─îo je tokeniz├ícia ├║dajov a┬ápre─Źo je d├┤le┼żit├í?
Domov
Články
─îo je tokeniz├ícia ├║dajov a┬ápre─Źo je d├┤le┼żit├í?

─îo je tokeniz├ícia ├║dajov a┬ápre─Źo je d├┤le┼żit├í?

Stredne pokro─Źil├Ż
Zverejnen├ę Apr 27, 2023Aktualizovan├ę Nov 16, 2023
7m

Tento ─Źl├ínok je komunitn├Ż pr├şspevok. Autorom je Chike Okonkwo, spoluzakladate─ż hern├ęho protokolu soci├ílnych m├ędi├ş Gamic HQ na Web3.

N├ízory uveden├ę v┬átomto ─Źl├ínku s├║ n├ízory prispievate─ża/autora a┬ánemusia nevyhnutne odr├í┼ża┼ą n├ízory Akad├ęmie Binance.

Zhrnutie

  • Tokeniz├ícia ├║dajov je proces konverzie citliv├Żch ├║dajov (napr. inform├ície o┬ákreditn├Żch kart├ích) na tokeny, ktor├ę mo┼żno bezpe─Źne prenies┼ą na blockchain bez odhalenia t├Żchto ├║dajov.┬á

  • Tokeniz├ícia ├║dajov m├┤┼że zv├Ż┼íi┼ą bezpe─Źnos┼ą ├║dajov, s├║kromie a┬ádodr┼żiavanie predpisov a┬áz├írove┼ł zabr├íni┼ą neopr├ívnen├ęmu pr├şstupu a┬ázneu┼żitiu.

  • Tokeniz├ícia ├║dajov si vy┼żaduje starostliv├ę zv├í┼żenie a┬áimplement├íciu, aby bolo mo┼żn├ę zvl├ídnu┼ą jej v├Żhody a┬ánev├Żhody.

Čo je token? 

Tokeny s├║ ne┼ąa┼żite─żn├ę digit├ílne jednotky, ktor├ę existuj├║ ako polo┼żky registra v┬áblockchainoch. Tokeny m├┤┼żu ma┼ą r├┤zne formy a┬ámaj├║ mno┼żstvo pr├şpadov pou┼żitia. M├┤┼żu sa napr├şklad pou┼żi┼ą ako meny alebo na k├│dovanie ├║dajov.┬á

Tokeny sa vo v┼íeobecnosti vyd├ívaj├║ pomocou blockchainov, napr. Ethereum a┬áBNB Chain. Medzi ob─ż├║ben├ę ┼ítandardy tokenov patria ERC-20, ERC-721, ERC-1155 a┬áBEP-20. Tokeny s├║ prevodite─żn├ę jednotky hodnoty vydan├ę na vrchole blockchainu, nie s├║ to v┼íak coiny kryptomeny (ako napr. bitcoin alebo ether), ktor├ę s├║ nat├şvne pre z├íkladn├Ż blockchain.┬á

Niektor├ę tokeny m├┤┼żu by┼ą vymenite─żn├ę za akt├şva mimo blockchainu (napr. zlato a┬ánehnute─żnos┼ą) v┬ár├ímci toho, ─Źo sa naz├Żva tokeniz├ícia akt├şv v┬áre├ílnom svete (RWA).┬á

Čo je tokenizácia údajov?

Tokeniz├ícia ├║dajov je proces konverzie citliv├Żch ├║dajov (napr. inform├ície o┬ákreditn├Żch kart├ích alebo ├║daje o┬ázdravotnom stave) na tokeny, ktor├ę mo┼żno pren├í┼ía┼ą, uchov├íva┼ą a┬áspracov├íva┼ą bez odhalenia t├Żchto ├║dajov.

