Komplexn├Ż sprievodca kateg├│riami NFT
Domov
Články
Komplexn├Ż sprievodca kateg├│riami NFT

Komplexn├Ż sprievodca kateg├│riami NFT

Za─Źiato─Źn├şk
Zverejnen├ę Aug 31, 2023Aktualizovan├ę Dec 1, 2023
8m

Zhrnutie

  • NFT (Non-Fungible Tokens, nezamenite─żn├ę tokeny) s├║ jedine─Źn├ę digit├ílne akt├şva, ktor├ę predstavuj├║ vlastn├şctvo, autentickos┼ą a┬áp├┤vod konkr├ętnej polo┼żky alebo ─Źasti obsahu na blockchaine.┬á

  • NFT je mo┼żn├ę kategorizova┼ą na z├íklade ich pr├şpadu pou┼żitia, interaktivity, ┼ítandardov tokenov, typu licencie a┬ápr├ív.┬á

  • Medzi ─Ćal┼íie sp├┤soby kategoriz├ície NFT patr├ş ich vz├ícnos┼ą, z├íkladn├í blockchainov├í sie┼ą, interoperabilita a┬áich tvorcovia.┬á

  • Priestor NFT sa r├Żchlo vyv├şja a┬ápravidelne sa objavuj├║ nov├ę pr├şpady pou┼żitia. So zvy┼íuj├║cim sa prijat├şm NFT je mo┼żn├ę, ┼że bude existova┼ą viac typov inovat├şvnych NFT.┬á

─îo je to NFT?

NFT (nezamenite─żn├Ż token) je odli┼ín├ę digit├ílne akt├şvum, ktor├ę predstavuje vlastn├şctvo alebo d├┤kaz pravosti jedine─Źnej polo┼żky alebo virtu├ílneho tovaru. Na rozdiel od kryptomien ako bitcoin alebo ether, ktor├ę s├║ vz├íjomne zamenite─żn├ę a┬ámaj├║ rovnak├║ hodnotu, je ka┼żd├Ż NFT jedine─Źn├Ż.┬á

NFT sa vytv├íraj├║ pomocou technol├│gie blockchain, predov┼íetk├Żm na blockchaine Ethereum. M├┤┼żu sa kupova┼ą, pred├íva┼ą alebo obchodova┼ą na r├┤znych trhovisk├ích.

NFT si z├şskali v├Żznamn├║ popularitu v┬ár├┤znych oblastiach, ─Źo tvorcom a┬ázberate─żom poskytuje nov├Ż sp├┤sob v├Żmeny a┬ávlastn├şctva digit├ílneho obsahu. Tieto digit├ílne akt├şva zah┼Ľ┼łaj├║ ┼íirok├║ ┼ík├ílu kateg├│ri├ş vr├ítane umenia, virtu├ílnych nehnute─żnost├ş, hern├Żch a┬ázberate─żsk├Żch predmetov.┬á

Be┼żn├ę sp├┤soby klasifik├ície NFT

NFT je mo┼żn├ę klasifikova┼ą na z├íklade r├┤znych krit├ęri├ş. Be┼żn├ę sp├┤soby klasifik├ície NFT:

1. Pod─ża pr├şpadov pou┼żitia┬á

Najbe┼żnej┼í├şm sp├┤sobom klasifik├ície NFT je ich pou┼żitie vr├ítane digit├ílneho umenia, hudby, zberate─żsk├Żch predmetov, hier a┬ávirtu├ílnych nehnute─żnost├ş.

2. Pod─ża ┼ítandardu tokenu┬á

NFT je mo┼żn├ę kategorizova┼ą na z├íklade ┼ítandardu tokenu, na ktorom s├║ vytvoren├ę, napr├şklad ERC-721 alebo ERC-1155.

