ERC-20 Tokenlar─▒na Giri┼č
Ana sayfa
Makaleler
ERC-20 Tokenlar─▒na Giri┼č

ERC-20 Tokenlar─▒na Giri┼č

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Jul 31, 2020G├╝ncellenme: Dec 28, 2022
12m

─░├žerik


Giri┼č

Ethereum, 2014 y─▒l─▒nda Vitalik Buterin taraf─▒ndan kurularak kendini merkeziyetsiz uygulamalar (DApp'ler) ├ž─▒karmak i├žin bir┬áa├ž─▒k kaynak platform konumuna yerle┼čtirmi┼čtir. ButerinÔÇÖin yeni bir┬áblockchain yaratmak i├žin motivasyonunun b├╝y├╝k k─▒sm─▒┬áBitcoin protokol├╝n├╝n esnek olmamas─▒ndan kaynaklan─▒r.
Ethereum blockchaini faaliyete ge├žti─či g├╝nden bu yana geli┼čtiricileri, ┼čirketleri ve giri┼čimcileri kendine ├žekerek┬áak─▒ll─▒ kontratlar ve da─č─▒t─▒lm─▒┼č uygulamalar ├ž─▒karan kullan─▒c─▒lardan olu┼čan b├╝y├╝mekte bir sekt├Âr yaratm─▒┼čt─▒r.
Bu makalede,┬átokenlar yaratmak i├žin ├Ânemli bir ├žer├ževe olan┬áERC-20 standard─▒ndan bahsedece─čiz. ERC-20 standard─▒ Ethereum a─č─▒na ├Âzel olsa da bu ├žer├ževe, Binance ChainÔÇÖin┬áBEP-2ÔÇÖsi gibi di─čer blockchain standartlar─▒na ilham vermi┼čtir.


ERC-20 standard─▒ nedir?

EthereumÔÇÖda ERC, Ethereum Requests for CommentsÔÇÖin k─▒saltmas─▒d─▒r. Bunlar, Ethereum ├╝zerinde programlama yapabilmek i├žin standartlar─▒n ana hatlar─▒n─▒ belirleyen teknik belgelerdir. ERCÔÇÖnin, Bitcoin'in BIPÔÇÖlerindeki gibi protokol├╝n kendisine y├Ânelik iyile┼čtirmeler ├Âneren Ethereum Improvement ProposalÔÇÖlar─▒ (Ethereum Geli┼čtirme ├ľnerileri - EIP) ile kar─▒┼čt─▒r─▒lmamas─▒ gerekir. ERC, uygulamalar─▒n ve kontratlar─▒n birbirleriyle daha kolay etkile┼čim kurmas─▒n─▒ sa─člamak i├žin bir d├╝zen yaratmay─▒ ama├žlar.

2015 y─▒l─▒nda Vitalik Buterin ve Fabian Vogelsteller taraf─▒ndan yaz─▒lan ERC-20, Ethereum temelli tokenlar i├žin nispeten daha basit bir format ortaya koyar. Geli┼čtiriciler bu ├žer├ževeyi takip etti─činde her ┼čeye ba┼čtan ba┼člamak zorunda kalmaz. Bunun yerine, sekt├Âr genelinde halihaz─▒rda kullan─▒lan bir temel ├╝zerine in┼ča edebilirler.

Yeni ERC-20 tokenlar yarat─▒ld─▒klar─▒nda, ERC-20 standard─▒n─▒ destekleyen yaz─▒l─▒mlar ve hizmetlerle (yaz─▒l─▒m c├╝zdanlar─▒,┬ádonan─▒m c├╝zdanlar─▒,┬áborsalar, vb.) otomatik olarak kar┼č─▒l─▒kl─▒ ├žal─▒┼čabilir hale gelir.

