Domov
Články
─îo je to Bitcoin?

─îo je to Bitcoin?

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Feb 24, 2020Aktualizovan├ę May 12, 2023
9m

Kapitoly

  1. Úvod do Bitcoinu

  2. Odkia─ż poch├ídzaj├║ bitcoiny?

  3. Za─Ź├şname s bitcoinmi

  4. Halving bitcoinu

  5. Be┼żn├ę myln├ę predstavy o bitcoine

  6. ┼ák├ílovate─żnos┼ą bitcoinu

  7. ├Ü─Źas┼ą v sieti Bitcoin


Kapitola 1 - Úvod do Bitcoinu

Obsah


─îo je to Bitcoin?

Bitcoin je digit├ílna forma hotovosti. Ale na rozdiel od fiat mien, na ktor├ę ste zvyknut├ş, neexistuje ┼żiadna centr├ílna banka, ktor├í by ho kontrolovala. Namiesto toho je finan─Źn├Ż syst├ęm v bitcoine riaden├Ż tis├şckami po─Ź├şta─Źov distribuovan├Żch po celom svete. Ktoko─żvek sa m├┤┼że zapoji┼ą do ekosyst├ęmu stiahnut├şm softv├ęru s otvoren├Żm zdrojov├Żm k├│dom.

Bitcoin bol prvou kryptomenou, ktor├í bola ohl├ísen├í v roku 2008 (a uveden├í na trh v roku 2009). Poskytuje pou┼ż├şvate─żom mo┼żnos┼ą odosiela┼ą a prij├şma┼ą digit├ílne peniaze (bitcoiny s mal├Żm p├şsmenom b alebo BTC). Ve─żmi atrakt├şvny je preto, ┼że ho nemo┼żno cenzurova┼ą, prostriedky nemo┼żno min├║┼ą viackr├ít a transakcie je mo┼żn├ę vykon├íva┼ą kedyko─żvek a odkia─żko─żvek.


Na ─Źo sa pou┼ż├şva Bitcoin?

─Żudia pou┼ż├şvaj├║ bitcoiny z viacer├Żch d├┤vodov. Mnoh├ş ho oce┼łuj├║ preto, ┼że nevy┼żaduje povolenia ÔÇô odosiela┼ą a prij├şma┼ą ho m├┤┼że ktoko─żvek s internetov├Żm pripojen├şm. Je to trochu ako hotovos┼ą v tom, ┼że v├ím nikto nem├┤┼że zabr├íni┼ą v jej pou┼ż├şvan├ş, ale jej digit├ílna pr├ştomnos┼ą znamen├í, ┼że ju mo┼żno prenies┼ą glob├ílne.


Pre─Źo je Bitcoin cenn├Ż?

Bitcoin je decentralizovan├Ż, odoln├Ż vo─Źi cenz├║re, bezpe─Źn├Ż a bez hran├şc.┬á

V─Ćaka tejto vlastnosti je pr├ş┼ąa┼żliv├Ż na pou┼żitie v pr├şpadoch, ako s├║ medzin├írodn├ę prevody a platby, kde jednotlivci nechc├║ odhali┼ą svoju identitu (ako by to bolo pri debetnej alebo kreditnej karte).

Mnoh├ş svoje bitcoiny nemin├║, namiesto toho sa rozhodn├║ dr┼ża┼ą ich dlhodobo (zn├íme aj ako hodling). Bitcoin dostal prez├Żvku digit├ílne zlato kv├┤li obmedzenej z├ísobe dostupn├Żch minc├ş. Niektor├ş investori pova┼żuj├║ bitcoiny za uchov├ívate─ża hodnoty. Preto┼że je vz├ícny a ┼ąa┼żko sa vyr├íba, bol prirovn├ívan├Ż k drah├Żm kovom ako zlato alebo striebro.┬á

Majitelia veria, ┼że tieto vlastnosti ÔÇô v kombin├ícii s glob├ílnou dostupnos┼ąou a vysokou likviditou ÔÇô z neho robia ide├ílne m├ędium na ukladanie bohatstva na dlh├ę obdobia. Veria, ┼że hodnota bitcoinu sa bude ─Źasom zhodnocova┼ą.


Pozrite si najnov┼íie ceny bitcoinu (BTC) hne─Ć teraz.


Ako funguje bitcoin?

Ke─Ć Alice uskuto─Źn├ş transakciu Bobovi, neposiela peniaze tak, ako by ste o─Źak├ívali. Nie je to ako digit├ílny ekvivalent podania dol├írovej bankovky. Je to sk├┤r ako keby nap├şsala na list papiera (ktor├Ż ka┼żd├Ż vid├ş), ┼że d├íva jeden dol├ír Bobovi. Ke─Ć Bob ide posla┼ą tie ist├ę prostriedky Carol, m├┤┼że vidie┼ą, ┼że ich m├í, ke─Ć sa pozrie na h├írok.

pr├şklady transakci├ş


H├írok je konkr├ętny druh datab├ízy naz├Żvanej blockchain. V┼íetci ├║─Źastn├şci siete maj├║ jeho identick├║ k├│piu ulo┼żen├║ na svojich zariadeniach. ├Ü─Źastn├şci sa navz├íjom sp├íjaj├║, aby synchronizovali nov├ę inform├ície.

Ke─Ć pou┼ż├şvate─ż uskuto─Źn├ş platbu, po┼íle ju priamo do siete peer-to-peer ÔÇô neexistuje ┼żiadna centralizovan├í banka alebo in┼ítit├║cia, ktor├í by spracov├ívala prevody. Na prid├ívanie nov├Żch inform├íci├ş vyu┼ż├şva bitcoinov├Ż blockchain ┼ípeci├ílny mechanizmus naz├Żvan├Ż mining. Prostredn├şctvom tohto procesu sa v blockchaine zaznamen├ívaj├║ nov├ę bloky transakci├ş.


─îo je to blockchain?

Blockchain je ├║─Źtovn├í kniha, ktor├í sa len prip├íja: to znamen├í, ┼że do nej mo┼żno iba prid├íva┼ą ├║daje. Po pridan├ş inform├íci├ş je mimoriadne ┼ąa┼żk├ę ich upravi┼ą alebo odstr├íni┼ą. Blockchain to vynucuje zahrnut├şm ukazovate─ża na predch├ídzaj├║ci blok v ka┼żdom nasleduj├║com bloku.

ako blockchain pou┼ż├şva hash z predch├ídzaj├║ceho bloku na vytvorenie nasleduj├║ceho bloku


Ukazovate─ż je vlastne hash predch├ídzaj├║ceho bloku. Ha┼íovanie zah┼Ľ┼ła prenos ├║dajov cez jednosmern├║ funkciu, aby sa vytvoril jedine─Źn├Ż ÔÇ×odtla─Źok prstaÔÇť vstupu. Ak sa ─Źo i len mierne uprav├ş vstup, odtla─Źok bude vyzera┼ą ├║plne inak. Ke─Ć┼że bloky re┼ąaz├şme, nie je mo┼żn├ę, aby niekto upravil star├Ż z├íznam bez toho, aby znehodnotil bloky, ktor├ę nasleduj├║. Tak├íto ┼ítrukt├║ra je jednou z komponentov, v─Ćaka ktor├Żm je blockchain bezpe─Źn├Ż.

─Äal┼íie inform├ície o blockchainoch n├íjdete v ─Źasti ─îo je technol├│gia blockchain? Kompletn├Ż sprievodca.


Je Bitcoin legálny?

Bitcoin je vo v├Ą─Ź┼íine kraj├şn ├║plne leg├ílny. Existuje v┼íak nieko─żko v├Żnimiek ÔÇô pred investovan├şm do kryptomeny si pre─Ź├ştajte z├íkony va┼íej jurisdikcie.

V krajin├ích, kde je to leg├ílne, k nemu vl├ídne subjekty pristupuj├║ r├┤zne, pokia─ż ide o zdanenie a dodr┼żiavanie predpisov. Regula─Źn├ę prostredie je celkovo st├íle ve─żmi nedostato─Źne rozvinut├ę a v nadch├ídzaj├║cich rokoch sa pravdepodobne v├Żrazne zmen├ş.


Hist├│ria Bitcoinu

Kto vytvoril Bitcoin?

Nikto nevie! Tvorca bitcoinu pou┼ż├şval pseudonym Satoshi Nakamoto, no o jeho identite ni─Ź nevieme. Satoshi m├┤┼że by┼ą jedna osoba alebo skupina v├Żvoj├írov kdeko─żvek na svete. Meno je japonsk├ęho p├┤vodu, ale Satoshiho ovl├ídanie angli─Źtiny viedlo mnoh├Żch k presved─Źeniu, ┼że poch├ídza z anglicky hovoriacej krajiny.

