Czym s膮 i jak dzia艂aj膮 w膮tki ZKThread?
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Czym s膮 i jak dzia艂aj膮 w膮tki ZKThread?

Czym s膮 i jak dzia艂aj膮 w膮tki ZKThread?

艢rednio zaawansowany
Opublikowane Jun 6, 2024Zaktualizowane Jul 11, 2024
6m

Najwa偶niejsze informacje

  • W膮tki ZKThread to system, kt贸ry jest w stanie zwi臋kszy膰 sprawno艣膰 i skalowalno艣膰 zdecentralizowanych aplikacji (DApp) poprzez zastosowanie dowod贸w z wiedz膮 zerow膮 (ZKP).

  • W膮tki ZKThread mog膮 dawa膰 korzy艣ci w postaci lepszego komfortu u偶ytkowania, ni偶szych koszt贸w transakcji i wi臋kszego bezpiecze艅stwa.

  • W膮tki ZKThread mo偶na zaprz膮c do r贸偶nych zastosowa艅, np. na zdecentralizowanych gie艂dach (DEX), w grach sesyjnych, w oprogramowaniu po艣rednicz膮cym zabezpieczonym dowodami z wiedz膮 zerow膮 i w systemach sztucznej inteligencji trybu on-chain.

Wprowadzenie

Bezpiecze艅stwo, komponowalno艣膰 oraz interoperacyjno艣膰 to klucz do sprawnego dzia艂ania zdecentralizowanych aplikacji (DApp), ale w艂a艣ciwo艣ci te cz臋sto trudno wywa偶y膰. W膮tki ZKThread stanowi膮 potencjalne rozwi膮zanie tego trylematu. W tym artykule dowiemy si臋, czym s膮 w膮tki ZKThread, jak dzia艂aj膮, czym r贸偶ni膮 si臋 od innych rozwi膮za艅 zk, jakie s膮 ich zalety i zastosowania praktyczne.

Czym s膮 w膮tki ZKThread?

ZKThread to system z wiedz膮 zerow膮, kt贸ry zwi臋ksza sprawno艣膰 i skalowalno艣膰 aplikacji DApp. Dzi臋ki mo偶liwo艣ciom sieci Starknet stanowi膮 ustandaryzowane 艣rodowisko do tworzenia i prowadzenia aplikacji interoperacyjnych w sieci blockchain.

Jak dzia艂aj膮 ZKThread?

1. Wdra偶anie logiki aplikacji

Proces rozpoczyna si臋 od wdro偶enia logiki aplikacji w kontraktach aplikacji ZKThread. Kontrakty te to w gruncie rzeczy zasady i procedury, kt贸re okre艣laj膮 spos贸b dzia艂ania aplikacji.

2. Transakcje grupowe

Zamiast realizowa膰 ka偶d膮 transakcj臋 indywidualnie ZKThread grupuj膮 wiele transakcji w jedn膮 parti臋. Dzi臋ki temu ich przetwarzanie w du偶ych ilo艣ciach jest sprawniejsze.

3. Tworzenie dowod贸w

Nast臋pnie powstaje dow贸d kryptograficzny, czyli tzw. dow贸d STARK, kt贸ry daje pewno艣膰, 偶e wszystkie transakcje w partii b臋d膮 poprawne i przetworzone zgodnie z zasadami kontraktu.

4. Weryfikacja

Nast臋pnie ma miejsce wysy艂ka dowodu STARK do sekwensera warstwy drugiej, w kt贸rym nast臋puje jego sprawdzenie zgodnie z rekordem kanonicznym aplikacji DApp. Rekord kanoniczny to zweryfikowany i przyj臋ty stan aplikacji.

Weryfikator ZKThread, czyli kontrakt w sieci Starknet, sprawdza dok艂adno艣膰 dowodu. Sprawdza, czy nie ma podw贸jnego wydatkowania, czy wszystkie transakcje s膮 zatwierdzone i czy stan wynikowy jest zgodny z zasadami sieci blockchain.

Je偶eli dow贸d jest poprawny, weryfikator ZKThread aktualizuje rekord kanoniczny stanu aplikacji DApp. Je偶eli dow贸d jest nieprawid艂owy, nast臋puje odrzucenie zmiany, co zapewnia sp贸jno艣膰 aplikacji.

