─îo je decentralizovan├ę ├║lo┼żisko?
Domov
Články
─îo je decentralizovan├ę ├║lo┼żisko?

─îo je decentralizovan├ę ├║lo┼żisko?

Stredne pokro─Źil├Ż
Zverejnen├ę Mar 16, 2023Aktualizovan├ę Aug 9, 2023
7m

Zhrnutie

Na rozdiel od serverov tradi─Źn├ęho centr├ílneho ├║lo┼żiska prev├ídzkovan├Żch jedn├Żm subjektom alebo organiz├íciou, decentralizovan├ę ├║lo┼żn├ę syst├ęmy uchov├ívaj├║ d├ítov├ę s├║bory naprie─Ź geograficky distribuovan├Żmi uzlami pripojen├Żmi prostredn├şctvom siete typu peer-to-peer (P2P).

Pou┼ż├şvanie blockchainu na udr┼żiavanie decentralizovan├Żch ├║lo┼żn├Żch siet├ş m├┤┼że pom├┤c┼ą zv├Ż┼íi┼ą bezpe─Źnos┼ą zabezpe─Źen├şm ochrany d├ítov├Żch s├║borov pred chybami, rizikami protistrany a┬ázlyhaniami jedn├ęho bodu.┬á

Úvod

V┬ároku 2006 britsk├Ż matematik Clive Humby vymyslel fr├ízu ÔÇ×├║daje s├║ nov├í ropaÔÇť. Vo veku, ke─Ć s├║ na┼íe osobn├ę ├║daje ├║zko prepojen├ę s┬ána┼íimi online z├í┼żitkami, je toto vyhl├ísenie relevantnej┼íie ako kedyko─żvek predt├Żm.

Osobn├ę ├║daje, ktor├ę tvoria na┼íu digit├ílnu identitu, sa dnes zvy─Źajne uchov├ívaj├║ centralizovan├Żm sp├┤sobom. Aj ke─Ć s├║ rie┼íenia centralizovan├ęho ├║lo┼żiska dostupnej┼íie, pou┼ż├şvatelia nemaj├║ pln├║ kontrolu nad t├Żm, ak├ę ├║daje chc├║ zdie─ża┼ą a┬áako ich chc├║ zdie─ża┼ą. T├Żm s├║ potenci├ílne zranite─żnej┼íie vo─Źi strate ├║dajov, naru┼íeniu s├║kromia a┬ákybernetick├Żm ├║tokom.┬á

Pr├şchod Web3 v┼íak zmenil sp├┤sob, ak├Żm spolu komunikujeme online, pri─Źom v┬átomto posune zohr├íva v├Żznamn├║ ├║lohu technol├│gia blockchain.┬á

Aplik├ície poh├í┼łan├ę blockchainom funguj├║ nez├ívisle bez toho, aby potrebovali d├┤veryhodn├ę tretie strany, ─Ź├şm vytv├íraj├║ decentralizovan├Ż internet, kde pou┼ż├şvatelia dok├í┼żu kontrolova┼ą viac svojich ├║dajov a┬áonline z├í┼żitkov. Navy┼íe, so vznikom decentralizovan├ęho ├║lo┼żiska maj├║ pou┼ż├şvatelia pr├şstup k┬ásvojim ├║dajom a┬ám├┤┼żu ich uklada┼ą distribuovan├Żm sp├┤sobom, nie na jednom centralizovanom serveri.┬á

Porovnanie: centralizovan├ę/decentralizovan├ę ├║lo┼żisko

Centralizovan├ę ├║lo┼żisko

Centralizovan├ę ├║lo┼żisko ├║dajov je ┼ítandardom u┼ż mnoho rokov. S├║─Źas┼ąou tohto sp├┤sobu ukladania ├║dajov je poskytovate─ż, ktor├Ż spravuje a┬áuchov├íva ├║daje na jednom serveri alebo skupine serverov, zvy─Źajne na rovnakom mieste.

T├íto met├│da u─żah─Źuje pr├şstup k┬á├║dajom a┬áich spr├ívu. Pr├şkladom klasick├ęho centralizovan├ęho rie┼íenia je cloudov├ę ├║lo┼żisko, kde sa ├║daje uchov├ívaj├║ na serveroch spravovan├Żch jednou organiz├íciou, napr├şklad Amazon, Google alebo Dropbox.

Pokia─ż ide o┬ábezpe─Źnos┼ą centralizovan├ęho ├║lo┼żiska ├║dajov, ├║daje s├║ pri prenose z┬ápo─Ź├şta─Źa na server centralizovan├ęho ├║lo┼żiska zvy─Źajne ┼íifrovan├ę pomocou 128-bitovej technol├│gie SSL. Ke─Ć s├║ ├║daje na serveri centralizovan├ęho ├║lo┼żiska, daj├║ sa tie┼ż za┼íifrova┼ą 256-bitov├Żm ┼íifrovan├şm.