Satoshi zverejnil bielu knihu o bitcoine, ako aj softv├ęr. Z├íhadn├Ż tvorca v┼íak v roku 2010 zmizol.


Vynašiel Satoshi technológiu blockchain?

Bitcoin v skuto─Źnosti kombinuje mno┼żstvo existuj├║cich technol├│gi├ş, ktor├ę u┼ż nejak├Ż ─Źas existuj├║. Tento koncept re┼ąazca blokov sa nezrodil s Bitcoinom. Pou┼ż├şvanie nezmenite─żn├Żch d├ítov├Żch ┼ítrukt├║r, ako je t├íto, mo┼żno vysledova┼ą a┼ż do za─Źiatku 90. rokov, ke─Ć Stuart Haber a W. Scott Stornetta navrhli syst├ęm ─Źasovej pe─Źiatky dokumentov. Podobne ako dne┼ín├ę blockchainy sa spoliehal na kryptografick├ę techniky na zabezpe─Źenie ├║dajov a na zabr├ínenie ich manipul├ícii.

Je zauj├şmav├ę, ┼że Satoshiho biela kniha v ┼żiadnom bode nepou┼ż├şva v├Żraz ÔÇ×blockchainÔÇť.

Pozri tie┼ż: Hist├│ria blockchainu.


Digit├ílna hotovos┼ą pred bitcoinmi

Bitcoin nebol prv├Ż pokus o digit├ílnu hotovos┼ą, no ur─Źite je naj├║spe┼ínej┼í├ş. Predch├ídzaj├║ce sch├ęmy vydl├í┼żdili cestu Satoshiho vyn├ílezu:

DigiCash

DigiCash bola spolo─Źnos┼ą zalo┼żen├í kryptografom a po─Ź├şta─Źov├Żm vedcom Davidom Chaumom koncom osemdesiatych rokov minul├ęho storo─Źia. Bol predstaven├Ż ako rie┼íenie orientovan├ę na s├║kromie pre online transakcie na z├íklade ─Źl├ínku, ktor├ęho autorom je Chaum (vysvetlen├ę tu).

Model DigiCash bol centralizovan├Ż syst├ęm, no napriek tomu to bol zauj├şmav├Ż experiment. Spolo─Źnos┼ą nesk├┤r skrachovala, o ─Źom sa Chaum domnieva, ┼że to bolo sp├┤soben├ę jej zaveden├şm predt├Żm, ako sa elektronick├Ż obchod skuto─Źne rozbehol.

B-money

B-money boli p├┤vodne op├şsan├ę v n├ívrhu po─Ź├şta─Źov├ęho in┼żiniera Wei Dai, ktor├Ż bol publikovan├Ż v 90. rokoch. Bolo to citovan├ę v bielej knihe o bitcoinoch a nie je ┼ąa┼żk├ę pochopi┼ą pre─Źo.┬á

B-money navrhol syst├ęm Proof of Work (pou┼ż├şvan├Ż pri ┼ąa┼żbe Bitcoinu) a vyu┼żitie distribuovanej datab├ízy, kde pou┼ż├şvatelia podpisuj├║ transakcie. Druh├í verzia b-money tie┼ż op├şsala n├ípad podobn├Ż stakingu, ktor├Ż sa dnes pou┼ż├şva v in├Żch kryptomen├ích.

Nakoniec sa b-money nikdy nepresadili, preto┼że nepre┼íli cez f├ízu n├ívrhu. To znamen├í, ┼że Bitcoin jasne ─Źerp├í in┼ípir├íciu z konceptov, ktor├ę predstavil Dai.

Bit Gold

Podobnos┼ą medzi Bit Gold a Bitcoinom je tak├í, ┼że niektor├ş veria, ┼że jeho tvorcom, po─Ź├şta─Źov├Żm vedcom Nickom Szabom, je Satoshi Nakamoto. Bit Gold vo svojom jadre pozost├íva z ├║─Źtovnej knihy, ktor├í zaznamen├íva re┼ąazce ├║dajov poch├ídzaj├║cich z oper├ície Proof of Work.

Rovnako ako b-money sa nikdy ─Ćalej nerozv├şjal. Podobnosti Bit Gold s Bitcoinom v┼íak upevnili jeho miesto ako ÔÇ×predchodcu BitcoinuÔÇť.



Kapitola 2 - Odkia─ż poch├ídza bitcoin?

Obsah


Ako vznikaj├║ nov├ę bitcoiny?

Bitcoin m├í obmedzen├║ z├ísobu, ale e┼íte nie s├║ v obehu v┼íetky jednotky. Jedin├Żm sp├┤sobom, ako vytvori┼ą nov├ę mince, je proces naz├Żvan├Ż ┼ąa┼żba ÔÇô ┼ípeci├ílny mechanizmus na prid├ívanie ├║dajov do blockchainu.


Ko─żko je minc├ş ONT?

Protokol fixuje maxim├ílnu z├ísobu bitcoinov na dvadsa┼ąjeden mili├│nov minc├ş. Od roku 2020 sa ich vyrobilo takmer 90 %, no v├Żroba zvy┼ín├Żch potrv├í viac ako sto rokov. Je to kv├┤li periodick├Żm udalostiam zn├ímym ako halving, ktor├ę postupne zni┼żuj├║ odmenu za ┼ąa┼żbu.


Ako funguje ┼ąa┼żba bitcoinu?

┼Ąa┼żbou ├║─Źastn├şci prid├ívaj├║ bloky do blockchainu. Aby tak urobili, musia venova┼ą v├Żpo─Źtov├Ż v├Żkon vyrie┼íeniu kryptografickej h├ídanky. Ako stimul je k dispoz├şcii odmena pre toho, kto navrhne platn├Ż blok.┬á

Je drah├ę generova┼ą blok, ale lacn├ę skontrolova┼ą, ─Źi je platn├Ż. Ak sa niekto pok├║si podv├ídza┼ą s neplatn├Żm blokom, sie┼ą to okam┼żite odmietne a ┼ąa┼żiar nebude m├┤c┼ą vr├íti┼ą n├íklady na ┼ąa┼żbu.

Odmena ÔÇô ─Źasto ozna─Źovan├í ako blokov├í odmena ÔÇô pozost├íva z dvoch zlo┼żiek: poplatkov spojen├Żch s transakciami a blokovej dot├ície. Blokov├í dot├ícia je jedin├Żm zdrojom ÔÇ×─Źerstv├ŻchÔÇť bitcoinov. S ka┼żd├Żm vy┼ąa┼żen├Żm blokom prid├íva k celkovej z├ísobe stanoven├ę mno┼żstvo minc├ş.


Ako dlho trv├í ┼ąa┼żba bloku?

Protokol upravuje n├íro─Źnos┼ą ┼ąa┼żby tak, aby h─żadanie nov├ęho bloku trvalo pribli┼żne desa┼ą min├║t. Bloky nie s├║ v┼żdy n├íjden├ę┬ápresne┬ádesa┼ą min├║t po predch├ídzaj├║com ÔÇô ─Źas str├íven├Ż okolo tohto cie─ża iba kol├ş┼íe.



Kapitola 3 ÔÇô Za─Ź├şname s bitcoinom

Obsah


Ako m├┤┼żem k├║pi┼ą bitcoin?

Ako nakupova┼ą bitcoin kreditnou alebo debetnou kartou

Binance umo┼ż┼łuje bezprobl├ęmov├Ż n├íkup bitcoinu vo va┼íom prehliada─Źi. Tak┼że:

  1. Prejdite do sekcie Nákup a predaj kryptomien. 

  2. Vyberte kryptomenu, ktor├║ chcete k├║pi┼ą a menu, ktorou chcete plati┼ą.

  3. Prihl├íste sa do┬ásvojho ├║─Źtu Binance, pr├şpadne sa zaregistrujte a vytvorte si ho.

  4. Vyberte si sp├┤sob platby.

  5. Po zobrazen├ş v├Żzvy zadajte ├║daje o svojej karte a dokon─Źite overenie toto┼żnosti.

  6. To je v┼íetko! V├í┼í bitcoin bude prip├şsan├Ż na v├í┼í ├║─Źet Binance.

Ako nakupova┼ą bitcoin na peer-to-peer trhoch

Bitcoin m├┤┼żete nakupova┼ą a pred├íva┼ą aj na trhoch typu peer-to-peer. To v├ím umo┼żn├ş nakupova┼ą mince od in├Żch pou┼ż├şvate─żov priamo z mobilnej aplik├ície Binance. Tak┼że:

  1. Spustite aplikáciu a prihláste sa alebo zaregistrujte.

  2. Vyberte mo┼żnos┼ą K├║pi┼ą preda┼ą jedn├Żm kliknut├şm a potom kartu K├║pi┼ą v ─żavom hornom rohu rozhrania.

  3. Zobraz├ş sa v├Żzva s mno┼żstvom r├┤znych pon├║k ÔÇô klepnite na K├║pi┼ą pri tej, ktor├║ chcete pou┼żi┼ą.

  4. M├┤┼żete plati┼ą in├Żmi kryptomenami (karta By Crypto ) alebo fiat menou (karta By Fiat).┬á

  5. Ni┼ż┼íie sa zobraz├ş v├Żzva na zadanie sp├┤sobu platby. Vyberte si, ktor├Ż v├ím vyhovuje.

  6. Vyberte mo┼żnos┼ą K├║pi┼ą BTC.

  7. Teraz mus├şte vykona┼ą platbu. Ke─Ć skon─Ź├şte, klepnite na Ozna─Źi┼ą ako zaplaten├ę a potvr─Ćte.

  8. Transakcia je dokon─Źen├í, ke─Ć pred├ívaj├║ci odo┼íle va┼íe mince.


Chcete za─Źa┼ą s kryptomenou? K├║pte si bitcoiny na Binance!


