Yearn.finance (YFI) Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Yearn.finance (YFI) Nedir?

Yearn.finance (YFI) Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Nov 9, 2020G├╝ncellenme: Aug 17, 2022
6m

Yazar: Nick Chong


K─▒sa ├ľzet

YFI, Yearn.finance protokol├╝n├╝n yerel kripto paras─▒d─▒r. Kullan─▒c─▒lar─▒n, protokol├╝n ilerlemesini istedikleri y├Ân do─črultusunda oy kullanmas─▒na imkan tan─▒yan bir y├Âneti┼čim token─▒d─▒r.

Temmuz ay─▒nda kullan─▒ma sunuldu─čundan bu yana YFI, protokol├╝n otomatik┬áyield farming stratejilerine oda─č─▒ sayesinde Ethereum tabanl─▒ en b├╝y├╝k tokenlardan biri haline gelmi┼čtir. Baz─▒ a├ž─▒lardan Yearn.finance'i, her zaman Ethereum DeFi'deki en iyi getirileri bulmaya ├žal─▒┼čan bir robot olarak d├╝┼č├╝nebilirsiniz.


Giri┼č

DeFi olarak da bilinen merkeziyetsiz finans, protokoller taraf─▒ndan sunulan getiriler y├╝kseldik├že parabolik bir b├╝y├╝me sergilemeye ba┼člad─▒. Bu b├╝y├╝menin ├Ânemli bir k─▒sm─▒, protokol├╝n hangi y├Ânde geli┼čece─činin token sahipleri taraf─▒ndan belirlenmesine imkan tan─▒yan y├Âneti┼čim tokenlar─▒n─▒n kullan─▒ma sunulmas─▒na atfedilebilir. Y├Âneti┼čim tokenlar─▒, DeFi protokollerini merkeziyetsiz hale getirmede ├žok ├Ânemli bir ad─▒md─▒r.

Y├Âneti┼čim tokenlar─▒ ak─▒m─▒n─▒ takip eden Yearn.finance, Temmuz 2020'de YFI token─▒ ├ž─▒kard─▒. Bu token k─▒sa s├╝rede kripto para d├╝nyas─▒n─▒n ilgisini ├žekerek, bir ay i├žinde 3 USD'den 30.000 USD'ye y├╝kseldi.


Yearn.finance nedir?

YFI'─▒n ayr─▒nt─▒lar─▒na girmeden ├Ânce, yEarn olarak da adland─▒r─▒lan Yearn.finance hakk─▒nda bilgi vermek faydal─▒ olabilir.

2020 y─▒l─▒n─▒n ba┼člar─▒nda Andre Cronje taraf─▒ndan kurulan┬áYearn.finance, kullan─▒c─▒lar─▒na ether, sabit coin ve altcoinleri yat─▒rarak en y├╝ksek getiriye ula┼čma imkan─▒ sunmaya odaklanan Ethereum tabanl─▒ bir protokold├╝r. Andre Cronje, farkl─▒ DeFi uygulamalar─▒ taraf─▒ndan sunulan getiriler aras─▒nda bir tutars─▒zl─▒k oldu─čunu fark ettikten sonra Yearn.finance'i kurmaya karar veren G├╝ney Afrikal─▒ bir finansal teknoloji geli┼čtiricisidir.

Kullan─▒ma sunulmas─▒ndan k─▒sa bir s├╝re sonra platformun sald─▒r─▒ya u─čramas─▒n─▒n ard─▒ndan Cronje, kullan─▒c─▒lara yeni bir ├╝r├╝n portf├Ây├╝ sunmak i├žin protokol├╝ revize etmi┼čtir.


├ľnemli ├ľzellikler

Protokol├╝n ba┼čl─▒ca ├Âzelli─čine┬áVaults (Kasalar) ad─▒ verilir. Bu ├Âzellik, kullan─▒c─▒lar─▒n kripto para yat─▒rmas─▒na ve getiri elde etmesine imkan tan─▒r. Yat─▒r─▒lan fonlar, getiriyi en ├╝st seviyeye ├ž─▒karmaya ve riski en aza indirmeye ├žal─▒┼čan bir strateji taraf─▒ndan y├Ânetilir. Kullan─▒ma ilk sunuldu─čunda Kasalar'─▒n ba┼čl─▒ca oda─č─▒ sabit coinlerdir, fakat o zamandan bu yana ether,┬átokenla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č Bitcoin ├╝r├╝nleri, Chainlink ve di─čer coinleri destekleyecek ┼čekilde geni┼člemi┼čtir.┬á
Kasalar,┬áEthereum ├╝zerinde i┼člem yapman─▒n y├╝ksek maliyetini ortadan kald─▒rd─▒─č─▒ i├žin ├Ânemlidir. Sermayenin bir araya getirilmesiyle, yaln─▒zca tek bir hesab─▒n (her bir Kasa'y─▒ kontrol eden)┬áyield farm'a i┼člem ├╝creti (gas) ├Âdemesi yeterli hale gelir.
Yearn.finance ba┼čka hizmetler de sunar.┬áEarn (Kazan), Kasalar'─▒n yaln─▒zca sabit coinleri ve tokenla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č bitcoini destekleyen daha basit bir versiyonudur.┬áZap (De─či┼čtir) ise kullan─▒c─▒lar─▒n geleneksel sabit coinleri, sabit coinleri temsil eden likidite sa─člay─▒c─▒ tokenlar─▒yla takas etmesine imkan tan─▒r.
Yearn.finance ┼ču anda, DeFi kullan─▒c─▒lar─▒ i├žin merkeziyetsiz bir sigorta protokol├╝ olan┬áylnsure ve merkeziyetsiz bor├ž alma ve vermeyi destekleyecek┬áStableCredit (Sabit Kredi) gibi ba┼čka ├╝r├╝nler ├╝zerinde de ├žal─▒┼čmaktad─▒r.


