Elliott Dalga Teorisine Giri┼č
Ana sayfa
Makaleler
Elliott Dalga Teorisine Giri┼č

Elliott Dalga Teorisine Giri┼č

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Feb 5, 2020G├╝ncellenme: Feb 9, 2023
5m

─░├žerik


Elliott Dalgas─▒ nedir?

Elliot Dalgas─▒ yat─▒r─▒mc─▒lar─▒n ve tacirlerin┬áteknik analizde kullanabilecekleri bir teoriyi (ya da prensibi) ifade eder. Prensip, finansal piyasalar─▒n zaman aral─▒─č─▒ndan ba─č─▒ms─▒z olarak belirli yap─▒lar g├Âsterme e─čiliminde oldu─ču fikrine dayan─▒r.
En temelde Elliott Dalga Teorisi (EWT), piyasa hareketlerinin kitle psikolojisi d├Âng├╝leri dizisini takip etti─čini iddia eder. Yap─▒lar,┬áay─▒ ve┬ábo─ča aras─▒nda gidip gelen piyasa┬áduyarl─▒l─▒─č─▒na g├Âre ortaya ├ž─▒kar.

Elliott Wave prensibi, Amerikal─▒ bir muhasebeci ve yazar olan Nelson Elliott taraf─▒ndan 1930'larda yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. Fakat teori ancak 70'lerde Robert R. Prechter ve A. J. Frost'un ├žabalar─▒ sayesinde pop├╝lerlik kazanm─▒┼čt─▒r.

EWT'ye ba┼člang─▒├žta insan davran─▒┼člar─▒n─▒ tan─▒mlamak ├╝zere kullan─▒lan Dalga Prensibi ad─▒ verilmi┼čtir. Elliott'─▒n bu prensibi, piyasa verileri ├╝zerinde ├Âzellikle de hisse senedi piyasalar─▒na odaklanarak yapt─▒─č─▒ kapsaml─▒ ara┼čt─▒rmalara dayan─▒r. Ara┼čt─▒rmalar─▒ en az 75 y─▒ll─▒k bilgiyi kapsar.

EWT art─▒k bir teknik analiz arac─▒ olarak┬ápiyasa d├Âng├╝lerini ve trendleri belirlemek amac─▒yla kullan─▒l─▒r ve bir├žok farkl─▒ finansal piyasaya uygulanabilir. Fakat, Elliott Dalgas─▒ bir g├Âsterge ya da ticari teknik de─čildir. Bunun yerine piyasa hareketlerini tahmin etmeye yard─▒mc─▒ olan bir teoridir. Prechter da kitab─▒nda bunu ┼č├Âyle ifade eder:┬á

[...] Dalga Prensibi ├Âncelikli olarak bir tahmin arac─▒ de─čildir, piyasalar─▒n nas─▒l hareket etti─čine y├Ânelik ayr─▒nt─▒l─▒ bir tan─▒mlamad─▒r.

ÔÇô Prechter, R. R. Elliott Dalga Prensibi (p.19).


Temel Elliott Dalga yap─▒s─▒

Temel Elliott Dalga yap─▒s─▒ tipik olarak be┼č Hareket Dalgas─▒ (ana trendle ayn─▒ y├Ânde hareket eden) ve ├╝├ž D├╝zeltme Dalgas─▒ndan (ters y├Ânde hareket eden) olu┼čan sekiz dalgal─▒ bir yap─▒ ile tan─▒mlanabilir.
Yani, bir┬áay─▒ piyasas─▒nda tam bir Elliott Dalgas─▒ d├Âng├╝s├╝ ┼ču ┼čekilde g├Âz├╝k├╝r:


─░lk ├Ârnekte be┼č Hareket Dalgas─▒n─▒n yer ald─▒─č─▒ g├Âr├╝lebilir: ├╝├ž tanesi yukar─▒ y├Ânde hareket eder (1, 3 ve 5) ve iki tanesi de a┼ča─č─▒ y├Ânde hareket eder (A ve C). ├ľzetle, ana trendle uyumlu olan t├╝m hareketler bir Hareket Dalgas─▒ olarak kabul edilebilir. Bu da 2, 4 ve B'nin ├╝├ž D├╝zeltme Dalgas─▒ oldu─ču anlam─▒na gelir.

