├ľnc├╝ ve Art├ž─▒ G├Âstergeler
Ana sayfa
Makaleler
├ľnc├╝ ve Art├ž─▒ G├Âstergeler

├ľnc├╝ ve Art├ž─▒ G├Âstergeler

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Oct 7, 2019G├╝ncellenme: Jan 31, 2023
5m

├ľnc├╝ ve art├ž─▒ g├Âstergeler nelerdir?

├ľnc├╝ ve art├ž─▒ g├Âstergeler, ekonomilerin ya da finansal piyasalar─▒n g├╝├žl├╝ ya da zay─▒f yanlar─▒n─▒ de─čerlendirmek i├žin kullan─▒lan ara├žlard─▒r. En basit haliyle ├Ânc├╝ g├Âstergeler, bir ekonomik d├Âng├╝ ya da piyasa trendinden ├Ânce de─či┼čir. Bunun aksine art├ž─▒ g├Âstergeler ise ge├žmi┼č hareketlere dayan─▒r ve belirli bir piyasa ya da ekonomiye dair tarihi veriler hakk─▒nda i├žg├Âr├╝ sunar.

Di─čer bir deyi┼čle, ├Ânc├╝ g├Âstergeler tahmine y├Ânelik sinyaller (hareketler ve trendler olu┼čmadan ├Ânce) verirken, art├ž─▒ g├Âstergeler de hali haz─▒rda ger├žekle┼čmi┼č trendlere dayanan sinyaller yarat─▒r. Bu iki t├╝r g├Âsterge, teknik analizden (TA) faydalanan yat─▒r─▒mc─▒lar ve tacirler taraf─▒ndan s─▒kl─▒kla kullan─▒l─▒r ve menkul k─▒ymet, Forex ve kripto para al─▒m sat─▒mlar─▒ i├žin olduk├ža kullan─▒┼čl─▒d─▒r.┬á

Finansal piyasalarda TA g├Âstergeleri, 20. y├╝zy─▒l─▒n ba┼člar─▒na kadar uzanan eski bir ge├žmi┼če sahiptir. Bu g├Âstergelerin alt─▒nda yatan fikir, 1902 ve 1929 y─▒llar─▒ aras─▒nda geli┼čtirilmi┼č olan Dow Teorisine dayan─▒r. Dow Teorisi en ├Âz├╝nde fiyat hareketlerinin rastgele olmad─▒─č─▒n─▒ dolay─▒s─▒yla da daha ├Ânceki piyasa hareketlerinin analizlerine dayanarak tahmin edilebilece─čini savunur.

Bunun d─▒┼č─▒nda ├Ânc├╝ ve art├ž─▒ g├Âstergeler ekonomik performans─▒ belirlemek i├žin de kullan─▒l─▒r. Bu sayede yaln─▒zca teknik analize ve piyasa fiyatlar─▒na ili┼čkin olmakla kalmaz di─čer ekonomik de─či┼čkenler ve endeksler i├žin de kullan─▒labilir.


├ľnc├╝ ve art├ž─▒ g├Âstergeler nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

├ľnc├╝ g├Âstergeler

Daha ├Ânce de belirtti─čimiz gibi ├Ânc├╝ g├Âstergeler hen├╝z ortaya ├ž─▒kmam─▒┼č trendler hakk─▒nda bilgi sunabilir. Dolay─▒s─▒yla bu g├Âstergeler potansiyel durgunluklar─▒ ve d├╝zelmeleri tahmin etmek i├žin kullan─▒labilir. Menkul de─čer piyasas─▒ performans─▒, perakende sat─▒┼člar─▒ ya da yap─▒ ruhsatlar─▒ buna ├Ârnek olarak verilebilir.

├ľnc├╝ g├Âstergeler ekonomik d├Âng├╝lerden ├Ânce gelme e─čiliminde olur ve genel olarak k─▒sa ve orta d├Ânem analizler i├žin uygundur. ├ľrne─čin, yap─▒ ruhsatlar─▒ ├Ânc├╝ bir ekonomik g├Âsterge olarak kabul edilebilir. ─░n┼čaat i┼č├žilerine y├Ânelik gelecek bir talebi ve emlak piyasas─▒na yat─▒r─▒m─▒ i┼čaret edebilir.


