Blockchain Kullan─▒m Alanlar─▒: Sa─čl─▒k
Ana sayfa
Makaleler
Blockchain Kullan─▒m Alanlar─▒: Sa─čl─▒k

Blockchain Kullan─▒m Alanlar─▒: Sa─čl─▒k

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Mar 11, 2019G├╝ncellenme: Feb 13, 2024
8m

K─▒sa ├ľzet

  • Blockchain teknolojisi, g├╝venli veri y├Ânetimi ve daha fazla ┼čeffafl─▒kla sa─čl─▒k hizmetlerinde devrim yaratma potansiyeline sahiptir.

  • Blockchain'in sa─čl─▒k hizmetlerine entegrasyonunda ba┼člang─▒├ž maliyetleri, ├Âl├žeklenebilirlik, standardizasyon ve d├╝zenlemelere uyum gibi zorluklar ya┼čanmaktad─▒r.

  • Blockchain'lerin merkeziyetsizli─či ve veri da─č─▒t─▒m─▒, hasta kay─▒tlar─▒n─▒n g├╝vende ve senkronize olmas─▒n─▒ sa─člayabilir.

  • Blockchain entegrasyonu, sa─čl─▒k hizmeti sa─člay─▒c─▒lar─▒n─▒n birlikte ├žal─▒┼čabilirli─čini art─▒rarak eri┼čilebilir ve ┼čeffaf bir hasta bak─▒m─▒na olanak sa─člayabilir.

Giri┼č

Blockchain teknolojisi ├žo─ču zaman Bitcoin ve di─čer kripto paralarla ili┼čkilendirilse de asl─▒nda farkl─▒ sekt├Ârlerde verilerin depolanmas─▒ ve korunmas─▒ i├žin de kullan─▒labilir. Hay─▒r i┼či ve tedarik zincirinin yan─▒ s─▒ra sa─čl─▒k sekt├Âr├╝ de en ├žok tart─▒┼č─▒lan kullan─▒m alanlar─▒ aras─▒ndad─▒r. Peki, blockchain'in hangi ├Âzellikleri onu sa─čl─▒k hizmetleri i├žin uygun k─▒lar?

Sa─čl─▒k sekt├Âr├╝nde blockchain kullanman─▒n avantajlar─▒

Kripto para blockchain'lerinin finansal i┼člemlerin g├╝venli bir ┼čekilde kaydedilmesine imkan tan─▒yan baz─▒ ├Âzellikleri, t─▒bbi verilerin saklanmas─▒nda da kullan─▒labilir. ├ço─ču blockchain dosyalar─▒ kriptografi kullanarak kaydeden ve koruyan da─č─▒t─▒k sistemler olarak tasarland─▒─č─▒ i├žin, a─čdaki di─čer t├╝m kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n onay─▒ olmadan bir ki┼činin verileri bozmas─▒ veya de─či┼čtirmesi son derece zordur. Bu nedenle de de─či┼čtirilemezlik, t─▒bbi kay─▒tlar i├žin bozulamaz veritabanlar─▒n─▒n olu┼čturulmas─▒na imkan tan─▒yan ├Âzelliklerden biridir.

Dahas─▒, bir hastan─▒n kay─▒tlar─▒ farkl─▒ bilgisayarlarda saklan─▒yor olsa bile g├╝ncellemeler yap─▒ld─▒k├ža blockchain'lerde kullan─▒lan e┼čler aras─▒ mimari sayesinde t├╝m kopyalar─▒n birbirleriyle senkronize edilmesi m├╝mk├╝nd├╝r. Asl─▒nda, her bir a─č d├╝─č├╝m├╝ t├╝m blockchain'in bir kopyas─▒n─▒ tutar ve verilerin g├╝ncel ve do─čru oldu─čundan emin olmak i├žin d├╝─č├╝mler s├╝rekli ileti┼čim halindedir. Dolay─▒s─▒yla, merkeziyetsizlik ve veri da─č─▒t─▒m─▒ da ├Ânemli unsurlard─▒r.