ERC-20 standard─▒n─▒n bir EIP (tam olarak EIP-20) ├╝zerine in┼ča edildi─čine dikkat edilmelidir. Bu geli┼čme, orijinal ├Âneriden birka├ž y─▒l sonra, geni┼č ├žapl─▒ kullan─▒m nedeniyle ger├žekle┼čmi┼čtir. Fakat y─▒llar sonra bile hala ÔÇťERC-20ÔÇŁ ismi kullan─▒lmaktad─▒r.


Ethereum tokenlar─▒n─▒n k─▒sa bir ├Âzeti

ETHÔÇÖnin (EthereumÔÇÖun yerel para birimi) aksine ERC-20 tokenlar─▒ hesaplar taraf─▒ndan tutulmaz. Tokenlar, yaln─▒zca bir kontrat─▒n i├žinde var olur ve bu kontrat kendi kendine yeten bir veritaban─▒na benzerlik g├Âsterir. Tokenlar i├žin kurallar─▒ belirler (├Ârn. isim, sembol, b├Âl├╝nebilirlik) ve kullan─▒c─▒lar─▒n bakiyelerini Ethereum adreslerine ba─člayan bir liste tutar.

Kullan─▒c─▒lar, tokenlar─▒ hareket ettirebilmek i├žin bakiyelerinin bir k─▒sm─▒n─▒n ba┼čka bir yere aktar─▒lmas─▒ talebinde bulunan bir i┼člemi kontrata g├Ândermelidir. ├ľrne─čin Alice, BobÔÇÖa 5.000 BinanceAcademyToken g├Ândermek isterse BinanceAcademyToken ak─▒ll─▒ kontrat─▒n─▒n i├žindeki bir fonksiyonu ├ža─č─▒rarak bu i┼člemin yap─▒lmas─▒n─▒ talep eder.



├ça─čr─▒s─▒, token kontrat─▒na 0 ETH ├Âdeyen standart bir Ethereum i┼člemi g├Âz├╝ken bir i┼člemin i├žinde olacakt─▒r. Bu ├ža─čr─▒, i┼člemin ek bir b├Âl├╝m├╝ne dahil edilir ve AliceÔÇÖin ne yapmak istedi─čini belirtir ÔÇô┬á├Ârne─čimizde Alice'in iste─či tokenlar─▒ BobÔÇÖa transfer etmektir.

Ether g├Ândermiyor olsa da i┼čleminin bir┬áblo─ča dahil edilmesi i├žin yine de ETH cinsinden bir ├╝cret ├Âdemesi gereklidir. ETHÔÇÖsi yoksa tokenlar─▒ transfer etmeden ├Ânce biraz ether almas─▒ gerekir.
Yukar─▒da bahsetti─čimizin Etherscan ├╝zerindeki ger├žek hayattan bir ├Ârne─či ┼ču ┼čekildedir: Bir ki┼či BUSD kontrat─▒na ├ža─čr─▒ yapar. Tokenlar─▒n transfer edildi─čini ve bir i┼člem ├╝cretinin ├Âdendi─čini g├Ârebilirsiniz, oysa De─čer alan─▒ 0 ETHÔÇÖnin g├Ânderildi─čini g├Âsterir.

Baz─▒ temel bilgilerin ├╝zerinden ge├žti─čimize g├Âre art─▒k tipik bir ERC-20 kontrat─▒n─▒n yap─▒s─▒n─▒ anlamak i├žin biraz daha detaya inebiliriz.


ERC-20 tokenlar─▒ nas─▒l yarat─▒l─▒r?