Tieto tokeny s├║ zvy─Źajne jedine─Źn├ę, nemenn├ę a┬ámo┼żno ich overi┼ą na blockchaine. Cie─żom je zv├Ż┼íi┼ą bezpe─Źnos┼ą ├║dajov, s├║kromie a┬ádodr┼żiavanie predpisov. Napr├şklad ─Ź├şslo kreditnej karty je mo┼żn├ę tokenizova┼ą na n├íhodn├Ż re┼ąazec ─Ź├şslic, ktor├Ż mo┼żno pou┼żi┼ą na overenie platby bez odhalenia samotn├ęho ─Ź├şsla karty.┬á

Tokeniz├ícia ├║dajov sa m├┤┼że pou┼żi┼ą aj na ├║─Źty na soci├ílnych sie┼ąach. Pou┼ż├şvatelia si m├┤┼żu zvoli┼ą tokeniz├íciu svojej online pr├ştomnosti, aby mohli bez probl├ęmov prech├ídza┼ą z┬ájednej platformy soci├ílnej siete na druh├║ a┬áz├írove┼ł si zachova┼ą vlastn├şctvo svojich osobn├Żch ├║dajov.

Koncept tokeniz├ície ├║dajov nie je ┼żiadnou novinkou. Be┼żne sa u┼ż pou┼ż├şva vo finan─Źnom sektore na zabezpe─Źenie inform├íci├ş o┬áplatb├ích. M├í v┼íak potenci├íl, aby sa uplatnil aj v┬ámnoh├Żch ─Ćal┼í├şch odvetviach.┬á

Ako sa tokeniz├ícia l├ş┼íi od ┼íifrovania?┬á

Tokeniz├ícia aj ┼íifrovanie s├║ met├│dy ochrany ├║dajov. Funguj├║ v┼íak r├┤znymi sp├┤sobmi a┬ásl├║┼żia na r├┤zne ├║─Źely.

┼áifrovanie je proces prevodu ├║dajov vo form├íte oby─Źajn├ęho textu do ne─Źitate─żn├ęho form├ítu (┼íifrovan├Ż text), ktor├Ż mo┼żno de┼íifrova┼ą iba pomocou tajn├ęho k─ż├║─Źa. Ide o┬ámatematick├Ż proces, ktor├Ż zak├│duje ├║daje tak, ┼że s├║ ne─Źitate─żn├ę pre ka┼żd├ęho, kto nem├í k─ż├║─Ź. ┼áifrovanie sa pou┼ż├şva v┬ár├┤znych scen├íroch vr├ítane bezpe─Źnej komunik├ície, ukladania ├║dajov, overovania, digit├ílnych podpisov a┬ádodr┼żiavania predpisov.┬á┬á

Na druhej strane, tokeniz├ícia je proces nahradenia citliv├Żch ├║dajov jedine─Źn├Żmi identifik├ítormi naz├Żvan├Żmi tokeny, ktor├ę nie s├║ citliv├ę. Pri ochrane ├║dajov sa nespolieha na tajn├Ż k─ż├║─Ź. Napr├şklad ─Ź├şslo kreditnej karty m├┤┼że by┼ą nahraden├ę tokenom, ktor├Ż nem├í ni─Ź spolo─Źn├ę s┬áp├┤vodn├Żm ─Ź├şslom, st├íle sa v┼íak d├í pou┼żi┼ą na spracovanie transakci├ş.┬á

Tokeniz├ícia sa ─Źasto pou┼ż├şva v┬ásitu├íci├ích, ke─Ć je kritick├ę zabezpe─Źenie ├║dajov a┬ádodr┼żiavanie regula─Źn├Żch noriem, ako napr├şklad spracovanie platieb, zdravotn├í starostlivos┼ą a┬áspr├íva osobne idenfitikovate─żn├Żch inform├íci├ş.┬á

Ako funguje tokenizácia údajov

Povedzme, ┼że pou┼ż├şvate─ż chce prejs┼ą z┬ájednej platformy soci├ílnych siet├ş na druh├║. Na tradi─Źn├Żch platform├ích soci├ílnych siet├ş Web┬á2.0 by si pou┼ż├şvate─ż musel zriadi┼ą nov├Ż ├║─Źet a┬áod za─Źiatku zada┼ą v┼íetky svoje osobn├ę ├║daje. Je tie┼ż pravdepodobn├ę, ┼że hist├│ria pr├şspevkov a┬ápripojenia zo starej platformy sa nepresun├║ na nov├║ platformu.┬á