Fakat Elliott'a g├Âre finansal piyasalar fraktal ├Âzellikli yap─▒lar yarat─▒r. Dolay─▒s─▒yla daha geni┼č bir zaman aral─▒─č─▒ndan bakmaya ba┼člarsak 1'den 5'e kadar hareketler tek bir Hareket Dalgas─▒ (i) olarak de─čerlendirilebilir ve A-B-C hareketleri tek bir D├╝zeltme Dalgas─▒n─▒ temsil edebilir (ii).


Ayr─▒ca, daha k─▒sa bir zaman aral─▒─č─▒na odaklan─▒rsak, tek bir Hareket Dalgas─▒ (3 gibi) bir sonraki b├Âl├╝mde g├Âsterilen ┼čekilde daha k├╝├ž├╝k be┼č dalgaya b├Âl├╝nebilir.

Bunun aksine ay─▒ piyasas─▒ndaki bir Elliott Dalgas─▒ ┼ču ┼čekilde g├Âz├╝k├╝r:



Hareket Dalgalar─▒

Pretcher'─▒n tan─▒mlad─▒─č─▒ ├╝zere Hareket Dalgalar─▒ her zaman daha b├╝y├╝k trendle ayn─▒ y├Ânde hareket eder.

Biraz ├Ânce belirtti─čimiz gibi Elliott dalga geli┼čimini iki t├╝re ay─▒r─▒r: Hareket ve D├╝zeltme Dalgalar─▒. Daha ├Ânceki ├Ârnek be┼č Hareket ve ├╝├ž D├╝zeltme Dalgas─▒ i├žerir. Fakat tek bir Hareket Dalgas─▒na odaklan─▒rsak bu dalgan─▒n daha k├╝├ž├╝k bir be┼č-dalga yap─▒s─▒ndan olu┼čtu─ču g├Âr├╝lebilir. Elliott buna Be┼č-Dalga Yap─▒s─▒ ad─▒n─▒ vermi┼č ve dalgan─▒n olu┼čumu i├žin ├╝├ž kural ortaya koymu┼čtur:
  • Dalga 2, kendisinden ├Ânceki dalga 1'in hareketinin %100'├╝nden daha fazla geriye gidemez.

  • Dalga 4, kendisinden ├Ânceki dalga 3'├╝n hareketinin %100'├╝nden daha fazla geriye gidemez.

  • 1, 3, 5 numaral─▒ dalgalar aras─▒nda dalga 3 en k─▒sa olamaz ve genellikle en uzun oland─▒r. Ayr─▒ca, Dalga 3 her zaman Dalga 1'in son noktas─▒ndan daha ileri hareket eder.



D├╝zeltme Dalgalar─▒

Hareket Dalgalar─▒n─▒n aksine D├╝zeltme Dalgalar─▒ tipik olarak ├╝├ž-dalgal─▒ yap─▒dan olu┼čur. Genellikle, iki daha k├╝├ž├╝k Hareket Dalgas─▒ aras─▒nda g├Âr├╝len k├╝├ž├╝k D├╝zeltme Dalgas─▒ ┼čeklinde ortaya ├ž─▒karlar. ├ť├ž dalgaya genellikle A, B ve C ad─▒ verilir.


Hareket Dalgalar─▒yla k─▒yasland─▒─č─▒nda D├╝zeltme Dalgalar─▒ daha k├╝├ž├╝k olma e─čilimindedir ├ž├╝nk├╝ b├╝y├╝k trendin aksi y├Ân├╝ne hareket eder. Baz─▒ durumlarda b├Âylesi bir kar┼č─▒-trend ├žeki┼čmesi D├╝zeltme Dalgalar─▒n─▒ belirlemeyi ├žok daha zor hale getirir ├ž├╝nk├╝ bu dalgalar uzunluk ve karma┼č─▒kl─▒k bak─▒m─▒ndan b├╝y├╝k farklar g├Âsterebilir.