ERC-20 uyumlu olabilmesi i├žin kontrat─▒n alt─▒ zorunlu fonksiyonu i├žermesi gerekir: totalSupply (toplam arz), balanceOf (bakiye), transfer (transfer), transferFrom (transferin kayna─č─▒), approve (onay) ve allowance (kalan bakiye). Buna ek olarak, name (isim), symbol (sembol) ve decimal (ondal─▒k) gibi opsiyonel fonksiyonlar─▒ da belirleyebilirsiniz. Bu fonksiyonlar─▒n ne yapt─▒─č─▒n─▒ isimlerinden anlayabilirsiniz. Anlayam─▒yorsan─▒z da sorun de─čil, her birini ayr─▒nt─▒l─▒ olarak inceleyece─čiz.┬á

EthereumÔÇÖun amaca ├Âzel Solidity dilinde g├Âz├╝kt├╝kleri ┼čekilde fonksiyonlar ┼čunlardan olu┼čur:


totalSupply

function totalSupply() public view returns (uint256)
Yukar─▒daki fonksiyon bir kullan─▒c─▒ taraf─▒ndan ├ža─čr─▒ld─▒─č─▒nda kontrat─▒n ├╝zerinde bulunan tokenlar─▒n toplam arz─▒n─▒ verir.


balanceOf 

function balanceOf(address _owner) public view returns (uint256 balance)
totalSupply'─▒n aksine balanceOf (bakiye) bir parametre (bir adres) al─▒r. ├ça─čr─▒ld─▒─č─▒nda bu adresin token birikimlerinin bakiyesini verir. Ethereum a─č─▒ndaki hesaplar─▒n herkese a├ž─▒k oldu─čunu unutmay─▒n, dolay─▒s─▒yla adresini bildi─činiz m├╝ddet├že herhangi bir kullan─▒c─▒n─▒n bakiyesini sorgulayabilirsiniz.


transfer

function transfer(address _to, uint256 _value) public returns (bool success)
transfer, tokenlar─▒ bir kullan─▒c─▒dan di─čerine uygun bir ┼čekilde transfer eder. Burada, g├Ânderim yapmak istedi─činiz adresi ve g├Ânderilecek tutar─▒ belirtmeniz gerekir.
transfer ├ža─čr─▒ld─▒─č─▒nda, blockchainin kendisine verilmi┼č bir referans─▒ eklemesini s├Âyleyen bir event'i (etkinlik - bu durumda transfer etkinli─či) tetikler.


transferFrom

function transferFrom(address _from, address _to, uint256 _value) public returns (bool success)
transferFrom (transferin kayna─č─▒) fonksiyonu, transfer'in merkeziyetsiz uygulamalarda biraz daha programlanabilirlik sunan kullan─▒┼čl─▒ bir alternatifidir. Ayn─▒ transfer gibi bu fonksiyon da tokenlar─▒ hareket ettirmek i├žin kullan─▒l─▒r, ama bu tokenlar─▒n kontrat─▒ ├ža─č─▒ran ki┼čiye ait olmas─▒na gerek yoktur.┬á

Di─čer bir deyi┼čle, bir ki┼čiyi ÔÇô┬áya da ba┼čka bir kontrat─▒┬áÔÇô sizin ad─▒n─▒za fonlar─▒ transfer etmesi i├žin yetkilendirebilirsiniz. Olas─▒ bir kullan─▒m alan─▒, ├Âdemeleri her g├╝n/hafta/ay manuel olarak yapmak istemedi─činiz abonelik bazl─▒ hizmetlerdir. ├ľdemeyi kendiniz yapmak yerine program─▒n sizin yerinize yapmas─▒na izin verirsiniz.

Bu fonksiyon da transfer'le ayn─▒ event'i (etkinli─či) tetikler.


