საბაზრო კაპიტალიზაცია
საბაზრო კაპიტალიზაცია გახლავთ ტოკენის მიახლოებითი ზომის განსაზღვრის საშუალება, რომელიც გამოითვლება აღნიშნული ტოკენის მიმდინარე ფასის ცირკულირებადი მარაგის მაჩვენებელზე გამრავლებით.
საბაზრო კაპიტალიზაცია არ წარმოადგენს კონკრეტულ აქტივში ინვესტირებული თანხის ჯამურ რაოდენობას; ფასის მცირე ცვლილება შესაძლოა საბაზრო კაპიტალიზაციის მნიშვნელოვანი ცვლილებების გამომწვევი გახდეს.
სრულად გამოშვებული ტოკენების საბაზრო კაპიტალიზაცია (FDV) გახლავთ კიდევ ერთი მაჩვენებელი, სადაც ცირკულირებადი მარაგის მაჩვენებლის ნაცვლად გამოიყენება ჯამური ან მაქსიმალური მარაგის მაჩვენებელი და რომელიც შესაძლოა მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდეს შედარებით ახალი პროექტების საბაზრო კაპიტალიზაციისგან.
ბლოკჩეინ ინდუსტრიის ფარგლებში, საბაზრო კაპიტალიზაცია წარმოადგენს მაჩვენებელს, რომელიც მიუთითებს კრიპტოვალუტის მიახლოებით ზომაზე. მისი გამოთვლა ხდება მონეტის ან ტოკენის მიმდინარე საბაზრო ღირებულების
ცირკულირებადი მარაგის მაჩვენებელზე გამრავლებით:
საბაზრო კაპიტალიზაცია = მიმდინარე ფასი x ცირკულირებადი მარაგი
მაგალითად, თუ კონკრეტული კრიპტოვალუტის თითოეული ერთეულის სავაჭრო ღირებულებაა 10,00 აშშ დოლარი, ხოლო ცირკულირებადი მარაგი შეადგენს 50 000 000 მონეტას, აღნიშნული კრიპტოვალუტის საბაზრო კაპიტალიზაცია იქნება 500 000 000 აშშ დოლარი.
საკმაოდ გავრცელებულია მცდარი მოსაზრება იმის შესახებ, რომ თითქოს საბაზრო კაპიტალიზაცია მიუთითებს კრიპტოვალუტის მეშვეობით მიღებულ შემოსავალზე. თუმცა ეს ასე არ არის. გამომდინარე იქიდან, რომ საბაზრო კაპიტალიზაციის გამოთვლა ხდება ფასის საფუძველზე, ფასის თუნდაც მცირე ცვლილებამ შესაძლოა მკვეთრად შეცვალოს სხვა, შესაბამისი მაჩვენებლები.
მაგალითად, თუ ზემოთ მოცემულ მაგალითში მითითებული ფასი, 10,00 აშშ დოლარი 15,00 აშშ დოლარამდე გაიზრდება, საბაზრო კაპიტალიზაციაც მოიმატებს და გახდება 750 000 000 აშშ დოლარი, ნაცვლად 500 000 000 აშშ დოლარისა. თუმცა, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ბაზარზე შემოსულმა თანხამ შეადგინა 250 000 000 აშშ დოლარი. ფასის ცვლილებისთვის საჭირო კაპიტალის რეალური რაოდენობა ვაჭრობის მოცულობისა და ლიკვიდურობის საფუძველზე განისაზღვრება.
მოცულობა გულისხმობს დროის კონკრეტული პერიოდის განმავლობაში გადაცვლილი აქტივების ჯამურ რაოდენობას.
ლიკვიდურობა გულისხმობს იმას, თუ რამდენად მარტივადაა შესაძლებელი აქტივის ყიდვა ან გაყიდვა, ფასზე მნიშვნელოვანი ზემოქმედების გარეშე. შედარებით დიდი მოცულობით, მაღალი ლიკვიდურობის მქონე ბაზარზე ვაჭრობისას, ფასის ცვლილებისთვის შედარებით მეტი კაპიტალია საჭირო, რადგან ფასების შედარებით ფართო დიაპაზონის ფარგლებში ხდება საკმაოდ დიდი ოდენობით შეკვეთების განთავსება. თუმცა, დაბალი მოცულობით, შედარებით დაბალი ლიკვიდურობის მქონე ბაზარზე ვაჭრობის შემთხვევაში, მცირე კაპიტალიც კი შეიძლება გახდეს ფასის მნიშვნელოვანი ცვლილების გამომწვევი, რაც, თავის მხრივ, გამოიწვევს საბაზრო კაპიტალიზაციის მნიშვნელოვან ცვლილებებსაც.