─îo si m├┤┼żem k├║pi┼ą za bitcoin?

Za Bitcoin si m├┤┼żete k├║pi┼ą ve─ża vec├ş. V tejto f├íze m├┤┼że by┼ą ┼ąa┼żk├ę (aj ke─Ć nie nemo┼żn├ę) n├íjs┼ą obchodn├şkov, ktor├ş akceptuj├║ bitcoiny vo fyzick├Żch obchodoch. St├íle v┼íak budete m├┤c┼ą n├íjs┼ą webov├ę str├ínky, ktor├ę ho akceptuj├║ alebo v├ím umo┼żnia zak├║pi┼ą si s n├şm dar─Źekov├ę karty na in├ę slu┼żby.

Aby sme vymenovali aspo┼ł niektor├ę, niektor├ę z vec├ş, ktor├ę si m├┤┼żete k├║pi┼ą za bitcoiny, s├║:

  • Letenky┬á

  • Hotelov├ę izby

  • Nehnute─żnosti

  • Jedlo a pitie

  • Oble─Źenie

  • Dar─Źekov├ę pouk├í┼żky

  • Online predplatn├ę


Kde m├┤┼żem min├║┼ą bitcoin?

Svoje bitcoiny m├┤┼żete min├║┼ą na rast├║com po─Źte miest! Po─Ćme si niektor├ę z nich prejs┼ą.┬á

TravelbyBit

U┼íetrite na poplatkoch za kreditn├ę karty pri cestovan├ş po svete! Cez TravelbyBit si m├┤┼żete rezervova┼ą letenky a hotely s bitcoinmi a in├Żmi kryptomenami. Zaregistrujte sa a rezervujte s kryptomenami s 10% z─żavou na v├í┼í n├íkup.

Spendabit

Spendabit je vyh─żad├íva─Ź produktov, ktor├ę si m├┤┼żete k├║pi┼ą za bitcoiny. Sta─Ź├ş vyh─żada┼ą, ─Źo by ste chceli k├║pi┼ą, a z├şska┼ą zoznam obchodn├şkov, od ktor├Żch si to m├┤┼żete k├║pi┼ą za bitcoiny.

Coinmap

Vyh─żadajte v┼íetk├Żch obchodn├şkov s kryptomenami a bankomaty vo va┼íej oblasti. Ak t├║┼żite min├║┼ą svoje bitcoiny a len h─żad├íte miesto, kde ich min├║┼ą, m├┤┼że to by┼ą pre v├ís ide├ílna vo─żba.

Bitrefill

M├┤┼żete si tu k├║pi┼ą dar─Źekov├ę karty na stovky slu┼żieb a dobi┼ą si telef├│n bitcoinmi a in├Żmi kryptomenami. Je to celkom jednoduch├ę a na platbu m├┤┼żete pou┼żi┼ą aj sie┼ą Lightning Network.

Teplotn├í mapa maloobchodn├şkov

Teplotn├í mapa maloobchodn├şkov, ktor├ş akceptuj├║ kryptomenu ako platbu. Zdroj:┬áhttps://coinmap.org/


─îo ak strat├şm svoje bitcoiny?

Preto┼że nie je zapojen├í ┼żiadna banka, ste zodpovedn├ş za udr┼żanie svojich minc├ş v bezpe─Ź├ş. Niektor├ş ich rad┼íej ukladaj├║ na burz├ích, zatia─ż ─Źo in├ş si ich ber├║ do ├║schovy s r├┤znymi pe┼ła┼żenkami. Ak pou┼ż├şvate pe┼ła┼żenku, je d├┤le┼żit├ę, aby ste si zap├şsali svoju po─Źiato─Źn├║ fr├ízu, aby ste ju mohli obnovi┼ą.


M├┤┼żem vr├íti┼ą transakcie bitcoinu?

Po pridan├ş ├║dajov do blockchainu nie je jednoduch├ę ich odstr├íni┼ą (v praxi je to prakticky nemo┼żn├ę). To znamen├í, ┼że ke─Ć uskuto─Źn├şte transakciu, nie je mo┼żn├ę ju vr├íti┼ą sp├Ą┼ą. V┼żdy by ste mali dvakr├ít a trikr├ít skontrolova┼ą, ─Źi svoje prostriedky posielate na spr├ívnu adresu.

Pr├şklad, ako by ste mohli teoreticky zvr├íti┼ą transakciu, n├íjdete v ─Źasti ─îo je to 51 % ├║tok?


M├┤┼żem zarobi┼ą peniaze pomocou bitcoinu?

S Bitcoinom m├┤┼żete zar├íba┼ą, ale m├┤┼żete s n├şm aj strati┼ą peniaze. Dlhodob├ş investori spravidla kupuj├║ a dr┼żia bitcoiny v presved─Źen├ş, ┼że ich cena v bud├║cnosti porastie. In├ş sa rozhodn├║ akt├şvne obchodova┼ą Bitcoin s in├Żmi kryptomenami, aby dosiahli kr├ítkodob├ę a┼ż strednodob├ę zisky. Obe tieto strat├ęgie s├║ riskantn├ę, ale ─Źasto s├║ v├Żhodnej┼íie ako pr├şstupy s n├şzkym rizikom.

Niektor├ş investori vyu┼ż├şvaj├║ hybridn├ę strat├ęgie. Dr┼żia bitcoiny ako dlhodob├║ invest├şciu a z├írove┼ł s niektor├Żmi obchoduj├║ (v samostatnom portf├│liu) v kr├ítkodobom horizonte. Neexistuje spr├ívny alebo nespr├ívny sp├┤sob alok├ície akt├şv vo va┼íom portf├│liu ÔÇô ka┼żd├Ż investor bude ma┼ą in├Ż apet├şt podstupova┼ą riziko a in├ę ciele.

P├┤┼żi─Źky s├║ ─Źoraz ob─ż├║benej┼íou formou pas├şvneho pr├şjmu. Po┼żi─Źan├şm svojich minc├ş niekomu in├ęmu m├┤┼żete vygenerova┼ą ├║rok, ktor├Ż bude vyplaten├Ż nesk├┤r. Platformy ako Binance Lending to umo┼ż┼łuj├║ s bitcoinmi a in├Żmi kryptomenami.


Ako m├┤┼żem ulo┼żi┼ą svoje bitcoiny?

Existuje ve─ża mo┼żnost├ş na ukladanie minc├ş, z ktor├Żch ka┼żd├í m├í svoje v├Żhody a nev├Żhody.


Ukladanie bitcoinov na Binance

├Ülo┼żn├ę rie┼íenie sa t├Żka ├║lo┼żiska, kde pou┼ż├şvate─ż v skuto─Źnosti nedr┼ż├ş mince samotn├ę, ale d├┤veruje tretej strane, ┼że tak urob├ş. Na uskuto─Źnenie transakci├ş by sa prihl├ísili na platformu tretej strany. Burzy ako Binance ─Źasto pou┼ż├şvaj├║ tento model, preto┼że je ove─ża efekt├şvnej┼í├ş pre obchody.

