GameFi Nedir ve Nas─▒l ├çal─▒┼č─▒r?
Ana sayfa
Makaleler
GameFi Nedir ve Nas─▒l ├çal─▒┼č─▒r?

GameFi Nedir ve Nas─▒l ├çal─▒┼č─▒r?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Mar 25, 2022G├╝ncellenme: Jun 15, 2023
8m

K─▒sa ├ľzet

GameFi, oyunculara ekonomik te┼čvikler sunan oyna-kazan blockchain oyunlar─▒n─▒ ifade eder. Oyuncular genellikle g├Ârevleri yerine getirerek, di─čer oyuncularla sava┼čarak ve oyunun farkl─▒ seviyelerinde ilerleyerek kripto para ve NFT ├Âd├╝lleri kazan─▒r.

Geleneksel video oyunlar─▒n─▒n aksine ├žo─ču blockchain oyunu, oyun i├ži ├Âgelerin oyunun sanal d├╝nyas─▒n─▒n d─▒┼č─▒nda transfer edilmesine imkan tan─▒r. Bu da oyuncular─▒n ├Âgelerini NFT pazar yerlerinde ve kripto kazan├žlar─▒n─▒ da kripto borsalar─▒nda satmas─▒na olanak sunar.


Giri┼č

GameFi, Axie Infinity'nin y├╝kseli┼če ge├žmesinden bu yana geleneksel oyun sekt├Âr├╝n├╝n yerini h─▒zla almaktad─▒r. Bir yandan e─členirken bir yandan para kazanma f─▒rsat─▒ sunarak oyuncular─▒ kendisine ├žeker. GameFi'nin ne oldu─čunu ve a┼čina oldu─čunuz video oyunlar─▒ndan farklar─▒n─▒ makalemizden ├Â─črenebilirsiniz.


GameFi nedir?

GameFi, oyun ve finans kelimelerinin birle┼čmesinden olu┼čmu┼čtur. GameFi, oyunculara ekonomik te┼čvikler sunan oyna-kazan blockchain oyunlar─▒n─▒ ifade eder. GameFi ekosistemi, sanal bir oyun ortam─▒ yaratmak i├žin kripto paralar─▒, benzersiz tokenleri (NFT) ve blockchain teknolojisini kullan─▒r.

Oyuncular genellikle g├Ârevleri yerine getirerek, di─čer oyuncularla sava┼čarak ve oyunun farkl─▒ seviyelerinde ilerleyerek oyun i├ži ├Âd├╝ller kazanabilir. Ayr─▒ca, kripto borsalar─▒nda ve NFT pazar yerlerinde satmak ├╝zere varl─▒klar─▒n─▒ oyunun d─▒┼č─▒na da transfer edebilirler.


GameFi nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

GameFi'de ├Âd├╝ller farkl─▒ ┼čekillerde gelebilir. ├ľrne─čin bu ├Âd├╝ller, kripto paralar ya da sanal araziler, avatarlar, silahlar ve kost├╝mler gibi oyun i├ži varl─▒klar olabilir. Her GameFi projesinin farkl─▒ bir modeli ve oyun ekonomisi vard─▒r. ├ço─ču zaman, oyun i├ži varl─▒klar blockchain ├╝zerinde ├žal─▒┼čan NFT'lerdir, bu da varl─▒klar─▒n NFT pazar yerlerinde al─▒n─▒p sat─▒labilece─či anlam─▒na gelir. Fakat bazen de oyuncular─▒n takas edebilmesi ya da satabilmesi i├žin oyun i├ži varl─▒klar─▒ ├Âncelikle NFT'lere ├ževirmesi gerekebilir.

Oyun i├ži varl─▒klar genellikle oyunculara belirli avantajlar sunarak daha fazla ├Âd├╝l kazanmalar─▒na imkan tan─▒r. Fakat baz─▒ oyunlar tamamen g├Âr├╝n├╝me y├Ânelik olan, oyun ve kazan├žlar ├╝zerinde herhangi bir etkisi bulunmayan avatarlar ve kozmetik unsurlar da i├žerebilir.

Oyuna ba─čl─▒ olarak oyuncular g├Ârevleri tamamlayarak, di─čer oyuncularla sava┼čarak ya da arazileri ├╝zerinde para kazand─▒ran yap─▒lar in┼ča ederek de ├Âd├╝ller kazanabilir.┬áBaz─▒ oyunlar ise oyuncular─▒n ya staking arac─▒l─▒─č─▒yla ya da oyun varl─▒klar─▒n─▒ ba┼čka oyunculara ├Âd├╝n├ž vererek, oyunu oynamadan pasif gelir elde etmesine imkan tan─▒r. Haydi, GameFi'de yayg─▒n g├Âr├╝len ├Âzelliklerin baz─▒lar─▒n─▒ inceleyelim.