შედარებით ახალი პროექტების შემთხვევაში, სადაც ტოკენების დიდი რაოდენობა რჩება დაბლოკილი, იმყოფება ვესტინგის პერიოდში, ან ჯერ არ არის გამოშვებული, FDV შესაძლოა ბევრად აღემატებოდეს მიმდინარე საბაზრო კაპიტალიზაციას. ამ ორი მაჩვენებლის შედარება საკმაოდ ეფექტურ პრაქტიკაა პროექტის
ტოკენომიკის შესაფასებლად, რადგან მათ შორის არსებული დიდი სხვაობა შესაძლოა მიანიშნებდეს სამომავლოდ გაყიდვის წნეხის მნიშვნელოვან ზრდაზე, რაიმე დამატებითი ოდენობის ცირკულაციაში გადასვლის შემთხვევაში.
ხშირად ხდება კრიპტო აქტივების დაჯგუფება საბაზრო კაპიტალიზაციის მიხედვით. აღიშნული კატეგორიები ოფიციალურად დამკვიდრებული არ არის, დონეების განსაზღვრის კრიტერიუმები კი განსხვავდება საინფორმაციო წყაროს მიხედვით, თუმცა ისინი საკმაოდ ხშირად გამოიყენება, როგორც ზოგადი საინფორმაციო საშუალებები:
მაღალი კაპიტალიზაცია: ძირითადად მოიცავს პროექტებს, რომელთა საბაზრო კაპიტალიზაცია 10 მილიარდ აშშ დოლარს აღემატება. როგორც წესი, აღნიშნული აქტივები მიიჩნევა შედარებით ფართოდ დამკვიდრებულ და მაღალი ლიკვიდურობის მქონე აქტივებად.
საშუალო კაპიტალიზაცია: როდესაც საბაზრო კაპიტალიზაცია მერყეობს დაახლოებით 1 - 10 მილიარდ აშშ დოლარს შორის. როგორც წესი, ამ ტიპის აქტივებთან მიმართებაში თანაბარია როგორც სარგებლის მიღების, ისე რისკების წარმოშობის ალბათობა.
დაბალი კაპიტალიზაცია: როდესაც საბაზრო კაპიტალიზაცია დაახლოებით 1 მილიარდ აშშ დოლარზე დაბალია. როგორც წესი, აღნიშნულ ჯგუფში შემავალი აქტივები გამოირჩევა შედარებით მაღალი
მერყეობის დონით და დაბალი ლიკვიდურობით.
გარდა კონკრეტული აქტივებისა, არსებობს კრიპტოვალუტების ბაზრის საერთო კაპიტალიზაციის მაჩვენებელიც, სადაც გაერთიანებულია ყველა კრიპტო აქტივის ღირებულება.
Bitcoin-ის დომინირება, რომლითაც იზომება Bitcoin-ის წილი კრიპტოვალუტების ბაზრის საერთო კაპიტალიზაციაში, არის ინდიკატორი, რომელიც ხშირად გამოიყენება ბაზრის საერთო განწყობის შეფასების მიზნით.
არ არსებობს ზოგადი კრიტერიუმი იმის დასადგენად, თუ როგორია საბაზრო კაპიტალიზაციის კარგი მაჩვენებელი კრიპტოვალუტებისთვის. როგორც წესი, მაღალი საბაზრო კაპიტალიზაცია ასოცირდება შედარებით ფართოდ დამკვიდრებულ პროექტებთან და მაღალ ლიკვიდურობასთან. დაბალი საბაზრო კაპიტალიზაცია შესაძლოა მიუთითებდეს როგორც განვითარების, ისე რისკების არსებობის მაღალ ალბათობაზე. საბაზრო კაპიტალიზაციის შეფასება უნდა მოხდეს სხვა, ისეთ ფაქტორებთან მიმართებაში, როგორიცაა ვაჭრობის მოცულობა, ტოკენომიკა და პროექტის ძირითადი მახასიათებლები.
კრიპტოვალუტების ბაზრის კაპიტალიზაციის საერთო მაჩვენებელი გახლავთ მიმოქცევაში არსებული ყველა კრიპტო აქტივის საბაზრო კაპიტალიზაციის ჯამი. აღნიშნული გამოიყენება კრიპტო ბაზარზე არსებული ზოგადი მდგომარეობის და საერთო ზომის განსაზღვრის საშუალებად. ჯამური მაჩვენებლის ფარგლებში Bitcoin-ის წილის ცვლილების კონტროლის მიზნით გამოიყენება Bitcoin-ის დომინირება.