Ulo┼żenie va┼íich minc├ş na Binance v├ím umo┼żn├ş jednoduch├Ż pr├şstup k nim na ├║─Źely obchodovania alebo po┼żi─Źiavania.┬á

Ukladanie minc├ş v bitcoinovej pe┼ła┼żenke

Rie┼íenia bez ├║schovy┬ás├║ opakom ÔÇô d├ívaj├║ pou┼ż├şvate─żovi kontrolu nad svojimi finan─Źn├Żmi prostriedkami. Na ukladanie finan─Źn├Żch prostriedkov s tak├Żmto rie┼íen├şm pou┼ż├şvate nie─Źo, ─Źo sa naz├Żva pe┼ła┼żenka. Pe┼ła┼żenka nedr┼ż├ş va┼íe mince priamo ÔÇô sk├┤r obsahuje kryptografick├ę k─ż├║─Źe, ktor├ę ich odomkn├║ na blockchaine. V tomto smere m├íte dve hlavn├ę mo┼żnosti:

Pe┼ła┼żenky Hot wallet

Hor├║ca pe┼ła┼żenka je ak├íko─żvek pe┼ła┼żenka, ktor├í je nejak├Żm sp├┤sobom pripojen├í k internetu. Vo v┼íeobecnosti bude ma┼ą formu mobilnej alebo desktopovej aplik├ície, ktor├í v├ím umo┼żn├ş jednoducho odosiela┼ą a prij├şma┼ą mince. ─Żahko pou┼żite─żn├Żm pr├şkladom mobilnej pe┼ła┼żenky s mno┼żstvom podporovan├Żch minc├ş je Trust Wallet. Preto┼że s├║ online, hor├║ce pe┼ła┼żenky s├║ vo v┼íeobecnosti pohodlnej┼íie na platby, ale s├║ tie┼ż zranite─żnej┼íie vo─Źi ├║tokom.

Pe┼ła┼żenky Cold wallet

Kryptomenov├ę pe┼ła┼żenky, ktor├ę nie s├║ vystaven├ę internetu, s├║ zn├íme ako studen├ę pe┼ła┼żenky. S├║ menej n├íchyln├ę na ├║tok, preto┼że neexistuje ┼żiadny online vektor ├║toku, ale v d├┤sledku toho predstavuj├║ neohrabanej┼íie pou┼ż├şvate─żsk├ę prostredie. Ide napr├şklad o hardv├ęrov├ę pe┼ła┼żenky alebo papierov├ę pe┼ła┼żenky.

Ak chcete z├şska┼ą podrobnej┼íie inform├ície o typoch pe┼ła┼żeniek, nezabudnite si pozrie┼ą Vysvetlenie typov krypto pe┼ła┼żeniek.



Kapitola 4 ÔÇô Halving bitcoinu

Obsah


─îo je halving bitcoinu?

Halving bitcoinu (inak povedan├ę zn├ş┼żenie o polovicu) je jednoducho udalos┼ą, ktor├í zni┼żuje odmenu za blok. Akon├íhle d├┤jde k halvingu, odmena udelen├í ┼ąa┼żiarom za overenie nov├Żch blokov sa vydel├ş dvoma (dost├ívaj├║ iba polovicu toho, ─Źo predt├Żm). Nem├í to v┼íak ┼żiadny vplyv na poplatky za transakciu.


Ako funguje halving bitcoinu?

Po spusten├ş bitcoinu ┼ąa┼żiari dost├ívali 50┬áBTC za ka┼żd├Ż platn├Ż blok, ktor├Ż na┼íli.

Prv├Ż halving sa uskuto─Źnil 28.┬ánovembra┬á2012. Vtedy protokol zn├ş┼żil odmenu za blok z 50┬áBTC na 25┬áBTC. K druh├ęmu halvingu do┼ílo 9.┬áj├║la┬á2016 (z 25┬áBTC na 12,5┬áBTC). Posledn├Ż halving sa uskuto─Źnil 11.┬ám├íja┬á2020, ─Ź├şm sa odmena za blok zn├ş┼żila na 6,25┬áBTC.

Mo┼żno ste si v┼íimli ur─Źit├Ż vzorec. Zd├í sa, ┼że nov├Ż halving nast├íva viac-menej ka┼żd├ę ┼ítyri roky, rozdiel je iba p├ír mesiacov. Toto je cielen├ę, ale protokol nestanovuje konkr├ętne d├ítumy, kedy sa uskuto─Źn├ş halving. Namiesto toho sa postupuje pod─ża v├Ż┼íky bloku ÔÇô halving sa uskuto─Źn├ş ka┼żd├Żch 210┬á000┬áblokov. M├┤┼żeme teda o─Źak├íva┼ą, ┼że zn├ş┼żenie odmeny na polovicu bude trva┼ą pribli┼żne 2┬á100┬á000┬ámin├║t (┼ąa┼żba bloku trv├í pribli┼żne 10┬ámin├║t).

harmonogram emisi├ş bitcoinov


Na vy┼í┼íie uvedenom grafe m├┤┼żeme vidie┼ą pokles odmeny za blok v ─Źase a jeho vz┼ąah k celkovej ponuke. Spo─Źiatku sa m├┤┼że zda┼ą, ┼że odmeny klesli na nulu a ┼że maxim├ílna z├ísoba je u┼ż v obehu. Ale nie je to tak. Trend kriviek je neuverite─żne bl├şzko, ale o─Źak├ívame, ┼że odmena dosiahne nulu okolo roku┬á2140.


Pre─Źo doch├ídza k halvingu bitcoinu?

Je to jeden z hlavn├Żch predajn├Żch bodov bitcoinu, ale Satoshi Nakamoto nikdy ├║plne nevysvetlil svoje d├┤vody na obmedzenie ponuky na dvadsa┼ąjeden mili├│nov jednotiek. Niektor├ş ┼ípekuluj├║, ┼że je to len produkt za─Źiatku s blokovou odmenou 50┬áBTC, ktor├í sa ka┼żd├Żch 210┬á000┬áblokov zn├ş┼żi na polovicu.

Obmedzen├ę z├ísoby znamenaj├║, ┼że mena nie je z dlhodob├ęho h─żadiska n├íchyln├í na znehodnotenie. To je v ostrom kontraste s fiat peniazmi, ktor├ę postupom ─Źasu str├ícaj├║ k├║pnu silu, ke─Ć sa do obehu dostan├║ nov├ę peniaze.

Je logick├ę, ┼że existuj├║ limity na to, ako r├Żchlo m├┤┼żu ├║─Źastn├şci ┼ąa┼żi┼ą mince. Koniec koncov, 50┬á% bolo vygenerovan├Żch blokom 210┬á000 (t.┬áj. do roku 2012). Ak by odmena zostala rovnak├í, do roku 2016 by boli v┼íetky jednotky vy┼ąa┼żen├ę.

S mechanizmom halvingu je motiv├ícia ┼ąa┼żi┼ą e┼íte vy┼íe 100┬árokov. To d├íva syst├ęmu viac ako dos┼ą ─Źasu na pril├íkanie pou┼ż├şvate─żov, aby sa mohol rozvin├║┼ą trh s poplatkami.


Chcete za─Źa┼ą s kryptomenou? K├║pte si bitcoiny na Binance!


Ak├Ż vplyv m├í halving bitcoinu?

Najv├Ą─Ź┼í├ş dopad m├í halving na ┼ąa┼żiarov. Je to logick├ę, ke─Ć┼że odmena za blok tvor├ş v├Żznamn├║ ─Źas┼ą ich pr├şjmov. Ke─Ć sa zn├ş┼żi na polovicu, dostan├║ len polovicu toho, ─Źo predt├Żm. Odmena pozost├íva aj z poplatkov za transakciu, tie v┼íak doteraz tvorili len zlomok odmeny za blok.

Halving by preto mohol sp├┤sobi┼ą, ┼że pokra─Źovanie ┼ąa┼żby bude pre niektor├Żch ├║─Źastn├şkov nerentabiln├ę. ─îo to znamen├í v ┼íir┼íom zmysle, nie je zn├íme. Zn├ş┼żenie odmien za blok by mohlo vies┼ą k ─Ćal┼íej centraliz├ícii ┼ąa┼żobn├Żch poolov, pr├şpadne by to mohlo jednoducho podpori┼ą efekt├şvnej┼íie sp├┤soby ┼ąa┼żby.

Ak sa bitcoin bude aj na─Ćalej spolieha┼ą na algoritmus Proof of Work, poplatky sa bud├║ musie┼ą zv├Ż┼íi┼ą, aby bola ┼ąa┼żba ziskov├í. Tento scen├ír je celkom mo┼żn├Ż, preto┼że bloky m├┤┼żu obsahova┼ą iba ur─Źit├Ż po─Źet transakci├ş. Ak existuje ve─ża ─Źakaj├║cich transakci├ş, najsk├┤r bud├║ uskuto─Źnen├ę tie s vy┼í┼í├şmi poplatkami.