Decentralizovan├ę ├║lo┼żisko

Centralizovan├ę ├║lo┼żisko ├║dajov m├í v┼íak svoje obmedzenia. Bez oh─żadu na to, ak├ę pr├şsne s├║ bezpe─Źnostn├ę opatrenia, platforma ├║lo┼żiska uchov├íva ┼íifrovacie k─ż├║─Źe. To vyvol├íva potenci├ílne obavy t├Żkaj├║ce sa dostupnosti, transparentnosti a┬ákontroly. Okrem toho sa hackeri m├┤┼żu ─żah┼íie zamera┼ą na jeden bod zlyhania a┬ápok├║si┼ą sa z├şska┼ą pr├şstup k┬áve─żk├ęmu mno┼żstvu ├║dajov, preto┼że v┼íetko je ulo┼żen├ę na jednom mieste.┬á

Na druhej strane, decentralizovan├ę syst├ęmy ukladaj├║ ├║daje v┬ágeograficky rozpt├Żlenej sieti po─Ź├şta─Źov, nie na jednom mieste. To umo┼ż┼łuje ukladanie ve─żk├ęho mno┼żstva ├║dajov bez spoliehania sa na centr├ílny server alebo poskytovate─ża, ─Źo pom├íha eliminova┼ą potenci├ílne probl├ęmy s┬ácenz├║rou a┬ánaru┼íen├şm s├║kromia.┬á

Ako funguje decentralizovan├ę ├║lo┼żisko?

Decentralizovan├ę ├║lo┼żisko zah┼Ľ┼ła ukladanie ├║dajov na viacer├Żch po─Ź├şta─Źoch alebo uzloch pripojen├Żch k┬ásieti P2P, ako napr├şklad BitTorrent alebo protokol InterPlanetary File System (IFPS).

├Üdaje nahran├ę do decentralizovan├ęho ├║lo┼żiska sa rozdelia na mal├ę ─Źasti a┬áodo┼íl├║ do viacer├Żch uzlov v┬ásieti, ktor├ę ich ulo┼żia. Ak potrebujete z├şska┼ą svoj d├ítov├Ż s├║bor, sie┼ą spoj├ş rozk├║skovan├ę komponenty z┬ájednotliv├Żch uzlov, na ktor├Żch je ulo┼żen├Ż, a┬áznova ich posklad├í, aby ste si ho mohli stiahnu┼ą.┬á

Okrem toho uzly v┬ádecentralizovanom ├║lo┼żisku nedok├í┼żu prezera┼ą ani meni┼ą s├║bory, preto┼że kryptografick├Ż mechanizmus ha┼íovania automaticky za┼íifruje v┼íetky ├║daje ulo┼żen├ę v┬ásieti. Pou┼ż├şvatelia musia pou┼żi┼ą svoje priv├ítne k─ż├║─Źe na pr├şstup k┬ásvojim ├║dajom a┬ázabr├ínenie neopr├ívnen├Żm subjektom z├şska┼ą inform├ície.┬á

V├Żhody decentralizovan├ęho ├║lo┼żiska oproti centralizovan├ęmu ├║lo┼żisku

Decentralizovan├ę ├║lo┼żisko m├┤┼że zmierni┼ą niektor├ę probl├ęmy, ktor├Żm ─Źelia servery tradi─Źn├ęho centralizovan├ęho ├║lo┼żiska. Tu je nieko─żko v├Żhod, ktor├ę pon├║kaj├║ decentralizovan├ę ├║lo┼żn├ę siete oproti svojim centralizovan├Żm n├íprotivkom.

Vy┼í┼íia bezpe─Źnos┼ą a s├║kromie

Tradi─Źn├ę centralizovan├ę ├║lo┼żisk├í s├║ zranite─żnej┼íie vo─Źi kybernetick├Żm ├║tokom, preto┼że v┼íetky ich ├║daje s├║ ulo┼żen├ę na jednom mieste. Naopak, decentralizovan├ę ├║lo┼żn├ę syst├ęmy pon├║kaj├║ robustnej┼íie zabezpe─Źenie, preto┼że ich ├║daje s├║ rozlo┼żen├ę medzi viacer├Żmi uzlami a┬ánie na jednom serveri.

To s┼ąa┼żuje hackerom nab├║ranie sa do decentralizovan├Żch ├║lo┼ż├şsk a┬áz├şskanie inform├íci├ş. Pou┼ż├şvatelia navy┼íe nemusia odosiela┼ą osobn├ę inform├ície na ukladanie ├║dajov v┬ádecentralizovanom syst├ęme, tak┼że existuje ─Ćal┼íia vrstva anonymity.

