Yeni Ba┼člayanlar ─░├žin Menkul K─▒ymet Tokenlar─▒
Ana sayfa
Makaleler
Yeni Ba┼člayanlar ─░├žin Menkul K─▒ymet Tokenlar─▒

Yeni Ba┼člayanlar ─░├žin Menkul K─▒ymet Tokenlar─▒

Ba┼člang─▒├ž Seviyesi
Yay─▒nlanma: Apr 20, 2020G├╝ncellenme: Dec 2, 2021
6m

Giri┼č

Menkul k─▒ymet, de─čer ta┼č─▒yan ve al─▒n─▒p sat─▒labilen bir finansal ara├žt─▒r. Bu tan─▒ma g├Âre, bug├╝n g├Ârd├╝─č├╝m├╝z ara├žlar─▒n ├žo─ču (hisse senetleri, bonolar, opsiyonlar) menkul k─▒ymet olarak kabul edilebilir.

Yasal ba─člamda, tan─▒m ├žok daha dard─▒r ve yetki alanlar─▒ aras─▒nda farkl─▒l─▒k g├Âsterebilir. Bir arac─▒n belirli bir ├╝lkenin kriterlerine g├Âre bir menkul k─▒ymet olarak kabul edilmesi durumunda bu ara├ž a─č─▒r bir d├╝zenleyici denetime tabi olur.

Bu makalede blockchain teknolojisinin, uzun zamand─▒r faaliyet g├Âsteren finansal piyasalar─▒ menkul k─▒ymet tokenlar─▒yla nas─▒l destekleyebilece─činden bahsedece─čiz.


Menkul k─▒ymet token─▒ nedir?

Menkul k─▒ymet token─▒, d─▒┼č kurulu┼člarda veya varl─▒klarda bir hisseyi temsil eden ve blockchain ├╝zerinde ├ž─▒kar─▒lan bir tokend─▒r. Bunlar, ┼čirketler ya da h├╝k├╝metler gibi birimler taraf─▒ndan ├ž─▒kar─▒labilir ve emsalleriyle (hisse senetleri, bonolar vb.) ayn─▒ amaca hizmet eder.


Menkul k─▒ymet tokenlar─▒ neden kullan─▒l─▒r?

├ľrnek vermek gerekirse, bir ┼čirketin hisse senetlerini tokenla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č bir ┼čekilde yat─▒r─▒mc─▒lara da─č─▒tmak istedi─čini varsayal─▒m. Bu tokenlar, hisse senetlerinden beklenebilecek t├╝m faydalar─▒, ├Ârne─čin oy hakk─▒ ve temett├╝leri sunacak ┼čekilde tasarlanabilir.

Bu yakla┼č─▒m─▒n bir├žok avantaj─▒ vard─▒r. Kripto paralar ve di─čer token t├╝rleri gibi menkul k─▒ymet tokenlar─▒ da ├╝zerinde ├ž─▒kar─▒ld─▒klar─▒ blockchainin ├Âzelliklerinden faydalan─▒r. Bu ├Âzellikler aras─▒nda ┼čeffafl─▒k, h─▒zl─▒ uzla┼č─▒, hizmet kesintisi olmamas─▒ ve b├Âl├╝nebilirlik yer al─▒r.

┼×effafl─▒k

Herkese a├ž─▒k bir kay─▒t defteri ├╝zerinde kat─▒l─▒mc─▒lar─▒n kimlikleri gizlidir fakat di─čer her ┼čey denetlenebilir konumdad─▒r. Herkes, tokenlar─▒ y├Âneten ak─▒ll─▒ kontratlar─▒ g├Âr├╝nt├╝lemekte ya da token ├ž─▒karma i┼člemlerini ve bakiyeleri takip etmekte ├Âzg├╝rd├╝r.

H─▒zl─▒ uzla┼č─▒

├ľdeme ve uzla┼č─▒, varl─▒klar─▒n devri s├Âz konusu oldu─čunda uzun zamand─▒r bir darbo─čaz olarak g├Âr├╝l├╝r. Al─▒m sat─▒mlar neredeyse an─▒nda yap─▒labilirken, m├╝lkiyeti yeniden atamak genellikle zaman al─▒r. Blockchain ├╝zerinde bu s├╝re├ž otomatiktir ve dakikalar i├žinde tamamlanabilir.