Z hist├│rie je zn├íme, ┼że po halvingu nasledoval prudk├Ż n├írast ceny bitcoinu. Samozrejme, k dispoz├şcii nie je ve─ża ├║dajov, ke─Ć┼że zatia─ż sme boli svedkami len dvoch halvingov. Mnoh├ş pripisuj├║ cenov├Ż pohyb zhodnoteniu nedostatku bitcoinov na trhu, ─Źo je reakcia vyvolan├í halvingom. Z├ístancovia tejto te├│rie veria, ┼że hodnota po udalosti v m├íji 2020 op├Ą┼ą prudko vzrastie.

In├ş s touto logikou nes├║hlasia a tvrdia, ┼że trh u┼ż zoh─żadnil halving (pozri Hypot├ęza efekt├şvneho trhu). Nie je to tak, ┼że by t├íto udalos┼ą pri┼íla neo─Źak├ívane ÔÇô ├║─Źastn├şci u┼ż viac ako desa┼ą rokov vedeli, ┼że odmena bude zn├ş┼żen├í v m├íji┬á2020. ─Äal┼í├şm ─Źasto uv├ídzan├Żm bodom je, ┼że toto odvetvie bolo po─Źas prv├Żch dvoch halvingov extr├ęmne nerozvinut├ę. V s├║─Źasnosti m├í vy┼í┼í├ş profil, pon├║ka sofistikovan├ę obchodn├ę n├ístroje a je ├║stretovej┼íie k ┼íir┼íej skupine investorov.


Kedy bude ─Ćal┼í├ş halving bitcoinu?

─Äal┼í├ş halving sa o─Źak├íva v roku┬á2024, kedy odmena klesne na 3,125┬áBTC. Sledujte odpo─Ź├ştavanie pomocou Odpo─Ź├ştavania k halvingu bitcoinu Binance Academy.



Kapitola 5 ÔÇô Be┼żn├ę myln├ę predstavy o bitcoine

Obsah


Je bitcoin anonymn├Ż?

V skuto─Źnosti nie. Bitcoin sa m├┤┼że spo─Źiatku zda┼ą anonymn├Ż, ale nie je to tak. Blockchain bitcoinu je verejn├Ż a transakcie m├┤┼żu vidie┼ą v┼íetci. Va┼ía identita nie je viazan├í na adresy va┼íej pe┼ła┼żenky na blockchaine, ale pozorovate─ż so spr├ívnymi zdrojmi by ich mohol spoji┼ą. Presnej┼íie je ozna─Źi┼ą bitcoin ako pseudonymn├Ż. Bitcoinov├ę adresy s├║ vidite─żn├ę pre ka┼żd├ęho, ale men├í ich vlastn├şkov nie.

To znamen├í, ┼że syst├ęm je relat├şvne s├║kromn├Ż a existuj├║ met├│dy, v─Ćaka ktor├Żm je pre pozorovate─żov e┼íte ┼ąa┼ż┼íie zisti┼ą, ─Źo rob├şte so svojimi bitcoinmi. Vo─żne dostupn├ę technol├│gie m├┤┼żu vytvori┼ą hodnovern├ę popieranie ÔÇ×preru┼íenia spojeniaÔÇť medzi adresami. Navy┼íe, bud├║ce inov├ície by mohli v├Żrazne zv├Ż┼íi┼ą s├║kromie ÔÇô pr├şklad n├íjdete v ─Źasti ├Üvod do d├┤vern├Żch transakci├ş.


Je bitcoin podvod?

Nie. Rovnako ako fiat peniaze, aj bitcoiny m├┤┼żu by┼ą pou┼żit├ę na neleg├ílne aktivity. To v┼íak neznamen├í, ┼że by bitcoin bol s├ím osebe podvodom.

Bitcoin je digit├ílna mena, ktor├║ nikto nekontroluje. Kritici to ozna─Źili za pyram├şdov├║ hru, nezodpoved├í v┼íak jej defin├şcii. Ako digit├ílna mena funguje rovnako dobre pri hodnote 20┬ádol├írov za mincu, ako aj pri hodnote 20┬á000┬ádol├írov za mincu. Je star├í viac ako desa┼ą rokov a t├íto technol├│gia sa uk├ízala ako ve─żmi bezpe─Źn├í a spo─żahliv├í.

Bohu┼żia─ż, bitcoin sa pou┼ż├şva v mnoh├Żch podvodoch, ktor├Żch by ste si mali by┼ą vedom├ş. Ide o phishing a in├ę sch├ęmy soci├ílneho in┼żinierstva, ako s├║ falo┼ín├ę dar─Źeky a airdropy. Vo v┼íeobecnosti plat├ş: ak nie─Źo znie pr├şli┼í dobre na to, aby to bola pravda, pravdepodobne ide o podvod. Nikdy nikomu ned├ívajte svoje s├║kromn├ę k─ż├║─Źe ani ├║vodn├║ vetu a d├ívajte si pozor na sch├ęmy, ktor├ę pon├║kaj├║ zn├ísobenie va┼íich pe┼łaz├ş s mal├Żm rizikom vo va┼íom mene. Ak po┼ílete svoje mince podvodn├şkovi alebo falo┼ín├ęmu dar─Źeku, u┼ż ich viac neuvid├şte.


Je bitcoin bublina?

Po─Źas mnoh├Żch parabolick├Żch n├írastov ceny bitcoinu ─żudia o ┼łom be┼żne hovorili ako o ┼ípekulat├şvnej bubline. Mnoho ekon├│mov porovn├ívalo bitcoin s obdobiami ako Tulip Mania alebo internetov├í akciov├í bublina.┬á

Vzh─żadom na jedine─Źn├║ povahu bitcoinu ako decentralizovanej digit├ílnej komodity je jeho cena ├║plne diktovan├í ┼ípekul├íciami na vo─żnom trhu. Tak┼że aj ke─Ć existuje ve─ża faktorov, ktor├ę ovplyv┼łuj├║ cenu bitcoinu, v kone─Źnom d├┤sledku ovplyv┼łuj├║ ponuku a dopyt na trhu. A ke─Ć┼że bitcoin je vz├ícny a riadi sa pr├şsnym harmonogramom vyd├ívania, predpoklad├í sa, ┼że dlhodob├Ż dopyt prev├Ż┼íi ponuku.

Trhy s kryptomenami s├║ tie┼ż relat├şvne mal├ę v porovnan├ş s tradi─Źn├Żmi trhmi. To znamen├í, ┼że bitcoin a in├ę krypto akt├şva maj├║ tendenciu by┼ą volatilnej┼íie a je celkom be┼żn├ę vidie┼ą kr├ítkodob├║ trhov├║ nerovnov├íhu medzi ponukou a dopytom.

In├Żmi slovami, bitcoin m├┤┼że by┼ą ob─Źas volatiln├ę akt├şvum. Volatilita je v┼íak s├║─Źas┼ąou finan─Źn├Żch trhov, najm├Ą t├Żch s relat├şvne ni┼ż┼í├şm objemom a likviditou.


Pou┼ż├şva bitcoin ┼íifrovanie?

Nie. Toto je be┼żn├í myln├í predstava, ale blockchain bitcoinu nepou┼ż├şva ┼íifrovanie. Ka┼żd├Ż partner v sieti mus├ş by┼ą schopn├Ż ─Ź├şta┼ą transakcie, aby sa zaistilo, ┼że s├║ platn├ę. Namiesto toho pou┼ż├şva digit├ílne podpisy a ha┼íovacie funkcie. Zatia─ż ─Źo niektor├ę algoritmy digit├ílneho podpisu pou┼ż├şvaj├║ ┼íifrovanie, v pr├şpade bitcoinov to neplat├ş.

Stoj├ş v┼íak za zmienku, ┼że mnoh├ę aplik├ície a krypto pe┼ła┼żenky vyu┼ż├şvaj├║ ┼íifrovanie na ochranu pe┼ła┼żeniek pou┼ż├şvate─żov pomocou hesiel. Napriek tomu tieto met├│dy ┼íifrovania nemaj├║ ni─Ź spolo─Źn├ę s blockchainom. S├║ len za─Źlenen├ę do in├Żch technol├│gi├ş, ktor├ę sa do┼ł zap├íjaj├║.



Kapitola 6 ÔÇô ┼ák├ílovate─żnos┼ą bitcoinu

Obsah


─îo je ┼ík├ílovate─żnos┼ą?