Blockchain'lerin da─č─▒t─▒k oldu─čunu, fakat her zaman merkeziyetsiz olmad─▒─č─▒n─▒ (y├Âneti┼čim anlam─▒nda) belirtmek gerekir. Merkeziyetsizlik, var veya yok ┼čeklinde birbirine z─▒t iki alternatiften olu┼čmak zorunda de─čildir. Dolay─▒s─▒yla, d├╝─č├╝mlerin nas─▒l da─č─▒t─▒ld─▒─č─▒na ve genel mimariye ba─čl─▒ olarak da─č─▒t─▒k sistemler farkl─▒ derecelerde merkeziyetsizlik g├Âsterebilir. Sa─čl─▒k hizmetleri ba─člam─▒nda blockchain'ler, kripto para kay─▒t defterleri olarak kullan─▒lan herkese a├ž─▒k a─člar─▒n aksine genellikle ├Âzel bir a─č olarak geli┼čtirilir. Herkese a├ž─▒k blockchain'lere isteyen herkes kat─▒labilir ve a─č─▒n geli┼čtirilmesine katk─▒da bulunabilir, fakat ├Âzel blockchain'ler izin gerektirir ve daha az say─▒da d├╝─č├╝m taraf─▒ndan y├Ânetilir.

Sa─čl─▒kta Blockchain Kullanman─▒n Potansiyel Avantajlar─▒

Blockchain'in g├╝c├╝ finans─▒n ├Âtesine ge├žmekte ve hasta verilerinin g├╝vende tutulmas─▒ndan ila├žlar─▒n orijinalli─činin g├╝vence alt─▒na al─▒nmas─▒na kadar ├Ânemli sa─čl─▒k hizmetlerine uzanmaktad─▒r. Blockchain teknolojisinin sa─čl─▒k hizmetlerinde nas─▒l devrim yaratabilece─čini vurgulayan baz─▒ potansiyel kullan─▒m alanlar─▒ ┼čunlard─▒r:

1. Y├╝ksek g├╝venlik

Daha ├Ânce de de─čindi─čimiz gibi blockchain'lerin sa─čl─▒k sekt├Âr├╝ndeki en ├Ânemli kullan─▒m alanlar─▒ndan biri de g├╝venli ve birle┼čik bir e┼čler aras─▒ (da─č─▒t─▒k) veritaban─▒ olu┼čturmak i├žin bu teknolojiden faydalanmakt─▒r. Blockchain'lerin de─či┼čmezli─či sayesinde, verilerin bozulmas─▒ bir sorun olmaktan ├ž─▒kar. Blockchain teknolojisi, binlerce hastan─▒n t─▒bbi verilerini etkin bir ┼čekilde kaydetmek ve takip etmek i├žin kullan─▒labilir.

Merkezi bir sunucu kullanan geleneksel veritabanlar─▒n─▒n aksine, da─č─▒t─▒k bir sistemin kullan─▒lmas─▒ daha y├╝ksek g├╝venlik seviyeleriyle veri al─▒┼čveri┼čine imkan tan─▒rken mevcut sistemin getirdi─či idari giderleri de azalt─▒r. Blockchain'lerin merkeziyetsiz olmas─▒ teknik ar─▒zalar ve de─čerli bilgilerin ele ge├žirildi─či d─▒┼č sald─▒r─▒lar ya┼čanma ihtimalini d├╝┼č├╝r├╝r. Blockchain a─člar─▒ taraf─▒ndan sa─članan g├╝venlik, ├Âzellikle de bilgisayar korsanlar─▒ ve fidye yaz─▒l─▒m─▒ sald─▒r─▒lar─▒ ile s─▒k├ža kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalan hastaneler i├žin kullan─▒┼čl─▒ olabilir.

2. Birlikte ├žal─▒┼čabilirlik

Blockchain tabanl─▒ t─▒bbi kay─▒tlar─▒n bir di─čer avantaj─▒ ise klinikler, hastaneler ve di─čer sa─čl─▒k hizmeti sa─člay─▒c─▒lar─▒n birlikte ├žal─▒┼čabilirli─čini art─▒rabilmeleridir. Veri depolama sistemlerindeki teknolojik farkl─▒l─▒klar, kurulu┼člar─▒n belge payla┼čmas─▒n─▒ ├žo─ču zaman zorla┼čt─▒r─▒r.┬á

Fakat blockchain'ler, yetkili ki┼čilerin hasta dosyalar─▒ ve hatta ila├ž kay─▒tlar─▒ndan olu┼čan birle┼čik bir veritaban─▒na eri┼čmesine imkan tan─▒yarak bu sorunu ├ž├Âzebilir. Hizmet sa─člay─▒c─▒lar, birbirlerinin dahili depolama birimlerine eri┼čmeye ├žal─▒┼čmak yerine tek bir depolama birimi ├╝zerinde birlikte ├žal─▒┼čabilir.