Oyna-kazan modeli (P2E)

GameFi projelerinin merkezinde devrimsel bir oyun modu olarak oyna-kazan yer al─▒r. Geleneksel video oyunlar─▒n─▒n ├Âde-oyna modelinden olduk├ža farkl─▒d─▒r. ├ľde-oyna modelinde oyuncular─▒n oyunlara ba┼člamadan ├Ânce yat─▒r─▒m yapmas─▒ gerekir. ├ľrne─čin, Call of Duty gibi video oyunlar─▒nda oyuncular lisans ya da yinelenen ├╝yelikler sat─▒n almal─▒d─▒r.

Geleneksel video oyunlar─▒ ├žo─ču zaman oyunculara finansal bir getiri sunmaz ve oyun i├ži varl─▒klar oyun ┼čirketinin kontrol├╝nde ve m├╝lkiyetindedir. Bunun aksine, P2E oyunlar kullan─▒c─▒lara oyun i├ži varl─▒klar─▒ ├╝zerinde tam kontrol tan─▒rken para kazanmalar─▒ i├žin f─▒rsatlar da sunar.

Fakat bunlar─▒n tamam─▒n─▒n GameFi projesinin benimsedi─či modele ve oyun tasar─▒m─▒na dayand─▒─č─▒ unutulmamal─▒d─▒r.┬áBlockchain teknolojisi, oyunculara oyun i├ži varl─▒klar─▒ ├╝zerinde tam kontrol verebilir (vermelidir de), fakat bu her zaman i├žin ge├žerli de─čildir. Bu nedenle bir P2E oyuna ba┼člamadan ├Ânce oyunun nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ ve projenin arkas─▒nda kimlerin oldu─čunu anlaman─▒z olduk├ža ├Ânemlidir.

Dikkate al─▒nmas─▒ gereken bir di─čer konu ise P2E oyunlar─▒n─▒n ├╝cretsiz olabilece─či ve yine de finansal ├Âd├╝ller sunabilece─či ama baz─▒ GameFi projeleri i├žin oyuna ba┼člamadan ├Ânce NFT'ler ya da kripto varl─▒klar sat─▒n alman─▒z gerekebilece─čidir. Dolay─▒s─▒yla, kendi ara┼čt─▒rman─▒z─▒ yapman─▒z ve riskleri de─čerlendirmeniz ├Ânemlidir. Bir P2E oyununa ba┼člamak i├žin b├╝y├╝k bir yat─▒r─▒m gerekiyorsa ve ├Âd├╝ller k├╝├ž├╝kse, b├╝y├╝k ihtimalle ilk yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒ kaybedebilirsiniz.

En pop├╝ler oyna-kazan oyunlar─▒ndan biri Axie Infinity'dir. 2018 y─▒l─▒ndan bu yana pop├╝lerli─či artmakta olan Ethereum tabanl─▒ bir NFT oyunudur. Oyuncular, g├╝nl├╝k g├Ârevleri yerine getirerek ve di─čer oyuncularla sava┼čarak SLP tokenleri kazanmak i├žin NFT hayvanlar─▒n─▒ (Axie'ler) kullanabilir.┬á

Oyuncular, belirli bir PvP s─▒ralamas─▒na ula┼čmay─▒ ba┼čarmalar─▒ durumunda da AXS ├Âd├╝lleri alabilir. Buna ek olarak, yeni Axie'ler ├╝retmek i├žin AXS ve SLP kullan─▒labilir. Bu Axie'ler, oyun i├žinde kullan─▒labilir ya da oyunun resmi NFT pazar yerinde sat─▒labilir.

Oyuncular, Axie'leri alman─▒n ve satman─▒n d─▒┼č─▒nda di─čer oyunculara da kiralayabilir. Bu da Axie sahiplerine oyunu oynamadan kazan├ž elde etme f─▒rsat─▒ sunar. Bu ├Âd├╝n├ž verme modeli burs olarak bilinir. Bursiyerlerin ├Âd├╝n├ž ald─▒klar─▒ Axie'leri kullanmas─▒na ve ├Âd├╝ller kazanmas─▒na olanak sa─člar.┬á

Di─čer bir deyi┼čle, Axie sahipleri pasif gelir elde ederken bursiyerler de herhangi bir yat─▒r─▒m yapmadan oyunu oynayabilir. Kazan─▒lan ├Âd├╝ller bursiyerler ve Axie sahipleri aras─▒nda payla┼čt─▒r─▒l─▒r.