Art├ž─▒ g├Âstergeler

├ľnc├╝ g├Âstergelerin aksine art├ž─▒ g├Âstergeler, her zaman kendi ba┼člar─▒na fark edilir olmayan mevcut trendleri belirlemek i├žin kullan─▒l─▒r. Dolay─▒s─▒yla bu tip bir g├Âsterge ekonomik d├Âng├╝lerin ard─▒ndan hareket eder.┬á

Art├ž─▒ g├Âstergeler genellikle uzun d├Ânem analizlerde kullan─▒l─▒r ve ekonomik performans ge├žmi┼čine ya da eski fiyat verisine dayan─▒r. Di─čer bir deyi┼čle art├ž─▒ g├Âstergeler hali haz─▒rda ba┼člam─▒┼č ya da sonlanm─▒┼č piyasa trendlerine ya da finansal olaylara dayanarak sinyaller olu┼čturur.


Uyum g├Âstergeleri

Kripto para d├╝nyas─▒n─▒nda daha az pop├╝ler olsalar da bahsetmeye de─čer uyum g├Âstergeleri ad─▒nda ├╝├ž├╝nc├╝ bir t├╝r g├Âsterge daha bulunur. Bu g├Âstergeler di─čer iki t├╝r├╝n aras─▒nda yer al─▒r. Neredeyse ger├žek zamanl─▒ ┼čekilde ├žal─▒┼čarak mevcut ekonomik durum hakk─▒nda bilgi sa─člar.

├ľrne─čin, bir ├žal─▒┼čan grubunun ├žal─▒┼čma saatleri ya da imalat ve madencilik gibi belirli bir end├╝stri sekt├Âr├╝n├╝n ├╝retim oranlar─▒ ├Âl├ž├╝lerek bir uyum g├Âstergesi olu┼čturulabilir.

Fakat ak─▒lda tutulmas─▒ gereken nokta ├Ânc├╝, art├ž─▒ ve uyum g├Âstergelerinin tan─▒m─▒n─▒n her zaman ├žok net olmad─▒─č─▒d─▒r. Baz─▒ g├Âstergeler y├Ânteme ve ba─člama g├Âre farkl─▒ kategorilere girebilir. Bu durum ├Âzellikle Gayri Safi Milli Has─▒la (GSMH) gibi ekonomik g├Âstergelerde yayg─▒nd─▒r.

GDP, geleneksel olarak bir art├ž─▒ g├Âsterge olarak kabul edilir ├ž├╝nk├╝ ge├žmi┼č veriler ├╝zerinden hesaplan─▒r. Fakat baz─▒ durumlarda ekonomik de─či┼čimleri neredeyse an─▒nda yans─▒tarak bir uyum g├Âstergesi haline gelir.


Teknik analizde kullan─▒m

Daha ├Ânce belirtti─čimiz gibi ekonomik g├Âstergeler finansal piyasalar─▒n da bir par├žas─▒d─▒r. Al─▒m sat─▒m yapanlar─▒n ve grafik kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n ├žo─ču ├Ânc├╝ ya da art├ž─▒ g├Âsterge olarak tan─▒mlanabilecek teknik analiz ara├žlar─▒ kullan─▒rlar.

├ľnc├╝ TA g├Âstergeleri, en temelde, ├Âng├Âr├╝ye y├Ânelik bilgiler sunar. Genellikle piyasa fiyat─▒na ve ticaret hacmine dayan─▒rlar. Bu da, yak─▒n gelecekte ger├žekle┼čmesi olas─▒ piyasa hareketlerini g├Âsterdikleri anlam─▒na gelir. Fakat her g├Âsterge gibi art├ž─▒ g├Âstergeler de her zaman do─čru sonu├ž vermez.

Teknik analizde kullan─▒lan ├Ânc├╝ g├Âsterge ├Ârnekleri aras─▒nda G├Âreceli G├╝├ž Endeksi (RSI) ve Stokastik RSI yer al─▒r. Bir anlamda, mum grafikler bile yaratt─▒klar─▒ modeller bak─▒m─▒ndan bir t├╝r ├Ânc├╝ g├Âsterge olarak kabul edilebilir. Uygulamada bu modeller gelecekteki piyasa olaylar─▒ hakk─▒nda i├žg├Âr├╝ sunabilir.
Di─čer yandan, art├ž─▒ TA g├Âstergeleri daha ├Ânceki verilere dayan─▒r ve tacirlere hali haz─▒rda olmu┼č ┼čeyler hakk─▒nda i├žg├Âr├╝ sunar. Yine de bu tip g├Âstergelerden yeni piyasa trendlerinin ba┼člamas─▒ a┼čamas─▒nda faydalan─▒labilir. ├ľrne─čin, bir yukar─▒ trend sona erdi─činde ve fiyat hareketli ortalaman─▒n alt─▒na d├╝┼čt├╝─č├╝nde, bu bir a┼ča─č─▒ trendin ba┼člang─▒c─▒n─▒ g├Âsteriyor olabilir.
Baz─▒ durumlarda, tek bir grafik sisteminde iki t├╝r g├Âsterge de bulunabilir. ├ľrne─čin, Ichimoku Bulutu┬á hem ├Ânc├╝ hem de art├ž─▒ g├Âstergelerden olu┼čur.

