Czym jest tokenizacja danych i dlaczego jest wa偶na?
Strona G艂贸wna
Artyku艂y
Czym jest tokenizacja danych i dlaczego jest wa偶na?

Czym jest tokenizacja danych i dlaczego jest wa偶na?

艢rednio zaawansowany
Opublikowane Apr 27, 2023Zaktualizowane Nov 16, 2023
7m

Ten artyku艂 zosta艂 nades艂any przez cz艂onk贸w spo艂eczno艣ci. Autorem jest Chike Okonkwo, wsp贸艂za艂o偶yciel Gamic HQ, protoko艂u medi贸w spo艂eczno艣ciowych do gier Web3.

Pogl膮dy zawarte w tym artykule s膮 pogl膮dami autora/wsp贸艂autora i nie musz膮 odzwierciedla膰 pogl膮d贸w Akademii Binance.

TL;DR

  • Tokenizacja danych to proces przekszta艂cania danych wra偶liwych, np. danych karty kredytowej, w tokeny, kt贸re mo偶na bezpiecznie przesy艂a膰 w sieci blockchain bez ujawniania pierwotnych danych.聽

  • Tokenizacja danych mo偶e zwi臋ksza膰 ich bezpiecze艅stwo, prywatno艣膰 oraz zgodno艣膰 z przepisami, jednocze艣nie zapobiegaj膮c nieautoryzowanemu dost臋powi i niew艂a艣ciwemu u偶yciu.

  • Ze wzgl臋du na zalety i wady tokenizacj臋 danych trzeba planowa膰 i wdra偶a膰 starannie.

Czym jest token?聽

Tokeny to niepodlegaj膮ce mintowaniu jednostki cyfrowe, kt贸re funkcjonuj膮 jako wpisy rejestru w sieci blockchain. Tokeny wyst臋puj膮 w wielu r贸偶nych formach i maj膮 wiele zastosowa艅. Mog膮 np. pe艂ni膰 funkcj臋 waluty lub s艂u偶y膰 do kodowania danych.聽

Tokeny emituje sie zazwyczaj przy u偶yciu sieci blockchain, np. Ethereum i BNB Chain. W艣r贸d popularnych standard贸w token贸w mo偶na wymieni膰 np. ERC-20, ERC-721, ERC-1155 i BEP-20. Tokeny s膮 zbywalnymi jednostkami warto艣ci emitowanymi w sieci blockchain, ale nie s膮 to monety kryptowalutowe, takie jak bitcoin czy ether, kt贸re s膮 tokenami macierzystymi bazowej sieci blockchain.聽

Niekt贸re tokeny mo偶na wymienia膰 na aktywa off-chain, np. na z艂oto i nieruchomo艣ci, w ramach tzw. tokenizacji aktyw贸w 艣wiata rzeczywistego (real-world assets, RWA).聽

Czym jest tokenizacja danych?

Tokenizacja danych to proces przekszta艂cania danych wra偶liwych, np. danych karty kredytowej lub danych zdrowotnych, w tokeny, kt贸re mo偶na przesy艂a膰, przechowywa膰 i przetwarza膰 bez ujawniania pierwotnych danych.

Tokeny te s膮 zazwyczaj niepowtarzalne, niezmienne i podlegaj膮 weryfikacji na blockchainie w celu zwi臋kszenia bezpiecze艅stwa danych, prywatno艣ci oraz zgodno艣ci z przepisami. Np. numer karty kredytowej mo偶na stokenizowa膰 w losowy ci膮g cyfr, kt贸ry mo偶e s艂u偶y膰 do weryfikacji p艂atno艣ci bez ujawniania faktycznego numeru karty.聽

Tokenizacj臋 danych mo偶na r贸wnie偶 zastosowa膰 do kont w mediach spo艂eczno艣ciowych. U偶ytkownik mo偶e stokenizowa膰 swoj膮 obecno艣膰 w sieci, aby p艂ynnie przenosi膰 si臋 z jednej platformy medi贸w spo艂eczno艣ciowych na inn膮, zachowuj膮c w艂asno艣膰 swoich danych osobowych.

