─îo s├║ blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie a┬áblockchainy bez opr├ívnen├ş?
Domov
Články
─îo s├║ blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie a┬áblockchainy bez opr├ívnen├ş?

─îo s├║ blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie a┬áblockchainy bez opr├ívnen├ş?

Stredne pokro─Źil├Ż
Zverejnen├ę Feb 20, 2023Aktualizovan├ę Jun 22, 2023
6m

Zhrnutie

Blockchainy bez opr├ívnen├ş m├┤┼że pou┼ż├şva┼ą ktoko─żvek. Ak spln├şte ┼ípecifick├ę po┼żiadavky, dokonca sa m├┤┼żete z├║─Źastni┼ą ich mechanizmov konsenzu. Bitcoin, Ethereum a┬áBNB Chain s├║ pr├şkladmi blockchainov bez opr├ívnen├ş, ktor├ę s├║ ┼ítandardne transparentn├ę a┬ádecentralizovan├ę.

Na druhej strane, blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie vy┼żaduj├║ na pridanie sa pozv├ínky. Zvy─Źajne sa pou┼ż├şvaj├║ v┬áprostrediach s├║kromn├Żch podnikov a┬ás├║ prisp├┤soben├ę pre ur─Źit├ę pr├şpady pou┼żitia. Moc je obmedzen├í na mal├║ skupinu valid├ítorov, ktor├ş prij├şmaj├║ v├Ą─Ź┼íinu sie┼ąov├Żch rozhodnut├ş. Transparentnos┼ą m├┤┼że by┼ą obmedzen├í, ale ─Źas aktualiz├ície siete a┬á┼ík├ílovate─żnos┼ą s├║ ─Źasto v├Żrazne lep┼íie.

Úvod

Uva┼żovali ste niekedy nad typom blockchainu, ktor├Ż pou┼ż├şvate nad r├ímec algoritmu Proof of Work (PoW) verzus Proof of Stake (PoS)? Ka┼żd├Ż blockchain mo┼żno v┬áskuto─Źnosti pova┼żova┼ą za vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie alebo bez opr├ívnen├ş. Pochopenie t├Żchto dvoch kateg├│ri├ş v├ím m├┤┼że pom├┤c┼ą dozvedie┼ą sa viac o┬ácharakteristik├ích blockchainu a┬áich premenlivosti.┬á┬á

─îo s├║ blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie a┬áblockchainy bez opr├ívnen├ş?

Existuje viac ako jeden typ blockchainu. Jedn├Żm z┬ánajv├Żznamnej┼í├şch rozdielov je, ─Źi ide o┬áblockchain vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie alebo blockchain bez opr├ívnen├ş. S┬ánajv├Ą─Ź┼íou pravdepodobnos┼ąou u┼ż pozn├íte mo┼żnos┼ą bez opr├ívnen├ş, kde sa na pou┼ż├şvan├ş a┬áprev├ídzke m├┤┼że podie─ża┼ą ktoko─żvek. Pou┼ż├şvanie siete a┬ázapojenie sa do procesu overovania s├║ tie┼ż otvoren├ę pre v┼íetk├Żch. Bitcoin, BNB Chaina┬áEthereum s├║ pr├şklady blockchainov bez opr├ívnen├ş.

Blockchain vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie po┼żaduje, aby ├║─Źastn├şci dostali povolenie na ├║─Źas┼ą. Tieto blockchainy sa zvy─Źajne pou┼ż├şvaj├║ v┬ás├║kromnom prostred├ş, napr├şklad v┬ár├ímci organiz├ície alebo firmy. Spolo─Źnos┼ą m├┤┼że napr├şklad pre svoj syst├ęm dod├ívate─żsk├ęho re┼ąazca pou┼żi┼ą blockchainov├Ż r├ímec Hyperledger Fabric na vytvorenie blockchainu vy┼żaduj├║ceho opr├ívnenie. Ak sa chcete sta┼ą s├║─Źas┼ąou siete, budete potrebova┼ą spr├ívcu, ktor├Ż v├ím udel├ş pr├şstup.

Stru─Źn├í hist├│ria a┬ápozadie

Technol├│giu blockchain je mo┼żn├ę vysledova┼ą sp├Ą┼ą a┼ż k┬áSatoshimu Nakamotovi a┬ájeho Bielej knihe bitcoinu. Technol├│gia uveden├í v┬ábielej knihe je blockchain bez opr├ívnen├ş, v┬áktorom nezaraden├ş pou┼ż├şvatelia vytv├íraj├║ konsenzus. Tento trend bez opr├ívnen├ş pokra─Źoval, preto┼że model siete Bitcoin ovplyvnil viacero gener├íci├ş blockchainu. Hodnoty a┬á├ętos siete Bitcoin a┬ájej n├ísledn├şkov s├║ vhodn├ę pre verejn├ę blockchainy bez opr├ívnen├ş.

