Strona G艂贸wna
S艂owniczek
Dowody Zerowej Wiedzy (Zero-Knowledge Proofs)

Dowody Zerowej Wiedzy (Zero-Knowledge Proofs)

Zaawansowany

Dow贸d z wiedz膮 zerow膮, czasami nazywany r贸wnie偶 protoko艂em zk, to metoda weryfikacji, kt贸ra ma miejsce mi臋dzy stron膮 udowadniaj膮c膮 a stron膮 weryfikuj膮c膮. W systemie dowodu z wiedz膮 zerow膮 strona udowadniaj膮ca jest w stanie udowodni膰 stronie weryfikuj膮cej, 偶e ma wiedz臋 o jakiej艣 informacji (np. o rozwi膮zaniu r贸wnania matematycznego) bez ujawniania samej informacji. Dzi臋ki tym systemom potwierdzania wsp贸艂cze艣ni kryptografowie s膮 w stanie zapewni膰 wy偶szy poziom prywatno艣ci i bezpiecze艅stwa.

Koncepcja dowodu z wiedz膮 zerow膮 zosta艂a po raz pierwszy opisana w pracy instytutu MIT z roku 1985 opublikowanej przez Shafi Goldwasser i Silvio Micaliego. Wykazali oni, 偶e da si臋 udowodni膰 pewne w艂asno艣ci liczby bez ujawniania tej liczby ani jakichkolwiek innych informacji na jej temat. W pracy tej przedstawiono r贸wnie偶 istotne z matematycznego punktu widzenia odkrycie, 偶e poprzez komunikacj臋 mi臋dzy stron膮 weryfikuj膮c膮 i stron膮 udowadniaj膮c膮 mo偶na zmniejszy膰 ilo艣膰 informacji potrzebnych do udowodnienia danego twierdzenia.聽

Dow贸d zk musi spe艂nia膰 dwa podstawowe wymogi: wym贸g kompletno艣ci i wym贸g rzetelno艣ci. Kompletno艣膰 oznacza, 偶e podmiot udowadniaj膮cy jest si臋 w stanie wykaza膰 znajomo艣ci膮 odpowiednich informacji z wysokim stopniem prawdopodobnej dok艂adno艣ci. Aby dow贸d by艂 rzetelny, podmiot weryfikuj膮cy musi by膰 w stanie wiarygodnie okre艣li膰, czy podmiot udowadniaj膮cy faktycznie ma dane informacje. Wreszcie, aby dow贸d by艂 naprawd臋 pozbawiony wiedzy, musi spe艂nia膰 zar贸wno wym贸g kompletno艣ci, jak i rzetelno艣ci bez wymiany informacji mi臋dzy stron膮 weryfikuj膮c膮 a stron膮 udowadniaj膮c膮.

Dowody z wiedz膮 zerow膮 najcz臋艣ciej wykorzystuje si臋 w zastosowaniach, w kt贸rych niezb臋dna jest prywatno艣膰 i bezpiecze艅stwo. Np. systemy weryfikacyjne mog膮 wykorzystywa膰 dowody zk do weryfikacji danych uwierzytelniaj膮cych lub to偶samo艣ci bez ich bezpo艣redniego ujawniania. Prostym przyk艂adem jest tu ich wykorzystanie do weryfikacji, czy dana osoba ma has艂o do systemu komputerowego, bez konieczno艣ci ujawniania, jakie to has艂o.聽

Wybitny przypadek zastosowania dowodu z wiedz膮 zerow膮 w 艣wiecie rzeczywistym mo偶na znale藕膰 w sferze kryptowalut i technologii blockchain. Dzi臋ki jednej z odmian dowodu zwanej Succinct Non-interactive Argument of Knowledge (zk-SNARK) kryptowaluty nastawione na prywatno艣膰 takie jak np. Zcash聽s膮 w stanie zaoferowa膰 swoim u偶ytkownikom transakcje blockchain o wy偶szym stopniu prywatno艣ci. Od czasu aktualizacji Bizancjum w roku 2017 roku z dowodami zk-SNARK pracuje r贸wnie偶 Ethereum.