Pomocou tokeniz├ície ├║dajov m├┤┼żu pou┼ż├şvatelia prepoji┼ą svoju existuj├║cu digit├ílnu identitu s┬ánovou platformou a┬áautomaticky prenies┼ą svoje osobn├ę ├║daje. Aby to bolo mo┼żn├ę, pou┼ż├şvate─ż mus├ş ma┼ą digit├ílnu pe┼ła┼żenku (napr. Metamask) s┬áadresou pe┼ła┼żenky reprezentuj├║cou jeho identitu na blockchaine.┬á

Pou┼ż├şvate─ż potom mus├ş prepoji┼ą pe┼ła┼żenku s┬ánovou platformou soci├ílnych siet├ş.┬á Osobn├í hist├│ria, pripojenia a┬áakt├şva sa na novej platforme automaticky synchronizuj├║, preto┼że Metamask obsahuje digit├ílnu identitu pou┼ż├şvate─ża a┬á├║daje na blockchaine.

To znamen├í, ┼że ┼żiadne tokeny, NFT a┬ápredch├ídzaj├║ce transakcie, ktor├ę pou┼ż├şvate─ż nazhroma┼żdil na predch├ídzaj├║cej platforme, sa nestratia. To d├íva pou┼ż├şvate─żovi ├║pln├║ kontrolu nad t├Żm, na ktor├║ platformu chce migrova┼ą, bez toho, aby mal pocit obmedzenia na jednu konkr├ętnu platformu.

V├Żhody tokeniz├ície ├║dajov

Vy┼í┼íia bezpe─Źnos┼ą ├║dajov┬á

Tokeniz├ícia ├║dajov zvy┼íuje bezpe─Źnos┼ą ├║dajov. Nahraden├şm citliv├Żch ├║dajov tokenmi zni┼żuje tokeniz├ícia ├║dajov riziko ├║niku ├║dajov, kr├íde┼że identity, podvodu a┬áin├Żch kybernetick├Żch ├║tokov. Tokeny s├║ prepojen├ę s┬áp├┤vodn├Żmi ├║dajmi pomocou bezpe─Źn├ęho mapovacieho syst├ęmu, tak┼że aj v┬ápr├şpade kr├íde┼że alebo ├║niku tokenov zost├ívaj├║ p├┤vodn├ę ├║daje chr├ínen├ę.

Dodr┼żiavanie predpisov

Mnoh├ę odvetvia podliehaj├║ pr├şsnym nariadeniam t├Żkaj├║cim sa ochrany ├║dajov. Tokeniz├ícia m├┤┼że pom├┤c┼ą organiz├íci├ím splni┼ą tieto po┼żiadavky zabezpe─Źen├şm citliv├Żch inform├íci├ş a┬áposkytnut├şm rie┼íenia, ktor├ę m├┤┼że zn├ş┼żi┼ą ┼íance na nes├║lad. Ke─Ć┼że tokenizovan├ę ├║daje sa pova┼żuj├║ za necitliv├ę, ich pou┼żit├şm sa tie┼ż m├┤┼że zn├ş┼żi┼ą zlo┼żitos┼ą bezpe─Źnostn├Żch auditov a┬ázjednodu┼íi┼ą spr├íva ├║dajov.┬á

Bezpe─Źn├ę zdie─żanie ├║dajov

Tokeniz├ícia by mohla umo┼żni┼ą bezpe─Źn├ę zdie─żanie ├║dajov medzi oddeleniami, dod├ívate─żmi a┬ápartnermi len poskytnut├şm pr├şstupu k┬átokenom bez odhalenia citliv├Żch inform├íci├ş. Tokeniz├íciu je mo┼żn├ę u┼ż teraz efekt├şvne ┼ík├ílova┼ą tak, aby vyhovovala rast├║cim potreb├ím organiz├íci├ş a┬áz├írove┼ł zn├ş┼żila n├íklady na implement├íciu opatren├ş na zabezpe─Źenie ├║dajov.┬á

Obmedzenia tokenizácie údajov 

Kvalita údajov 

Tokeniz├ícia ├║dajov m├┤┼że ovplyvni┼ą kvalitu a┬ápresnos┼ą ├║dajov, preto┼że niektor├ę inform├ície sa m├┤┼żu po─Źas procesu tokeniz├ície strati┼ą alebo skresli┼ą. Ak sa napr├şklad poloha pou┼ż├şvate─ża zmen├ş na token, m├┤┼że to negat├şvne ovplyvni┼ą sp├┤sob, ak├Żm si m├┤┼że prezera┼ą relevantn├Ż obsah na z├íklade polohy.