3. Eri┼čilebilirlik ve ┼čeffafl─▒k

Blockchain sistemleri, kay─▒t payla┼č─▒m s├╝recini basitle┼čtirmenin yan─▒ s─▒ra kullan─▒c─▒lar─▒n kendi sa─čl─▒k bilgilerine daha kolay bir ┼čekilde eri┼čmesine ve bu kay─▒tlar─▒ daha ┼čeffaf bir ┼čekilde g├Ârmesine de imkan tan─▒yabilir. Baz─▒ durumlarda, hastalar─▒n belgelerinde yap─▒lan de─či┼čikliklerin do─črulanmas─▒n─▒n talep edilmesi, kay─▒tlar─▒n do─čru kalmas─▒n─▒ sa─člayabilir. Bu sistem d├╝zg├╝n bir ┼čekilde kullan─▒l─▒rsa, insan hatas─▒na ve kas─▒tl─▒ tahrifatlara kar┼č─▒ ekstra bir g├╝venlik katman─▒ sa─člayabilir.

4. G├╝venilir tedarik zinciri y├Ânetimi

Blockchain'ler, ila├žlar─▒n t├╝m ├╝retim ve da─č─▒t─▒m s├╝re├žleri boyunca takip edilmesi i├žin g├╝venilir bir y├Ântem sunarak s─▒k├ža kar┼č─▒la┼č─▒lan ila├ž sahtecili─či sorununu ortadan kald─▒rabilir. Blockchain teknolojisi, s─▒cakl─▒k gibi etmenleri ├Âl├žmek i├žin kullan─▒lan IoT cihazlar─▒yla birlikte gerekli saklama ve ta┼č─▒ma ko┼čullar─▒n─▒ ya da ila├ž kalitesini do─črulamak i├žin de kullan─▒labilir.

5. Sigorta doland─▒r─▒c─▒l─▒─č─▒ korumas─▒

Blockchain, Amerika sa─čl─▒k sistemine her y─▒l 100 milyar dolardan fazlaya mal oldu─ču tahmin edilen sa─čl─▒k sigortas─▒ doland─▒r─▒c─▒l─▒klar─▒yla m├╝cadele etmek i├žin de kullan─▒labilir. Blockchain'lerde saklanan ve bir sigorta sa─člay─▒c─▒s─▒yla payla┼č─▒lan de─či┼čtirilemez kay─▒tlar, yap─▒lmam─▒┼č i┼člemlerin faturaland─▒r─▒lmas─▒ ve gereksiz hizmetler i├žin ├╝cret tahsil edilmesi gibi en yayg─▒n doland─▒r─▒c─▒l─▒k t├╝rlerinden baz─▒lar─▒n─▒ ├Ânleyebilir.

6. Klinik deneylere kat─▒l─▒m

Blockchain'in sa─čl─▒k sekt├Âr├╝ndeki bir di─čer kullan─▒m alan─▒ da klinik deneylerin kalitesini ve etkinli─čini art─▒rmakt─▒r. Blockchain'lerdeki t─▒bbi veriler, test edilmekte olan ila├žlardan fayda g├Ârebilecek hastalar─▒ belirlemek i├žin deney yetkilileri taraf─▒ndan kullan─▒labilir.┬á

Bir├žok hastan─▒n ilgili ila├ž deneylerinden haberdar olmad─▒─č─▒ ve dolay─▒s─▒yla da bu deneylere kat─▒lma f─▒rsat─▒ yakalayamad─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝ld├╝─č├╝nde, b├Âyle bir sistem klinik deneylere kat─▒lma oran─▒n─▒ b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de art─▒rabilir. Deneyler yap─▒l─▒rken toplanan verilerin b├╝t├╝nl├╝─č├╝n├╝ sa─člamak i├žin blockchain'ler kullan─▒labilir.