approve

function approve(address _spender, uint256 _value) public returns (bool success)
approve (onay), programlanabilirlik a├ž─▒s─▒ndan bir di─čer kullan─▒┼čl─▒ fonksiyondur. Bu fonksiyonla, bir ak─▒ll─▒ kontrat─▒n bakiyenizden ├žekebilece─či token say─▒s─▒n─▒ s─▒n─▒rlayabilirsiniz. Bu fonksiyon olmazsa, kontrat─▒n ar─▒zalanmas─▒ (ya da ele ge├žirilmesi) ve t├╝m fonlar─▒n─▒z─▒ ├žalmas─▒ riskiyle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒rs─▒n─▒z.┬á
Abonelik modeli ├Ârne─čimize tekrar d├Ânelim. ├çok y├╝ksek miktarda BinanceAcademyToken'─▒na sahip oldu─čunuzu ve bir yay─▒n ak─▒┼č─▒┬áDApp'ine haftal─▒k tekrar eden ├Âdemeler yapmak istedi─činizi varsayal─▒m. Gece g├╝nd├╝z┬áBinance Academy i├žeriklerini okumakla me┼čgul oldu─čunuz i├žin her hafta manuel olarak bir i┼člem yapmakla u─čra┼čmak istemiyorsunuz.
BinanceAcademyToken'lar─▒n─▒z─▒n bakiyesi ├žok y├╝ksek, abonelik i├žin ├Âdemeniz gerekenden ├žok daha fazla. DApp'in t├╝m tokenlar─▒n─▒z─▒ almas─▒n─▒ engellemek i├žin approve fonksiyonunu kullanarak bir limit belirleyebilirsiniz. Aboneli─činize haftal─▒k olarak bir BinanceAcademyToken ├Âdedi─činizi varsayal─▒m. Onaylanan tutar─▒n ├╝st limitini yirmi token olarak belirlerseniz, aboneli─činizin be┼č ay boyunca otomatik olarak ├Âdenmesini sa─člayabilirsiniz.

En k├Ât├╝ ihtimalle DApp t├╝m fonlar─▒n─▒z─▒ ├žekmeye ├žal─▒┼č─▒rsa ya da bir yaz─▒l─▒m a├ž─▒─č─▒ bulunursa yaln─▒zca yirmi token kaybedersiniz. Elbette bu durum ideal olmayacakt─▒r, ama t├╝m birikimlerinizi kaybetmenize k─▒yasla ├žok daha iyidir.

approve ├ža─čr─▒ld─▒─č─▒nda bir approval (onaylama) event'ini (etkinli─čini) tetikler. Bu etkinlik de, transfer etkinli─či gibi veriyi blockchain ├╝zerine yazar.


allowance 

function allowance(address _owner, address _spender) public view returns (uint256 remaining)
allowance, (kalan bakiye) approve ile birlikte kullan─▒labilir. Bir kontrata tokenlar─▒n─▒z─▒ y├Ânetmesi i├žin izin verdi─činizde, kontrat─▒n ├žekebilece─či ne kadar token─▒n kald─▒─č─▒n─▒ kontrol etmek isteyebilirsiniz. ├ľrne─čin, aboneli─činiz onaylanm─▒┼č yirmi token─▒n─▒z─▒n on ikisini kulland─▒ysa allowance fonksiyonunu ├ža─č─▒rd─▒─č─▒n─▒zda yan─▒t olarak sekiz al─▒rs─▒n─▒z.


Opsiyonel fonksiyonlar

Yukar─▒da bahsetti─čimiz fonksiyonlar zorunludur. Di─čer yandan name (isim), symbol (sembol) ve decimal'─▒n (ondal─▒k) dahil edilmesi ┼čart de─čildir, ama bu ├Âzellikler ERC-20 kontrat─▒n─▒z─▒ biraz daha iyi bir hale getirebilir. Bu fonksiyonlar s─▒ras─▒yla, insan taraf─▒ndan okunabilir bir isim eklemenize, bir sembol belirlemenize (├Ârn. ETH, BTC, BNB) ve token─▒n ka├ž ondal─▒k birime b├Âl├╝nebilece─čini belirlemenize imkan tan─▒r. ├ľrne─čin, para birimi olarak kullan─▒lan tokenlar i├žin b├Âl├╝nebilirli─čin daha fazla olmas─▒, m├╝lkiyeti temsil eden bir tokena k─▒yasla daha ├Ânemlidir.


Bu ├Â─čeleri ger├žek bir kontrat ├╝zerinde incelemek i├žin GitHub'daki┬ábu ├Ârne─če g├Âz atabilirsiniz.