3. Pod─ża platformy alebo blockchainu

NFT je mo┼żn├ę klasifikova┼ą na z├íklade z├íkladnej blockchainovej siete alebo trhu, na ktorom s├║ NFT vytvoren├ę alebo uveden├ę.┬á

4. Pod─ża interaktivity

NFT je mo┼żn├ę v┼íeobecne klasifikova┼ą na z├íklade ich interaktivity, od statick├Żch zn├ízornen├ş po vysoko dynamick├ę a┬áinterakt├şvne digit├ílne zberate─żsk├ę predmety.┬á

Medzi ─Ćal┼íie sp├┤soby kategoriz├ície NFT patr├ş ich vz├ícnos┼ą, interoperabilita a┬átvorcovia. Po─Ćme sa pozrie┼ą na niektor├ę z┬ánajbe┼żnej┼í├şch met├│d klasifik├ície NFT podrobnej┼íie.┬á

Kateg├│rie NFT na z├íklade pr├şpadov pou┼żitia

NFT je mo┼żn├ę rozdeli┼ą do mnoh├Żch kateg├│ri├ş na z├íklade pr├şpadov pou┼żitia:

1. Profilov├ę obr├ízky (PFP)

Trend pou┼ż├şvania NFT ako profilov├Żch obr├ízkov prv├Żkr├ít z├şskal popularitu so vznikom CryptoPunks, ktor├ę vytvorila spolo─Źnos┼ą Larva Labs, v┬ároku 2017. ─Äal┼í├şm v┼íeobecne uzn├ívan├Żm zberate─żsk├Żm predmetom tohto druhu je Bored Ape Yacht Club (BAYC), ktor├Ż pou┼ż├şvan├şm fyzick├ęho tovaru a┬á─Źlenstva v┬áoffline kluboch roz┼í├şril u┼żito─Źnos┼ą NFT ─Ćaleko za hranice PFP.┬á

2. Digitálne umenie

Toto je jedna z┬ánajpopul├írnej┼í├şch kateg├│ri├ş NFT. Jej s├║─Źas┼ąou s├║ digit├ílne ma─żby, ilustr├ície, anim├ície a┬á─Ćal┼íie formy digit├ílneho vizu├ílneho umenia. Umelci m├┤┼żu tokenizova┼ą svoje digit├ílne umenie, ─Ź├şm dok├í┼żu svoje vlastn├şctvo. Digit├ílne umenie vo forme NFT umo┼ż┼łuje umelcom spe┼ła┼żi┼ą ich pr├ícu nov├Żmi sp├┤sobmi.┬á

4. Hudba 

Hudobn├şci m├┤┼żu tokenizova┼ą svoju hudbu, albumy a┬ádokonca exkluz├şvny obsah zo z├íkulisia ako NFT. To im umo┼ż┼łuje pred├íva┼ą ich v├Żtvory priamo fan├║┼íikom, poskytova┼ą exkluz├şvny obsah a┬ázar├íba┼ą na licen─Źn├Żch poplatkoch za sekund├írne predaje.

4. Polo┼żky v┬áhre

Polo┼żky v┬áhre s├║ jednou z┬ánajroz┼í├şrenej┼í├şch foriem hern├Żch NFT. Patria sem virtu├ílne akt├şva (napr├şklad zbrane, brnenia alebo in├ę vybavenie), ktor├ę mo┼żno pou┼żi┼ą v┬ár├ímci konkr├ętnej hry. Napr├şklad Decentraland Wearables pon├║ka oble─Źenie alebo doplnky, ktor├ę mo┼żno nosi┼ą v┬áDecentralande, virtu├ílnom svete funguj├║com na blockchaine Ethereum. Tieto NFT umo┼ż┼łuj├║ hr├í─Źom prisp├┤sobi┼ą si svoje postavy a┬ávylep┼íi┼ą si hern├Ż z├í┼żitok.┬á

5. Virtu├ílne nehnute─żnosti

Do tejto kateg├│rie patria virtu├ílne pozemky, nehnute─żnosti a┬ápriestory vo virtu├ílnych svetoch a┬ámetaverzoch. Pou┼ż├şvatelia m├┤┼żu kupova┼ą, pred├íva┼ą a┬áobchodova┼ą s┬ávirtu├ílnymi nehnute─żnos┼ąami ako NFT.