┼Żiadny jedin├Ż bod zlyhania

Zatia─ż ─Źo centralizovan├ę ├║lo┼żn├ę siete s├║ ─żah┼íie pr├şstupn├ę a┬áspravovate─żn├ę, s├║ tie┼ż n├íchylnej┼íie na chyby prenosu, ktor├ę m├┤┼żu potenci├ílne vies┼ą k┬ástrate ├║dajov. Decentralizovan├í ├║lo┼żn├í sie┼ą pozost├íva z┬áviacer├Żch pripojen├Żch uzlov, ktor├ę poskytuj├║ v├Ą─Ź┼íiu redundanciu a┬áodolnos┼ą vo─Źi chyb├ím, tak┼że aj ke─Ć jeden uzol vypadne, pou┼ż├şvatelia m├┤┼żu st├íle pristupova┼ą k┬á├║dajom z┬áin├Żch uzlov v┬ásieti.

Vy┼í┼íie r├Żchlosti s┼ąahovania

Centralizovan├ę ├║lo┼żisko sa m├┤┼że dosta┼ą do probl├ęmu, ak je prem├ívka vy┼í┼íia, ako sie┼ą dok├í┼że zvl├ídnu┼ą. V─Ćaka technol├│gii blockchain dok├í┼że decentralizovan├ę ├║lo┼żisko potenci├ílne zn├ş┼żi┼ą vyu┼żitie ┼í├şrky p├ísma, preto┼że uzly, v┬áktor├Żch s├║ ulo┼żen├ę d├ítov├ę s├║bory, s├║ rozmiestnen├ę glob├ílne.

Ni┼ż┼íie n├íklady

V─Ćaka mnoh├Żm uzlom, ktor├ę ukladaj├║ ├║daje, je v┬ádecentralizovanom syst├ęme k┬ádispoz├şcii viac ├║lo┼żn├ęho priestoru ako v┬ácentralizovanom syst├ęme. To zvy─Źajne vedie k┬áni┼ż┼í├şm n├íkladom v┬áporovnan├ş s┬áexistuj├║cimi centralizovan├Żmi ├║lo┼żn├Żmi platformami, najm├Ą pre men┼í├şch pou┼ż├şvate─żov, ktor├ş nedok├í┼żu ┼ąa┼żi┼ą z┬á├║spor z┬áve─żkosti.┬á

Vylepšená integrita údajov

Integrita ├║dajov ozna─Źuje schopnos┼ą ├║dajov zachova┼ą si rovnak├║ kvalitu po─Źas celej svojej ┼żivotnosti. Zachovanie integrity ├║dajov je n├íro─Źn├ę pri┬ácentralizovan├Żch ├║lo┼żn├Żch syst├ęmoch, preto┼że v┬ápr├şpade probl├ęmu so serverom alebo presunu webovej str├ínky na in├ę miesto sa ├║daje stan├║ nedostupn├Żmi. S┬ádecentralizovan├Żm ├║lo┼żiskom m├┤┼żu ├║daje zosta┼ą pr├şstupn├ę na neur─Źito a┬ápou┼żit├şm ha┼íovania zostan├║ nedotknut├ę.

Ak├ę s├║ obmedzenia decentralizovan├ęho ├║lo┼żiska?

Hoci decentralizovan├ę ├║lo┼żisko ├║dajov m├┤┼że by┼ą v├Żhodnej┼íie oproti centralizovan├Żm syst├ęmom, existuj├║ aj ur─Źit├ę obmedzenia, ktor├ę m├┤┼żu by┼ą v┬ározpore s┬áv├Żhodami uveden├Żmi vy┼í┼íie. Napr├şklad, ke─Ć┼że decentralizovan├ę ├║lo┼żn├ę syst├ęmy sa pri ukladan├ş a┬áz├şskavan├ş ├║dajov spoliehaj├║ na sie┼ą uzlov, pr├şstupov├ę ─Źasy m├┤┼żu by┼ą pomal┼íie ako pri centralizovan├Żch ├║lo┼żn├Żch syst├ęmoch.┬á

Podobne m├┤┼że by┼ą decentralizovan├ę ├║lo┼żisko bezpe─Źnej┼íie ako centralizovan├ę syst├ęmy z┬áh─żadiska vlastn├şctva ├║dajov, nie je v┼íak odoln├ę vo─Źi bezpe─Źnostn├Żm a┬áin├Żm rizik├ím. ┼ákodliv├ę uzly by mohli ohrozi┼ą bezpe─Źnos┼ą ├║dajov ulo┼żen├Żch v┬ásieti. Spr├ívne fungovanie decentralizovan├Żch ├║lo┼żn├Żch syst├ęmov navy┼íe z├ívis├ş od sie┼ąovej infra┼ítrukt├║ry. V┬ápr├şpade v├Żpadkov siete preto m├┤┼że utrpie┼ą dostupnos┼ą d├ít ulo┼żen├Żch v┬ásieti.

