Token Standard─▒ Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Token Standard─▒ Nedir?

Token Standard─▒ Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Jan 13, 2023G├╝ncellenme: Jun 16, 2023
5m

K─▒sa ├ľzet

Token standartlar─▒, bir kripto tokenin ├žal─▒┼čma ┼čeklini belirleyen kural ve d├╝zenlerdir. Pop├╝ler standartlar aras─▒nda ERC-20, BEP-20, ERC-721 ve ERC-1155 yer al─▒r.

Giri┼č

On binlerce kripto para olmas─▒na ra─čmen bunlar─▒n bir├žo─čunun ayn─▒ taslak kullan─▒larak geli┼čtirildi─čini bilmek sizi ┼ča┼č─▒rtabilir. Token standard─▒ olarak adland─▒r─▒lan bu taslaklar, blockchain tokenlerinin baz─▒ ├Ânemli i┼člev ve ├Âzelliklerini tan─▒mlar.

Token Standartlar─▒ Neden Kullan─▒l─▒r?

Birlikte ├žal─▒┼čabilirlik

Token standartlar─▒, bu standart kullan─▒larak geli┼čtirilen t├╝m ├╝r├╝nlerin etkile┼čimde bulunabilmesini veya birlikte ├žal─▒┼čabilmesini sa─člar. Bir proje, bir token standard─▒na g├Âre geli┼čtirilmi┼č bir token ├ž─▒kar─▒rsa, bu yeni token mevcut platformlarla ve c├╝zdanlar gibi uygulamalarla uyumlu kalacakt─▒r. ├ľrne─čin ERC-20 varl─▒klar─▒, ayn─▒ token standard─▒ kullan─▒larak geli┼čtirilen di─čer ├╝r├╝n ve hizmetlerle birlikte ├žal─▒┼čabilir.

ERC-20 tokeninizi ba┼čka bir ERC-20 tokenle takas edebilmenizin nedeni de budur. Token standartlar─▒ olmasayd─▒, birden fazla kripto para ile al─▒m sat─▒m yapmak ├žok daha zor olurdu. Ayr─▒ca, farkl─▒ bir├žok kripto paray─▒ tutabilen bir c├╝zdan kullanmak yerine belirli tokenlere y├Ânelik ├Âzel c├╝zdanlar olu┼čturman─▒z gerekirdi.

Birle┼čtirilebilirlik

Programlamada, birle┼čtirilebilir bir sisteme sahip olmak, geli┼čtiricilerin yeni ├╝r├╝nler olu┼čturmak i├žin mevcut bile┼čenleri yeniden kullanmas─▒na olanak tan─▒r. Ayn─▒ ┼čey token olu┼čturma i├žin de ge├žerlidir. Token standartlar─▒n─▒n kullan─▒lmas─▒yla temel i┼člevsellik i├žin daha az zaman harcan─▒r, b├Âylece geli┼čtiricilerin denemeler ve inovasyon yapmak i├žin daha fazla zaman─▒ kal─▒r.

Verimlilik

Token standartlar─▒, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin kendi aralar─▒nda etkile┼čim kurmas─▒na da imkan tan─▒r. Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin token standartlar─▒n─▒ takip etmesi ve tokenleri kullan─▒ma sunmas─▒n─▒n ard─▒ndan tokenleri izlemek i├žin de kullan─▒labilirler.

ERC-20 ve BEP-20 gibi token standartlar─▒, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin tokenleri daha verimli bir ┼čekilde izlemesine imkan tan─▒yan adres bulma ve token bakiyeleri gibi temel i┼člevlere sahiptir. ├ľrne─čin bir ERC-20 tokeni incelemek isteyen bir geli┼čtirici, token transferlerini ve di─čer verileri izlemek i├žin S├Âzle┼čme Uygulamas─▒ ─░kili Aray├╝z (ABI) ad─▒nda bir aray├╝z kullanabilir.

Kripto ve DeFi'deki Yayg─▒n Token Standartlar─▒

BEP-20

BEP-20, BNB Smart Chain (BSC) ├╝zerindeki bir token standard─▒d─▒r. BSC i├žin teknik bir ├Âzellik olarak geli┼čtirilen BEP-20, geli┼čtiricilerin endeksli coin, hizmet tokeni, sabit coin gibi ├že┼čitli tokenleri kullan─▒ma sunmas─▒na imkan tan─▒r. BEP-20 standard─▒, kara listeye alma, token ├ž─▒karma ve token yakma i┼člemlerini duraklatma gibi ├Âzellikler de sunar.

BEP-20 token standard─▒n─▒n ba┼čl─▒ca i┼člevleri ┼čunlard─▒r:

  1. ToplamArz: belirli bir BEP-20 tokenin toplam token arz─▒n─▒ tan─▒mlar.

  2. Bakiye: token bakiyesini tan─▒mlar.

  3. Transfer: kullan─▒c─▒lar─▒n token sahipli─čini ba┼čka bir ki┼čiye devretmesine imkan tan─▒r.

  4. TransferG├Ânderici: bir tokenin bir kullan─▒c─▒ ad─▒na ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme arac─▒l─▒─č─▒yla ba┼čka birine transfer edilmesine imkan tan─▒r.

  5. Onaylama: bir ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmenin ├žekebilece─či token say─▒s─▒na y├Ânelik s─▒n─▒r─▒ tan─▒mlar.

  6. ─░zin: token harcama izni olan harici adresleri tan─▒mlar.

