Qtum (QTUM) Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Qtum (QTUM) Nedir?

Qtum (QTUM) Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Mar 29, 2022G├╝ncellenme: May 17, 2024
6m

K─▒sa ├ľzet

Qtum, 2016 y─▒l─▒nda kurulmu┼č olan ve Ethereum'un ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme becerilerini Bitcoin'in UTXO hesaplama modeliyle birle┼čtiren bir blockchain a─č─▒d─▒r. Bunu Hesap Soyutlama Katman─▒ ad─▒ verilen bir teknoloji sayesinde ger├žekle┼čtirir. Bu da Qtum'a hem Bitcoin hem de Ethereum'dan g├╝ncellemeleri dahil etme avantaj─▒ sunar.

Qtum merkeziyetsizdir, di─čer bir deyi┼čle i┼člemleri do─črulamak i├žin izin gerekli de─čildir. ─░steyen herkes bir d├╝─č├╝m i┼čletebilir. Bunun i├žin yaln─▒zca bir cihaz ve internet ba─člant─▒s─▒ gereklidir. Qtum, istenmeyen s├Âzle┼čme sald─▒r─▒lar─▒n─▒ engellemek i├žin bir Mutualized Proof of Stake mutabakat mekanizmas─▒ kullan─▒r. ├ľd├╝ller, ba┼čar─▒l─▒ do─črulay─▒c─▒lar aras─▒nda b├Âl├╝┼čt├╝r├╝l├╝r ve 500 blok s├╝resince k─▒smen geciktirilir.

Qtum; QRC-20, QRC-1155 ve QRC-721 gibi token standartlar─▒ i├žin yerel destek sunar. QTUM kripto paras─▒, a─č─▒n yerel tokenidir ve i┼člem ├╝cretleri, staking (├ževrimd─▒┼č─▒ olarak bile yap─▒labilir) ve y├Âneti┼čim i├žin kullan─▒l─▒r. QTUM'u Binance'ten kredi ya da banka kart─▒n─▒zla sat─▒n alabilir ya da ba┼čka kripto paralarla takas edebilirsiniz.

Singapur merkezli olan Qtum'un Miami ve Stockholm'de de ofisleri vard─▒r.

Giri┼č

S├Âz konusu blockchain teknolojisi oldu─čundan Bitcoin'den bu yana uzun bir yol kat ettik. Yeni Katman 1 platformlar─▒n ├žo─ču, orijinal Bitcoin modelinin ├žok ├Âtesinde inovasyonlar kullan─▒yor. Fakat Qtum, Ethereum ve Bitcoin'in cazip ├Âzelliklerini bir araya getiriyor. Bu birle┼čim de benzersiz mimarisi nedeniyle projeyi ├Âzellikle ilgi ├žekici hale getiriyor. Qtum'u neyin ├Âzel k─▒ld─▒─č─▒n─▒ merak ediyorsan─▒z, projenin benzersiz t├╝m ├Âzelliklerini makalemizden ├Â─črenebilirsiniz.



Qtum nedir?

Qtum (Kuantum olarak okunur) 2016 y─▒l─▒nda Ashley Houston, Neil Mahl ve Patrick Dai taraf─▒ndan kurulmu┼čtur. Proje, 2017 y─▒l─▒nda bir ICO (─░lk Coin Arz─▒) d├╝zenlemi┼č ve ayn─▒ y─▒l Eyl├╝l ay─▒nda ana a─č─▒n─▒ kullan─▒ma sunmadan ├Ânce 15,6 milyon USD toplam─▒┼čt─▒r. Qtum a─č─▒n─▒n temelinde Ethereum (ETH) ve Bitcoin (BTC) a─člar─▒n─▒n ├Âzelliklerini bir araya getirmek yatar. Ekip, Bitcoin'in harcanmam─▒┼č i┼člem ├ž─▒kt─▒s─▒ (UTXO) modelini al─▒p Ethereum'un ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme becerisiyle bir araya getirerek her iki zincirin de ba┼čl─▒ca avantajlar─▒ndan faydalanm─▒┼čt─▒r.


Qtum nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Qtum a─č─▒n─▒n ba┼čl─▒ca d├Ârt ├Âgesi vard─▒r:

1. Hesaplamalar i├žin UTXO modeli.

2. Solidity ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme platformu.

3. Bir Hesap Soyutlama Katman─▒.

4. Bir Proof of Stake mutabakat mekanizmas─▒.

Qtum, bu kar─▒┼č─▒m─▒ yaratmak i├žin a─č─▒n─▒n i┼člem taban─▒n─▒ tamamlamak ├╝zere modifiye edilmi┼č bir Bitcoin Core istemci yaz─▒l─▒m─▒ kullanm─▒┼čt─▒r. A─č ayn─▒ zamanda Ethereum Sanal Makinesi (EVM) ile de uyumludur ve kodlama dili olarak Solidity'yi kullan─▒r.