6. U┼żito─Źnos┼ą┬á

├Ü┼żitkov├ę NFT s├║ spojen├ę s┬ár├┤znymi slu┼żbami a┬átovarmi, digit├ílnymi aj fyzick├Żmi. ├Ü┼żitkov├ę NFT m├┤┼że napr├şklad poskytn├║┼ą dr┼żite─żovi pr├şstup k┬áfyzick├ęmu tovaru, ┼ípeci├ílnym obchodn├Żm n├ístrojom, slu┼żb├ím predaja vstupeniek, exkluz├şvnemu online obsahu a┬á─Źlenstv├ím. Mo┼żnosti ├║┼żitkov├Żch NFT s├║ ohromn├ę a mo┼żno ich prisp├┤sobi┼ą pod─ża kreativity vydavate─ża.

V┬ár├Żchlo sa rozv├şjaj├║com svete NFT m├í ve─ża NFT ur─Źit├Ż stupe┼ł u┼żito─Źnosti, ktor├Ż m├┤┼że vies┼ą k┬áinovat├şvnym sp├┤sobom pou┼żitia. Napr├şklad hern├Ż priemysel m├┤┼że ┼ąa┼żi┼ą z┬á├║┼żitkov├Żch NFT vyu┼ż├şvan├şm nov├Żch sp├┤sobov spe┼ła┼żovania a┬ádistrib├║cie obsahu v┬áhr├ích ude─żovan├şm vlastn├şctva a┬áexkluzivity hr├í─Źom.┬á

7. Identita

Tento typ NFT sa zameriava na zn├ízor┼łovanie a┬áoverovanie jedine─Źn├Żch digit├ílnych ident├şt. Eliminuj├║ spoliehanie sa na centralizovan├ę org├íny pri overovan├ş identity, zlep┼íuj├║ s├║kromie pou┼ż├şvate─żov a┬áposkytuj├║ jednotlivcom v├Ą─Ź┼íiu kontrolu nad ich osobn├Żmi ├║dajmi.

Medzi ─Ćal┼íie kateg├│rie NFT zalo┼żen├ę na pr├şpadoch pou┼żitia patria video a┬áfilm, n├ízvy dom├ęn, m├│da, fotografia, literat├║ra a┬á┼íport. Zoznam v┬á┼żiadnom pr├şpade nie je ├║pln├Ż, preto┼że priestor NFT sa r├Żchlo rozv├şja a┬ápravidelne sa objavuj├║ nov├ę pr├şpady pou┼żitia.┬á

Kateg├│rie NFT zalo┼żen├ę na interaktivite

NFT je mo┼żn├ę klasifikova┼ą na z├íklade ich interaktivity, od statick├Żch zn├ízornen├ş po vysoko dynamick├ę a┬áinterakt├şvne digit├ílne zberate─żsk├ę predmety.┬á

1. Statick├ę NFT

Statick├ę NFT predstavuj├║ digit├ílne akt├şva s┬ánemenn├Żmi vlastnos┼ąami, napr├şklad obr├ízky, umeleck├ę diela a┬ázberate─żsk├ę predmety. Tieto akt├şva si zachov├ívaj├║ svoju p├┤vodn├║ podobu po─Źas cel├ęho ┼żivotn├ęho cyklu. Medzi prominentn├ę pr├şklady patria CryptoPunks.