ERC-20

2015 y─▒l─▒nda Fabian Vogelsteller, daha sonra geli┼čtiricilerin sanal tokenler, staking tokenleri ve sanal para birimleri de dahil olmak ├╝zere kendi tokenlerini tasarlamalar─▒ i├žin ana ├žer├ževe haline gelecek bir token standard─▒ olan ERC-20'yi ortaya atm─▒┼čt─▒r.

ERC-20, ayn─▒ kurallar─▒ takip eden ve birbiriyle de─či┼čtirilebilen (birbirinin yerine kullan─▒labilen) varl─▒klar geli┼čtirmeye y├Ânelik bir token standard─▒d─▒r. Yani 1.000 birim ERC-20 tokeni olu┼čturursan─▒z, her birim ayn─▒ i┼člevlere sahip olacakt─▒r.┬á

BEP-20 standard─▒ da ERC-20'ye ├žok benzerdir. Fakat bu iki standart farkl─▒ blockchain a─člar─▒n─▒n bir par├žas─▒d─▒r. ERC-20 token standard─▒ Ethereum blockchaininde, BEP-20 ise BNB Smart Chain'de (BSC) kullan─▒l─▒r.

ERC-721

Ethereum'daki benzersiz tokenlerin (NFT'ler) b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒n ayn─▒ token standard─▒n─▒, yani ERC-721'i kulland─▒─č─▒n─▒ biliyor muydunuz? NFT'niz ister s─▒n─▒rl─▒ say─▒da bir NFT ister Kat─▒l─▒m ─░spat─▒ Protokol├╝ (POAP) olsun, muhtemelen ayn─▒ taslak kullan─▒larak olu┼čturulmu┼čtur. O zaman NFT'leri benzersiz k─▒lan nedir? Y├Ânergelerden birine g├Âre, varl─▒─č─▒n bir ERC-721 tokeni olmas─▒ i├žin global olarak benzersiz bir token kimli─čine sahip olmas─▒ gerekir.

ERC-721'in i┼člevleri aras─▒nda token transferi, g├╝ncel bakiye, toplam arz ve daha ├Ânce de bahsetti─čimiz gibi global olarak benzersiz olmak yer al─▒r.

ERC-1155

Token standartlar─▒ geli┼čtik├že, sekt├Âr├╝n birden fazla token t├╝r├╝ne sahip olma ihtiyac─▒n─▒ kapsayan bir y├Ânerge ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. ERC-1155, BNB gibi hizmet tokenleri ve NFT'ler de dahil olmak ├╝zere farkl─▒ dijital varl─▒k t├╝rlerinin olu┼čturulmas─▒na imkan tan─▒yan bir ├žoklu token standard─▒d─▒r.

ERC-1155, di─čer ├Âzelliklerin yan─▒ s─▒ra a┼ča─č─▒daki gibi toplu token i┼člevleri de sunar:

  1. Toplu transfer: birden fazla varl─▒─č─▒n ayn─▒ anda transfer edilebilmesi.

  2. Toplu bakiye: birden fazla varl─▒─č─▒n bakiyelerinin tek bir ad─▒mda al─▒nabilmesi.

  3. Toplu onay: t├╝m tokenlerin bir adrese onaylanabilmesi.

  4. NFT deste─či: arz─▒ yaln─▒zca 1 olan bir tokenin NFT olarak kabul edilmesi.

Token Standartlar─▒n─▒n S─▒n─▒rlamalar─▒

Ayn─▒ standartlara g├Âre olu┼čturulan tokenler ayn─▒ temel i┼člevlere sahip olsa ve birbirleriyle rahat├ža etkile┼čim kurabilse de farkl─▒ standartlardan tokenlerin bunu yapmas─▒ pek m├╝mk├╝n de─čildir. Sekt├Ârdeki token standartlar─▒n─▒ y├Âneten farkl─▒ kurallar oldu─čundan, bu standartlar her zaman birbiriyle uyumlu olmayabilir. Bu da farkl─▒ standartlar kullan─▒larak geli┼čtirilen tokenlerin ayn─▒ platformda yer almayabilece─či, birbirleriyle ileti┼čim kuramayabilece─či veya takas edilemeyece─či anlam─▒na gelebilir. Birden fazla kripto paraya sahipseniz, BTC'lerinizi Ethereum'da kullanamaman─▒n yaratt─▒─č─▒ hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒n─▒ deneyimlemi┼č olabilirsiniz. Sekt├Âr, bu s─▒n─▒rlamay─▒ hedef almak amac─▒yla wrapped token ad─▒nda yeni bir token t├╝r├╝ geli┼čtirmi┼čtir.

Wrapped tokenler

Wrapped tokenler, ba┼čka bir kripto paran─▒n de─čerine endekslenmi┼č kripto paralard─▒r. Genellikle, orijinal varl─▒k wrapper ad─▒ndaki dijital bir kasaya konur ve bir avatar olu┼čturmaya benzer ┼čekilde ba┼čka bir blockchainde tokenin wrapped bir versiyonu yarat─▒l─▒r.

Son S├Âz

Token standartlar─▒, blockchain tabanl─▒ tokenleri tasarlamak ve kullan─▒ma sunmak i├žin taslaklar gibidir. G├╝n├╝m├╝zde sekt├Ârde bir├žok token standard─▒ vard─▒r ve blockchain k├Âpr├╝leri ve wrapping mekanizmalar─▒ gibi inovatif ├ž├Âz├╝mler, bu tokenlerin aras─▒ndaki uyumsuzluk sorunlar─▒n─▒ ├ž├Âzmeye yard─▒mc─▒ olabilir.

Ek Okumalar