Uygulama Zinciri (Uygulamaya ├ľzel Blockchain) Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Uygulama Zinciri (Uygulamaya ├ľzel Blockchain) Nedir?

Uygulama Zinciri (Uygulamaya ├ľzel Blockchain) Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Apr 11, 2024G├╝ncellenme: Jun 10, 2024
6m

├ľnemli notlar:

  • Uygulama zincirleri, belirli uygulamalar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak ├╝zere tasarlanm─▒┼č ├Âzel blockchainlerdir.

  • Uygulama zincirleri, uygulamaya ├Âzel kaynak tahsisi yaparak ├Âl├žeklenebilirli─či art─▒rabilir ve mod├╝ler mimari arac─▒l─▒─č─▒yla daha fazla esneklik sunabilir.

  • Uygulama zincirlerinin ├Ârnekleri aras─▒nda Polkadot parachain'leri, Avalanche alt a─člar─▒ ve Cosmos b├Âlgeleri yer al─▒r.

Giri┼č

Uygulama zincirleri, belirli uygulamalar─▒n taleplerini kar┼č─▒lamak ├╝zere tasarlanm─▒┼č blockchainler olarak ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒r. Bu makalede uygulama zincirlerinin ne oldu─čundan ve sundu─ču baz─▒ avantajlardan bahsedecek, bunlar─▒ katman 1 blockchainlerle k─▒yaslayacak ve birka├ž uygulama zinciri ├Ârne─čini inceleyece─čiz.

Uygulama Zinciri Nedir?

Uygulama zincirleri, belirli bir i┼člev i├žin tasarlanm─▒┼č ├Âzel blockchainlerdir. Farkl─▒ bir├žok uygulama sunan genel ama├žl─▒ blockchainlerin aksine uygulama zincirleri belirli uygulamalara odaklan─▒r. Bu yakla┼č─▒m i┼člemlerin y├╝r├╝t├╝lmesine, ├╝cretlere, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme i┼člevlerine ve belirli uygulamalar─▒n ihtiya├žlar─▒na g├Âre uyarlanm─▒┼č ba┼čka bir├žok etmene imkan tan─▒r.

Uygulama Zincirleri Nas─▒l ├çal─▒┼č─▒r?

Uygulama zincirleri, blockchain teknolojisinin temel ilkelerine ba─čl─▒ ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒r, ancak baz─▒ de─či┼čikliklerle belirli uygulamalar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamaya uygun hale getirilmi┼čtir. Her bir uygulama zinciri kaynaklar─▒n─▒ belirli bir g├Âreve adayarak bu kaynaklar─▒n ilgisiz di─čer uygulamalara harcanmamas─▒n─▒ sa─člar.┬á

Uygulama zincirleri, bireysel uygulamalar i├žin en uygun olan ─░┼č ─░spat─▒ (PoW) veya Hisse ─░spat─▒ (PoS) gibi ├že┼čitli mutabakat mekanizmalar─▒n─▒ kullanabilir. ├ľrne─čin, finansal bir uygulamaya y├Ânelik bir uygulama zinciri, tedarik zinciri y├Ânetimi i├žin tasarlanan bir zincirden farkl─▒ bir mutabakat mekanizmas─▒ kullanmay─▒ tercih edebilir.┬á

Buna ek olarak, uygulama zincirlerindeki ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmeler de bireysel uygulamalar─▒n ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak i├žin ├Âzel olarak tasarlanabilir. Bu da bireysel uygulamalar─▒n i┼člevselli─čini ve verimlili─čini art─▒rabilen daha karma┼č─▒k s├Âzle┼čme mant─▒klar─▒n─▒n olu┼čturulmas─▒na imkan tan─▒r.

Tam kapsaml─▒ uygulama zincirlerinin mimarisi genellikle be┼č katmandan olu┼čur:

1. A─č katman─▒. Bu katman, e┼čler aras─▒ a─č i┼člevlerini y├Ânetir. Blockchaindeki d├╝─č├╝mlerin ileti┼čim kurmas─▒na, veri al─▒┼čveri┼či yapmas─▒na ve i┼člem do─črulama s├╝re├žlerine kat─▒lmas─▒na imkan tan─▒r.

2. Uygulama katman─▒. Bu katman, blockchain ├╝zerinde ├žal─▒┼čan uygulamalara ev sahipli─či yapar. Geli┼čtiricilerin merkeziyetsiz uygulamalar─▒n (DApp) operasyonlar─▒n─▒ geli┼čtirmek, konu┼čland─▒rmak ve denetlemek i├žin kullanabilecekleri aray├╝zler sunar.

3. Veri katman─▒. Veri katman─▒, blockchain bilgilerini d├╝zenlemek ve saklamaktan sorumludur. Buna blockchainin durumunu korumak, i┼člem bilgilerini kaydetmek ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme verilerini i┼člemek de dahildir.