YFI ile tan─▒┼č─▒n

Yearn.finance, Temmuz ay─▒na kadar k├╝├ž├╝k bir gruba hitap ediyordu. 2020 y─▒l─▒n─▒n ba┼č─▒ndaki g├╝venlik ihlali ve Mart ay─▒ndaki kripto para piyasas─▒ ├ž├Âk├╝┼č├╝n├╝n ard─▒ndan bir├žok kullan─▒c─▒ o zamanlar yeni olan bu protokol├╝ kullanmaya ├žekiniyordu.

Bu durum Cronje'nin Medium'da yay─▒nlad─▒─č─▒ bir blog yaz─▒s─▒nda, kullan─▒c─▒lar─▒n Yearn.finance protokol├╝n├╝ y├Ânetebilmesi i├žin bir┬áERC-20 token─▒ olan YFI'─▒n kullan─▒ma sunuldu─čunu a├ž─▒klamas─▒yla de─či┼čti.
YFI, merkeziyetsiz bir borsa olan┬áBalancer'a likidite sa─člamak ve Yearn.finance ├╝r├╝nlerine sermaye yat─▒rmak da dahil olmak ├╝zere birka├ž farkl─▒ yoldan "farm" edilebiliyordu.

Medium'da yay─▒nlanan yaz─▒, YFI'─▒n "i├žsel de─čere sahip olmad─▒─č─▒n─▒" belirtse de coinler piyasa taraf─▒ndan h─▒zla toplanmaya ba┼člad─▒. Bir Balancer havuzunda 3 USD'den i┼člem g├Ârmeye ba┼člamas─▒n─▒n ard─▒ndan, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n Yearn.finance y├Âneti┼čimindeki de─čerin fark─▒na varmas─▒yla bu kripto paran─▒n fiyat─▒ ├žok y├╝kseldi ve platform yat─▒rma i┼člemlerinden on milyonlar kazanmaya ba┼člad─▒.

YFI'─▒n lansman─▒ndan k─▒sa s├╝re sonra, topluluk maksimum arz─▒ 30.000 coinde tutmaya karar vererek YFI say─▒s─▒n─▒n daha fazla artmas─▒ndansa coinin nadir bulunur kalmas─▒n─▒ tercih etti. Bu karardan memnun olmayan kullan─▒c─▒lar, projede bir┬á├žatallanma yaparak DFI.money ya da YFII olarak bilinen yeni bir proje yaratt─▒.



Yearn.finance'in merkeziyetsizle┼čmesi

YFI, yat─▒rma i┼člemlerini art─▒rmas─▒ ve dikkat ├žekmesi nedeniyle Yearn.finance i├žin ├žok ├Ânemli olsa da coinin ba┼čka bir amac─▒ daha vard─▒: protokol├╝n geli┼čimini ve kontrol├╝n├╝ kullan─▒c─▒lar aras─▒nda merkeziyetsiz hale getirmek.┬á

Farming mekanizmas─▒, ister 100 USD ister 1.000.000 USD'ye sahip olsun t├╝m kullan─▒c─▒lar─▒n ayn─▒ zamanda ve ayn─▒ masrafla YFI kazanmas─▒na imkan tan─▒yordu. Bu da herhangi bir kullan─▒c─▒n─▒n Yearn.finance ├╝zerinde bir etki yaratmak i├žin YFI sahibi olabilece─či anlam─▒na geliyordu.

YFI'─▒n kullan─▒ma sunulmas─▒n─▒n ard─▒ndan, topluluk ├╝yeleri taraf─▒ndan ortaya at─▒lan ├že┼čitli ├Ânerilerin token sahipleri taraf─▒ndan oylanabilece─či┬ákapsaml─▒ bir y├Âneti┼čim portal─▒ a├ž─▒ld─▒.┬á

Bug├╝ne kadar al─▒nan kararlar aras─▒nda bir pazarlama ve geli┼čtirici ekibinin i┼če al─▒nmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra Kasalar'a belirli stratejilerin eklenmesi de yer al─▒r.

Coin sahipleri, protokolden elde edilen karlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒n YFI sahiplerine ├Âdenmesi y├Ân├╝nde ├Ânemli bir karara da imza att─▒. Yearn.finance ├╝r├╝nlerinden al─▒nan i┼člem ├╝cretleri Hazine'de birikir ve daha sonra da Hazine, YFI sahipleri ve ekip aras─▒nda b├Âl├╝┼čt├╝r├╝l├╝r. Bu da┬áBitcoin ve Ethereum'dan farkl─▒ olarak YFI'─▒ temett├╝ getirili bir varl─▒k haline getirir.


