenen getiriyi en ├╝st seviyeye ├ž─▒karmakt─▒r. Riski varl─▒k s─▒n─▒flar─▒ aras─▒nda da─č─▒tmak portf├Ây├╝n etkinli─čini art─▒rabilir.

Piyasalar Bitcoinle y├╝ksek oranda korelasyon g├Âsterdi─či i├žin varl─▒k da─č─▒t─▒m─▒ stratejileri kripto varl─▒k portf├Âylerine ihtiyatla uygulanmal─▒d─▒r.