2. Dynamick├ę NFT

Dynamick├ę NFT s├║ digit├ílne akt├şva, ktor├ę vykazuj├║ premenliv├ę vlastnosti alebo ─Źasom prech├ídzaj├║ transform├íciou, ─Źasto ovplyvnenou vonkaj┼í├şmi faktormi alebo zdrojmi ├║dajov. Medzi pr├şklady patria VRF od Chainlink, ktor├ę integruj├║ overite─żn├║ n├íhodnos┼ą, aby umo┼żnili procedur├ílne atrib├║ty, a┬ákrypto zberate─żsk├ę tvory World of Ether, ktor├ę sa m├┤┼żu pochv├íli┼ą vyv├şjaj├║cimi sa vlastnos┼ąami zalo┼żen├Żmi na interakci├ích pou┼ż├şvate─żov a┬ásyst├ęme dynamick├ęho ┼í─żachtenia.

3. Interakt├şvne NFT

Interakt├şvne NFT s├║ digit├ílne akt├şva navrhnut├ę tak, aby umo┼ż┼łovali priamu interakciu s┬áakt├şvom alebo jeho vlastnos┼ąami, ─Źasto v┬ár├ímci hier alebo virtu├ílnych prostred├ş. Ako pr├şklady mo┼żno uvies┼ą zberate─żsk├ę stvorenia Axie Infinity, ktor├ę m├┤┼żu bojova┼ą a┬áje mo┼żn├ę ┼í─żachti┼ą ich v┬ár├ímci hern├ęho ekosyst├ęmu, a┬ávirtu├ílne pozemky Decentraland, ktor├ę si majitelia m├┤┼żu rozv├şja┼ą a┬áupravova┼ą, aby vytvorili pohlcuj├║ce digit├ílne z├í┼żitky.

Kateg├│rie NFT zalo┼żen├ę na ┼ítandardoch tokenov

NFT je mo┼żn├ę klasifikova┼ą pod─ża ┼ítandardov tokenov.┬á

1. ERC-721

ERC-721 je v┼íeobecne roz┼í├şren├Ż ┼ítandard tokenov na sieti Ethereum, ┼ípeci├ílne navrhnut├Ż na vytv├íranie NFT. Tento ┼ítandard umo┼ż┼łuje zast├║penie individu├ílne odli┼ín├Żch, digit├ílne vz├ícnych akt├şv, ─Źo umo┼ż┼łuje bezpe─Źn├ę vlastn├şctvo, prevod a┬áspr├ívu r├┤znych foriem digit├ílnych a┬áre├ílnych polo┼żiek na blockchaine Ethereum.

Medzi pr├şklady NFT na ┼ítandarde ERC-721 patria Cryptokitties, virtu├ílna zberate─żsk├í a┬áchovate─żsk├í hra, kde ka┼żd├í CryptoKitty predstavuje digit├ílnu ma─Źku s┬áodli┼ín├Żmi vlastnos┼ąami a┬ávzh─żadom.┬á

2. ERC-1155

ERC-1155 je ┼ítandard tokenov na sieti Ethereum ur─Źen├Ż na vytv├íranie NFT aj zamenite─żn├Żch tokenov. V─Ćaka schopnosti podporova┼ą viacero typov tokenov v┬ár├ímci jedn├ęho smart kontraktu umo┼ż┼łuje ERC-1155 efekt├şvnu spr├ívu ┼íirokej ┼ík├íly digit├ílnych akt├şv. Zefekt├şv┼łuje transakcie a┬ázjednodu┼íuje zlo┼żitos┼ą spojen├║ s┬ánasaden├şm a┬áspr├ívou viacer├Żch ┼ítandardov tokenov.

Medzi pr├şklady tokenov ERC-1155 patria The Sandbox (SAND), virtu├ílny svet, v┬áktorom pou┼ż├şvatelia m├┤┼żu vytv├íra┼ą, vlastni┼ą a┬áspe┼ła┼żova┼ą digit├ílne akt├şva a┬áhern├ę z├í┼żitky.┬á

3. In├ę blockchainy

Okrem blockchainu Ethereum sa objavilo mno┼żstvo blockchainov s┬ávlastn├Żmi ┼ítandardmi NFT, ktor├ę poskytuj├║ alternat├şvy pre inovat├şvne pr├şpady pou┼żitia alebo rie┼íia probl├ęmy so ┼ík├ílovate─żnos┼ąou a┬án├íkladmi.