Prechter'a g├Âre D├╝zeltme Dalgalar─▒na y├Ânelik ak─▒lda tutulmas─▒ gereken en ├Ânemli kural bu dalgalar─▒n hi├žbir zaman be┼č dalgadan olu┼čmad─▒─č─▒d─▒r.


Elliot Dalgas─▒ i┼če yar─▒yor mu?

Elliott dalgalar─▒n─▒n etkinli─čine y├Ânelik tart─▒┼čmalar devam etmektedir. Baz─▒lar─▒, Elliott Dalga prensibinin ba┼čar─▒s─▒n─▒n b├╝y├╝k oranda tacirin piyasa hareketlerini net bir ┼čekilde trendlere ve d├╝zeltmelere b├Âlme becerisine dayand─▒─č─▒n─▒ iddia eder.

Uygulamada dalgalar Elliott'un kurallar─▒na kar┼č─▒ gelmeden birka├ž farkl─▒ yoldan ├žizilebilir. Bu da dalgalar─▒ do─čru ┼čekilde ├žizmenin hi├ž de basit bir i┼člem olmad─▒─č─▒ anlam─▒na gelir. Bunun sebebi do─čru ├žizim i┼čleminin yaln─▒zca deneyim gerektirmesi de─čil ayn─▒ zamanda y├╝ksek oranda ├Âznellik i├žermesidir.

Buna ba─čl─▒ olarak ele┼čtirmenler, b├╝y├╝k oranda ├Âznel do─čas─▒ ve kat─▒ ┼čekilde belirlenmemi┼č kurallara dayanmas─▒ nedeniyle Elliott Dalga Teorisinin ge├žerli bir teori olmad─▒─č─▒n─▒ iddia eder. Yine de Elliott'─▒n prensiplerini kar elde edecek ┼čekilde uygulamay─▒ ba┼čaran binlerce ba┼čar─▒l─▒ yat─▒r─▒mc─▒ ve tacir bulunur.

─░lgin├ž bir ┼čekilde, gitgide daha fazla tacir ba┼čar─▒ oranlar─▒n─▒ art─▒rmak ve riskleri azaltmak i├žin Elliott Dalga Teorisini teknik g├Âstergelerle birle┼čtirmektedir. Fibonacci D├╝zeltme Seviyesi ve Fibonacci Uzant─▒s─▒ g├Âstergeleri muhtemelen en pop├╝ler ├Ârneklerdir.


Son Fikirler

Prechter'a g├Âre Elliott hi├žbir zaman piyasalar─▒n neden 5-3 dalga yap─▒s─▒ g├Âsterme e─čiliminde oldu─čuna y├Ânelik tahminlerde bulunmam─▒┼čt─▒r. Bunun yerine yaln─▒zca piyasa verisini incelemi┼č ve bu sonuca varm─▒┼čt─▒r. Elliott'un prensibi, insan do─čas─▒n─▒n ve kitle psikolojisinin yaratt─▒─č─▒ ka├ž─▒n─▒lmaz piyasa d├Âng├╝lerinin basit bir sonucudur.

Daha ├Ânce de belirtti─čimiz gibi Elliott Dalgas─▒ bir┬áTA g├Âstergesi de─čil bir teoridir. Dolay─▒s─▒yla bunu kullanman─▒n do─čru bir yolu yoktur ve dalga do─čas─▒ gere─či ├Âzneldir. EWT ile piyasa hareketlerini do─čru ┼čekilde tahmin etmek pratik ve beceri gerektirir ├ž├╝nk├╝ tacirler dalga say─▒lar─▒n─▒ nas─▒l ├žizmeleri gerekti─čini ke┼čfetmelidir. Bu da dalga kullan─▒m─▒n─▒n ├Âzellikle yeni ba┼člayanlar i├žin riskli olabilece─či anlam─▒na gelir.