Domov
Články
Pyram├şdov├ę hry a Ponziho sch├ęmy

Pyram├şdov├ę hry a Ponziho sch├ęmy

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Nov 28, 2018Aktualizovan├ę Aug 17, 2023
5m

Úvod

V├Ą─Ź┼íinu jednotlivcov, ktor├ş investuj├║ do bitcoinu alebo t├Żch, ktor├ş sa z├║─Źast┼łuj├║ pr├şle┼żitost├ş po─Źiato─Źnej ponuky minc├ş (ICO), zauj├şmaj├║ dve veci. Prvou je n├ívratnos┼ą invest├şcie (ROI), ktor├í predstavuje zisky dosiahnut├ę z┬ápo─Źiato─Źnej invest├şcie. A┬ápotom je tu druh├í vec, ktor├í s├║vis├ş s┬áv├Ż┼íkou rizika s├║visiaceho s┬áinvest├şciou. Ke─Ć s├║ rizik├í pr├şli┼í vysok├ę, existuje vy┼í┼íia pravdepodobnos┼ą, ┼że investori pr├şdu o┬ásvoju po─Źiato─Źn├║ invest├şciu (─Źiasto─Źne alebo ├║plne), ─Źo povedie k┬áz├ípornej n├ívratnosti invest├şcie.

Prirodzene, s┬áka┼żdou invest├şciou je v┼żdy spojen├Ż ur─Źit├Ż stupe┼ł rizika. Riziko sa v┼íak v├Żrazne zvy┼íuje v┬ápr├şpadoch, ke─Ć sa investor ne─Źakane stane s├║─Źas┼ąou Ponziho sch├ęmy alebo pyram├şdovej hry, ktor├ę s├║ vo v├Ą─Ź┼íine kraj├şn neleg├ílne. Schopnos┼ą identifikova┼ą tieto sch├ęmy a┬ápochopi┼ą, ako funguj├║, je ve─żmi d├┤le┼żit├ę.


─îo je Ponziho sch├ęma?

Ponziho sch├ęmy s├║ pomenovan├ę po Charlesovi Ponzim, talianskom podvodn├şkovi, ktor├Ż sa pres┼ąahoval do Severnej Ameriky a┬ápresl├ívil sa podvodn├Żm syst├ęmom zar├íbania pe┼łaz├ş. Za─Źiatkom 20.┬árokov minul├ęho storo─Źia sa Ponzimu podarilo podvies┼ą stovky obet├ş v─Ćaka sch├ęme, ktor├í trvala viac ako rok. Ponziho sch├ęma je v┬ápodstate investi─Źn├Ż podvod, ktor├Ż funguje tak, ┼że vypl├íca star┼í├şch investorov peniazmi z├şskan├Żmi od nov├Żch investorov. Probl├ęmom tejto sch├ęmy je, ┼że investori, ktor├ş do sch├ęmy vst├║pia ako posledn├ş, neuvidia v├┤bec ni─Ź.

Ponziho sch├ęma v┬áre├ílnom ┼żivote vyzer├í asi takto:┬á

  1. Organiz├ítor investi─Źnej pr├şle┼żitosti zoberie od investora 1┬á000┬áUSD. D├í mu pr├şs─żub, ┼że na konci vopred stanoven├ęho obdobia (napr. 90┬ádn├ş) mu vyplat├ş po─Źiato─Źn├║ invest├şciu spolu s┬á├║rokom vo v├Ż┼íke 10┬á%.┬á

  2. Pred uplynut├şm 90-d┼łovej lehoty sa organiz├ítorovi podar├ş z├şska┼ą ─Ćal┼í├şch dvoch investorov. Potom vyplat├ş 1100┬áUSD prv├ęmu investorovi z┬á2000┬áUSD z├şskan├Żch od investorov ─Ź├şslo 2┬áa┬á3. Je tie┼ż pravdepodobn├ę, ┼że povzbud├ş prv├ęho investora, aby svojich 1┬á000 USD op├Ątovne investoval.┬á

  3. T├Żm, ┼że podvodn├şk vezme peniaze od nov├Żch investorov, dok├í┼że zaplati┼ą s─ż├║ben├ę v├Żnosy prv├Żm investorom. T├Żm ich presved─Ź├ş, aby op├Ątovne investovali a┬ápozvali ─Ćal┼í├şch ─żud├ş.