Bu da kodlar─▒ ve DeFi (Merkeziyetsiz Finans) projelerini Ethereum'dan kolayca Qtum'a ta┼č─▒yabilece─činiz anlam─▒na gelir. Ayr─▒ca, kritik g├╝venlik sorunlar─▒n─▒ hedef almak i├žin kendine ├Âzel bir Proof of Stake (PoS) mutabakat mekanizmas─▒ da geli┼čtirmi┼čtir.


UTXO nedir?

UTXO'lar Harcanmam─▒┼č ─░┼člem ├ç─▒kt─▒lar─▒d─▒r ve kripto para d├╝nyas─▒nda yayg─▒n bir kavramd─▒r. Baz─▒ a─člarda kripto para i┼člemleri girdi ve ├ž─▒kt─▒lardan olu┼čur. ├ľrne─čin, 1 BTC harcamak daha sonra bir ├ž─▒kt─▒ olarak "g├Ândermek" ├╝zere girdi olarak UTXO'lar kullanman─▒z─▒ gerektirir. Daha sonra bu UTXO'lar harcanm─▒┼č olarak i┼čaretlenir ve ├ž─▒kt─▒ da yeni bir UTXO haline gelir.

0,6 BTC harcad─▒─č─▒n─▒z─▒ varsayal─▒m. Bu asl─▒nda daha ├Ânceki i┼člemlerin 0,4 BTC ve 0,2 BTC ├ž─▒kt─▒lar─▒ndan olu┼čacakt─▒r. Fakat yaln─▒zca 0,3 BTC g├Ândermek isterseniz, 0,4 BTC UTXO'sunu arkada┼č─▒n─▒z i├žin 0,3 ve kendiniz i├žin 0,1 olarak ay─▒rman─▒z gerekecektir. Bu da tamamen harcanm─▒┼č 0,4 BTC'nin yan─▒ s─▒ra 0,3 ve 0,1 BTC'lik iki yeni UTXO b─▒rak─▒r.

Bu hesaplama y├Ântemi garip gelebilir, fakat ├že┼čitli avantajlara sahiptir:

1. Bir ├ž─▒kt─▒n─▒n halihaz─▒rda harcan─▒p harcanmad─▒─č─▒n─▒ g├Ârebilece─činiz i├žin ├žift harcamayla m├╝cadele etmek kolayd─▒r.

2. T├╝m i┼člemler ba─č─▒ms─▒z ├ž─▒kt─▒lar i├žerdi─činden i┼člemler a─č taraf─▒ndan paralel bir ┼čekilde ger├žekle┼čtirebilir.

Di─čer yandan Ethereum, banka hesaplar─▒nda kullan─▒lana benzer bir hesap i┼člem modeli kullan─▒r. Bu model, a─čdaki t├╝m bakiyelerin genel durumunu takip eder.


Hesap Soyutlama Katman─▒ nedir?

Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme becerilerine sahip blockchainler, normalde teknik nedenlerden ├Ât├╝r├╝ UTXO hesaplama sistemini kullanmaz. Qtum'un buna ├ž├Âz├╝m├╝ bir Hesap Soyutlama Katman─▒ (AAL) kullanmakt─▒r. ─░sminden de anla┼č─▒labilece─či gibi Ethereum'un hesap sistemi teknik uygulamas─▒ndan soyutlanm─▒┼čt─▒r.

Bir hesaplama modelinde ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler, bir adresle ya da ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmenin nihai bakiyesiyle ├žal─▒┼č─▒r. Fakat UTXO'da bir ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme ├žo─ču zaman, farkl─▒ herkese a├ž─▒k ve ├Âzel adresler aras─▒ndan hangi UTXO'lar─▒ kullanaca─č─▒na karar vermelidir. S├Âzle┼čmeler aras─▒ndaki dahili i┼člemler de benzer bir sorun te┼čkil eder. Bir UTXO blockchaini t├╝m i┼člemleri kaydetmelidir, bu da s├╝reci zorla┼čt─▒r─▒r.

AAL, bir ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme yaratmak i├žin UTXO i┼čleminin ├ž─▒kt─▒s─▒n─▒ kullanarak ├žal─▒┼č─▒r. Daha sonra, s├Âzle┼čmenin uygulamaya konmas─▒n─▒ tetiklemek i├žin i┼člemi s├Âzle┼čmeye g├Ânderir. AAL, sonu├žlar─▒ i┼čler ve UTXO'ya uygun hale getirir.