YFI neden ├Ânemlidir?

Bir├žok ki┼či YFI'─▒n ge├žmi┼č fiyat hareketlerine odaklansa da coinin as─▒l ├Ânemli ├Âzelli─či, protokollerin benimsenmeyi nas─▒l te┼čvik edebilece─čine y├Ânelik bir de─či┼čime imza atm─▒┼č olmas─▒d─▒r. YFI'─▒n lansman─▒n─▒n, herkesin ayn─▒ fiyat─▒ ├Âdeyerek coinin yarat─▒lmas─▒nda kat─▒l─▒mc─▒ olabilmesi nedeniyle "Bitcoin'den bu yana en adil lansman" oldu─ču iddia edilebilir.

Kullan─▒c─▒lar─▒n her bir yeni coin i├žin belirli bir fiyat ├Âdedi─či┬á─░lk Coin Arz─▒n─▒ (ICO) kullanmak yerine, YFI kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n protokolde kat─▒l─▒mc─▒ olmas─▒n─▒ gerektiren bir mekanizma tercih edilmi┼čtir. Bu mekanizma, t├╝m kullan─▒c─▒lar─▒n y├Âneti┼čim token─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla Yearn.finance ├╝zerinde bir etki yaratabilmesi nedeniyle projenin h─▒zla bir toplulu─ča sahip olmas─▒na imkan tan─▒m─▒┼čt─▒r.
Ba┼člarda g├Âr├╝len fiyat┬áoynakl─▒─č─▒n─▒n ard─▒ndan bile Yearn.finance, merkeziyetsiz finans ve genel anlamda kripto para d├╝nyas─▒ndaki en aktif topluluklardan birine sahiptir.┬á


Kar┼č─▒la┼č─▒lan zorluklar

YFI, bir tak─▒m zorluklar da ya┼čam─▒┼čt─▒r. Andre Cronje, ├žok uzun bir s├╝redir Yearn.finance ve YFI'─▒n arkas─▒ndaki isim oldu─ču i├žin yat─▒r─▒mc─▒lar onun hareketlerini b├╝y├╝k bir ilgiyle takip etmektedir. Bu durumda Cronje k─▒sa bir mola vermek isterse, bunun YFI ├╝zerinde b├╝y├╝k bir etkisi olabilir. Dolay─▒s─▒yla baz─▒ ki┼čiler, projenin hala bu ├Ânemli oyuncu etraf─▒nda merkezi oldu─čunu (en az─▒ndan bir dereceye kadar) iddia eder.

Bunun bir ├Ârne─či, bu y─▒l─▒n ba┼člar─▒nda Cronje'nin DeFi d├╝nyas─▒ndan ayr─▒lmak istedi─čini s├Âylemesiyle ya┼čanm─▒┼čt─▒r. YFI fiyatlar─▒, projenin kapanaca─č─▒ korkusuyla d├╝┼čmeye ba┼člar.

Fakat Yearn.finance, yeni ekip ├╝yelerini b├╝nyesine dahil ettik├že bu "Cronje Etkisi" (baz─▒ kullan─▒c─▒lar─▒n verdi─či isimle) yava┼č├ža g├╝c├╝n├╝ kaybetmektedir. Cronje'nin etkisi olmadan merkeziyetsiz y├Âneti┼čim geli┼čmeye devam ederse, b├Âyle bir sorun art─▒k s├Âz konusu olmayabilir.


Son d├╝┼č├╝nceler

Yearn.finance'in kullan─▒ma sunulmas─▒, kripto para projelerinin coinleri nas─▒l da─č─▒tt─▒─č─▒ konusunda sekt├Âr genelinde bir de─či┼čim yaratm─▒┼čt─▒r. Projeler, erken d├Ânem kullan─▒c─▒lar─▒na te┼čvikler sunarak h─▒zl─▒ bir benimsenme elde edebilir ve daha b├╝y├╝k topluluklara sahip olabilir. Bu da bir yat─▒r─▒mda duygusal ve maddi bir pay─▒ olanlar─▒n, bu yat─▒r─▒m─▒n ba┼čar─▒l─▒ olmas─▒ i├žin elinden geleni yapaca─č─▒n─▒ savunan "ortaya bir ┼čey koyma" kavram─▒yla yak─▒ndan ilgilidir.

Yearn.finance, benzersiz merkeziyetsiz finans ├╝r├╝nleri geli┼čtiren ilgin├ž bir protokold├╝r. Projenin gelece─či, geli┼čtirici ve pazarlamac─▒lardan olu┼čan bir ekibin i┼če al─▒nmas─▒ nedeniyle umut vaat edicidir, fakat projenin Ethereum Defi d├╝nyas─▒nda uzun s├╝re kalmay─▒ ba┼čar─▒p ba┼čaramayaca─č─▒n─▒ ancak zaman g├Âsterebilir.