├çal─▒┼čma s├╝resi

Mevcut finansal piyasalar─▒n ├žal─▒┼čma s├╝releri s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Hafta i├žlerinde belirli s├╝relerle hizmet verir ve hafta sonlar─▒ hizmet vermezler. Dijital varl─▒k piyasalar─▒ ise y─▒l─▒n her g├╝n├╝ 24 saat aktiftir.

B├Âl├╝nebilirlik

Sanat, gayrimenkul ve di─čer y├╝ksek de─čerli varl─▒klar tokenla┼čt─▒r─▒ld─▒klar─▒nda, di─čer ko┼čullar alt─▒nda yat─▒r─▒m yapamayacak yat─▒r─▒mc─▒lara a├ž─▒k hale gelebilir. ├ľrne─čin, 5 milyon dolar de─čerinde bir tablo, her biri 1.000 dolar de─čerinde 5.000 par├žaya b├Âl├╝nebilir. B├Âylece eri┼čilebilirlik ├Ânemli ├Âl├ž├╝de artarken yat─▒r─▒mlar─▒n daha par├žal─▒ hale gelmesi m├╝mk├╝n olur.

Bununla birlikte, baz─▒ menkul k─▒ymet tokenlar─▒n─▒n b├Âl├╝nebilirlik konusunda bir s─▒n─▒r─▒ olabilece─čini belirtmek gerekir. Baz─▒ durumlarda oylama veya temett├╝ haklar─▒ ├Âzkaynak hissesine dahil olarak verilirse, bu haklar─▒n uygulamaya konmas─▒ amac─▒na y├Ânelik token b├Âl├╝nebilirli─či konusunda bir s─▒n─▒r olabilir.


Menkul k─▒ymet tokenlar─▒n─▒n ve hizmet tokenlar─▒n─▒n fark─▒ nedir?

Menkul k─▒ymet tokenlar─▒ ve hizmet tokenlar─▒ bir├žok benzerlik ta┼č─▒r. Teknik olarak, iki grubun sundu─ču ├Âzellikler birebir ayn─▒d─▒r. Ak─▒ll─▒ kontratlarla y├Ânetilirler, blockchain adreslerine g├Ânderilebilirler, borsalarda ya da e┼čler aras─▒ i┼člemlerle al─▒n─▒p sat─▒labilirler.
Farklar─▒n─▒n ba┼čl─▒ca kayna─č─▒ ise temellerinde yatan ekonomiler ve d├╝zenlemelerdir. ─░lk Coin Arzlar─▒ (ICO'lar) ya da ─░lk Borsa Arzlar─▒ (IEO'lar) ile ├ž─▒kar─▒labilirler, b├Âylece startup'lar ya da faaliyet g├Âstermekte olan projeler ekosistemlerini geli┼čtirmek i├žin topluluk destekli fon toplama yapabilir.

Kullan─▒c─▒lar fon katk─▒s─▒ yaparak, projenin a─č─▒na kat─▒l─▒m─▒ (hemen veya gelecekte) m├╝mk├╝n k─▒lan bu dijital tokenlardan al─▒r. Tokenlar sahiplerine oy hakk─▒ verebilir ya da ├╝r├╝nlere veya hizmetlere eri┼čmek i├žin protokole ├Âzg├╝ bir para birimi olarak hizmet edebilir.

Hizmet tokenlar─▒ dahili olarak de─čerli de─čildir. Bir proje ba┼čar─▒l─▒ olabilirse, yat─▒r─▒mc─▒lar baz─▒ geleneksel menkul k─▒ymetlerdeki gibi kar─▒n bir k─▒sm─▒na sahip olmaya hak kazanmaz. Tokenlar─▒n rol├╝n├╝ sadakat puanlar─▒na benzetebiliriz. ├ťr├╝n almak (ya da satmak) i├žin kullan─▒labilirler ancak bunlar─▒ da─č─▒tan i┼čletmeden herhangi bir pay sunmazlar.

Sonu├ž olarak, de─čerleri genellikle spek├╝lasyon ile belirlenir. Bir├žok yat─▒r─▒mc─▒, ekosistem geli┼čtik├že bunun fiyatlara yans─▒yaca─č─▒ umuduyla token sat─▒n al─▒r. Proje ba┼čar─▒s─▒z olursa, token tutanlara y├Ânelik ├žok az koruma s├Âz konusudur.