AAL teknolojisi, Qtum'un hem Ethereum hem de Bitcoin g├╝ncellemelerinden faydalanmas─▒na imkan tan─▒r. ├ľrne─čin, Ethereum'a benzersiz token deste─či eklendi─činden Qtum da bu de─či┼čikli─či h─▒zla a─č─▒na ekleyebilmi┼čtir.┬áDikkate de─čer Bitcoin g├╝ncellemeleri ise Segregated Witness (SegWit) ve Taproot'tur. UTXO tabanl─▒ olmas─▒ sayesinde Qtum, Lightning Network'ten ve di─čer teknolojilerden de faydalanabilir.


Proof of Stake nedir?

Mutualized┬áProof of Stake┬á, Qtum'un kendine ├Âzel┬ámutabakat mekanizmas─▒d─▒r. Qtum ekibi bu mekanizmay─▒, istenmeyen s├Âzle┼čme spam sald─▒r─▒lar─▒n─▒ maliyeti art─▒rarak engellemek ├╝zere tasarlam─▒┼čt─▒r. Mekanizma blok ├Âd├╝llerini blok ├╝reten d├╝─č├╝mler aras─▒nda payla┼čt─▒r─▒r ve ├Âdemeleri de geciktirir. Her ├Âd├╝l, ba┼čar─▒l─▒ do─črulay─▒c─▒ ve daha ├Ânceki dokuz ba┼čar─▒l─▒ do─črulay─▒c─▒ aras─▒nda e┼čit bir ┼čekilde b├Âl├╝┼čt├╝r├╝l├╝r. ├ľd├╝llerin bir k─▒sm─▒ ise 500 blok boyunca ertelenir. Bu sistem, sald─▒rganlar─▒n potansiyel bir sald─▒r─▒dan elde edilecek tam ├Âd├╝l miktar─▒n─▒ hesaplamas─▒n─▒ zorla┼čt─▒r─▒r.


├çevrimd─▒┼č─▒ staking nedir?

2020 A─čustos'ta Qtum, QTUM sahipleri i├žin yeni bir ├ževrimd─▒┼č─▒ staking mekanizmas─▒ eklemi┼čtir. QTUM tokenlerinizi ba┼čkas─▒na emanet etmek yerine c├╝zdan adresinizi vermeniz yeterlidir. Coinleriniz c├╝zdan─▒n─▒zda kal─▒r ve istedi─činiz zaman bu coinleri harcayabilir ya da delege etmekten vazge├žebilirsiniz. Mutabakat mekanizmas─▒nda iki taraf yer al─▒r: Super Staker'lar (do─črulay─▒c─▒lar) ve delegat├Ârler.

Delegat├Ârler, bir ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme arac─▒l─▒─č─▒yla c├╝zdan adreslerini Super Staker'lara g├Ânderir. Delegat├Âr├╝n ├Âdeyece─či bir ├╝cret ├╝zerinde anla┼čmaya var─▒l─▒r ve Super Staker delegasyonu kabul etmeye karar verebilir. Daha sonra Super Staker, delegat├Âr├╝n UTXO'lar─▒n─▒ stake edebilir. Super Staker bir blo─ču ba┼čar─▒yla do─črulayabilirse, ├Âd├╝l├╝n├╝ delegat├Ârleri ile payla┼čacak ve bir ├╝cret de talep edecektir.

Bir Super Staker'a delegasyon yapt─▒─č─▒n─▒zda pasif olarak QTUM kazan─▒rs─▒n─▒z. Tokenlerinizi bir ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmede kilitlemenize gerek yoktur ve donan─▒m c├╝zdanlar─▒ gibi ├ževrimd─▒┼č─▒ ├ž├Âz├╝mlerle ├žal─▒┼čabilirsiniz.

Daha sonra Super Staker'lar delegat├Ârleri i├žin blok ├Âd├╝llerini kazan─▒r ve staking kar┼č─▒l─▒─č─▒nda bir ├╝cret talep eder. Fakat delegasyondan sonra, delegat├Âr├╝n c├╝zdan─▒n─▒n a─ča ba─čl─▒ kalmas─▒na gerek yoktur. Di─čer bir deyi┼čle, delegat├Ârler pasif modda ├Âd├╝ller al─▒r.


QTUM nedir?