Interoperabilita ├║dajov

Tokeniz├ícia ├║dajov m├┤┼że s┼ąa┼żi┼ą spolupr├ícu medzi r├┤znymi syst├ęmami, ktor├ę pou┼ż├şvaj├║ alebo sprac├║vaj├║ ├║daje. Napr├şklad tokeniz├ícia e-mailovej adresy pou┼ż├şvate─ża m├┤┼że pou┼ż├şvate─żovi zabr├íni┼ą v┬áprij├şman├ş upozornen├ş z┬áin├Żch platforiem alebo slu┼żieb. Tokeniz├ícia telef├│nneho ─Ź├şsla pou┼ż├şvate─ża m├┤┼że skomplikova┼ą jeho schopnos┼ą uskuto─Ź┼łova┼ą alebo prij├şma┼ą hovory alebo textov├ę spr├ívy (v┬áz├ívislosti od platforiem, ktor├ę pou┼ż├şva).

Správa údajov

Tokeniz├ícia ├║dajov m├┤┼że vyvola┼ą pr├ívne a┬áetick├ę ot├ízky t├Żkaj├║ce sa toho, kto vlastn├ş a┬ákontroluje ├║daje a┬áako sa tieto ├║daje pou┼ż├şvaj├║ a┬ázdie─żaj├║. Tokeniz├ícia osobn├Żch ├║dajov pou┼ż├şvate─ża m├┤┼że napr├şklad zmeni┼ą sp├┤sob vyjadrenia s├║hlasu s┬át├Żm, ako sa jeho ├║daje zhroma┼ż─Ćuj├║ a┬ápou┼ż├şvaj├║. Tokeniz├ícia pr├şspevkov pou┼ż├şvate─ża na soci├ílnych sie┼ąach by mohla by┼ą v┬ározpore s┬ájeho slobodou prejavu alebo pr├ívami du┼íevn├ęho vlastn├şctva.

Obnova dát

Ak zlyh├í tokeniza─Źn├Ż syst├ęm, obnova ├║dajov m├┤┼że by┼ą komplikovanej┼íia. Organiz├ície musia obnovi┼ą tokenizovan├ę ├║daje aj p├┤vodn├ę citliv├ę ├║daje ulo┼żen├ę v┬átrezore tokenov, ─Źo m├┤┼że by┼ą zlo┼żit├ę.┬á┬á

Pr├şpad pou┼żitia tokeniz├ície ├║dajov: soci├ílne siete a┬áNFT

Centralizovan├ę platformy soci├ílnych m├ędi├ş denne zhroma┼ż─Ćuj├║ obrovsk├ę mno┼żstvo ├║dajov pou┼ż├şvate─żov na vytv├íranie cielen├Żch rekl├ím, odpor├║─Źanie obsahu a┬áprisp├┤sobenie pou┼ż├şvate─żsk├Żch sk├║senost├ş. Tieto inform├ície s├║ ─Źasto ulo┼żen├ę v┬ácentralizovan├Żch datab├ízach, ktor├ę m├┤┼żu by┼ą pred├ívan├ę bez povolenia pou┼ż├şvate─żov, pr├şpadne hacknut├ę a┬áohrozen├ę.┬á

Pomocou tokeniz├ície ├║dajov m├┤┼żu pou┼ż├şvatelia tokenizova┼ą svoje ├║daje zo soci├ílnych siet├ş a┬ápreda┼ą ich inzerentom alebo v├Żskumn├şkom (ak si to ┼żelaj├║). Pou┼ż├şvatelia m├┤┼żu ma┼ą kontrolu nad t├Żm, kto m├┤┼że vidie┼ą alebo zdie─ża┼ą ich obsah. M├┤┼żu si tie┼ż vytv├íra┼ą vlastn├ę pravidl├í pre svoje profily a┬áobsah.