Koncepcja tokenizacji danych istnieje ju偶 od pewnego czasu. Stosuje si臋 j膮 powszechnie w sektorze finansowym do zabezpieczania informacji o p艂atno艣ciach, ale mo偶e znale藕膰 zastosowanie w wielu innych bran偶ach.聽

Czym r贸偶ni si臋 tokenizacja od szyfrowania?聽

Tokenizacja i szyfrowanie to metody ochrony danych. Maj膮 jednak inny spos贸b dzia艂ania i s艂u偶膮 r贸偶nym celom.

Szyfrowanie to proces przekszta艂cania danych w postaci tekstu jawnego w format nieczytelny (szyfrogram), kt贸ry mo偶na rozszyfrowa膰 tylko przy u偶yciu tajnego klucza. Jest to matematyczny proces szyfrowania danych, w wyniku kt贸rego staj膮 si臋 nieczytelne dla ka偶dego, kto nie ma klucza. Szyfrowanie wykorzystuje si臋 w r贸偶nych scenariuszach, m.in. np. do bezpiecznej komunikacji, sk艂adowania danych, weryfikacji, podpis贸w cyfrowych i dbania o zgodno艣膰 z przepisami.聽聽

Natomiast tokenizacja to proces zast臋powania danych wra偶liwych niewra偶liwymi, niepowtarzalnymi identyfikatorami, kt贸re nazywamy tokenami. Do ochrony danych nie jest tu potrzebny tajny klucz. Np. numer karty kredytowej mo偶na zast膮pi膰 tokenem, kt贸ry nie ma zwi膮zku z pierwotnym numerem, ale nadal mo偶e s艂u偶y膰 do przetwarzania transakcji.聽

Tokenizacj臋 stosuje si臋 cz臋sto, gdy kluczowe znaczenie ma bezpiecze艅stwo danych i zgodno艣膰 ze standardami regulacyjnymi, np. w przypadku przetwarzania p艂atno艣ci, w s艂u偶bie zdrowia i przy gospodarowaniu danymi osobowymi.聽

Na czym polega tokenizacja danych

Za艂贸偶my, 偶e u偶ytkownik chce przej艣膰 z jednej platformy medi贸w spo艂eczno艣ciowych na drug膮. Na tradycyjnych platformach spo艂eczno艣ciowych Web 2.0 musi za艂o偶y膰 nowe konto i wprowadzi膰 wszystkie dane osobowe od zera. Jest r贸wnie偶 prawdopodobne, 偶e historia wpis贸w i kontakty nie przejd膮 ze starej platformy na now膮.聽

Dzi臋ki tokenizacji danych u偶ytkownik mo偶e po艂膮czy膰 swoj膮 dotychczasow膮 to偶samo艣膰 cyfrow膮 z now膮 platform膮 i automatycznie przenie艣膰 dane osobowe. W tym celu musi mie膰 cyfrowy portfel, np. Metamask, a adres portfela reprezentuje jego to偶samo艣膰 w trybie on-chain.聽

U偶ytkownik musi nast臋pnie pod艂膮czy膰 portfel do nowej platformy medi贸w spo艂eczno艣ciowych.聽 Historia osobista, kontakty oraz aktywa zsynchronizuj膮 si臋 automatycznie na nowej platformie, poniewa偶 Metamask zawiera cyfrow膮 to偶samo艣膰 u偶ytkownika i dane w sieci blockchain.

Oznacza to, 偶e wszelkie tokeny, NFT i wcze艣niejsze transakcje zgromadzone przez u偶ytkownika na poprzedniej platformie nie przepadn膮. Daje to u偶ytkownikowi pe艂n膮 kontrol臋 nad tym, na kt贸r膮 platform臋 migrowa膰, bez poczucia ograniczenia do konkretnej platformy.