Menkul k─▒ymet tokenlar─▒, hizmet tokenlar─▒na benzer ┼čekilde ├ž─▒kar─▒l─▒r ama da─č─▒t─▒mlar─▒na Menkul K─▒ymet Token Arzlar─▒ (STO) ad─▒ verilir. Fakat yat─▒r─▒m a├ž─▒s─▒ndan bak─▒ld─▒─č─▒nda, bu iki token t├╝r├╝ ├žok farkl─▒ ara├žlar─▒ temsil eder.

Bir blockchain ├╝zerinde ├ž─▒kar─▒lsalar da, menkul k─▒ymet tokenlar─▒ hala menkul k─▒ymettir. Bu nedenle, yat─▒r─▒mc─▒lar─▒ korumak ve sahtekarl─▒─č─▒ ├Ânlemek i├žin ciddi yasal d├╝zenlemelere tabidir. Bu a├ž─▒dan bir STO, ICO'dan ├žok IPO (halka arz) ile benzerlik g├Âsterir.

Genellikle yat─▒r─▒mc─▒lar bir menkul k─▒ymet token─▒ sat─▒n ald─▒─č─▒nda, hisse senedi, bono ya da t├╝rev sat─▒n alm─▒┼č olur. Tokenlar─▒ etkin bir ┼čekilde yat─▒r─▒m s├Âzle┼čmeleri olarak hizmet eder ve zincir d─▒┼č─▒ varl─▒klar ├╝zerinde m├╝lkiyet haklar─▒n─▒ garanti eder.


Bir token─▒ menkul k─▒ymet yapan nedir?

G├╝n├╝m├╝zde blockchain sekt├Âr├╝ yasal anlamda ├žok ihtiya├ž duyulan netli─če hen├╝z sahip de─čildir. D├╝nyan─▒n farkl─▒ yerlerindeki d├╝zenleyiciler h─▒zla geli┼čmekte olan yeni finansal teknolojileri yakalamaya ├žal─▒┼čmaktad─▒r. Token ├ž─▒kar─▒c─▒lar─▒n─▒n hizmet token─▒ ├ž─▒kard─▒klar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ fakat daha sonra Menkul K─▒ymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) taraf─▒ndan bu tokenlar─▒n menkul k─▒ymet token─▒ olarak belirlendi─či durumlar ya┼čanm─▒┼čt─▒r.

Bir i┼člemin ÔÇśyat─▒r─▒m s├Âzle┼čmesiÔÇÖ olup olmad─▒─č─▒n─▒ belirlemeye y├Ânelik en ├╝nl├╝ ├Âl├ž├╝t muhtemelen Howey Testi'dir. Bu test k─▒saca, ortak bir giri┼čime yat─▒r─▒m yapan bir ki┼činin, m├╝te┼čebbisin (veya ├╝├ž├╝nc├╝ bir partinin) ├žabalar─▒ sonucunda kar elde etmeyi bekleyip beklemedi─čini belirlemeye ├žal─▒┼č─▒r.

Test, blockchain teknolojisinin ortaya ├ž─▒kmas─▒ndan ├žok ├Ânce ABD mahkemeleri taraf─▒ndan yarat─▒lm─▒┼čt─▒r. Bu nedenle testi ├žok say─▒da yeni tokena uygulamak zordur. Bununla birlikte halen dijital varl─▒klar─▒ s─▒n─▒fland─▒rmaya ├žal─▒┼čan d├╝zenleyiciler i├žin pop├╝ler bir ara├ž olmay─▒ s├╝rd├╝r├╝r.

Her ├╝lke, yetki alan─▒ elbette farkl─▒ bir ├žer├ževe benimseyecektir, ancak ├žo─ču benzer bir mant─▒─č─▒ takip eder.


Menkul k─▒ymet tokenlar─▒ ve programlanabilir finans

G├╝n├╝m├╝zde piyasalar─▒n b├╝y├╝kl├╝─č├╝ g├Âz ├Ân├╝ne al─▒nd─▒─č─▒nda, tokenla┼čt─▒rma geleneksel finans d├╝nyas─▒n─▒ k├Âkten de─či┼čtirebilir. Alandaki yat─▒r─▒mc─▒lar ve kurumlar, finansal ara├žlara tamamen dijital bir yakla┼č─▒mdan b├╝y├╝k fayda sa─člayacakt─▒r.