ERC-20 tokenlar─▒ ne yapabilir?



Yukar─▒daki t├╝m fonksiyonlar─▒ bir araya getirdi─čimizde bir ERC-20 kontrat─▒na sahip oluruz.┬áToplam arz─▒ sorgulayabilir, bakiyeleri kontrol edebilir, fon transfer edebilir ve tokenlar─▒m─▒z─▒ bizim yerimize idare etmesi i├žin di─čer┬áDapp'lere izin verebiliriz.

ERC-20 tokenlar─▒n─▒n ├žekici olmas─▒ b├╝y├╝k oranda esnek olmalar─▒na dayan─▒r. Mevcut d├╝zen, geli┼čtirmelerin yap─▒lmas─▒n─▒ s─▒n─▒rland─▒rmaz, dolay─▒s─▒yla taraflar ek ├Âzellikleri uygulamaya koyabilir ve ihtiya├žlar─▒ do─črultusunda ├Âzel parametreler belirleyebilir.


Sabit coinler

Sabit coinler (de─čeri┬áitibari para birimlerine endekslenmi┼č tokenlar) ├žo─ču zaman ERC-20 token standard─▒n─▒ kullan─▒r. Daha ├Ânce bahsetti─čimiz BUSD kontrat─▒na yap─▒lan i┼člem bunun bir ├Ârne─čidir ve b├╝y├╝k sabit coinlerin ├žo─ču da bu format─▒ kullan─▒r.

Tipik bir itibari paraya endeksli sabit coinde, coini ├ž─▒karan kurum euro, dolar, vb. rezervlere sahiptir. Daha sonra rezervindeki her bir birim i├žin bir token ├ž─▒kar─▒r. Yani, bir kasada 10.000 USD kilitliyse ├ž─▒kar─▒c─▒ kurum, her biri 1USD kar┼č─▒l─▒─č─▒nda bozdurulabilen 10.000 token yaratabilir.

Teknik anlamda bunu Ethereum'da uygulamaya koymak olduk├ža kolayd─▒r. ├ç─▒kar─▒c─▒ kurumun 10.000 tokenla bir kontrat ├ž─▒karmas─▒ yeterlidir. Daha sonra bu tokenlar, ileride itibari paralara bire bir oranda ├ževrilebilecekleri s├Âz├╝yle kullan─▒c─▒lara da─č─▒t─▒l─▒r.┬á

Kullan─▒c─▒lar, tokenlar─▒yla bir├žok ┼čey yapabilir ÔÇô ├╝r├╝n ve hizmet sat─▒n alabilir ya da tokenlar─▒ Dapp'lerde kullanabilirler. Bunun yerine, ├ž─▒kar─▒c─▒ kurumdan tokenlar─▒ hemen ├ževirmesini de isteyebilirler. Bu noktada, ├ž─▒kar─▒c─▒ kurum┬áiade edilen tokenlar─▒ yakar (kullan─▒lmaz hale getirir) ve rezervinden kar┼č─▒l─▒k gelen tutarda itibari para ├žeker.

Bu sistemi y├Âneten kontrat, daha ├Ânce bahsetti─čimiz gibi olduk├ža basittir. Fakat bir sabit coin ├ž─▒karmak, lojistik, yasal uyumluluk ve benzeri bir├žok d─▒┼č etmen ├╝zerinde ├žok fazla ├žal─▒┼čma gerektirir.


Menkul k─▒ymet tokenlar─▒

Menkul k─▒ymet tokenlar─▒ da sabit coinlere benzerdir. Her ikisi de ayn─▒ ┼čekilde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ndan kontrat seviyesinde birebir ayn─▒ olabilirler. Fark, ├ž─▒kar─▒c─▒ kurum seviyesinde ortaya ├ž─▒kar. Menkul k─▒ymet tokenlar─▒, hisse senedi, bono ve fiziksel varl─▒klar gibi menkul k─▒ymetleri temsil eder. ├ço─ču zaman (fakat her zaman de─čil), token sahibine bir ┼čirket ya da ├╝r├╝n ├╝zerinde pay tahsis ederler.