4. Mutabakat katman─▒. Bu katman, uygulama zincirinin mutabakat algoritmas─▒n─▒ uygular. ─░┼č ─░spat─▒ (PoW) veya Hisse ─░spat─▒ (PoS) gibi ├že┼čitli mutabakat algoritmalar─▒n─▒ i├žerebilir.

5. Ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čme katman─▒. Bu katman, ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin otomasyonunu, do─črulanmas─▒n─▒ ve uygulanmas─▒n─▒ destekler.

Uygulama Zincirlerinin Avantajlar─▒

├ľl├žeklenebilirlik

Uygulama zincirleri, kaynaklar─▒ belirli bir g├Âreve veya i┼čleve odaklanacak ┼čekilde tahsis eder. Bu uzmanla┼čma, bireysel uygulamalarda daha y├╝ksek i┼člem oran─▒ ve daha d├╝┼č├╝k gecikme s├╝releri sa─člayabilir. Bu da genel ama├žl─▒ blockchainlerdeki ├Âl├žeklenebilirlik sorunlar─▒n─▒n ├╝stesinden gelinmesini sa─člar.

Mod├╝lerlik

Uygulama zincirleri genellikle mod├╝ler bir tasar─▒ma sahiptir, bu da onlar─▒ ├žo─ču zaman monolitik mimariye sahip olan genel ama├žl─▒ blockchainlerden ay─▒r─▒r. Mod├╝ler yap─▒, geli┼čtiricilere blockchainin i┼člevlerini DApp'lerin ihtiya├žlar─▒na g├Âre uyarlama esnekli─či sunar.

Birlikte ├žal─▒┼čabilirlik

Uygulama zincirleri, farkl─▒ DApp'ler aras─▒nda ileti┼čime imkan tan─▒yarak birlikte ├žal─▒┼čabilirli─či desteklemek ├╝zere tasarlanm─▒┼čt─▒r. Bu da bir uygulaman─▒n kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n ba┼čka bir uygulaman─▒n avantajlar─▒na kolayca eri┼čmesine imkan tan─▒r.

Uygulama Zincirleri ve Katman 1 Blockchainlerin Farklar─▒

Mimari

Uygulama zincirlerinin mimarisi uyarlanabilirdir ve farkl─▒ blockchain katmanlar─▒yla uyumlu hale getirilebilir. Bu da ister mevcut a─člar─▒n ├╝zerinde in┼ča edilmelerine ister ba─č─▒ms─▒z olarak ├žal─▒┼čmalar─▒na imkan tan─▒r. Bunun aksine katman 1 blockchainler, a─č kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n─▒n uymas─▒ gereken bir dizi tan─▒mlanm─▒┼č kural i├žeren tek tip bir yap─▒ya sahiptir. Bu yap─▒, katman 1 blockchainlerin bireysel DApp'lerin ihtiya├žlar─▒na g├Âre uyarlanmas─▒n─▒ s─▒n─▒rlar.

Mutabakat algoritmalar─▒

Uygulama zincirleri, kendi kullan─▒m alanlar─▒na en uygun mutabakat mekanizmalar─▒n─▒ uygulamaya koyabilir. Bu mekanizmalar da uygulama zincirlerinin ├╝zerinde in┼ča edildikleri temel katmana ya da otonom bir ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒p ├žal─▒┼čmad─▒klar─▒na g├Âre farkl─▒l─▒k g├Âsterebilir. Buna kar┼č─▒l─▒k, katman 1 blockchainler genellikle PoW ve PoS gibi i├žsel mutabakat modellerine ba─čl─▒d─▒r. Bu modeller belirli uygulamalar i├žin pek uyarlanabilir olmayabilir, fakat mutabakata varmak i├žin istikrarl─▒ ve tek tip bir y├Ântem sunar.

├ľl├žeklenebilirlik

Uygulama zincirleri, bireysel uygulamalar ba─člam─▒nda ├Âl├žeklenebilirli─če ├Âncelik verecek ┼čekilde tasarlanm─▒┼čt─▒r. Bu sayede y├╝ksek i┼člem oranlar─▒na ve d├╝┼č├╝k gecikme s├╝relerine ula┼č─▒labilir. Bunun aksine katman 1 blockchainler, farkl─▒ bir├žok uygulamay─▒ bar─▒nd─▒rd─▒klar─▒ i├žin genellikle ├Âl├žeklenebilirlik sorunlar─▒yla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kal─▒r.

Uygulama Zincirleri ve Yan Zincirlerin Farklar─▒

Hem uygulama zincirleri hem de yan zincirler ana zincirle ileti┼čim halinde olsalar da yan zincirler ├že┼čitli g├Ârevleri yerine getirmek ├╝zere tasarlanm─▒┼čt─▒r. Dolay─▒s─▒yla, uygulama zincirlerinin aksine yan zincirler birden fazla amaca hizmet eder ve belirli bir uygulamaya ├Âzel olarak uyarlanmam─▒┼čt─▒r.