QTUM, Qtum'un yerel para birimidir ve kullan─▒c─▒lara a─č─▒n mutabakat mekanizmas─▒ arac─▒l─▒─č─▒yla da─č─▒t─▒l─▒r.┬áQTUM coinin kullan─▒m alanlar─▒ ┼čunlard─▒r:

1. A─čdaki i┼člem ├╝cretlerinin ├Âdenmesi.┬áQTUM, gas ├╝cretlerini hesaplamak i├žin Ethereum benzeri bir model kullan─▒r.

2. Teklifleri oylayarak Qtum'un zincir ├╝st├╝ y├Âneti┼čim protokol├╝ne kat─▒l─▒m.┬áBu teklifler, blok b├╝y├╝kl├╝klerini ya da a─č ├╝cretlerini de─či┼čtirmeye y├Ânelik olabilir. Kullan─▒m─▒n yo─čun oldu─ču zamanlarda gas ├╝cretleri d├╝┼č├╝r├╝lebilir ve katman 1 i┼člemleri 1.100 TPS'ye kadar idare etmek i├žin blok b├╝y├╝kl├╝─č├╝ art─▒r─▒labilir.┬áGerekli olmas─▒ durumunda verimi art─▒rmak i├žin Lightning Network gibi katman 2 ├ž├Âz├╝mler de kullan─▒labilir.

3. Bloklar─▒ do─črulamak i├žin Super Staker ya da delegat├Âr olarak staking.┬áHer yeni blok, delegat├Ârlere ve Super Staker'lara ├Âd├╝ller kazand─▒r─▒r. Qtum,┬áBitcoin'in┬áyar─▒lanmas─▒na benzer bir y├Ântem kullanarak belirli aral─▒klarla ├Âd├╝lleri yar─▒ya indirir. Bu mekanizma en nihayetinde s─▒n─▒rl─▒ bir QTUM arz─▒ yaratacakt─▒r, fakat bunun ger├žekle┼čmesi on y─▒llar s├╝recektir. Bu noktada, staking yapanlar yaln─▒zca┬ái┼člem ├╝cretleriyle┬á├Âd├╝llendirilecektir.


Nereden QTUM sat─▒n alabilirim?

Binance,┬áQTUM sat─▒n almak i├žin iki yol sunar. ├ľncelikle, se├žti─činiz itibari para birimini kullanarak kredi ya da banka kart─▒n─▒zla QTUM sat─▒n alabilirsiniz. Bunun i├žin Binance'in [Kredi/Banka Kart─▒yla Kripto Al] sayfas─▒na gidin, ├Âdeme yaparken kullanaca─č─▒n─▒z para birimini ve alttaki alanda da QTUM'u se├žin. Sat─▒n alma bilgilerinizi onaylamak i├žin [Devam Et] tu┼čuna t─▒klay─▒n ve di─čer talimatlar─▒ takip edin.


Ayr─▒ca BUSD,┬áBTC ve┬áETH gibi belirli┬ákripto paralarla┬áda QTUM'u takas edebilirsiniz. Bunun i├žin┬áBinance'in┬áBorsa g├Âr├╝n├╝m├╝ne gidin ve i┼člem ├žifti arama alan─▒na┬áQTUM┬áyaz─▒n. Mevcut t├╝m al─▒m sat─▒m ├žiftleri kar┼č─▒n─▒za ├ž─▒kacakt─▒r. Borsa g├Âr├╝n├╝m├╝n├╝n nas─▒l kullan─▒laca─č─▒ hakk─▒nda daha fazla bilgiye ┬áBinance Web TradingView Arac─▒ Nas─▒l Kullan─▒l─▒r? makalemizden ula┼čabilirsiniz.


Son S├Âz

Qtum blockchain'i bir ├ž├Âz├╝m olarak olduk├ža benzersizdir. Proof of Work'te (PoW) g├Âr├╝len sorunlar─▒, PoS sistemini g├╝ncellemelerle birlikte ekleyerek ortadan kald─▒rm─▒┼čt─▒r. UTXO hesaplamalar─▒n─▒ kullan─▒rken bir yandan da ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelere ve Merkeziyetsiz Uygulamalara (DApp) imkan tan─▒r. Ekosistemdeki bir├žok blockchain platformu yeni y├Ântemler geli┼čtirmi┼č olsa da Qtum daha ├Âncekilerin ba┼čar─▒l─▒ ├Âzelliklerini b├╝nyesine katm─▒┼čt─▒r. Bir altcoin olarak Qtum'u de─čerlendiriyorsan─▒z, art─▒k kullan─▒m alanlar─▒n─▒ da dikkate alarak daha bilgiye dayal─▒ bir karar verebilirsiniz.