Polygon (MATIC) Nedir?
Ana sayfa
Makaleler
Polygon (MATIC) Nedir?

Polygon (MATIC) Nedir?

Orta Seviye
Yay─▒nlanma: Jun 25, 2021G├╝ncellenme: Feb 9, 2023
6m

K─▒sa ├ľzet

G├╝n├╝m├╝z├╝n ko┼čullar─▒n─▒ dikkate ald─▒─č─▒m─▒zda gelece─čin ├žok zincirli olaca─č─▒n─▒ varsayabiliriz. Tek bir blockchainin tam hakimiyet kazanmas─▒ yerine her biri kendine has ├Âzelliklere, g├╝ven varsay─▒mlar─▒na, performansa ve g├╝venli─če sahip birbiriyle ba─člant─▒l─▒ bir├žok a─č─▒n olmas─▒ daha muhtemel g├Âz├╝k├╝yor.

Polygon, Ethereum ile uyumlu ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝mleri ├╝retmek i├žin bir ├žer├ževe sunarak bu gelece─či daha yak─▒na ta┼č─▒may─▒ ama├žl─▒yor. Projenin Proof of Stake yan zinciri, Bitcoin ve kripto para toplulu─čunun ilgisini ├žekiyor. Haydi, Polygon'u daha yak─▒ndan inceleyelim.


Giri┼č

Uzun s├╝redir beklenen Ethereum ├Âl├žeklendirme yol haritas─▒ sonunda hayata ge├žmeye ba┼čl─▒yor ve Polygon projesi de bu ├žal─▒┼čmalarda yer al─▒yor.

Cosmos'u ve bu protokol├╝ uygulamaya koyan farkl─▒ blockchainler aras─▒nda mesajlar─▒n iletilebilece─či Blockchainler Aras─▒ ─░leti┼čim Protokol├╝ (IBC) arac─▒l─▒─č─▒yla "blockchainlerin interneti" vizyonunu duymu┼č olabilirsiniz.┬á

Polygon da benzer bir vizyona sahiptir, fakat bu kavram─▒ Ethereum ekosistemine ├Âzel bir ┼čekilde uyarlam─▒┼čt─▒r. Ana fikir, geli┼čtiricilerin Ethereum'la uyumlu ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝mlerini hatta ba─č─▒ms─▒z blockchainleri kolayca kullan─▒ma sunabilmesidir.

Proje ilk olarak Matic Network olarak ba┼člam─▒┼č, fakat kapsam─▒n tek bir Katman 2 (L2) ├ž├Âz├╝m├╝nden a─člar─▒n a─č─▒na geni┼člemesiyle Polygon olarak tekrar markalanm─▒┼čt─▒r.


Polygon (MATIC) Nedir?

Polygon, Ethereum'la uyumlu blockchain a─člar─▒ yaratmak ve ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝mleri ├╝retmek i├žin bir ├žer├ževedir. Polygon, tek bir ├ž├Âz├╝mden ziyade bir protokold├╝r. Ekosistemin sundu─ču ba┼čl─▒ca ├Â─čelerden birinin geli┼čtiricilerin Ethereum'la uyumlu bu a─člar─▒ yaratmas─▒na imkan tan─▒yan Polygon SDK olmas─▒n─▒n nedeni de budur.

Yine de Polygon Network'├╝ bir Proof of Stake (PoS) yan zincir ve Polygon ekosisteminde hayata ge├žen ilk ├╝r├╝nlerden biri olarak duymu┼č olabilirsiniz. Bir yan zincir, esasen ba┼čka bir blockchaine ba─čl─▒ paralel bir zincirdir.