Blockchain'in Sa─čl─▒k Hizmetlerine Entegrasyonunda Kar┼č─▒la┼č─▒lan Zorluklar

Blockchain teknolojisinin sa─čl─▒k sekt├Âr├╝nde uygulanmas─▒ ger├žekten de umut vadetmektedir, fakat baz─▒ zorluklar da s├Âz konusudur. ┼×imdi, bu zorluklardan ├Ânemli birka├ž tanesine bir bakal─▒m.┬á

1. Uyum

├ľrnek olarak ABD'yi ele al─▒rsak, blockchain teknolojisini benimsemek isteyen sa─čl─▒k ┼čirketlerinin 1996 tarihli Sa─čl─▒k Sigortas─▒ Ta┼č─▒nabilirlik ve Sorumluluk Yasas─▒ (HIPAA) gibi mevcut veri d├╝zenlemelerine uymas─▒ gerekir.┬á

HIPAA, sa─čl─▒k sekt├Âr├╝nde veri depolama, payla┼čma ve korumaya y├Ânelik standartlar─▒ belirler. Dolay─▒s─▒yla, ABD merkezli ┼čirketlerin d├╝zenlemelere tam olarak uymalar─▒ i├žin daha fazla gizlilik ├Âzelli─čine ve s─▒n─▒rl─▒ eri┼čime sahip, ├Âzelle┼čtirilmi┼č blockchain kay─▒t sistemleri konu┼čland─▒rmas─▒ gerekecektir.

2. Ba┼člang─▒├ž maliyeti ve h─▒z

Sa─člay─▒c─▒ taraf─▒nda, blockchain ├ž├Âz├╝mlerinin muhtemelen y├╝ksek bir ba┼člang─▒├ž yat─▒r─▒m─▒ gerektirecek olmas─▒ ger├že─či, geni┼č ├žapta benimsenmenin ├Ân├╝nde kesinlikle bir engel olu┼čturmaktad─▒r. Buna ek olarak, da─č─▒t─▒k sistemler saniye ba┼č─▒na i┼člem say─▒s─▒ bak─▒m─▒ndan merkezi sistemlere k─▒yasla genelde ├žok daha yava┼čt─▒r.┬á

├çok say─▒da d├╝─č├╝me sahip b├╝y├╝k bir blockchain a─č─▒n─▒n, verileri iletmek ve senkronize etmek i├žin merkezi sistemlere k─▒yasla muhtemelen daha fazla zamana ihtiyac─▒ olacakt─▒r. Bu durum, nihayetinde milyonlarca hastan─▒n bilgilerini depolamas─▒ ve takip etmesi gerekecek ├žok b├╝y├╝k veritabanlar─▒ i├žin ├Âzellikle endi┼če vericidir. Bilgisayarl─▒ tomografi veya MRI taramalar─▒ gibi b├╝y├╝k boyutlu g├Âr├╝nt├╝ dosyalar─▒ i├žin sorun daha da k├Ât├╝le┼čebilir.

3. E─čitim a├ž─▒─č─▒

Blockchain teknolojisinin karma┼č─▒kl─▒─č─▒ sa─čl─▒k sekt├Âr├╝nde e─čitim a├ž─▒s─▒ndan zorluklar yaratmaktad─▒r. Bu bilgi a├ž─▒─č─▒, blockchain ├ž├Âz├╝mlerinin yeteri kadar kullan─▒lmamas─▒na ve d├╝zg├╝n bir ┼čekilde uygulanmamas─▒na yol a├žabilir.

Sa─čl─▒k ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒ potansiyel kullan─▒m alanlar─▒, uygun uygulama stratejileri, de─či┼čen d├╝zenlemeler ve siber tehditler konusunda bilgilendirmek i├žin s├╝rekli e─čitim ve ├Â─čretime ihtiya├ž vard─▒r.

4. ├ľl├žeklenebilirlik┬á

Sa─čl─▒k sekt├Âr├╝ taraf─▒ndan ├╝retilen ├žok b├╝y├╝k miktarda veri, blockchain a─člar─▒ i├žin ├Âl├žeklenebilirlik konusunda ├Ânemli bir zorluk te┼čkil etmektedir. Veri hacmi artt─▒k├ža baz─▒ blockchain'lerde i┼člem s├╝resi ve operasyonel maliyet de artar.