Charakteristiky blockchainu sa uk├ízali ako atrakt├şvne aj pre s├║kromn├ę aplik├ície. Jeho nemennos┼ą, transparentnos┼ą (v┬ániektor├Żch aspektoch) a┬ábezpe─Źnos┼ą vytvorili t├║┼żbu po blockchainoch, ktor├ę pon├║kaj├║ prostredie s┬áv├Ą─Ź┼í├şmi opr├ívneniami.┬á

Aby bolo mo┼żn├ę t├║to t├║┼żbu splni┼ą, v├Żvoj├íri blockchainu vytvorili r├ímce alebo vlastn├ę blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie na pou┼żitie tret├şmi stranami. Ako u┼ż bolo uveden├ę, Hyperledger Fabric je jedn├Żm z┬átak├Żchto r├ímcov. Quorum, MultiChain a┬áEthereum Geth tie┼ż poskytuj├║ s├║kromn├ę ┼ítrukt├║ry pre potreby podnikov.

Hlavn├ę charakteristiky

Charakteristiky uveden├ę ni┼ż┼íie nie v┼żdy platia pre ka┼żd├Ż blockchain vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie alebo bez opr├ívnen├ş. Vo v┼íeobecnosti v┼íak zist├şte, ┼że v├Ą─Ź┼íina z┬ánich zodpoved├í prezentovan├Żm archetypom.


Vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie

Bez opr├ívnen├ş┬á

Transparentnos┼ą

Obmedzená 

Otvorená

Pou┼ż├şvatelia

Pozvan├ş

Vo─żn├Ż vstup

Digit├ílne akt├şva/tokeny

Zriedkakedy

Be┼żne

Dosiahnutie konsenzu v oblasti inov├íci├ş

Krátke

Zd─║hav├ę

┼ák├ílovate─żnos┼ą

Zvl├ídnute─żn├í

Často problematická

Sie┼ąov├í autorita

Decentralizovan├Ż

V├Żhody a nev├Żhody

Blockchainy bez opr├ívnen├ş: v├Żhody

  1. Potenci├íl decentraliz├ície. Nie ka┼żd├Ż blockchain bez opr├ívnen├ş je decentralizovan├Ż. Zvy─Źajne m├í v┼íak potenci├íl by┼ą decentralizovan├Ż vo ve─żkej miere. Ktoko─żvek, kto chce, a┬ám├í na to prostriedky, sa m├┤┼że z├║─Źastni┼ą na mechanizme konsenzu alebo pou┼ż├şva┼ą sie┼ą bez opr├ívnen├ş.

  2. Skupinov├Ż konsenzus. Pou┼ż├şvatelia sa m├┤┼żu akt├şvne podie─ża┼ą na zmen├ích siete a┬ározhodova┼ą o┬ánich. Valid├ítori a┬ápou┼ż├şvatelia siete m├┤┼żu tie┼ż ÔÇ×hlasova┼ą nohamiÔÇť a┬ánepopul├írne zmeny m├┤┼żu vies┼ą k┬áforkom.

  3. Jednoduchos┼ą pr├şstupu. Ktoko─żvek si m├┤┼że vytvori┼ą pe┼ła┼żenku a┬ápripoji┼ą sa k┬ásie┼ąam bez opr├ívnen├ş, preto┼że tieto siete s├║ ─żahko dostupn├ę a┬ámaj├║ relat├şvne n├şzke prek├í┼żky vstupu.

Blockchainy bez opr├ívnen├ş: nev├Żhody

  1. Probl├ęmy v┬áoblasti ┼ík├ílovate─żnosti. Blockchainy bez opr├ívnen├ş musia zvl├ídnu┼ą ve─żk├ę z├íkladne pou┼ż├şvate─żov a┬ávysok├║ n├ív┼ítevnos┼ą. Inov├ície siete na zlep┼íenie ┼ík├ílovate─żnosti musia prejs┼ą konsenzom skupiny, aby sa mohli efekt├şvne implementova┼ą.

  2. Zl├ş hr├í─Źi. Ke─Ć┼że s├║─Źas┼ąou blockchainov bez opr├ívnen├ş sa m├┤┼że sta┼ą ktoko─żvek, v┬átak├Żchto sie┼ąach v┼żdy existuje riziko zl├Żch hr├í─Źov.

  3. Pr├şli┼ín├í transparentnos┼ą. V├Ą─Ź┼íinu inform├íci├ş o┬áblockchainoch bez opr├ívnen├ş si m├┤┼że pozrie┼ą ktoko─żvek, ─Źo vedie k┬ápotenci├ílnym obav├ím t├Żkaj├║cim sa s├║kromia a┬ábezpe─Źnosti.

Blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie: v├Żhody

  1. ┼ák├ílovate─żnos┼ą. Blockchain vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie zvy─Źajne prev├ídzkuje subjekt s┬áur─Źitou ├║rov┼łou kontroly nad valid├ítormi. Implement├ícia inov├íci├ş je preto pomerne jednoduch├í.

  2. Jednoduch├ę prisp├┤sobenie. Blockchain vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie m├┤┼że by┼ą vytvoren├Ż na konkr├ętny ├║─Źel, v─Ćaka ─Źomu je efekt├şvny pri konkr├ętnej funkcii. V┬ápr├şpade potreby zmeny je mo┼żn├ę blockchain ─żahko prisp├┤sobi┼ą.

  3. Kontrolovan├Ż stupe┼ł transparentnosti. Prev├ídzkovate─ż blockchainu vy┼żaduj├║ceho opr├ívnenie m├┤┼że ur─Źi┼ą vhodn├║ ├║rove┼ł transparentnosti pre sie┼ą v┬áz├ívislosti od pr├şpadu jej pou┼żitia.

  4. Vstup iba na pozv├ínku. M├┤┼żete presne kontrolova┼ą, kto m├┤┼że a┬ánem├┤┼że by┼ą s├║─Źas┼ąou blockchainu.

Blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie: nev├Żhody

  1. Centraliz├ícia. Pr├ívomoci s├║ pravdepodobne riaden├ę centr├ílnym subjektom alebo malou skupinou valid├ítorov vybran├Żch vlastn├şkom blockchainu. To znamen├í, ┼że rozhodnutia t├Żkaj├║ce sa siete pravdepodobne nebud├║ zah┼Ľ┼ła┼ą v┼íetky zainteresovan├ę strany.

  2. Zranite─żnos┼ą vo─Źi ├║tokom. Blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie maj├║ zvy─Źajne menej valid├ítorov, kv├┤li ─Źomu je ich mechanizmus konsenzu menej odoln├Ż vo─Źi ├║tokom.

  3. Riziko cenz├║ry. Sie┼ąov├í tajn├í dohoda alebo aktualiz├ície zaveden├ę prev├ídzkovate─żom blockchainu predstavuj├║ riziko cenz├║ry. Ak by s├║hlasil dostato─Źn├Ż po─Źet akt├ęrov, inform├ície na blockchaine by sa mohli zmeni┼ą.

M├ím pou┼żi┼ą blockchain vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie alebo blockchain bez opr├ívnen├ş?

Odpove─Ć na t├║to ot├ízku je pomerne jednoduch├í. Ak chcete vytvori┼ą slu┼żbu otvoren├║ pre v┼íetk├Żch, potrebujete blockchain bez opr├ívnen├ş. Blockchain bez opr├ívnen├ş v┼íak neznamen├í, ┼że mus├şte dodr┼żiava┼ą ┼ítandardn├Ż s├║bor z├ísad a┬ácie─żov. V┬áskuto─Źnosti by v├í┼í re┼ąazec mohol by┼ą centralizovan├Ż a┬áz├írove┼ł bez opr├ívnen├ş. Ak chcete, m├┤┼żete zahrn├║┼ą aj viac prvkov ochrany osobn├Żch ├║dajov.

Ak chcete pou┼żi┼ą blockchain v┬ás├║kromnom prostred├ş, ako je podnikate─żsk├ę alebo vl├ídne prostredie, blockchain vy┼żaduj├║ci opr├ívnenie je vhodnej┼í├ş. Op├Ą┼ą plat├ş, ┼że v├í┼í blockchain sa nemus├ş riadi┼ą obvykl├Żmi charakteristikami spojen├Żmi s┬áblockchainmi vy┼żaduj├║cimi opr├ívnenie; mohol by by┼ą ├║plne transparentn├Ż a┬áotvoren├Ż pre verejnos┼ą.

Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Aj ke─Ć sa s┬áblockchainmi bez opr├ívnenia pravdepodobne stretnete iba ako investor alebo obchodn├şk s┬ákryptomenami, je u┼żito─Źn├ę pochopi┼ą, ako sa l├ş┼íia od blockchainov vy┼żaduj├║cich opr├ívnenie. Je ─żahk├ę z├şska┼ą jedine─Źn├Ż poh─żad na technol├│giu distribuovanej ├║─Źtovnej knihy (DLT), ktor├í vyhovuje transparentn├ęmu, verejn├ęmu a┬ádecentralizovan├ęmu modelu kryptomien. Tieto parametre sa v┼íak m├┤┼żu zmeni┼ą ÔÇô v┬áskuto─Źnosti ve─ża s├║kromn├Żch podnikov pou┼ż├şva blockchainy vy┼żaduj├║ce opr├ívnenie, ktor├ę nezodpovedaj├║ konven─Źn├Żm vlastnostiam tak├Żchto blockchainov.

Pre─Ź├ştajte si tie┼ż