Yan zincirler ├že┼čitli avantajlar sunabilir ÔÇô bunlar─▒n ba┼č─▒nda da artan i┼člem hacmi ve d├╝┼č├╝k ├╝cretler gelir. Polygon Network'├╝ daha ├Ânce kulland─▒ysan─▒z, bu a─č─▒n Ethereum'a k─▒yasla son derece h─▒zl─▒ ve ├žok d├╝┼č├╝k masrafl─▒ oldu─čunu biliyorsunuzdur. Yine de bu performans─▒ yakalamak i├žin baz─▒ konularda ├Âd├╝n verilmesi gereklidir. Bu konudan ileride daha ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde bahsedece─čiz.

Polygon Ethereum Sanal Makinesini (EVM) destekledi─či i├žin, mevcut uygulamalar buraya olduk├ža kolay bir ┼čekilde ta┼č─▒nabilir. Bu da kullan─▒c─▒lara daha ├Ânce bahsetti─čimiz y├╝ksek hacim ve d├╝┼č├╝k ├╝cret avantajlar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra Ethereum'a benzer bir deneyim sunabilir.

Peki, bir kullan─▒c─▒ olarak Polygon'da ne yapabilirsiniz? ┼×a┼č─▒rt─▒c─▒ olmayan bir ┼čekilde Ethereum'da yapt─▒klar─▒n─▒za benzer ┼čeyler yapabilir, fakat bunlar─▒ ├žok daha ucuza ve h─▒zl─▒ bir ┼čekilde ger├žekle┼čtirebilirsiniz. Aave, 1inch, Curve ve Sushi gibi en pop├╝ler DeFi uygulamalar─▒ndan baz─▒lar─▒ bu a─č ├╝zerinde halihaz─▒rda kullan─▒ma sunulmu┼čtur. Fakat QuickSwap ve Slingshot gibi ba┼čka bir yerde bulunmayan, a─ča ├Âzg├╝ baz─▒ uygulamalar da vard─▒r.

Polygon, kurucular─▒n─▒n liderli─činde geli┼čtirilmi┼čtir: Jaynti Kanani, Sandeep Nailwal, Anurag Arjun ve Mihailo Bjelic.


Polygon nas─▒l ├žal─▒┼č─▒r?

Polygon ├žer├ževesi Ethereum'la uyumlu ba┼čl─▒ca iki t├╝r a─č─▒ destekler: g├╝venli zincirler ve ba─č─▒ms─▒z zincirler. G├╝venli zincire ├Ârnek olarak bir rollup, ba─č─▒ms─▒z zincire ├Ârnek olarak ise bir yan zincir verilebilir.

G├╝venli zincirler, ba─čl─▒ olduklar─▒ zincirlerin altyap─▒s─▒ndan faydalan─▒r. Bu sayede, kendi g├╝venlik modellerini geli┼čtirmeleri gerekmez. Bunun aksine,┬ába─č─▒ms─▒z zincirler ise kendi g├╝venliklerini sa─člamak zorundad─▒r. Bu da g├╝venli zincirlerin daha y├╝ksek bir seviyede g├╝venlik sunabildi─či, ba─č─▒ms─▒z zincirlerin ise belirli ihtiya├žlara y├Ânelik daha fazla esneklik sundu─ču anlam─▒na gelir.

Polygon Network bunlardan hangisine girer? Polygon yan zinciri kendi do─črulay─▒c─▒ grubu (do─črulay─▒c─▒ havuzu) taraf─▒ndan g├╝vene al─▒n─▒r ve zaman zaman Ethereum'a denetim noktalar─▒ g├Ândermesi gereklidir. Bu nedenle de baz─▒ ki┼čiler yan zincirlerin "saf" bir Katman 2 ├ž├Âz├╝m├╝ olmad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝r. Bu a─člar Ethereum'un g├╝venli─činden faydalanmak yerine kendi g├╝venliklerini kendileri sa─člamal─▒d─▒r. Bu ├Ânemli bir ayr─▒m olabilir ve ileride rollup'lardan bahsederken bu konudan biraz daha ayr─▒nt─▒l─▒ bir ┼čekilde bahsedece─čiz.

