─îo s├║ tokeny riadenia?
Domov
Články
─îo s├║ tokeny riadenia?

─îo s├║ tokeny riadenia?

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Jun 13, 2022Aktualizovan├ę Sep 29, 2022
5m

Zhrnutie

Tokeny riadenia d├ívaj├║ dr┼żite─żom pr├ívo hlasova┼ą o ot├ízkach, ktor├ę riadia v├Żvoj a realiz├íciu blockchainov├ęho projektu. Je to sp├┤sob, ak├Żm projekty rozde─żuj├║ rozhodovaciu pr├ívomoc svojim komunit├ím. Tento model decentralizovan├ęho riadenia pom├íha zos├║ladi┼ą z├íujmy dr┼żite─żov tokenov so z├íujmami projektu.


Úvod

Mnoho tradi─Źn├Żch spolo─Źnost├ş riadi predstavenstvo alebo mal├í skupina ─żud├ş, ─Źo mo┼żno kategorizova┼ą ako centralizovan├ę riadenie. Priemern├í ve─żkos┼ą predstavenstva najv├Ą─Ź┼í├şch spolo─Źnost├ş je pribli┼żne 10┬á─żud├ş. Maj├║ obrovsk├║ moc nad riaden├şm spolo─Źnost├ş. Riaditelia m├┤┼żu nominova┼ą alebo prepusti┼ą k─ż├║─Źov├Żch mana┼ż├ęrov, rozhodn├║┼ą, do ktor├Żch projektov investova┼ą, a ur─Źova┼ą strat├ęgiu spolo─Źnosti.

Tokeny riadenia predstavuj├║ in├Ż sp├┤sob riadenia organiz├íci├ş. Tento model pou┼ż├şvaj├║ci tokeny riadenia, spolo─Źn├Ż pre decentralizovan├ę auton├│mne organiz├ície (DAO) a decentralizovan├ę financie (DeFi), pon├║ka spravodlivej┼í├ş, decentralizovanej┼í├ş a transparentnej┼í├ş sp├┤sob riadenia. Vo v├Ą─Ź┼íine pr├şpadov sa jeden token rovn├í jedn├ęmu hlasu. Tieto tokeny s├║ navrhnut├ę tak, aby sp├íjali komunity dohromady, s cie─żom zabezpe─Źi┼ą zdrav├Ż rozvoj blockchainov├Żch projektov.


Ako fungujú tokeny riadenia? 

Tokeny riadenia s├║ z├íkladnou met├│dou na realiz├íciu decentralizovan├ęho riadenia v projektoch DAO, DeFi a decentralizovan├Żch aplik├íci├ş (DApp). ─îasto sa ude─żuj├║ akt├şvnym pou┼ż├şvate─żom za ich lojalitu a pr├şnos pre komunitu. Dr┼żitelia tokenov zase hlasuj├║ o hlavn├Żch ot├ízkach, aby zabezpe─Źili zdrav├Ż v├Żvoj projektov. Zvy─Źajne sa hlasovanie uskuto─Ź┼łuje prostredn├şctvom smart kontraktov. V takom pr├şpade sa v├Żsledky implementuj├║ automaticky.

Jeden z prv├Żch tokenov riadenia bol vydan├Ż spolo─Źnos┼ąou MakerDAO, decentralizovanou auton├│mnou organiz├íciou funguj├║cou na platforme Ethereum, ktor├í je z├íkladom DAI pre stablecoiny s kryptomenami. Protokol Maker je riaden├Ż dr┼żite─żmi jeho tokenu riadenia naz├Żvan├ęho MKR. Jeden token MKR sa rovn├í jedn├ęmu hlasu a rozhodnutie s najv├Ą─Ź┼í├şm po─Źtom hlasov je prijat├ę. Dr┼żitelia tokenov hlasuj├║ o r├┤znych ot├ízkach, ako je menovanie ─Źlenov t├şmu, ├║prava poplatkov a prij├şmanie nov├Żch pravidiel. Cie─żom je zabezpe─Źi┼ą stabilitu, transparentnos┼ą a efekt├şvnos┼ą stablecoinu MakerDao.