Dijital varl─▒k m├╝lkiyeti

Daha ├Ânce de bahsetti─čimiz gibi blockchain teknolojisi dijital varl─▒klar─▒n m├╝lkiyetine imkan tan─▒r, bu da oyuncular─▒n oyun i├ži varl─▒klar─▒n─▒ farkl─▒ bir├žok yoldan paraya ├ževirebilece─či anlam─▒na gelir.

Video oyunlar─▒na benzer ┼čekilde oyuncular kendi avatarlar─▒na, evcil hayvanlar─▒na, evlerine, silahlar─▒na, ara├žlar─▒na ve ├žok daha fazlas─▒na sahip olabilir. Fakat GameFi'de bu varl─▒klar blockchain ├╝zerinde NFT'ler olarak ├ž─▒kar─▒labilir ya da yarat─▒labilir (NFT ├ž─▒karma olarak da bilinir). Bu da oyuncular─▒n varl─▒klar─▒ ├╝zerinde tam kontrole sahip olmas─▒na ve m├╝lkiyetin do─črulanabilirli─čine imkan tan─▒r.

Decentraland ve The Sandbox gibi gibi baz─▒ pop├╝ler meta evren oyunlar─▒ arazi m├╝lkiyeti kavram─▒na odaklan─▒r. Oyuncular─▒n sanal arazilerini paraya ├ževirmesine imkan tan─▒rlar. The Sandbox'ta oyuncular dijital gayrimenkuller sat─▒n alabilir ve k├ór elde etmek i├žin bunlar─▒ geli┼čtirebilir. ├ľrne─čin, kendi arazilerini ziyaret eden di─čer kullan─▒c─▒lardan bir ├╝cret alabilir, etkinliklere ve i├žeriklere ev sahipli─či yaparak token ├Âd├╝lleri kazanabilir ya da ki┼čiselle┼čtirdikleri arazilerini di─čer kullan─▒c─▒lara kiralayabilirler.


DeFi uygulamalar─▒

Baz─▒ GameFi projeleri staking, likidite madencili─či ve yield farming gibi DeFi ├╝r├╝nleri ve ├Âzellikleri de sunar. Oyuncular genellikle ├Âd├╝ller kazanmak, ├Âzel ├Âgelere ula┼čabilmek ya da yeni oyun seviyelerine eri┼čim sa─člamak i├žin oyun i├ži tokenlerini stake edebilir.

DeFi ├Âgelerinin eklenmesi kripto oyunlar─▒n─▒ daha merkeziyetsiz bir hale de getirir. Oyunlar─▒n─▒n g├╝ncellemeleri ├╝zerindeki kontrol├╝ merkezi bir ┼čekilde tutan geleneksel oyun st├╝dyolar─▒n─▒n aksine baz─▒ GameFi projeleri, karar verme s├╝re├žlerine toplulu─čun da kat─▒lmas─▒na imkan tan─▒r. Topluluk, merkeziyetsiz otonom organizasyonlar (DAO'lar) arac─▒l─▒─č─▒yla gelecekteki g├╝ncellemeler i├žin teklifler sunabilir ya da oy kullanabilir.

├ľrne─čin, Decentraland oyuncular─▒ y├Âneti┼čim tokenlerini (MANA) DAO'da kilitleyerek oyun i├ži ve organizasyonel politikalar hakk─▒nda oy kullanabilir. Ne kadar ├žok token kilitlenirse, oylama g├╝c├╝ de o y├╝ksek olur. Bu da oyuncular─▒n, oyun geli┼čtiricilerle do─črudan ileti┼čim kurmas─▒na ve oyunun geli┼čimini etkilemesine olanak sunar.


Video oyunları GameFi sayılır mı? 

Geleneksel video oyunlar─▒n─▒ oynayanlar da oyun i├ži para birimlerinden kazanabilir ve karakterlerini geli┼čtirmek i├žin dijital varl─▒klar toplayabilir. Yine de bu tokenler ve ├Âgeler oyunun d─▒┼č─▒nda takas edilemez (ya da edilmek ├╝zere tasarlanmam─▒┼čt─▒r). Genellikle bu varl─▒klar, oyunun kapsam─▒n─▒n d─▒┼č─▒nda herhangi bir de─čer bile ta┼č─▒maz. Ta┼č─▒d─▒─č─▒ zamanlarda dahi oyuncular─▒n ger├žek d├╝nyada varl─▒klar─▒n─▒ paraya ├ževirmesi ya da al─▒p satmas─▒ ├žo─ču zaman yasakt─▒r.