Polygon platformu gelecekte s─▒f─▒r bilgi (zk) rollup'lar─▒, optimistik rollup'lar ve Validum zincirleri gibi farkl─▒ ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝mlerini desteklemeyi ama├žlamaktad─▒r. Daha fazla ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝m├╝n├╝n kullan─▒ma sunulmas─▒yla geli┼čtiriciler de inovatif uygulamalar, ├ž├Âz├╝mler ve ├╝r├╝nler geli┼čtirmek i├žin daha fazla araca sahip olacakt─▒r. Ayr─▒ca, bunlar─▒n tamam─▒n─▒n mevcut Ethereum ara├žlar─▒yla ve Metamask gibi c├╝zdanlarla uyumlu olmas─▒n─▒ da bekleyebiliriz.


MATIC kullan─▒m alanlar─▒

Tekrar markaland─▒rmaya ra─čmen MATIC token─▒n ismi de─či┼čmemi┼čtir. Bu token, a─čda gas ├╝cretini ├Âdemek ve y├Âneti┼čime kat─▒lmak i├žin kullan─▒l─▒r. MATIC tokenlar─▒n─▒z─▒ stake etmek isterseniz, Binance Earn ya da Polygon ekibi taraf─▒ndan olu┼čturulan Matic Web Wallet ├╝zerinden bunu yapabilirsiniz.


Polygon K├Âpr├╝s├╝

Polygon K├Âpr├╝s├╝, fonlar─▒n─▒z─▒ ba┼čka bir blockchain a─č─▒ndan Polygon yan zincirine ta┼č─▒man─▒n en kolay yoludur. K├Âpr├╝ i┼člemi ana a─č ├╝zerinde oldu─ču i├žin, ana a─č i┼člem ├╝cretlerini ├Âdemeniz gerekti─čini belirtmek gerekir.

Fakat bu i┼člemin tamamlanmas─▒n─▒n ard─▒ndan Polygon'un sundu─ču d├╝┼č├╝k ├╝cretlerin ve h─▒zl─▒ i┼člemlerin keyfini ├ž─▒karabilirsiniz. Bunun d─▒┼č─▒nda, baz─▒ merkezi borsalar (CEX) da Polygon Network'e do─črudan ├žekim yapman─▒za imkan tan─▒r.


Yan zincirler ve rollup'lar─▒n fark─▒

Genel olarak, yan zincirlerin rollup'lara benzer ┼čekilde bir Katman 2 ├ž├Âz├╝m├╝ olarak adland─▒r─▒l─▒p adland─▒r─▒lamayaca─č─▒ konusunda fikir birli─či yoktur. ├çoklu zincir d├╝nyas─▒n─▒ ke┼čfetmek ve farkl─▒ kar-zarar dengelerini de─čerlendirmek istiyorsan─▒z bu fark─▒ anlaman─▒z ├Ânemlidir.┬á

Bunlar─▒n her biri farkl─▒ g├╝ven varsay─▒mlar─▒na, g├╝venli─če, performansa, kullan─▒c─▒ ve geli┼čtirici deneyimine sahiptir. Rollup'lar, g├╝venli zincirler olarak en umut vaat eden Katman 2 ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝mleridir, ├ž├╝nk├╝ g├╝venliklerinin b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝n├╝ Ethereum'dan al─▒rlar.┬á

Fakat ayn─▒ ┼čey Polygon yan zinciri gibi di─čer ├ž├Âz├╝mler i├žin ge├žerli de─čildir. Bu durum yan zincirlerin g├╝venli olmad─▒─č─▒ anlam─▒na gelmez, fakat k├Ât├╝ niyetli ki┼čiler i┼č birli─či i├žine girerse a─č─▒n kontrol├╝n├╝ ele ge├žirebilir (en az─▒ndan teoride). B├Âyle bir niyetin varl─▒─č─▒na y├Ânelik en ufak bir g├Âsterge bile olmasa da bu ihtimali de dile getirmek gerekir. Bir yan zincir kullanmak, a─č do─črulay─▒c─▒lar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra iki zincir aras─▒ndaki k├Âpr├╝ a├ž─▒s─▒ndan da bir g├╝ven ├Â─česi i├žerir.