Hizmet tokenlar─▒

Hizmet tokenlar─▒ muhtemelen g├╝n├╝m├╝z├╝n en yayg─▒n token t├╝r├╝d├╝r. Di─čer iki token─▒n aksine hizmet tokenlar─▒ herhangi bir ┼čeyle destekli de─čildir. Varl─▒k destekli tokenlar─▒ bir hava yolu ┼čirketindeki hisselere benzetirsek, bu durumda hizmet tokenlar─▒ da s─▒k u├žu┼č yapan kullan─▒c─▒ programlar─▒na benzerlik g├Âsterecektir: bir amaca hizmet eder, fakat d─▒┼čar─▒da bir de─čere sahip de─čildir. Hizmet tokenlar─▒n─▒n bir├žok kullan─▒m alan─▒ vard─▒r ve┬áoyun i├ži para birimi, merkeziyetsiz uygulamalar i├žin ├Âdeme arac─▒, sadakat puanlar─▒ ve benzeri bir├žok amaca hizmet edebilirler.



ERC-20 tokenlar─▒nda madencilik yap─▒labilir mi?

Ether (ETH) madencili─či yapabilirsiniz, ama tokenlar madencili─če uygun de─čildir ÔÇô yeni tokenlar─▒n yarat─▒lmas─▒na ├ž─▒kar─▒lma (mint) ad─▒ verilir. Bir kontrat yarat─▒ld─▒─č─▒nda, geli┼čtiriciler arz─▒ planlar─▒na ve yol haritalar─▒na g├Âre da─č─▒t─▒r.
Bu i┼člem genellikle bir┬á─░lk Coin Arz─▒ (ICO),┬á─░lk Borsa Arz─▒ (IEO) ya da Menkul K─▒ymet Token Arz─▒ (STO) ile yap─▒l─▒r. Bu k─▒saltmalar─▒n ├že┼čitli versiyonlar─▒yla kar┼č─▒la┼čabilirsiniz, ama kavramlar olduk├ža benzer olacakt─▒r. Yat─▒r─▒mc─▒lar, kontrat adresine ether g├Ânderir ve bunun kar┼č─▒l─▒─č─▒nda yeni tokenlardan al─▒r. Toplanan para projenin geli┼čtirilmesine y├Ânelik harcan─▒r. Kullan─▒c─▒lar, tokenlar─▒n─▒ kullanabiliyor olmay─▒ bekler (ya hemen ya da ileri bir tarihte) ya da proje geli┼čtik├že kar elde etmek i├žin tokenlar─▒n─▒ satar.

Token da─č─▒t─▒m─▒n─▒n otomatik olmas─▒na gerek yoktur. Bir├žok fon toplama etkinli─či kullan─▒c─▒lar─▒n farkl─▒ dijital para birimleriyle (BNB, BTC, ETH ve USDT gibi) ├Âdeme yapmas─▒na imkan tan─▒r. Daha sonra, kar┼č─▒l─▒k gelen miktarda bakiye kullan─▒c─▒lar─▒n verdi─či adreslere aktar─▒l─▒r.


ERC-20 tokenlar─▒n─▒n avantaj ve dezavantajlar─▒

ERC-20 tokenlar─▒n─▒n avantajlar─▒

M├╝badele edilebilir

ERC-20 tokenlar─▒┬ám├╝badele edilebilirdir ÔÇô t├╝m birimler birbirlerinin yerine kullan─▒labilir. Bir BinanceAcademyToken'─▒na sahipseniz, hangi belirli tokena sahip oldu─čunuz ├Ânemli de─čildir. Elinizdeki token─▒ ba┼čka bir ki┼činin token─▒yla takas edebilirsiniz ve nakit para ya da alt─▒ndakine benzer ┼čekilde elinizdeki token daha ├Âncekiyle ayn─▒ ┼čekilde ├žal─▒┼čacakt─▒r.