Blockchain oyunlar─▒nda oyun i├ži tokenler ve varl─▒klar genellikle kripto para ve NFT'dir. Kripto ya da NFT yerine sanal tokenler kullanan baz─▒ blockchain oyunlar─▒ vard─▒r, fakat yine de oyuncular isterlerse oyun i├ži varl─▒klar─▒n─▒ NFT'lere ├ževirebilir. Bu da oyuncular─▒n kazan├žlar─▒n─▒ kripto c├╝zdanlar─▒na transfer edebilece─či ve varl─▒klar─▒n─▒ kripto borsalar─▒nda ya da NFT pazar yerlerinde al─▒p satabilece─či anlam─▒na gelir. Oyuncular─▒n kripto karlar─▒n─▒ itibari paraya ├ževirmesi de m├╝mk├╝nd├╝r.


GameFi oyunlar─▒na nas─▒l ba┼člayabilirsiniz?

Piyasada binlerce blockchain oyunu vard─▒r ve bunlar─▒n her biri farkl─▒ ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒r. Doland─▒r─▒c─▒ projeler ve sahte web sitelerine kar┼č─▒ dikkatli olman─▒z gereklidir. Rastgele bir web sitesine c├╝zdan─▒n─▒z─▒ ba─člaman─▒z ya da buradan oyun indirmeniz tehlikeli olabilir. ─░dealde, sadece bu amaca y├Ânelik yeni bir kripto c├╝zdan─▒ olu┼čturman─▒z ve yaln─▒zca kaybetmeyi g├Âze alabilece─činiz kadar fon kullanman─▒z gereklidir. Buldu─čunuz oyunun g├╝venli oldu─čundan eminseniz, ba┼člamak i├žin ┼ču ad─▒mlar─▒ takip edebilirsiniz:


1. Bir kripto c├╝zdan─▒ olu┼čturun

GameFi d├╝nyas─▒na eri┼čebilmek i├žin Trust Wallet ya da MetaMask gibi uyumlu bir kripto para c├╝zdan─▒na ihtiyac─▒n─▒z vard─▒r. Oynad─▒─č─▒n─▒z oyuna ba─čl─▒ olarak, farkl─▒ c├╝zdanlara ihtiyac─▒n─▒z olabilir ya da farkl─▒ blockchain a─člar─▒na ba─članman─▒z gerekebilir.

├ľrne─čin, BNB Smart Chain'de (eski ad─▒yla Binance Smart Chain) ├Âncelikle MetaMask'inizi BSC a─č─▒na ba─člaman─▒z gereklidir. Trust Wallet'─▒ ya da desteklenen di─čer herhangi bir kripto c├╝zdan─▒n─▒ da kullanabilirsiniz. Hangi c├╝zdanlar─▒n desteklendi─čini ├Â─črenmek i├žin oyunun resmi web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Kripto c├╝zdan─▒n─▒z─▒ Ethereum blockchainine ba─člayabilir ve Ethereum a─č─▒ ├╝zerinde ├žal─▒┼čan ├žo─ču oyuna da eri┼čebilirsiniz. Yine de Axie Infinity ve Gods Unchained gibi baz─▒ oyunlar maliyeti azaltmak ve performans─▒ y├╝kseltmek i├žin kendi c├╝zdanlar─▒n─▒ geli┼čtirmi┼čtir.

Axie Infinity, Ethereum ├╝zerinde in┼ča edilmi┼čtir, fakat oyun ekibi bir yan zincir olarak Ronin a─č─▒n─▒ geli┼čtirmi┼čtir. Dolay─▒s─▒yla, Axie Infinity ekosistemiyle etkile┼čim kurabilmeniz i├žin resmi Ronin C├╝zdan─▒n─▒ kullanman─▒z gereklidir. Bir yan zincir olan Ronin a─č─▒, al─▒m sat─▒m yapmay─▒ ve Axie ├╝retmeyi ├žok daha ucuz bir hale getirerek oyunun maliyetini d├╝┼č├╝r├╝r.


2. C├╝zdan─▒n─▒z─▒ oyuna ba─člay─▒n

Bir blockchain oyununu oynayabilmeniz i├žin c├╝zdan─▒n─▒z─▒ ba─člaman─▒z gereklidir. Sahte bir kopyaya de─čil resmi web sitesine ba─čland─▒─č─▒n─▒zdan emin olman─▒z ├Ânemlidir. Oyunun web sitesine gidin ve kripto c├╝zdan─▒n─▒z─▒ ba─člama se├žene─čini bulun.