V┬ádecentralizovanom ├║lo┼żisku tie┼ż ch├Żba ┼ítandardiz├ícia. R├┤zne protokoly m├┤┼żu pou┼ż├şva┼ą r├┤zne met├│dy ┼íifrovania a┬ámechanizmy overovania, ─Źo s┼ąa┼żuje zabezpe─Źenie interoperability. Okrem toho v┬ádecentralizovan├Żch ├║lo┼żn├Żch syst├ęmoch st├íle nie s├║ vyrie┼íen├ę rizik├í s├║visiace so ┼íifrovan├şm a┬áspr├ívou k─ż├║─Źov.

Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky┬á

Zatia─ż ─Źo decentralizovan├ę ├║lo┼żisko je st├íle len vznikaj├║cou technol├│giou, ktor├í sa e┼íte hromadne nepresadila, mohla by pom├┤c┼ą posun├║┼ą revol├║ciu Web3 vpred. Ke─Ć┼że pou┼ż├şvatelia h─żadaj├║ cenovo dostupnej┼í├ş, efekt├şvnej┼í├ş a┬ábezpe─Źnej┼í├ş mechanizmus ukladania ├║dajov, decentralizovan├ę platformy, ako napr. BitTorrent, sa m├┤┼żu do─Źka┼ą populariz├ície sk├┤r, ako sa o─Źak├ívalo.

Okrem toho, v┼íadepr├ştomnos┼ą poru┼íen├ş ochrany ├║dajov, rast├║ce n├íklady na ukladanie a┬ácenz├║ra v┬átradi─Źnom priestore ukladania ├║dajov m├┤┼żu vies┼ą k┬átomu, ┼że sa viac ─żud├ş obr├íti na decentralizovan├ę produkty. Napriek tomu, aj ke─Ć decentralizovan├ę ├║lo┼żisko m├┤┼że pom├┤c┼ą s┬ávyrie┼íen├şm niektor├Żch probl├ęmov svojho centralizovan├ęho n├íprotivku, st├íle m├í vlastn├ę obmedzenia. V┬ás├║─Źasnosti zost├íva centralizovan├ę ├║lo┼żisko pre mnoh├Żch ─żud├ş atrakt├şvnym rie┼íen├şm. V├Żznamn├Ż podiel na trhu si udr┼ż├ş aj v┬ápr├şpade, ke─Ć sa popularita decentralizovan├ęho ├║lo┼żiska zv├Ż┼íi.

Pre─Ź├ştajte si tie┼ż┬á


Zrieknutie sa zodpovednosti a┬ávarovanie pred rizikom: Tento obsah tu vid├şte ÔÇ×tak├Ż ak├Ż jeÔÇť a┬ásl├║┼żi len ako v┼íeobecn├í inform├ícia a┬ána ├║─Źely vzdel├ívania, bez akejko─żvek reprezent├ície alebo z├íruky. Tieto inform├ície by ste nemali pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę poradenstvo a┬áani nie s├║ ur─Źen├ę ako odpor├║─Źanie na n├íkup ak├ęhoko─żvek konkr├ętneho produktu alebo slu┼żby. Mali by ste po┼żiada┼ą o┬áradu odborn├ęho poradcu. V┬ápr├şpade, ┼że autorom ─Źl├ínku je tretia osoba, upozor┼łujeme v├ís, ┼że n├ízory uveden├ę v┬á─Źl├ínku s├║ n├ízormi tohto prispievate─ża/autora a┬ánemusia nevyhnutne odr├í┼ża┼ą n├ízory Akad├ęmie Binance. ─Äal┼íie podrobnosti n├íjdete v┬ána┼íom ├║plnom zrieknut├ş sa zodpovednosti, ktor├ę sa nach├ídza tu. Ceny digit├ílnych akt├şv m├┤┼żu by┼ą volatiln├ę. Hodnota va┼íej invest├şcie m├┤┼że klesa┼ą alebo st├║pa┼ą a┬áinvestovan├í suma sa v├ím nemus├ş vr├íti┼ą. Za svoje investi─Źn├ę rozhodnutia nesiete v├Żhradn├║ zodpovednos┼ą a┬áAkad├ęmia Binance nezodpoved├í za ┼żiadne straty, ktor├ę v├ím m├┤┼żu vznikn├║┼ą. Tento materi├íl by sa nemal pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę, pr├ívne a in├ę profesion├ílne poradenstvo. Viac inform├íci├ş n├íjdete v┬ána┼íich Podmienkach pou┼ż├şvania a┬áVarovan├ş pred rizikom.