Bu s─▒n─▒rlama, bilgilerin al─▒nmas─▒n─▒ veya i┼člemlerin do─črulanmas─▒n─▒ geciktirerek sistemin verimlili─čini ve hasta bak─▒m─▒n─▒ olumsuz etkileyebilir. Buna ek olarak, bu endi┼čeler sa─čl─▒k kurumlar─▒n─▒n blockchain'i benimsemesi engelleyerek sekt├Ârdeki inovasyon ve ilerlemeleri durdurabilir.

5. Veri standardizasyonu

Blockchain'in a─č dahilinde verimli ileti┼čimi ve birlikte ├žal─▒┼čabilirli─či destekleyebilmesi i├žin tek tip veri girdisine ihtiyac─▒ vard─▒r. Fakat veri t├╝rleri ve bi├žimlerinin ├že┼čitlili─či g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒nda, bunu yapmak ├Âzellikle de sa─čl─▒k hizmetlerinde zordur.

Standart bir veri protokol├╝ olmazsa, bilgi al─▒┼čveri┼či yanl─▒┼č yorumlamalara veya hatalara neden olarak sistemde kesintiye neden olabilir. Bu nedenle, sa─čl─▒k bilgilerinin ├Ânemli ayr─▒nt─▒lar─▒n─▒ kaybetmeden veri standardizasyonunun sa─članmas─▒, blockchain'in sa─čl─▒k sekt├Âr├╝nde kullan─▒m─▒ i├žin b├╝y├╝k bir engel olu┼čturmaktad─▒r.

Son S├Âz

Blockchain, hasta verilerinin g├╝venli y├Ânetiminden ┼čeffafl─▒k ve g├╝venli─či art─▒rmaya kadar sa─čl─▒k sekt├Âr├╝ i├žin b├╝y├╝k bir potansiyel bar─▒nd─▒rmaktad─▒r. Fakat e─čitim a├ž─▒─č─▒, ├Âl├žeklenebilirlik sorunlar─▒ ve mevcut d├╝zenleme ├žer├ževeleri, giderilmesi gereken sorunlardan baz─▒lar─▒d─▒r. Bu karma┼č─▒kl─▒klar ile blockchain'in say─▒s─▒z faydas─▒n─▒ dengelemek i├žin sa─čl─▒k sekt├Âr├╝ndeki t├╝m payda┼člar─▒n titiz ve i┼č birlik├ži bir yakla┼č─▒m benimsemesi ┼čartt─▒r.

Ek Okumalar

Sorumluluk Reddi: Bu i├žerik, size hi├žbir beyan ve garanti verilmeksizin genel bilgilendirme ve e─čitim ama├žlar─▒ do─črultusunda "oldu─ču gibi" sunulmaktad─▒r. Bu i├žerik finansal, hukuki veya di─čer bir mesleki tavsiye olarak yorumlanmamal─▒d─▒r ve belirli bir ├╝r├╝n veya hizmetin sat─▒n al─▒nmas─▒n─▒ ├Ânerme amac─▒ ta┼č─▒mamaktad─▒r. Bu konuda uygun mesleki dan─▒┼čmanlardan tavsiye almal─▒s─▒n─▒z. Makaleye bir ├╝├ž├╝nc├╝ taraf taraf─▒ndan katk─▒da bulunuldu─čunda, ifade edilen g├Âr├╝┼člerin katk─▒da bulunan o ├╝├ž├╝nc├╝ tarafa ait oldu─čunu ve Binance Academy'nin g├Âr├╝┼člerini yans─▒tmad─▒─č─▒n─▒ l├╝tfen unutmay─▒n. Daha fazla bilgi i├žin sorumluluk reddimizin tam metnini buradan okuyabilirsiniz. Dijital varl─▒k fiyatlar─▒ dalgalanabilir. Yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒n de─čeri y├╝kselebilece─či gibi d├╝┼čebilir de ve yat─▒r─▒m yapt─▒─č─▒n─▒z tutar─▒ geri alamayabilirsiniz. Yat─▒r─▒m kararlar─▒n─▒z─▒n t├╝m sorumlulu─ču size aittir ve Binance Academy ya┼čanacak hi├žbir kay─▒p i├žin sorumluluk kabul etmez. Bu materyal finansal, hukuki veya di─čer bir mesleki tavsiye olarak yorumlanmamal─▒d─▒r. Daha fazla bilgi i├žin Kullan─▒m Ko┼čullar─▒ ve Risk Uyar─▒s─▒ b├Âl├╝mlerimize bakabilirsiniz.