Bir kullan─▒c─▒ ad─▒ ve parola belirlemenizi gerektiren geleneksel ├ževrimi├ži oyunlar─▒na aksine ├žo─ču blockchain oyunu, oyun hesab─▒n─▒z olarak kripto c├╝zdan─▒n─▒z─▒ kullan─▒r. Bu nedenle, oyuna ba─članmadan ├Ânce muhtemelen sizden c├╝zdan─▒n─▒zdaki bir mesaj─▒ imzalaman─▒z istenecektir.


3. Oyunun ┼čartlar─▒n─▒ inceleyin┬á

├ço─ču GameFi projesi, oyuna ba┼člamak i├žin kripto para tokenlerinden ya da oyun i├ži NFT'lerden sat─▒n alman─▒z─▒ gerektirir. ┼×artlar oyundan oyuna farkl─▒l─▒k g├Âsterecektir, fakat her zaman i├žin kazan├ž potansiyelini ve genel riskleri de─čerlendirmeniz gereklidir. Ba┼člang─▒├žtaki yat─▒r─▒m─▒n─▒z─▒ geri alman─▒z─▒n ve kar elde etmeye ba┼člaman─▒z─▒n tahminen ne kadar zaman alaca─č─▒n─▒ belirledi─činizden emin olun.

Axie Infinity oynamak istiyorsan─▒z, oyun c├╝zdan─▒n─▒zda 3 Axie bulunmal─▒d─▒r. Bu Axie'leri Axie Pazar Yerinden sat─▒n alabilirsiniz. Axie sat─▒n almak i├žin Ronin c├╝zdan─▒n─▒za wrapped ETH (WETH) eklemeniz gereklidir. Binance gibi kripto borsalar─▒ndan ETH sat─▒n alabilir ve bu ETH'leri Ronin C├╝zdan─▒n─▒za g├Ândermek i├žin Ronin K├Âpr├╝s├╝n├╝ kullanabilirsiniz. Daha fazla bilgi i├žin l├╝tfen Ronin C├╝zdan─▒ Nas─▒l Kullan─▒l─▒r? makalemizi okuyun.

Yeterli paran─▒z yoksa ya da risk almak istemiyorsan─▒z, burs programlar─▒n─▒ incelemeyi d├╝┼č├╝nebilirsiniz. Bu programlar oynamak i├žin NFT ├Âd├╝n├ž alman─▒za imkan tan─▒r, fakat kazan├žlar─▒n─▒z─▒ NFT sahipleriyle payla┼čman─▒z gereklidir.


GameFi'nin gelece─či

GameFi projelerinin say─▒s─▒ 2021'de b├╝y├╝k bir art─▒┼č g├Âstermi┼čtir ve ├Ân├╝m├╝zdeki y─▒llarda da bu say─▒ muhtemelen artmaya devam edecektir. Mart 2022 itibar─▒yla DappRadar'da listelenmi┼č 1.400'├╝n ├╝zerinde blockchain oyunu vard─▒r. Art─▒k Ethereum, BNB Smart Chain (BSC), Polygon, Harmony, Solana ve di─čer bir├žok blockchain ├╝zerinde pop├╝ler oyunlar yer almaktad─▒r.

Blockchain teknolojisi geli┼čmeye devam ettik├že, GameFi'nin y├╝kseli┼č trendinin de artan bir h─▒zla devam etmesi beklenmektedir. Oyun i├ži varl─▒klara sahip olabilmek ve oyunlardan para kazanabilmek GameFi'yi ├Âzellikle de geli┼čmekte olan ├╝lkeler i├žin ├žok cazip k─▒lar.


Son S├Âz

Bitcoin'in ilk g├╝nlerinden bu yana insanlar BTC kazanmak i├žin basit taray─▒c─▒ oyunlar─▒yla ┼čanslar─▒n─▒ denemektedir. BTC oyunlar─▒ halen mevcut olsa da Ethereum'un ve ak─▒ll─▒ s├Âzle┼čmelerin y├╝kseli┼či, blockchain oyunlar─▒ d├╝nyas─▒n─▒ kesinlikle de─či┼čtirmi┼čtir ve art─▒k ├žok daha kapsaml─▒ ve ilgin├ž deneyimlere ula┼čmak m├╝mk├╝nd├╝r.

GameFi'nin e─členceyi finansal te┼čviklerle bir araya getirerek oyuncular─▒ kendine nas─▒l ├žekti─čini anlamak kolayd─▒r. Blockchain oyunlar─▒n─▒n pop├╝lerli─činin artmas─▒yla, gitgide daha ├žok say─▒da b├╝y├╝k ┼čirketin meta evreni in┼ča etmesi olduk├ža muhtemeldir.