Uygulama Zinciri ├ľrnekleri

Polkadot parachain'leri

Polkadot'─▒n parachain'leri Polkadot ekosistemi i├žinde paralel bir ┼čekilde ├žal─▒┼čan bireysel blockchainlerdir. Polkadot'─▒n Aktarma Zincirine ba─čl─▒ olduklar─▒ i├žin zincirin g├╝venli─činden faydalan─▒rlar. Bireysel uygulamalar─▒n ├Âzel ihtiya├žlar─▒na uyarlanmalar─▒na imkan tan─▒yan kendi token ekonomilerine, y├Âneti┼čim modellerine ve i┼člevlere sahip olabilmeleri bak─▒m─▒ndan parachain'ler uygulama zincirleriyle ayn─▒d─▒r.

Avalanche alt a─člar─▒

Avalanche alt a─člar─▒, Avalanche a─č─▒ i├žinde yarat─▒lm─▒┼č ayr─▒ blockchainleri temsil eder. Uygulamaya ├Âzel blockchainlerin geli┼čtirilmesine imkan tan─▒rlar ve her bir alt a─č, bir grup blockchainin durumu ├╝zerinde mutabakata varan kendi ├Âzel do─črulay─▒c─▒ grubu taraf─▒ndan desteklenir.

Cosmos B├Âlgeleri

Cosmos B├Âlgeleri Cosmos Hub'la ba─člant─▒l─▒ ba─č─▒ms─▒z blockchainler olarak ├žal─▒┼č─▒r ve uygulama zincirlerinin Cosmos ekosistemindeki kar┼č─▒l─▒─č─▒d─▒r. A─č ├╝zerinde veri transfer etmek i├žin Blockchainler Aras─▒ ─░leti┼čim (IBC) protokol├╝n├╝ kullan─▒rlar.

Son S├Âz

Uygulama zincirleri, belirli uygulamalar─▒n belirli ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒lamak ├╝zere tasarlanm─▒┼č blockchainlerdir ve genel ama├žl─▒ blockchainlere k─▒yasla daha fazla ├Âl├žeklenebilirlik ve esneklik sunar. Bu zincirlerin ki┼čiselle┼čtirilebilir olmas─▒, geli┼čtiricilerin uygulamalar─▒na uygun belirli parametreleri se├žebilmesine imkan tan─▒r. Dolay─▒s─▒yla uygulama zincirleri, genel ama├žl─▒ zincirlerin ├╝zerindeki y├╝k├╝ azalt─▒rken bir yandan da bireysel uygulamalar─▒n performans ve verimlili─čini art─▒rmaya yard─▒mc─▒ olabilir.

Ek Okumalar

Sorumluluk Reddi: Bu i├žerik, size hi├žbir beyan ve garanti verilmeksizin "oldu─ču gibi", genel bilgilendirme ve e─čitim ama├žlar─▒ do─črultusunda sunulmaktad─▒r. Bu i├žerik finansal, hukuki veya di─čer bir mesleki tavsiye olarak yorumlanmamal─▒d─▒r ve belirli bir ├╝r├╝n veya hizmetin sat─▒n al─▒nmas─▒n─▒ ├Ânerme amac─▒ ta┼č─▒mamaktad─▒r. Bu konuda uygun mesleki dan─▒┼čmanlardan tavsiye almal─▒s─▒n─▒z. Makaleye bir ├╝├ž├╝nc├╝ taraf├ža katk─▒da bulunuldu─čunda, ifade edilen g├Âr├╝┼člerin katk─▒da bulunan o ├╝├ž├╝nc├╝ tarafa ait oldu─čunu ve Binance Academy'nin g├Âr├╝┼člerini yans─▒tmad─▒─č─▒n─▒ l├╝tfen unutmay─▒n. Daha fazla bilgi i├žin sorumluluk reddimizin tam metnini buradan okuyabilirsiniz. Dijital varl─▒k fiyatlar─▒ dalgalanabilir. Yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒n de─čeri y├╝kselebilece─či gibi d├╝┼čebilir de ve yat─▒r─▒m yapt─▒─č─▒n─▒z tutar─▒ geri alamayabilirsiniz. Yat─▒r─▒m kararlar─▒n─▒z─▒n t├╝m sorumlulu─ču size aittir ve Binance Academy ya┼čanacak hi├žbir kay─▒p i├žin sorumluluk kabul etmez. Bu materyal finansal, hukuki veya di─čer bir mesleki tavsiye olarak yorumlanmamal─▒d─▒r. Daha fazla bilgi i├žin Kullan─▒m Ko┼čullar─▒ ve Risk Uyar─▒s─▒ b├Âl├╝mlerimize bakabilirsiniz.