Y─▒llar boyunca, merkezi veritabanlar─▒n─▒n ekosistemi b├╝y├╝k uyu┼čmazl─▒klar yaratm─▒┼čt─▒r. Kurumlar, kendi sistemleriyle uyumlu olmayan harici verileri idare edebilmek i├žin idari s├╝re├žlere kaynak ay─▒rmal─▒d─▒r. Sekt├Âr genelinde standardizasyonun olmamas─▒ i┼čletmelerin maliyetini art─▒r─▒r ve uzla┼č─▒lar─▒ ├Ânemli ├Âl├ž├╝de geciktirir.

Blockchain, herhangi bir kullan─▒c─▒n─▒n ya da i┼čletmenin kolayca etkile┼čimde bulunabilece─či payla┼č─▒ml─▒ bir veritaban─▒d─▒r. Daha ├Ânceden kurumlar─▒n sunucular─▒ taraf─▒ndan idare edilen i┼člevler art─▒k end├╝strinin geri kalan─▒ taraf─▒ndan kullan─▒lan bir kay─▒t defteri ile y├Ânetilebilir. Tokenla┼čt─▒r─▒lan menkul k─▒ymetler, h─▒zl─▒ uzla┼č─▒ s├╝releri ve k├╝resel uyumluluk sa─člayan birlikte ├žal─▒┼čabilir bir a─ča ba─članabilir.

Bu a┼čamadan sonra otomasyon, normalde zaman alacak s├╝re├žleri idare edebilir. ├ľrne─čin, KYC/AML uyumlulu─ču, yat─▒r─▒mlar─▒ belirli bir s├╝re i├žin kilitleme ve di─čer bir├žok fonksiyon blockchain ├╝zerinde ├žal─▒┼čan kodlarla y├Ânetilebilir.
Konu hakk─▒nda daha fazla bilgi edinmek isterseniz┬áBlockchain Teknolojisi Bankac─▒l─▒k Sekt├Âr├╝n├╝ Nas─▒l Etkileyecek? makalemizi okuyabilirsiniz.


Son fikirler

Menkul k─▒ymet tokenlar─▒ finans sekt├Âr├╝ i├žin mant─▒kl─▒ bir ilerleme olarak g├Âr├╝nmektedir. Bu tokenlar blockchain teknolojisini kullanmalar─▒na ra─čmen, kripto paralara ve hatta di─čer tokenlera k─▒yasla geleneksel menkul k─▒ymetlere daha fazla benzerlik g├Âsterir.

Fakat yine de yasal d├╝zenleme cephesinde yap─▒lmas─▒ gereken baz─▒ i┼čler vard─▒r. D├╝nyan─▒n her yerine kolayca transfer edilebilen varl─▒klar s├Âz konusu oldu─čunda yetkililer, token ├ž─▒karma s├╝re├žlerini ve token ak─▒┼člar─▒n─▒ etkin bir ┼čekilde d├╝zenlemenin yollar─▒n─▒ bulmal─▒d─▒r. Baz─▒ ki┼čiler, bu s├╝re├žlerin de belirli kurallara g├Âre kodlanm─▒┼č ak─▒ll─▒ kontratlarla otomatikle┼čtirilebilece─čini d├╝┼č├╝n├╝r. Ravencoin, Liquid ve Polymath gibi projeler halihaz─▒rda menkul k─▒ymet tokenlar─▒n─▒n ├ž─▒kar─▒lmas─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmaktad─▒r.

Menkul k─▒ymet tokenlar─▒ vaatlerini yerine getirebilirse, finansal kurumlar─▒n operasyonlar─▒ ├Ânemli ├Âl├ž├╝de kolayla┼čt─▒r─▒labilir. Zamanla, geleneksel ara├žlar─▒n yerine blockchain tabanl─▒ tokenlar─▒n kullan─▒lmas─▒, geleneksel piyasalarla ve kripto para piyasalar─▒n─▒n birle┼čtirilmesini ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde destekleyebilir.