─Äal┼í├şm pr├şkladom je Compound, protokol DeFi, ktor├Ż pou┼ż├şvate─żom umo┼ż┼łuje po┼żi─Źiava┼ą a po┼żi─Źiava┼ą si kryptomeny. Vyd├íva token riadenia s n├ízvom COMP, aby umo┼żnil komunite pou┼ż├şvate─żov hlasova┼ą o k─ż├║─Źov├Żch rozhodnutiach. Tokeny sa pride─żuj├║ v pomere k aktivite pou┼ż├şvate─żov v re┼ąazci. In├Żmi slovami, ─Ź├şm viac si po┼żi─Źiate a ─Ź├şm viac po┼żi─Źiate na Compound, t├Żm viac tokenov COMP dostanete.┬á

Podobne ako v pr├şpade MakerDAO, jeden token COMP sa rovn├í jedn├ęmu hlasu. Pou┼ż├şvatelia m├┤┼żu tie┼ż delegova┼ą svoje tokeny na in├ę osoby, aby hlasovali v ich mene. Pozoruhodn├ę je, ┼że spolo─Źnos┼ą Compound sa v roku 2020 vzdala kontroly nad k─ż├║─Źom spr├ívcu siete. To znamen├í, ┼że projekt sa stal ├║plne riaden├Ż dr┼żite─żmi tokenov bez ak├Żchko─żvek n├íhradn├Żch met├│d riadenia.

Medzi ─Ćal┼íie v├Żznamn├ę tokeny riadenia patria tie, ktor├ę vyd├íva decentralizovan├í burza Uniswap a PancakeSwap, platforma na po┼żi─Źiavanie DeFi Aave, komunita Web3 NFT ApeCoin DAO a platforma virtu├ílneho sveta Decentraland.┬á

Ka┼żd├Ż projekt stanovuje in├ę pravidl├í fungovania ich tokenov riadenia. Tokeny sa distribuuj├║ zainteresovan├Żm stran├ím vr├ítane zakladaj├║ceho t├şmu, investorov a pou┼ż├şvate─żov pod─ża r├┤znych modelov v├Żpo─Źtu. Niektor├ę tokeny riadenia hlasuj├║ len o ur─Źitom s├║bore ot├ízok riadenia, zatia─ż ─Źo in├ę hlasuj├║ o v├Ą─Ź┼íine vec├ş. Niektor├ę tokeny riadenia m├┤┼żu z├şska┼ą finan─Źn├ę dividendy, zatia─ż ─Źo in├ę nie. ┬á


V├Żhody a nev├Żhody tokenov riadenia

Tokeny riadenia maj├║ nieko─żko ve─żk├Żch v├Żhod. M├┤┼żu eliminova┼ą nes├║lad z├íujmov, ktor├Ż sa ─Źasto vyskytuje v centralizovanom riaden├ş. Decentralizovan├ę riadenie, ktor├ę umo┼ż┼łuj├║ tokeny riadenia, pren├í┼ía t├║to riadiacu pr├ívomoc na ┼íirok├║ komunitu zainteresovan├Żch str├ín, pri─Źom zos├║la─Ćuje z├íujmy pou┼ż├şvate─żov a samotnej organiz├ície.

─Äal┼íou v├Żhodou tokenov riadenia je schopnos┼ą budova┼ą akt├şvne, spolupracuj├║ce a bl├şzke komunity. Ka┼żd├Ż dr┼żite─ż tokenu je motivovan├Ż hlasova┼ą a zlep┼íova┼ą projekt. Ke─Ć┼że jeden token sa v├Ą─Ź┼íinou rovn├í jedn├ęmu hlasu, m├┤┼że polo┼żi┼ą z├íklady pre spravodlivej┼íie a f├ęr rozhodovanie. Ka┼żd├Ż dr┼żite─ż tokenu m├┤┼że prednies┼ą n├ívrh, o ktorom sa bude hlasova┼ą. Podrobnosti jednotliv├Żch hlasovan├ş s├║ otvoren├ę pre ka┼żd├ęho, ─Źo zni┼żuje mo┼żnos┼ą podv├ídzania.