┼ák├ílovate─żnos┼ą je mierou schopnosti syst├ęmu r├ís┼ą tak, aby vyhovoval rast├║cemu dopytu. Ak prev├ídzkujete webov├║ str├ínku, ktor├í je preplnen├í po┼żiadavkami, m├┤┼żete ju ┼ík├ílova┼ą pridan├şm ─Ćal┼í├şch serverov. Ak chcete na svojom po─Ź├şta─Źi sp├║┼í┼ąa┼ą n├íro─Źnej┼íie aplik├ície, m├┤┼żete vylep┼íi┼ą jeho komponenty.

V kontexte kryptomien tento term├şn pou┼ż├şvame na opis jednoduchosti vylep┼íenia blockchainu, aby mohol spracova┼ą vy┼í┼í├ş po─Źet transakci├ş.


Pre─Źo potrebuje bitcoin ┼ík├ílovanie?

Aby bitcoin fungoval pri ka┼żdodenn├Żch platb├ích, mus├ş by┼ą r├Żchly. V s├║─Źasnosti m├í relat├şvne n├şzku priepustnos┼ą, ─Źo znamen├í, ┼że na jeden blok je mo┼żn├ę spracova┼ą obmedzen├ę mno┼żstvo transakci├ş.┬á

Ako viete z predch├ídzaj├║cej kapitoly, ┼ąa┼żiari dost├ívaj├║ poplatky za transakcie v r├ímci odmeny za blok. Pou┼ż├şvatelia ich prip├íjaj├║ k svojim transakci├ím, aby motivovali ┼ąa┼żiarov, aby pridali ich transakcie do blockchainu.┬á

┼Ąa┼żiari sa sna┼żia o n├ívratnos┼ą svojich invest├şci├ş do hardv├ęru a elektriny, preto uprednost┼łuj├║ transakcie s vy┼í┼í├şmi poplatkami. Ak je v ÔÇ×─Źak├írniÔÇť siete (naz├Żvanej mempool) ve─ża transakci├ş, poplatky m├┤┼żu v├Żrazne st├║pnu┼ą, preto┼że pou┼ż├şvatelia bud├║ ┼żiada┼ą o zahrnutie ich transakci├ş. V najhor┼íom obdob├ş bol priemern├Ż poplatok viac ako 50┬ádol├írov.


Ko─żko transakci├ş dok├í┼że bitcoin spracova┼ą?

Na z├íklade priemern├ęho po─Źtu transakci├ş na blok dok├í┼że bitcoin v s├║─Źasnosti spravova┼ą pribli┼żne p├Ą┼ą transakci├ş za sekundu. Je to ove─ża menej ako pri centralizovan├Żch platobn├Żch rie┼íeniach, ale to je cena decentralizovanej meny.┬á

Ke─Ć┼że nie je spravovan├í d├ítov├Żm centrom, ktor├ę m├┤┼że ak├Żko─żvek subjekt ─żubovo─żne aktualizova┼ą, bitcoin mus├ş obmedzi┼ą ve─żkos┼ą svojich blokov. Mohla by sa integrova┼ą nov├í ve─żkos┼ą bloku, ktor├í umo┼ż┼łuje 10┬á000┬átransakci├ş za sekundu, ale po┼íkodilo by to decentraliz├íciu siete. Nezabudnite, ┼że ├║pln├ę uzly musia s┼ąahova┼ą nov├ę inform├ície pribli┼żne ka┼żd├Żch desa┼ą min├║t. Ak to pre nich bude pr├şli┼í za┼ąa┼żuj├║ce, pravdepodobne s t├Żm prestan├║.

Ak sa m├í protokol pou┼żi┼ą na platby, nad┼íenci bitcoinov veria, ┼że efekt├şvne ┼ík├ílovanie je potrebn├ę dosiahnu┼ą r├┤znymi sp├┤sobmi.


─îo je to Lightning Network?

Lightning Network je navrhovan├ę rie┼íenie ┼ík├ílovate─żnosti pre bitcoin. Naz├Żvame to rie┼íenie druhej vrstvy, preto┼że pres├║va transakcie mimo blockchainu. Namiesto zaznamen├ívania v┼íetk├Żch transakci├ş na z├íkladnej vrstve s├║ spracov├ívan├ę in├Żm protokolom, ktor├Ż je na nej postaven├Ż.

Lightning Network umo┼ż┼łuje pou┼ż├şvate─żom posiela┼ą finan─Źn├ę prostriedky takmer okam┼żite a zadarmo. Neexistuj├║ ┼żiadne obmedzenia t├Żkaj├║ce sa priepustnosti (za predpokladu, ┼że pou┼ż├şvatelia maj├║ kapacitu na odosielanie a prij├şmanie). Ak chc├║ pou┼żi┼ą Bitcoin Lightning Network, dvaja ├║─Źastn├şci uzamkn├║ niektor├ę zo svojich minc├ş na ┼ípeci├ílnej adrese. Adresa m├í jedine─Źn├║ vlastnos┼ą ÔÇô bitcoiny uvo─ż┼łuje len vtedy, ak s t├Żm obe strany s├║hlasia.┬á

Od tohto okamihu si strany ved├║ s├║kromn├║ ├║─Źtovn├║ knihu, ktor├í m├┤┼że prerozdeli┼ą zostatky bez toho, aby to ozn├ímili hlavn├ęmu re┼ąazcu. Transakciu do blockchainu zverejnia a┼ż po jej dokon─Źen├ş. Protokol potom zodpovedaj├║cim sp├┤sobom aktualizuje ich zostatky. V┼íimnite si, ┼że si nemusia ani navz├íjom d├┤verova┼ą. Ak sa niekto pok├║si podv├ídza┼ą, protokol to zist├ş a potrest├í ho.

Celkovo platobn├Ż kan├íl, ako je tento, vy┼żaduje od pou┼ż├şvate─ża iba dve transakcie v re┼ąazci ÔÇô jednu na financovanie jeho adresy a jednu na neskor┼íie vydanie minc├ş. To znamen├í, ┼że medzit├Żm je mo┼żn├ę uskuto─Źni┼ą tis├şce prevodov. S ─Ćal┼í├şm v├Żvojom a optimaliz├íciou by sa technol├│gia mohla sta┼ą kritick├Żm komponentom pre ve─żk├ę blockchainov├ę syst├ęmy.

Podrobnej┼íie vysvetlenie probl├ęmu ┼ík├ílovate─żnosti a jeho potenci├ílnych rie┼íen├ş n├íjdete v ─Źasti ┼ák├ílovate─żnos┼ą blockchainu ÔÇô ved─żaj┼íie re┼ąazce a platobn├ę kan├íly.


─îo s├║ forky?

Ke─Ć┼że bitcoin je otvoren├Ż zdrojov├Ż k├│d, ktoko─żvek m├┤┼że upravova┼ą softv├ęr. M├┤┼żete prida┼ą nov├ę pravidl├í alebo odstr├íni┼ą star├ę, aby vyhovovali r├┤znym potreb├ím. Nie v┼íetky zmeny s├║ v┼íak rovnak├ę: niektor├ę aktualiz├ície sp├┤sobia, ┼że v├í┼í uzol nebude kompatibiln├Ż so sie┼ąou, zatia─ż ─Źo in├ę bud├║ sp├Ątne kompatibiln├ę.


Soft forky

Soft fork je zmena pravidiel, ktor├í umo┼ż┼łuje aktualizovan├Żm uzlom interakciu so star├Żmi. Pozrime sa na pr├şklad. Predpokladajme, ┼że m├íme ve─żkos┼ą bloku 2┬áMB a ┼że polovica siete implementuje zmenu ÔÇô odteraz v┼íetky bloky nesm├║ presiahnu┼ą 1┬áMB. ─îoko─żvek v├Ą─Ź┼íie by odmietli.┬á

Star┼íie uzly m├┤┼żu st├íle prij├şma┼ą tieto bloky alebo ┼í├şri┼ą svoje vlastn├ę. To znamen├í, ┼że v┼íetky uzly zost├ívaj├║ s├║─Źas┼ąou tej istej siete bez oh─żadu na ich verziu.┬á

V anim├ícii ni┼ż┼íie je vidie┼ą, ┼że men┼íie bloky s├║ akceptovan├ę star┼í├şmi aj aktualizovan├Żmi uzlami. Nov┼íie uzly v┼íak 2┬áMB bloky nerozpoznaj├║, preto┼że sa u┼ż riadia nov├Żmi pravidlami.

Soft fork explanation gif


Segregated Witness (alebo SegWit) bitcoinu je pr├şkladom soft forku. Pomocou ┼íikovnej techniky zaviedol nov├Ż form├ít pre bloky a transakcie. Star├ę uzly na─Ćalej prij├şmaj├║ bloky, ale neoveruj├║ nov├Ż typ transakcie.