Di─čer kar zarar dengelerini dikkate almak da gerekebilir. ETH ana a─č─▒n─▒ kulland─▒─č─▒n─▒zda daha y├╝ksek i┼člem ├╝cretleri ├Âdersiniz ve i┼člemler daha yava┼č ger├žekle┼čir, fakat en g├╝├žl├╝ g├╝venlik garantilerinden faydalanabilirsiniz ve herhangi bir tarafa y├Ânelik duyman─▒z gereken g├╝ven de en d├╝┼č├╝k seviyede olur.┬á

Bir rollup kullan─▒rsan─▒z daha az ├╝cret ├Âdersiniz, benzer bir g├╝venli─če ve daha h─▒zl─▒ i┼člem s├╝relerine sahip olursunuz. Bir yan zincir kulland─▒─č─▒n─▒zda ise bir rollup i├žin ├Âdeyece─činizden bile ├žok daha d├╝┼č├╝k bir tutar ├Âdersiniz, fakat g├╝venlikten ├Âd├╝n vermi┼č olursunuz.

Bu durumda hangisi daha iyidir? Bu sorunun basit bir yan─▒t─▒ yoktur. Bunlar─▒n hepsi, belirli kullan─▒m alanlar─▒ i├žin iyi olabilir ve son derece kullan─▒┼čl─▒ bir ekosistem yaratacak ┼čekilde birbirlerinin eksiklerini tamamlayabilir.

├ľrne─čin, bir sosyal medya itibar sistemi son derece y├╝ksek bir i┼člem hacmine ve ultra d├╝┼č├╝k ├╝cretlere sahip olmal─▒d─▒r, fakat hayati bir altyap─▒ olmad─▒─č─▒ i├žin g├╝venlik garantilerinin en y├╝ksek seviyede olmas─▒ gerekmez. Bu durumda daha y├╝ksek performans i├žin g├╝venlikten ├Âd├╝n verilebilir.

Di─čer yandan, bir devletin hazinesini blockchain ├╝zerinde saklamak m├╝mk├╝n olan en y├╝ksek seviyede g├╝venli─či gerektirir ve ├Âzellikle de i┼člemlerin ├žok h─▒zl─▒ olmas─▒na gerek yoksa bunun i├žin daha fazla ├Âdeme yapmaya de─čer.

Geli┼čtiriciler ve proje ekipleri, her bir yap─▒ ta┼č─▒n─▒n b├╝y├╝k resimde nas─▒l konumland─▒r─▒labilece─či ├╝zerine s├╝rekli olarak ara┼čt─▒rmalar ve deneyler yapmaktad─▒r. ├ľl├žeklenebilirli─či g├Âz ├Ân├╝ne almak gerekir, ├ž├╝nk├╝ farkl─▒ sekt├Ârlerdeki farkl─▒ bir├žok kullan─▒m alan─▒ i├žin ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝mleri olabilir.


Son S├Âz

Polygon, Ethereum ile uyumlu blockchain ├Âl├žeklendirme ├ž├Âz├╝mleri ├╝retmeye y├Ânelik bir ├žer├ževedir. Polygon Network; h─▒zl─▒, d├╝┼č├╝k masrafl─▒ i┼člemleri ve EVM ile uyumlu olmas─▒ sayesinde y├╝ksek seviyede benimsenme yakalam─▒┼č bir Proof of Stake (PoS) yan zinciridir.

Polygon gelecekte Ethereum i├žin daha canl─▒ ve birbiriyle ba─člant─▒l─▒ bir Katman 2 ekosistem yaratmay─▒ sa─člayacak zk rollup'lar, optimistik rollup'lar ve ba─č─▒ms─▒z blockchainler gibi daha fazla ├Âl├žeklenebilirlik ├ž├Âz├╝m├╝ sunmay─▒ hedeflemektedir.