ZKThread a inne rozwi膮zania ZK

Przetwarzanie danych

ZKThread s膮 przeznaczone do zapisu danych zar贸wno o stanie, jak i transakcjach w trybie off-chain, a jednocze艣nie do zatwierdzania transakcji przy u偶yciu dowod贸w z wiedz膮 zerow膮 (ZKP). R贸偶ni si臋 to od wielu tradycyjnych rollup贸w z wiedz膮 zerow膮 (rollup贸w zk), w przypadku kt贸rych obliczenia s膮 przeniesione do trybu off-chain, ale zapis danych nadal ma miejsce w trybie on-chain.聽

Poprzez trzymanie wszystkich danych w trybie off-chain ZKThread mog膮 znacznie zmniejszy膰 obci膮偶enie danymi g艂贸wnej sieci blockchain, co zwi臋ksza skalowalno艣膰 i obni偶a koszty. Z kolei rollupy zk, czyli np. zkSync, okresowo publikuj膮 partiami dane transakcji w trybie on-chain, co gwarantuje, 偶e warstwa podstawowa odpowiada za dost臋pno艣膰 danych.

Wsp贸艂dzia艂anie

ZKThread nadaj膮 priorytet aplikacjom interoperacyjnym, co zmniejsza fragmentacj臋, i dzi臋ki temu r贸偶ne aplikacje DApp mog膮 bezproblemowo wsp贸艂dzia艂a膰 w obr臋bie tego samego ekosystemu. Natomiast inne rozwi膮zania, np. zkEVM, s膮 nastawione raczej na kompatybilno艣膰.

Mechanizm zatwierdzania

Zatwierdzanie w przypadku ZKThread polega na tworzeniu dowod贸w STARK, kt贸re potwierdzaj膮 poprawno艣膰 partii transakcji i zmian stanu. Nast臋pnie odbywa si臋 weryfikacja wed艂ug stanu kanonicznego aplikacji DApp. Dla por贸wnania w przypadku niekt贸rych rollup贸w zk, jak np. zkSync, do tworzenia dowod贸w kryptograficznych, kt贸re podlegaj膮 weryfikacji w trybie on-chain, s艂u偶膮 dowody zk-SNARK lub zk-STARK.

Zalety ZKThread

Poprawa komfortu u偶ytkowania

ZKThread zwi臋kszaj膮 komfort u偶ytkowania i umo偶liwiaj膮 p艂ynne wsp贸艂dzia艂anie r贸偶nych aplikacji DApp. U偶ytkownicy maj膮 mo偶liwo艣膰 dost臋pu do wielu aplikacji bez konieczno艣ci zmiany sieci.

Ni偶sze koszty

Poprzez grupowanie transakcji i przetwarzanie ich wszystkich naraz ZKThread zmniejszaj膮 liczb臋 transakcji, kt贸re trzeba rejestrowa膰 w g艂贸wnej sieci blockchain. Obni偶a to op艂aty transakcyjne, kt贸re musz膮 ponosi膰 u偶ytkownicy, dzi臋ki czemu aplikacje DApp staj膮 si臋 bardziej przyst臋pne cenowo.

Ponadto zapisuj膮 w trybie off-chain zar贸wno dane stanu, jak i transakcyjne, a jednocze艣nie zachowuj膮 bezpiecze艅stwo i sp贸jno艣膰 dzi臋ki dowodom ZKP. Zmniejsza to obci膮偶enie sieci blockchain danymi i prowadzi do obni偶enia op艂at gas.

Wi臋ksze bezpiecze艅stwo

ZKThread zwi臋kszaj膮 bezpiecze艅stwo dzi臋ki dowodom ZKP. Dowody z wiedz膮 zerow膮 umo偶liwiaj膮 zatwierdzanie transakcji bez ujawniania danych bazowych i z zachowaniem prywatno艣ci. Ponadto daj膮 gwarancj臋, 偶e wszystkie transakcje b臋d膮 przetwarzane zgodnie z wcze艣niej ustalonymi zasadami, co zapobiega dzia艂aniom nieuprawnionym.

Zastosowania praktyczne ZKThread

Zdecentralizowane gie艂dy L2

ZKThread mog膮 zwi臋kszy膰 sprawno艣膰 gie艂d DEX w sieci Starknet i zmniejszy膰 op艂aty transakcyjne, jakie musz膮 ponosi膰 u偶ytkownicy. Normalnie gie艂dy DEX w sieci Starknet by艂yby niepraktyczne, poniewa偶 u偶ytkownicy musieliby ponosi膰 op艂aty za ka偶d膮 transakcj臋. Dzi臋ki ZKThread u偶ytkownicy ponosz膮 op艂aty tylko przy wyp艂acie 艣rodk贸w, dzi臋ki czemu spada ca艂kowity koszt handlu, a gie艂dy DEX staj膮 si臋 bardziej praktyczne i przyst臋pne cenowo.