Hard forky

Hard fork je zlo┼żitej┼í├ş. Predpokladajme teraz, ┼że polovica siete chce zv├Ą─Ź┼íi┼ą ve─żkos┼ą bloku z 2┬áMB na 3┬áMB. Ak sa pok├║site posla┼ą 3┬áMB star┼í├şm uzlom, uzly to odmietnu, preto┼że pravidl├í jasne uv├ídzaj├║, ┼że 2┬áMB s├║ maximum, ktor├ę m├┤┼żu akceptova┼ą. Ke─Ć┼że tieto dve siete u┼ż nie s├║ kompatibiln├ę, blockchain sa rozdel├ş na dve.

hard fork explanation gif


─îierny re┼ąazec na anim├ícii vy┼í┼íie je p├┤vodn├Ż. Blok┬á2 je miesto, kde do┼ílo k hard forku. Tu uzly, ktor├ę sa aktualizovali, za─Źali vyr├íba┼ą v├Ą─Ź┼íie bloky (zelen├ę). Star┼íie uzly ich nepoznaj├║, tak┼że pokra─Źuj├║ inou cestou. Teraz existuj├║ dva blockchainy, ale so spolo─Źnou hist├│riou a┼ż do bloku┬á2.

Teraz existuj├║ dva r├┤zne protokoly, ka┼żd├Ż s inou menou. V┼íetky zostatky na starom s├║ naklonovan├ę, to znamen├í, ┼że ak ste mali 20┬áBTC na p├┤vodnom blockchaine, na novom m├íte 20┬áNewBTC.

V roku 2017 pre┼íiel bitcoin kontroverzn├Żm hard forkom, ktor├ęho scen├ír bol podobn├Ż vy┼í┼íie uveden├ęmu. Men┼íina ├║─Źastn├şkov chcela zv├Ą─Ź┼íi┼ą ve─żkos┼ą bloku, aby sa zabezpe─Źila v├Ą─Ź┼íia priepustnos┼ą a lacnej┼íie transak─Źn├ę poplatky. In├ş sa domnievali, ┼że ide o zl├║ strat├ęgiu ┼ík├ílovania. Nakoniec sa v─Ćaka hard forku zrodil Bitcoin Cash┬á(BCH), ktor├Ż sa oddelil od siete bitcoin a teraz m├í nez├ívisl├║ komunitu a pl├ín.

Ak sa chcete dozvedie┼ą viac o forkoch, pozrite si ─Źas┼ą Hard Forky a Soft Forky.



Kapitola 7 ÔÇô ├Ü─Źas┼ą v sieti bitcoin

Obsah


─îo je to bitcoinov├Ż uzol?

ÔÇ×Bitcoin uzolÔÇť je term├şn, ktor├Ż mo┼żno pou┼żi┼ą na opis programu, ktor├Ż nejak├Żm sp├┤sobom interaguje so sie┼ąou bitcoin. M├┤┼że to by┼ą ─Źoko─żvek od mobiln├ęho telef├│nu prev├ídzkuj├║ceho bitcoinov├║ pe┼ła┼żenku a┼ż po vyhraden├Ż po─Ź├şta─Ź, ktor├Ż uklad├í ├║pln├║ k├│piu blockchainu.

Existuje nieko─żko typov uzlov, z ktor├Żch ka┼żd├Ż vykon├íva ┼ípecifick├ę funkcie. V┼íetky funguj├║ ako komunika─Źn├Ż bod do siete. V r├ímci syst├ęmu pren├í┼íaj├║ inform├ície o transakci├ích a blokoch.┬á


Ako funguje bitcoinov├Ż uzol?

├Üpln├ę uzly

├Üpln├Ż uzol overuje transakcie a blokuje ich, ak sp─║┼łaj├║ ur─Źit├ę po┼żiadavky (t. j. dodr┼żiavaj├║ pravidl├í). V├Ą─Ź┼íina ├║pln├Żch uzlov prev├ídzkuje softv├ęr Bitcoin Core, ktor├Ż je referen─Źnou implement├íciou protokolu Bitcoin.┬á

Bitcoin Core bol program, ktor├Ż vydal Satoshi Nakamoto v roku 2009 ÔÇô v tom ─Źase bol jednoducho pomenovan├Ż Bitcoin, ale nesk├┤r bol premenovan├Ż, aby sa predi┼ílo nejasnostiam. M├┤┼żu sa pou┼żi┼ą aj in├ę implement├ície za predpokladu, ┼że s├║ kompatibiln├ę s bitcoinov├Żm jadrom.

├Üpln├ę uzly s├║ neoddelite─żnou s├║─Źas┼ąou decentraliz├ície bitcoinu. S┼ąahuj├║ a overuj├║ bloky a transakcie a ┼í├şria ich do zvy┼íku siete. Preto┼że nez├ívisle overuj├║ pravos┼ą inform├íci├ş, ktor├ę s├║ im poskytovan├ę, pou┼ż├şvate─ż sa v ni─Źom nespolieha na tretiu stranu.

Ak ├║pln├Ż uzol uchov├íva ├║pln├║ k├│piu blockchainu, ozna─Źuje sa ako ├║pln├Ż arch├şvny uzol. Niektor├ş pou┼ż├şvatelia v┼íak zahadzuj├║ star┼íie bloky, aby u┼íetrili miesto ÔÇô bitcoinov├Ż blockchain obsahuje viac ako 200 GB ├║dajov o transakci├ích.

Glob├ílna distrib├║cia bitcoinov├Żch pln├Żch uzlov

Glob├ílna distrib├║cia bitcoinov├Żch ├║pln├Żch uzlov. Zdroj: bitnodes.earn.com


─Żahk├ę uzly

─Żahk├ę uzly nie s├║ tak├ę schopn├ę ako ├║pln├ę uzly, ale s├║ tie┼ż menej n├íro─Źn├ę na zdroje. Umo┼ż┼łuj├║ pou┼ż├şvate─żom pripoji┼ą sa k sieti bez vykonania v┼íetk├Żch oper├íci├ş, ktor├ę rob├ş ├║pln├Ż uzol.┬á

Tam, kde ├║pln├Ż uzol stiahne v┼íetky bloky na ich overenie, ─żahk├ę uzly stiahnu iba ─Źas┼ą jednotliv├Żch blokov (naz├Żvan├║ hlavi─Źka bloku). Aj ke─Ć je hlavi─Źka bloku mal├í, obsahuje inform├ície, ktor├ę pou┼ż├şvate─żom umo┼ż┼łuj├║ skontrolova┼ą, ─Źi s├║ ich transakcie v konkr├ętnom bloku.┬á

─Żahk├ę uzly s├║ ide├ílne pre zariadenia s obmedzeniami v ┼í├şrke p├ísma alebo priestoru. Je be┼żn├ę, ┼że tento typ uzla sa pou┼ż├şva v stoln├Żch a mobiln├Żch pe┼ła┼żenk├ích. Ke─Ć┼że v┼íak nem├┤┼żu vykon├íva┼ą valid├íciu, ─żahk├ę uzly s├║ z├ívisl├ę od ├║pln├Żch uzlov.


┼Ąa┼żobn├ę uzly

┼Ąa┼żobn├ę uzly s├║ ├║pln├ę uzly, ktor├ę vykon├ívaj├║ ─Ćal┼íiu ├║lohu ÔÇô vyr├íbaj├║ bloky. Ako sme si u┼ż povedali, vy┼żaduj├║ si ┼ípecializovan├ę vybavenie a softv├ęr na prid├ívanie ├║dajov do blockchainu.┬á

┼Ąa┼żobn├ę uzly ber├║ ─Źakaj├║ce transakcie a ha┼íuj├║ ich spolu s ─Ćal┼í├şmi inform├íciami, aby vygenerovali ─Ź├şslo. Ak po─Źet klesne pod cie─ż stanoven├Ż protokolom, blok je platn├Ż a m├┤┼że sa vysiela┼ą do in├Żch ├║pln├Żch uzlov.

Aby v┼íak ┼ąa┼żiari mohli ┼ąa┼żi┼ą bez toho, aby sa spoliehali na niekoho in├ęho, musia spusti┼ą cel├Ż uzol. V opa─Źnom pr├şpade nem├┤┼żu vedie┼ą, ak├ę transakcie zaradi┼ą do bloku.┬á

Ak chce ├║─Źastn├şk ┼ąa┼żi┼ą, ale nechce pou┼żi┼ą ├║pln├Ż uzol, m├┤┼że sa pripoji┼ą k serveru, ktor├Ż mu poskytne inform├ície, ktor├ę potrebuje. Ak ┼ąa┼ż├şte v poole (to znamen├í, ┼że spolupracujete s ostatn├Żmi), sta─Ź├ş, ak cel├Ż uzol spust├ş iba jedna osoba.