Teknik analiz i├žin kullan─▒ld─▒─č─▒nda hem ├Ânc├╝ hem de art├ž─▒ g├Âstergeler avantajlara ve dezavantajlara sahiptir. ├ľnc├╝ g├Âstergelerin gelecekteki trendleri tahmin etmeleri sayesinde tacirlere en iyi f─▒rsatlar─▒ yakalamada yard─▒mc─▒ olduklar─▒ d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Fakat sorun ├Ânc├╝ g├Âstergelerin s─▒kl─▒kla yan─▒lt─▒c─▒ sinyaller yaratmas─▒d─▒r.

Bununla birlikte art├ž─▒ g├Âstergeler a├ž─▒k ┼čekilde belirlenmi┼č daha ├Ânceki piyasa verilerine dayand─▒klar─▒ i├žin daha g├╝venilir olma e─čilimdedir. Fakat art├ž─▒ g├Âstergelerin en belirgin dezavantaj─▒ piyasa hareketlerine verdikleri gecikmeli tepkidir. Baz─▒ durumlarda sinyaller bir tacirin kazan├ž sa─člayacak bir pozisyon a├žabilmesi i├žin g├Ârece ge├ž olarak ula┼č─▒r ve sonu├žta daha d├╝┼č├╝k potansiyel kazanca sebep olur.


Makro ekonomide kullan─▒mlar─▒

G├Âstergeler piyasa fiyat─▒ trendlerini de─čerlendirmedeki faydalar─▒ d─▒┼č─▒nda makro ekonomik trendleri analiz etmek i├žin de kullan─▒labilirler. Ekonomik g├Âstergeler, teknik analizde kullan─▒lanlardan farkl─▒d─▒r ama yine de ├Ânc├╝ ve art├ž─▒ g├Âsterge olarak kabaca s─▒n─▒fland─▒r─▒labilir.

Daha ├Ânce verdi─čimiz ├Ârneklere ek olarak di─čer ├Ânc├╝ ekonomik g├Âstergelerin aras─▒nda perakende sat─▒┼člar─▒, emlak fiyatlar─▒ ve ├╝retim faaliyetlerinin yo─čunlu─ču yer al─▒r. Genel olarak bu g├Âstergelerin gelecek ekonomik faaliyetleri belirledi─či ya da en az─▒ndan tahmine y├Ânelik bir i├žg├Âr├╝ sa─člad─▒─č─▒ varsay─▒l─▒r.┬á

Art├ž─▒ makro ekonomik g├Âstergelerin di─čer iki klasik ├Ârne─či de i┼čsizlik ve enflasyon oranlar─▒d─▒r. GSMH ve T├ťFE ile birlikte bu g├Âstergeler farkl─▒ ├╝lkelerin geli┼čim seviyelerini k─▒yaslarken ya da bir ├╝lkenin daha ├Ânceki y─▒llara ya da on y─▒llara k─▒yasla b├╝y├╝me oran─▒ de─čerlendirilirken s─▒kl─▒kla kullan─▒l─▒r.


Son fikirler

├ľnc├╝ ve art├ž─▒ g├Âstergeler, teknik analizde de makro ekonomide de kullan─▒lsalar bir├žok farkl─▒ t├╝r finansal ├žal─▒┼čma i├žin ├Ânemli bir rol oynar. Genellikle birden fazla kavram─▒ tek bir ara├ž olarak birle┼čtirerek farkl─▒ t├╝rlerdeki verilerin yorumlanmas─▒na yard─▒mc─▒ olurlar.

Dolay─▒s─▒yla bu g├Âstergeler en nihayetinde gelecekteki trendleri tahmin ya da hali haz─▒rda mevcut trendleri teyit edebilirler. Bunun d─▒┼č─▒nda bir ├╝lkenin ekonomik performans─▒n─▒ de─čerlendirme bak─▒m─▒ndan da daha ├Ânceki y─▒llarla ya da di─čer ├╝lkelerle k─▒yaslamay─▒ m├╝mk├╝n k─▒ld─▒klar─▒ i├žin kullan─▒┼čl─▒d─▒rlar.