M├┤┼żu napr├şklad povoli┼ą zobrazenie ich obsahu iba overen├Żm pou┼ż├şvate─żom alebo nastavi┼ą minim├ílny zostatok tokenov pre t├Żch, ktor├ş s┬ánimi chc├║ komunikova┼ą. To d├íva pou┼ż├şvate─żom pln├║ kontrolu nad ich soci├ílnym grafom, obsahom a┬ápredajn├Żmi kan├ílmi, ako napr├şklad prepitn├ę a┬áodbery.

Z├ívere─Źn├ę my┼ílienky

Tokeniz├ícia ├║dajov sa u┼ż pou┼ż├şva v┬ámnoh├Żch odvetviach vr├ítane zdravotn├şctva, financi├ş, m├ędi├ş a┬ásoci├ílnych siet├ş. Vzh─żadom na rast├║cu potrebu zabezpe─Źenia ├║dajov a┬ádodr┼żiavania predpisov je pravdepodobn├ę, ┼że pou┼ż├şvanie tokeniz├ície ├║dajov bude na─Ćalej r├ís┼ą.┬á

Zavedenie tohto pr├şstupu si vy┼żaduje starostliv├ę zv├í┼żenie a┬áimplement├íciu. Tokeniz├ícia ├║dajov by sa mala vykon├íva┼ą jasn├Żm a┬ázodpovedn├Żm sp├┤sobom, ktor├Ż re┼ípektuje pr├íva a┬áo─Źak├ívania pou┼ż├şvate─żov, a┬áz├írove┼ł dodr┼żiava v┼íetky pr├şslu┼ín├ę z├íkony a┬ánariadenia.┬á

Pre─Ź├ştajte si tie┼ż:┬á

Zrieknutie sa zodpovednosti a┬ávarovanie pred rizikom: Tento obsah tu vid├şte ÔÇ×tak├Ż ak├Ż jeÔÇť a┬ásl├║┼żi len ako v┼íeobecn├í inform├ícia a┬ána ├║─Źely vzdel├ívania, bez akejko─żvek reprezent├ície alebo z├íruky. Tieto inform├ície by ste nemali pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę poradenstvo a┬áani nie s├║ ur─Źen├ę ako odpor├║─Źanie na n├íkup ak├ęhoko─żvek konkr├ętneho produktu alebo slu┼żby. Mali by ste po┼żiada┼ą o┬áradu odborn├ęho poradcu. V┬ápr├şpade, ┼że autorom ─Źl├ínku je tretia osoba, upozor┼łujeme v├ís, ┼że n├ízory uveden├ę v┬á─Źl├ínku s├║ n├ízormi tohto prispievate─ża/autora a┬ánemusia nevyhnutne odr├í┼ża┼ą n├ízory Akad├ęmie Binance. ─Äal┼íie podrobnosti n├íjdete v┬ána┼íom ├║plnom zrieknut├ş sa zodpovednosti, ktor├ę sa nach├ídza tu.Ceny digit├ílnych akt├şv m├┤┼żu by┼ą volatiln├ę. Hodnota va┼íej invest├şcie m├┤┼że klesa┼ą alebo st├║pa┼ą a┬áinvestovan├í suma sa v├ím nemus├ş vr├íti┼ą. Za svoje investi─Źn├ę rozhodnutia nesiete v├Żhradn├║ zodpovednos┼ą a┬áAkad├ęmia Binance nezodpoved├í za ┼żiadne straty, ktor├ę v├ím m├┤┼żu vznikn├║┼ą. Tento materi├íl by sa nemal pova┼żova┼ą za finan─Źn├ę poradenstvo. Viac inform├íci├ş n├íjdete v┬ána┼íich Podmienkach pou┼ż├şvania a┬áVarovan├ş pred rizikom.