  4. Ako sa syst├ęm rozrast├í, organiz├ítor mus├ş z├şskava┼ą st├íle viac nov├Żch investorov, ktor├ş sa zapoja do sch├ęmy. V┬áopa─Źnom pr├şpade nebude m├┤c┼ą vyplati┼ą s─ż├║ben├ę v├Żnosy.

  5. Sch├ęma sa v┬áur─Źitom okamihu stane neudr┼żate─żnou a┬áorganiz├ítora bu─Ć chytia, alebo zmizne s┬ápeniazmi investorov.


─îo je pyram├şdov├í hra?

Pyram├şdov├í hra (alebo pyram├şdov├Ż podvod) funguje v┬ápodnikate─żskom sektore ako model, ktor├Ż s─żubuje platby alebo odmeny pre ─Źlenov, ktor├ş sa nielen zap├íjaj├║ do sch├ęmy, ale dok├í┼żu aj zaregistrova┼ą nov├Żch ─Źlenov.┬á

Podvodn├şk napr├şklad pon├║kne Alici a┬áBobovi mo┼żnos┼ą k├║pi┼ą si distribu─Źn├ę pr├íva spolo─Źnosti za 1┬á000┬áUSD za kus. Tak┼że teraz oni sami maj├║ pr├ívo pred├íva┼ą distribu─Źn├ę pr├íva, pri─Źom za ka┼żd├ęho ─Ćal┼íieho ─Źlena, ktor├ęho sa im podar├ş z├şska┼ą, z├şskaj├║ podiel. 1000┬áUSD z├şskan├Żch z┬áich predajov distribu─Źn├Żch pr├ív sa potom del├ş s┬áorganiz├ítorom v┬ápomere 50/50.┬á

Vo vy┼í┼íie uvedenom scen├íri by Alica a┬áBob museli preda┼ą dve distribu─Źn├ę pr├íva ka┼żd├Ż, aby sa im vr├ítila invest├şcia, preto┼że z┬ápredaja z├şskaj├║ 500┬áUSD. Bremeno predaja dvoch distribu─Źn├Żch pr├ív, aby sa im vr├ítila po─Źiato─Źn├í invest├şcia, sa potom prenesie na ich z├íkazn├şkov. Sch├ęma sa nakoniec rozpadne, preto┼że na jej pokra─Źovanie je potrebn├Żch st├íle viac a┬áviac ─Źlenov. Neudr┼żate─żn├Ż v├Żvoj sch├ęmy je d├┤vod, kv├┤li ktor├ęmu s├║ pyram├şdov├ę hry nez├íkonn├ę.

V├Ą─Ź┼íina pyram├şdov├Żch hier nepon├║ka produkt ani slu┼żbu. S├║ udr┼żiavan├ę v├Żlu─Źne z┬ápe┼łaz├ş z├şskan├Żch n├íborom nov├Żch ─Źlenov. Niektor├ę pyram├şdov├ę hry v┼íak m├┤┼żu by┼ą prezentovan├ę ako legit├şmne spolo─Źnosti pou┼ż├şvaj├║ce viac├║rov┼łov├Ż (MLM) marketing, ktor├Żch cie─żom je pred├íva┼ą slu┼żbu alebo produkt. Zvy─Źajne to v┼íak robia len preto, aby skryli z├íkladn├║ podvodn├║ ─Źinnos┼ą. Mnoho MLM spolo─Źnost├ş s┬ápochybnou etikou preto pou┼ż├şva pyram├şdov├ę modely. Nie v┼íetky MLM spolo─Źnosti s├║ v┼íak podvodmi.


Porovnanie Ponziho sch├ęmy a┬ápyram├şdovej hry

Podobnosti

  • Obidve s├║ formy finan─Źn├ęho podvodu. Ich z├íkladom je presved─Źi┼ą obete, aby investovali peniaze, s─żubovan├şm dobr├Żch v├Żnosov.

  • Aby boli ├║spe┼ín├ę a┬ázostali akt├şvne, obe potrebuj├║ pravideln├Ż pr├şsun pe┼łaz├ş nov├Żch investorov.

  • V├Ą─Ź┼íinou nepon├║kaj├║ skuto─Źn├ę produkty alebo slu┼żby.