Medzi ob─ż├║ben├ę blockchainy, ktor├ę stoja za zmienku, patria Flow, BNB Smart Chain a┬áPolkadot.┬á

Kateg├│rie NFT zalo┼żen├ę na pr├ívach a┬álicenci├ích

Na z├íklade pr├ív a┬álicenci├ş je mo┼żn├ę zoskupi┼ą NFT do nieko─żk├Żch typov.┬á

1. Otvorená licencia 

NFT s┬áotvorenou licenciou poskytuje svojim dr┼żite─żom rozsiahle pr├íva a┬ápovolenia, v─Ćaka ─Źomu m├┤┼żu prev├ídza┼ą, kop├şrova┼ą, upravova┼ą alebo redistribuova┼ą z├íkladn├ę digit├ílne akt├şva v┬ár├┤znych kontextoch. Medzi k─ż├║─Źov├ę funkcie patr├ş mo┼żnos┼ą vytv├írania odvoden├Żch diel, zdie─żania s┬áostatn├Żmi a┬áop├Ątovn├ęho pou┼żitia obsahu na r├┤znych platform├ích bez v├Żznamn├Żch obmedzen├ş alebo pr├ívnych d├┤sledkov.┬á

Otvoren├í licencia podporuje pr├şstup zalo┼żen├Ż na spolupr├íci a┬ápodporuje kreativitu v┬ár├ímci ekosyst├ęmu NFT. Medzi pr├şklady patria CryptoPunks a┬áBored Ape Yacht Club.

2. Uzavretá licencia 

Uzavret├ę licencie vynucuj├║ pr├şsne obmedzenia pou┼ż├şvania, distrib├║cie a┬á├║prav NFT. Prim├írne si zachov├ívaj├║ pr├íva na NFT p├┤vodn├ęho tvorcu alebo dr┼żite─ża autorsk├Żch pr├ív, ─Ź├şm zabra┼łuj├║ neopr├ívnenej reprodukcii, komer─Źn├ęmu vyu┼ż├şvaniu alebo zmene obsahu bez v├Żslovn├ęho povolenia.┬á

Uzavret├í licencia je ur─Źen├í na ochranu du┼íevn├ęho vlastn├şctva a┬áudr┼żiavanie v├Żhradnej kontroly nad pr├ívami, distrib├║ciou a┬á├║pravami NFT. Pr├şkladom zn├ímeho projektu s┬áuzavretou licenciou je NBA Top Shot od Dapper Labs. Vlastn├şci tejto zbierky m├┤┼żu obchodova┼ą s┬áNFT iba v┬ár├ímci ekosyst├ęmu platformy a┬ánem├┤┼żu ju pou┼ż├şva┼ą na komer─Źn├ę ├║─Źely.┬á

3. ─îiasto─Źn├í licencia

NFT s┬á─Źiasto─Źnou licenciou pon├║kaj├║ vyv├í┼żen├Ż pr├şstup. Dr┼żite─żom NFT ude─żuj├║ ┼ípecifick├ę pr├íva a┬ápovolenia na pou┼ż├şvanie, pri─Źom p├┤vodn├Ż tvorca alebo dr┼żite─ż autorsk├Żch pr├ív si ponech├íva niektor├ę v├Żhradn├ę pr├íva. Medzi k─ż├║─Źov├ę funkcie patr├ş umo┼żnenie obmedzen├ęho pou┼ż├şvania a┬ádistrib├║cie, udelenie povolenia na vybran├ę komer─Źn├ę vyu┼żitie alebo povolenie ur─Źit├Żch typov ├║prav a┬áz├íkaz in├Żch.┬á

Cie─żom tejto kateg├│rie licencie je vyhovie┼ą r├┤znym potreb├ím a┬ápreferenci├ím tvorcov aj zberate─żov a┬ápodporova┼ą spolupr├ícu bez ohrozenia p├┤vodn├Żch pr├ív.

Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky┬á

NFT zaviedli prelomov├ę aplik├ície v┬ár├┤znych odvetviach, ─Ź├şm zmenili defin├şciu digit├ílneho vlastn├şctva a┬ávytv├írania hodn├┤t v┬ádigit├ílnej ├ęre. NFT je mo┼żn├ę klasifikova┼ą na z├íklade mnoh├Żch faktorov, ako je pr├şpad pou┼żitia, interaktivita, ┼ítandardy tokenov a┬álicen─Źn├ę pr├íva.┬á

R├┤zne typy NFT poskytuj├║ inovat├şvne sp├┤soby zachovania kreat├şvneho vyjadrovania a┬ámenia defin├şciu digit├ílneho vlastn├şctva. Dynamick├í povaha NFT odha─żuje ich potenci├íl transform├ície a┬áukazuje silu, ktor├║ maj├║ pri pretv├íran├ş digit├ílneho sveta.

Je v┼íak nevyhnutn├ę uvedomova┼ą si potenci├ílne rizik├í a┬áfakt, ┼że t├íto technol├│gia je v┬ápo─Źiato─Źnom ┼ít├ídiu. S┬ápokra─Źuj├║cim sk├║man├şm fascinuj├║cej sf├ęry NFT bude osvojenie si vedom├ęho a┬áopatrn├ęho pr├şstupu rozhoduj├║ce pre uvo─żnenie ich jedine─Źn├ęho potenci├ílu a┬ázmiernenie mo┼żn├Żch nedostatkov.

Pre─Ź├ştajte si tie┼ż┬á

Zrieknutie sa zodpovednosti a┬ávarovanie pred rizikom: Tento obsah tu vid├şte ÔÇ×tak├Ż ak├Ż jeÔÇť a┬ásl├║┼żi len ako v┼íeobecn├í inform├ícia a┬ána ├║─Źely vzdel├ívania, bez akejko─żvek reprezent├ície alebo z├íruky. Tieto inform├ície by ste nemali pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę poradenstvo a┬áani nie s├║ ur─Źen├ę ako odpor├║─Źanie na n├íkup ak├ęhoko─żvek konkr├ętneho produktu alebo slu┼żby. Mali by ste po┼żiada┼ą o┬áradu odborn├ęho poradcu. V┬ápr├şpade, ┼że autorom ─Źl├ínku je tretia osoba, upozor┼łujeme v├ís, ┼że n├ízory uveden├ę v┬á─Źl├ínku s├║ n├ízormi tohto prispievate─ża/autora a┬ánemusia nevyhnutne odr├í┼ża┼ą n├ízory Akad├ęmie Binance. ─Äal┼íie podrobnosti n├íjdete v┬ána┼íom ├║plnom zrieknut├ş sa zodpovednosti, ktor├ę sa nach├ídza tu.Ceny digit├ílnych akt├şv m├┤┼żu by┼ą volatiln├ę. Hodnota va┼íej invest├şcie m├┤┼że klesa┼ą alebo st├║pa┼ą a┬áinvestovan├í suma sa v├ím nemus├ş vr├íti┼ą. Za svoje investi─Źn├ę rozhodnutia nesiete v├Żhradn├║ zodpovednos┼ą a┬áAkad├ęmia Binance nezodpoved├í za ┼żiadne straty, ktor├ę v├ím m├┤┼żu vznikn├║┼ą. Tento materi├íl by sa nemal pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę poradenstvo. Viac inform├íci├ş n├íjdete v┬ána┼íich Podmienkach pou┼ż├şvania a┬áVarovan├ş pred rizikom.