Rozdelenie jednotliv├Żch druhov uzlov n├íjdete v ─Źasti ─îo s├║ uzly?


Ako spusti┼ą ├║pln├Ż bitcoinov├Ż uzol

├Üpln├Ż uzol m├┤┼że by┼ą v├Żhodn├Ż pre v├Żvoj├írov, obchodn├şkov a koncov├Żch pou┼ż├şvate─żov. Spustenie bitcoinov├ęho Core klienta na va┼íom vlastnom hardv├ęri poskytuje v├Żhody ochrany s├║kromia a bezpe─Źnosti a celkovo posil┼łuje bitcoinov├║ sie┼ą. S ├║pln├Żm uzlom sa u┼ż nebudete spolieha┼ą na to, ┼że niekto in├Ż bude interagova┼ą s ekosyst├ęmom.

Nieko─żko spolo─Źnost├ş orientovan├Żch na bitcoiny pon├║ka uzly typu┬áplug-and-play┬á. Vopred zostaven├Ż hardv├ęr sa dod├íva pou┼ż├şvate─żovi, ktor├Ż ho mus├ş len zapn├║┼ą, aby mohol za─Źa┼ą s┼ąahova┼ą blockchain. To m├┤┼że by┼ą pohodlnej┼íie pre menej technicky zalo┼żen├Żch pou┼ż├şvate─żov, ale ─Źasto je to podstatne drah┼íie ako nastavenie vlastn├ęho.

Vo v├Ą─Ź┼íine pr├şpadov posta─Ź├ş star├Ż PC alebo notebook. Nie je vhodn├ę sp├║┼í┼ąa┼ą uzol na va┼íom ka┼żdodennom po─Ź├şta─Źi, preto┼że by ho to mohlo zna─Źne spomali┼ą. Blockchain neust├íle rastie, tak┼że sa budete musie┼ą uisti┼ą, ┼że m├íte dostatok pam├Ąte na jeho ├║pln├ę stiahnutie.┬á

Pevn├Ż disk s kapacitou 1 TB bude sta─Źi┼ą na nieko─żko ─Ćal┼í├şch rokov za predpokladu, ┼że ned├┤jde k ┼żiadnej z├ísadnej zmene ve─żkosti bloku. Medzi ─Ćal┼íie po┼żiadavky patr├ş 2 GB RAM (v├Ą─Ź┼íina po─Ź├şta─Źov m├í ┼ítandardne viac ako toto) a ve─żk├║ ┼í├şrku p├ísma.┬á

Odtia─ż sprievodca spusten├şm ├║pln├ęho uzla na bitcoin.org podrobne popisuje proces nastavenia v├í┼ího uzla.┬á


Ako ┼ąa┼żi┼ą bitcoiny

V za─Źiatkoch Bitcoinu bolo mo┼żn├ę vytv├íra┼ą nov├ę bloky pomocou be┼żn├Żch notebookov. Syst├ęm bol v tom ─Źase nezn├ímy, tak┼że v ┼ąa┼żbe bola mal├í konkurencia. Ke─Ć┼że aktivita bola tak├í obmedzen├í, protokol prirodzene stanovil n├şzku zlo┼żitos┼ą ┼ąa┼żby.

Ke─Ć sa ha┼íovacia r├Żchlos┼ą siete zv├Ż┼íila, ├║─Źastn├şci potrebovali aktualizova┼ą svoje technick├ę vybavenie, aby zostali konkurencieschopn├ş. Prechodom cez r├┤zne druhy hardv├ęru nakoniec ┼ąa┼żobn├Ż priemysel vst├║pil do toho, ─Źo by sme mohli nazva┼ą ├ęra integrovan├Żch obvodov ┼ípecifick├Żch pre aplik├ície (ASIC).

Ako u┼ż n├ízov napoved├í, tieto zariadenia s├║ vyroben├ę s oh─żadom na konkr├ętny ├║─Źel. S├║ mimoriadne efekt├şvne, ale s├║ schopn├ę vykon├íva┼ą iba jednu ├║lohu. ┼Ąa┼żobn├Ż ASIC je teda ┼ípecializovan├Ż po─Ź├şta─Ź, ktor├Ż sa pou┼ż├şva na ┼ąa┼żbu a ni─Ź in├ę. Bitcoin ASIC m├┤┼że ┼ąa┼żi┼ą bitcoiny, ale nem├┤┼że ┼ąa┼żi┼ą mince, ktor├ę nepou┼ż├şvaj├║ rovnak├Ż algoritmus.

┼Ąa┼żba bitcoinu si dnes vy┼żaduje zna─Źn├ę invest├şcie ÔÇô nielen do hardv├ęru, ale aj energie. V ─Źase p├şsania tohto ─Źl├ínku dobr├ę ┼ąa┼żobn├ę zariadenie vykon├íva viac ako desa┼ą bili├│nov oper├íci├ş za sekundu. Aj ke─Ć s├║ ASIC ┼ąa┼żiare ve─żmi efekt├şvne, spotreb├║vaj├║ obrovsk├ę mno┼żstvo elektriny. Pokia─ż nem├íte pr├şstup k nieko─żk├Żm ┼ąa┼żobn├Żm s├║prav├ím a lacnej elektrine, je nepravdepodobn├ę, ┼że by ste niekedy dosiahli zisk ┼ąa┼żbou bitcoinov.

S materi├ílmi je v┼íak nastavenie va┼íej ┼ąa┼żobnej prev├ídzky jednoduch├ę ÔÇô mnoh├ę ASIC sa dod├ívaj├║ s vlastn├Żm softv├ęrom. Najob─ż├║benej┼íou mo┼żnos┼ąou je nasmerova┼ą svoje ┼ąa┼żiare smerom k ┼ąa┼żobn├ęmu fondu, kde spolu s ostatn├Żmi n├íjdete bloky. Ak budete ├║spe┼ín├ş, dostanete ─Źas┼ą blokovej odmeny ├║mern├║ k ha┼íovacej r├Żchlosti, ktor├Ż ste poskytli.

M├┤┼żete sa tie┼ż rozhodn├║┼ą pre s├│lo ┼ąa┼żbu, kde pracujete sami. Pravdepodobnos┼ą vygenerovania bloku bude ni┼ż┼íia, ale ak vytvor├şte platn├Ż blok, v┼íetky odmeny si ponech├íte.


Ako dlho trv├í ┼ąa┼żba bitcoinu?

Je ┼ąa┼żk├ę da┼ą jednozna─Źn├║ odpove─Ć, preto┼że je potrebn├ę zv├í┼żi┼ą mno┼żstvo premenn├Żch. Ako r├Żchlo m├┤┼żete ┼ąa┼żi┼ą mincu z├ívis├ş od mno┼żstva elektriny a ha┼íovacej r├Żchlosti, ktor├ę m├íte k dispoz├şcii. Budete tie┼ż musie┼ą vzia┼ą do ├║vahy n├íklady na skuto─Źn├║ prev├ídzku ┼ąa┼żobn├ęho zariadenia.

Ak chcete z├şska┼ą predstavu o pr├şjmoch generovan├Żch ┼ąa┼żbou bitcoinov, odpor├║─Źa sa pou┼żi┼ą na odhad n├íkladov kalkula─Źku ┼ąa┼żby.


Kto m├┤┼że prispie┼ą do k├│du bitcoinu?

Softv├ęr Bitcoin Core je open-source, ─Źo znamen├í, ┼że k nemu m├┤┼że prispie┼ą ktoko─żvek. M├┤┼żete navrhn├║┼ą alebo skontrolova┼ą nov├ę funkcie, ktor├ę sa maj├║ prida┼ą do viac ako 70 000 riadkov k├│du. M├┤┼żete tie┼ż nahl├ísi┼ą chyby alebo prelo┼żi┼ą a vylep┼íi┼ą dokument├íciu.

Zmeny v softv├ęri prech├ídzaj├║ pr├şsnym procesom kontroly. Softv├ęr, ktor├Ż manipuluje s hodnotou stoviek mili├írd dol├írov, mus├ş by┼ą toti┼ż bez ak├Żchko─żvek zranite─żn├Żch miest.

Ak m├íte z├íujem prispie┼ą do Bitcoinu, ur─Źite si pozrite blogov├Ż pr├şspevok v├Żvoj├íra Jimmyho Songa o zapojen├ş sa alebo webov├║ str├ínku Bitcoin Core.

Zdie─ża┼ą pr├şspevky
Zaregistrujte si ├║─Źet
E┼íte dnes vyu┼żite svoje znalosti v┬ápraxi otvoren├şm ├║─Źtu Binance.