Rozdiely

  • Ponziho sch├ęmy s├║ v├Ą─Ź┼íinou prezentovan├ę ako slu┼żby spr├ívy invest├şci├ş, kde ├║─Źastn├şci veria, ┼że z├şskan├Ż v├Żnos je v├Żsledkom legit├şmnej invest├şcie. Podvodn├şk v┬ápodstate okradne jedn├ęho investora, aby zaplatil in├ęmu.

  • Pyram├şdov├ę hry s├║ zalo┼żen├ę na sie┼ąovom marketingu a┬áaby zarobili peniaze, od ├║─Źastn├şkov vy┼żaduj├║ n├íbor nov├Żch ─Źlenov. Preto pred preposlan├şm pe┼łaz├ş na vrchol pyram├şdy dostane ka┼żd├Ż ├║─Źastn├şk prov├şziu.


Ako sa chr├íni┼ą

  • Bu─Ćte skeptick├ş. Investi─Źn├í pr├şle┼żitos┼ą, ktor├í s─żubuje r├Żchle alebo vysok├ę v├Żnosy s┬áminim├ílnymi invest├şciami, je pravdepodobne podvod. Toto plat├ş najm├Ą pri investovan├ş do nie─Źoho, ─Źo je ├║plne nezn├íme alebo ┼ąa┼żko pochopite─żn├ę. Ak to znie pr├şli┼í dobre, aby to bola pravda, pravdepodobne to pravda nie je.

  • Pozor na nevy┼żiadan├ę pr├şle┼żitosti. Neo─Źak├ívan├ę pozvanie na ├║─Źas┼ą na dlhodobej investi─Źnej pr├şle┼żitosti je zvy─Źajne varovn├Żm sign├ílom.

  • Presk├║majte si predajcu.┬áJe potrebn├ę presk├║ma┼ą subjekt propaguj├║ci investi─Źn├║ pr├şle┼żitos┼ą. Renomovan├Ż finan─Źn├Ż poradca, makl├ęr alebo firma je registrovan├í a┬ákontrolovan├í pr├şslu┼ín├Żmi riadiacimi org├ínmi.

  • Ned├┤verujte. Overujte si. Legit├şmne invest├şcie by mali by┼ą riadne zaregistrovan├ę. Prv├Żm krokom je po┼żiada┼ą o┬áinform├ície t├Żkaj├║ce sa registr├ície. Ak investi─Źn├í pr├şle┼żitos┼ą nie je zaregistrovan├í, malo by by┼ą poskytnut├ę dobr├ę a┬áprimeran├ę vysvetlenie.┬á

  • Uistite sa, ┼że rozumiete invest├şcii.┬áNikdy by ste nemali investova┼ą peniaze do nie─Źoho, ─Źomu ├║plne nerozumiete. Uistite sa, ┼że vyu┼ż├şvate dostupn├ę zdroje a┬ápri investi─Źn├Żch pr├şle┼żitostiach zahalen├Żch r├║┼íkom tajomstva bu─Ćte ve─żmi opatrn├ş.

  • Nahlasujte. V┼żdy, ke─Ć sa investori stretn├║ s┬ápyram├şdovou hrou alebo Ponziho sch├ęmou, je d├┤le┼żit├ę nahl├ísi┼ą to pr├şslu┼ín├Żm org├ínom. Pom├┤┼że to ochr├íni┼ą bud├║cich investorov, aby sa nestali obe┼ąou rovnak├ęho podvodu.


Je bitcoin pyram├şdov├í hra?

Niektor├ş m├┤┼żu tvrdi┼ą, ┼że Bitcoin je ve─żk├í pyram├şdov├í hra. To v┼íak jednoducho nie je pravda. Bitcoin s├║ jednoducho peniaze. Ide o┬ádecentralizovan├║ digit├ílnu menu, ktor├í je zabezpe─Źen├í matematick├Żmi algoritmami a┬ákryptografiou a┬áktor├║ mo┼żno pou┼żi┼ą na n├íkup tovarov a┬áslu┼żieb. Rovnako ako fiat peniaze, aj kryptomeny sa daj├║ pou┼żi┼ą na pyram├şdov├ę hry (alebo in├║ nez├íkonn├║ ─Źinnos┼ą). To v┼íak neznamen├í, ┼że samotn├ę kryptomeny alebo fiat meny s├║ pyram├şdov├Żmi hrami.

Zdie─ża┼ą pr├şspevky
Zaregistrujte si ├║─Źet
E┼íte dnes vyu┼żite svoje znalosti v┬ápraxi otvoren├şm ├║─Źtu Binance.