Gry sesyjne

W przypadku gier sesyjnych, takich jak np. poker i szachy, ZKThread mog膮 u艂atwi膰 zbieranie op艂at. Zamiast ponosi膰 op艂at臋 za ka偶dy ruch gracze odprowadzaj膮 tylko jedn膮 op艂at臋 na koniec gry, po zapisaniu ostatecznych wynik贸w w sieci Starknet. Dzi臋ki temu deweloperzy mog膮 tworzy膰 szersz膮 gam臋 gier ca艂kowicie w trybie on-chain i nie musz膮 si臋 martwi膰 wysokimi kosztami transakcyjnymi.

Zabezpieczone dowodami z wiedz膮 zerow膮 oprogramowanie po艣rednicz膮ce i wsp贸lna infrastruktura p艂ynno艣ci

ZKThread stanowi膮 bezpieczn膮 i sprawn膮 platform臋 do zastosowa艅 po艣rednicz膮cych, takich jak np. wyrocznie i mosty. Dzi臋ki temu, 偶e zestaw funkcji powstaje bezpo艣rednio w ZKThread, aplikacje te mog膮 zapewnia膰 bezpiecze艅stwo oraz interoperacyjno艣膰 przy u偶yciu ZKP.

Sztuczna inteligencja w trybie on-chain

ZKThread zapewniaj膮 niezb臋dn膮 moc obliczeniow膮 do prowadzenia modeli sztucznej inteligencji bezpo艣rednio w sieci blockchain. Oznacza to, 偶e zarz膮dzanie programem sztucznej inteligencji mo偶e si臋 odbywa膰 w obr臋bie ZKThread, co pozwala na zachowanie sp贸jno艣ci jego podstawowych danych i operacji. Te modele sztucznej inteligencji mog膮 nast臋pnie s艂u偶y膰 do r贸偶nych zastosowa艅, np gier, platform medi贸w spo艂eczno艣ciowych i narz臋dzi zwi臋kszaj膮cych produktywno艣膰.

Wnioski Ko艅cowe

ZKThread to system do tworzenia skalowalnych i bezpiecznych aplikacji DApp przy u偶yciu dowod贸w ZKP. Mog膮 s艂u偶y膰 w gie艂dach DEX sieci Starknet, grach sesyjnych i zastosowaniach po艣rednicz膮cych. W odr贸偶nieniu od innych rozwi膮za艅 zwi膮zanych z dowodami zk w przypadku ZKThread nacisk k艂adzie si臋 na interoperacyjno艣膰, przechowywanie wszystkich danych ma miejsce w trybie off-chain i ma zastosowanie inny mechanizm weryfikacji. Je偶eli chodzi o przysz艂o艣膰, ZKThread maj膮 zadatki na to, aby znacznie zwi臋kszy膰 wydajno艣膰 i u偶yteczno艣膰 aplikacji DApp.

Dalsza Lektura

Wy艂膮czenie Odpowiedzialno艣ci i Ostrze偶enie o Ryzyku: Niniejsza tre艣膰 jest prezentowana u偶ytkownikowi w stanie, w jakim si臋 znajduje, wy艂膮cznie w celach og贸lnoinformacyjnych i edukacyjnych, bez jakichkolwiek gwarancji. Nie nale偶y jej interpretowa膰 jako porady finansowej, prawnej ani innego rodzaju porady specjalistycznej. Nie ma ona r贸wnie偶 charakteru zach臋ty do zakupu jakiegokolwiek konkretnego produktu ani us艂ugi. U偶ytkownik powinien zasi臋gn膮膰 w艂asnej porady u odpowiednich zawodowych doradc贸w. Je偶eli artyku艂 jest napisany przez osob臋 z zewn膮trz, nale偶y pami臋ta膰, 偶e wyra偶one pogl膮dy s膮 pogl膮dami tej osoby i nie musz膮 odzwierciedla膰 pogl膮d贸w Akademii Binance. Wi臋cej informacji mo偶na znale藕膰 w naszym pe艂nym wy艂膮czeniu odpowiedzialno艣ci tutaj. Ceny aktyw贸w cyfrowych bywaj膮 zmienne. Mo偶liwe, 偶e warto艣膰 Twojej inwestycji spadnie lub wzro艣nie i nie odzyskasz zainwestowanej kwoty. Ponosisz wy艂膮czn膮 odpowiedzialno艣膰 za swoje decyzje inwestycyjne, a Akademia Binance nie ponosi odpowiedzialno艣ci za ewentualne straty. To nie jest porada z zakresu finans贸w, prawa ani innej dziedziny. Aby uzyska膰 wi臋cej informacji, zapoznaj si臋 z naszymi Warunkami U偶ytkowania i Ostrze偶eniem o Ryzyku.