Tokenlar─▒n─▒z bir t├╝r para birimi olmay─▒ hedefliyorsa bu ideal bir ├Âzelliktir. Birimlerin, birbirinden farkl─▒l─▒k g├Âsteren ├Âzelliklere sahip olmas─▒n─▒ istemezsiniz, ├ž├╝nk├╝ bu durumda m├╝badele edilemez hale gelirler. Farkl─▒l─▒k olmas─▒ durumunda baz─▒ tokenlar di─čerlerinden daha az ya da ├žok de─čerli hale gelerek altta yatan amaca zarar verebilir.


Esneklik

Daha ├Ânceki b├Âl├╝mde inceledi─čimiz gibi ERC-20 tokenlar─▒ b├╝y├╝k oranda ki┼čiselle┼čtirilebilir ve farkl─▒ bir├žok uygulamaya uyumlu hale getirilebilir. ├ľrne─čin, oyun i├ži para birimi olarak, sadakat puan─▒ programlar─▒nda,┬ádijital koleksiyonluklar olarak ve hatta sanat eserlerini ve m├╝lkiyet haklar─▒n─▒ temsil etmek i├žin kullan─▒labilirler.


Pop├╝lerlik

ERC-20'nin kripto para sekt├Âr├╝ndeki pop├╝lerli─či bu standard─▒ bir taslak olarak kullanmak i├žin olduk├ža ├žekici bir nedendir. Yeni ├ž─▒kar─▒lan tokenlarla halihaz─▒rda uyumlu ├žok say─▒da borsa, c├╝zdan ve ak─▒ll─▒ kontrat olacakt─▒r. Dahas─▒, geli┼čtirici deste─či ve dok├╝mantasyonlara ula┼čmak kolayd─▒r.┬á


ERC-20 tokenlar─▒n─▒n dezavantajlar─▒

├ľl├žeklenebilirlik

Bir├žok kripto para a─č─▒ gibi Ethereum da b├╝y├╝meye y├Ânelik sorunlar ya┼čar. ┼×u anki haliyle ├Âl├žeklenebilirli─či y├╝ksek de─čildir ÔÇô yo─čun zamanlarda bir i┼člem g├Ândermeye ├žal─▒┼čmak y├╝ksek i┼člem ├╝cretlerine ve gecikmelere neden olabilir. Bir ERC-20 token─▒ ├ž─▒kar─▒rsan─▒z ve a─č t─▒kan─▒rsa, token─▒n kullan─▒labilirli─či bundan etkilenir.

Bu sorun Ethereum'a has de─čildir. Asl─▒nda ├Âl├žeklenebilirlik, g├╝venli ve da─č─▒t─▒lm─▒┼č sistemler i├žin gerekli bir kar zarar dengesidir. Topluluk bu sorunlar i├žin┬áEthereum Plasma ve┬áEthereum Casper gibi y├╝kseltmeleri uygulamaya koyacak olan┬áEthereum 2.0'a ge├žmeyi planlamaktad─▒r.
├ľl├žeklenebilirlik sorunlar─▒ hakk─▒nda daha fazla bilgiye┬áBlockchain ├ľl├žeklenebilirli─či: Yan Zincirler ve ├ľdeme Kanallar─▒ makalemizden ula┼čabilirsiniz.


Doland─▒r─▒c─▒l─▒klar

Bu, teknolojinin kendisine y├Ânelik bir sorun olmasa da bir token ├ž─▒karman─▒n bu kadar kolay olmas─▒ baz─▒ a├ž─▒lardan dezavantaj yaratabilir. Minimum ├žabayla basit bir ERC-20 token ├ž─▒karmak m├╝mk├╝nd├╝r, yani herhangi biri bunu iyi niyetle ya da k├Ât├╝ niyetle yapabilir.