Najv├Ą─Ź┼íou v├Żzvou tokenov riadenia je takzvan├Ż probl├ęm ve─żr├Żb. Ve─żryby s├║ ─żudia, ktor├ş vlastnia ve─żk├ę percento ur─Źitej kryptomeny. Ak najv├Ą─Ź┼íie ve─żryby kryptoprojektu dr┼żia v├Żznamn├║ ─Źas┼ą celkovej ponuky jeho tokenu riadenia, maj├║ moc ovplyvni┼ą proces hlasovania vo svoj prospech. Projekty sa musia uisti┼ą, ┼że vlastn├şctvo tokenov je skuto─Źne decentralizovan├ę a rovnomerne rozdelen├ę.

Ale aj ke─Ć s├║ tokeny riadenia rozdelen├ę spravodlivo a plo┼íne, neexistuje ┼żiadna z├íruka, ┼że v├Ą─Ź┼íinov├ę rozhodnutia s├║ pre projekty v┼żdy tie najlep┼íie. Volebn├ę syst├ęmy s jednou osobou a jedn├Żm hlasom maj├║ dlh├║ hist├│riu a ich v├Żsledky s├║ zmie┼ían├ę. Vyskytli sa pr├şpady, ke─Ć dr┼żitelia tokenov riadenia hlasovali v prospech zakladaj├║cich t├şmov a ve─żk├Żch investorov na ├║kor ┼íir┼íej komunity.

 

─îo bude ─Ćalej s tokenmi riadenia?┬á

Ako inov├ícia zroden├í z kryptopriestoru by tokeny riadenia mohli n├íjs┼ą ┼íir┼íie vyu┼żitie vo viacer├Żch sektoroch. Hnutie Web3 je miestom, kde tokeny riadenia m├┤┼żu pom├┤c┼ą vybudova┼ą decentralizovan├Ż internet. Ako DeFi a DAO naberaj├║ na sile, tento model riadenia by mohli prija┼ą aj in├ę odvetvia, ako napr├şklad hry.

Tokeny riadenia sa bud├║ na─Ćalej vyv├şja┼ą a rie┼íi┼ą probl├ęmy, ktor├ę sa vyskytn├║. M├┤┼żu sa n├íjs┼ą nov├ę mechanizmy na rie┼íenie probl├ęmu ve─żr├Żb alebo in├ę sp├┤soby, ako zlep┼íi┼ą proces hlasovania. Mohli by sa objavi┼ą nov├ę sp├┤soby delegovania hlasov. Tento priestor sa pravdepodobne stane komplexnej┼í├şm, zatia─ż ─Źo nov├ę inov├ície bud├║ pokra─Źova┼ą.┬á

─Äal┼í├şm v├Żznamn├Żm faktorom ovplyv┼łuj├║cim bud├║cnos┼ą tokenov riadenia s├║ potenci├ílne regula─Źn├ę zmeny. Niektor├ę vl├ídy m├┤┼żu pova┼żova┼ą tieto tokeny za cenn├ę papiere. To by ich mohlo podriadi┼ą pr├şsnym predpisom a ovplyvni┼ą ich fungovanie.┬á


Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Tokeny riadenia s├║ st├íle v po─Źiato─Źnom ┼ít├ídiu v├Żvoja. Umo┼żnili zdrav├Ż rast mnoh├Żch projektov DeFi a DAO. S hlasovac├şm pr├ívom na ur─Źenie riadenia projektov s├║ tieto tokeny z├íkladn├Żm kame┼łom decentraliz├ície.┬á

Pri princ├şpe jeden token, jeden hlas s├║ stredobodom pou┼ż├şvatelia a komunita, za predpokladu, ┼że s├║ tokeny rozdelen├ę medzi ─Źlenov komunity relat├şvne rovnomerne. Tokeny riadenia sa m├┤┼żu v bud├║cnosti na─Ćalej roz┼íirova┼ą. Siete vlastnen├ę pou┼ż├şvate─żmi, projekty Web3 a hry by mohli prija┼ą tokeny riadenia na vybudovanie ┼żiv┼í├şch decentralizovan├Żch ekosyst├ęmov. ┬á