Dolay─▒s─▒yla, neye yat─▒r─▒m yapt─▒─č─▒n─▒z konusunda dikkatli olman─▒z gerekir. Blockchain projeleri ad─▒ alt─▒nda gizlenmi┼č ├žok say─▒da┬áPiramit ve Ponzi d├╝zeni bulunur. Yat─▒r─▒m yapmadan ├Ânce┬ákendi ara┼čt─▒rman─▒z─▒ yaparak kar┼č─▒n─▒zdaki f─▒rsat─▒n me┼čru olup olmad─▒─č─▒na y├Ânelik kendi ├ž─▒kar─▒m─▒n─▒z─▒ yapman─▒z ├žok ├Ânemlidir.

 

ERC-20, ERC-1155, ERC-223, ERC-721 tokenlar─▒n─▒n fark─▒ nedir?

ERC-20 ilk (ve bug├╝ne kadarki en pop├╝ler) Ethereum token standard─▒d─▒r, ama mevcut tek standart de─čildir. Y─▒llar i├žinde, ERC-20'ye geli┼čtirmeler ekleyen ya da tamamen farkl─▒ ama├žlara sahip ba┼čka bir├žok alternatif ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r.

Daha az yayg─▒n standartlardan baz─▒lar─▒┬ábenzersiz tokenlarda (NFT'ler) kullan─▒lanlard─▒r. Kimi zaman, hedefledi─činiz kullan─▒m alan─▒ i├žin farkl─▒ ├Âzelliklere sahip benzersiz tokenlara sahip olmak daha avantajl─▒d─▒r. Benzersiz bir sanat eserini, oyun i├ži bir varl─▒─č─▒ vb. tokenla┼čt─▒rmak isterseniz bu kontrat t├╝rleri daha ├žok ilginizi ├žekebilir.
├ľrne─čin┬áERC-721 standard─▒, son derece pop├╝ler CryptoKitties DApp'inde kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. B├Âylesi bir kontrat, kullan─▒c─▒lar─▒n kendi benzersiz tokenlar─▒n─▒ ├ž─▒karmas─▒ ve┬ámeta veriyi (resimler, tan─▒mlar, vb.) kodlamas─▒ i├žin bir┬áAPI sunar.┬á

ERC-1155 standard─▒ hem ERC-721 hem de ERC-20 i├žin bir geli┼čtirme olarak g├Âr├╝lebilir. Ayn─▒ kontrat i├žinde hem m├╝badele edilebilir hem de benzersiz tokenlar─▒ destekleyen bir standart ortaya koyar.

ERC-223 ve ERC-621 gibi di─čer se├ženekler kullan─▒labilirli─či iyile┼čtirmeyi ama├žlar. ERC-223, yanl─▒┼čl─▒kla yap─▒lan token transferlerini engelleyen bir g├╝venlik ├Ânlemine sahiptir. ERC-621 ise token arz─▒n─▒ art─▒rmak ve azaltmak i├žin ekstra fonksiyonlar ekler.

NFT'ler hakk─▒nda daha fazla bilgi i├žin┬áKripto Koleksiyonluklar─▒ ve Benzersiz Tokenlar (NFT'er) Rehberi makalemizi okuyabilirsiniz.


Son d├╝┼č├╝nceler

ERC-20 standard─▒ kripto varl─▒k d├╝nyas─▒nda y─▒llard─▒r bask─▒n konumdad─▒r ve bunun nedenini anlamak olduk├ža kolayd─▒r. Herhangi biri, olduk├ža kolay bir ┼čekilde bir├žok farkl─▒ kullan─▒m alan─▒na (hizmet token─▒, sabit coin, vb.) uygun basit bir kontrat ├ž─▒karabilir. Bununla birlikte ERC-20, di─čer standartlar─▒n sundu─ču baz─▒ ├Âzelliklere sahip de─čildir. Daha sonra gelen kontrat t├╝rlerinin ERC-20'nin yerini al─▒p almayaca─č─▒n─▒ ancak zaman g├Âsterebilir.