Zalety tokenizacji danych

Wi臋ksze bezpiecze艅stwo danych聽

Tokenizacja danych zwi臋ksza ich bezpiecze艅stwo. Poprzez zast臋powanie danych wra偶liwych tokenami tokenizacja danych zmniejsza ryzyko naruszenia danych, kradzie偶y to偶samo艣ci, oszustw i innych cyberatak贸w. Tokeny s膮 powi膮zane z pierwotnymi danymi przy u偶yciu bezpiecznego systemu odwzorowa艅, wi臋c nawet je偶eli dojdzie do kradzie偶y lub wycieku token贸w, pierwotne dane b臋d膮 nadal bezpieczne.

Zgodno艣膰 z przepisami

Wiele bran偶 podlega surowym przepisom w zakresie ochrony danych. Tokenizacja mo偶e u艂atwi膰 organizacjom spe艂nianie tych wymog贸w, zabezpieczaj膮c poufne informacje i聽 zapewniaj膮c rozwi膮zanie, kt贸re mo偶e zmniejszy膰 ryzyko niezgodno艣ci z przepisami. Poniewa偶 dane tokenizowane uznaje si臋 za niewra偶liwe, mo偶e to r贸wnie偶 zmniejszy膰 komplikacje audyt贸w bezpiecze艅stwa oraz upro艣ci膰 gospodarowanie danymi.聽

Bezpiecze艅stwo udost臋pniania danych

Tokenizacja mo偶e umo偶liwi膰 bezpieczne udost臋pnianie danych mi臋dzy dzia艂ami, dostawcami i partnerami, zapewniaj膮c dost臋p tylko do samych token贸w bez ujawniania informacji poufnych. Tokenizacja daje mo偶liwo艣膰 skutecznego skalowania, aby sprosta膰 rosn膮cym potrzebom organizacji, a jednocze艣nie zmniejszy膰 koszty wdra偶ania zabezpiecze艅 danych.聽

Ograniczenia tokenizacji danych聽

Jako艣膰 danych聽

Tokenizacja danych mo偶e mie膰 wp艂yw na jako艣膰 i dok艂adno艣膰 danych, poniewa偶 niekt贸re informacje mog膮 ulec utracie lub zniekszta艂ceniu w trakcie tokenizacji. Je偶eli np. lokalizacja u偶ytkownika zostanie przekszta艂cona w token, mo偶e to mie膰 ujemny wp艂yw na spos贸b podawania odpowiednich tre艣ci wed艂ug lokalizacji.

Interoperacyjno艣膰 danych

Tokenizacja danych mo偶e utrudnia膰 wsp贸艂prac臋 r贸偶nych system贸w wykorzystuj膮cych lub przetwarzaj膮cych dane. Np. tokenizacja adresu e-mail u偶ytkownika mo偶e mu uniemo偶liwia膰 otrzymywanie powiadomie艅 z innych platform lub us艂ug. Tokenizacja numeru telefonu u偶ytkownika mo偶e mu utrudnia膰 wykonywanie lub odbieranie po艂膮cze艅 lub wiadomo艣ci tekstowych, w zale偶no艣ci od tego, z jakich platform korzysta.

Zarz膮dzanie danymi

Tokenizacja danych mo偶e rodzi膰 pytania natury prawnoetycznej o to, kto jest w艂a艣cicielem i nadzorc膮 danych oraz w jaki spos贸b s膮 one wykorzystywane i udost臋pniane. Tokenizacja danych osobowych u偶ytkownika mo偶e np. zmieni膰 spos贸b, w jaki wyra偶a on zgod臋 na gromadzenie i wykorzystywanie swoich danych. Tokenizacja post贸w u偶ytkownika w mediach spo艂eczno艣ciowych mo偶e by膰 sprzeczna z jego wolno艣ci膮 wypowiedzi lub prawami w艂asno艣ci intelektualnej.

Odzyskiwanie danych

W przypadku awarii systemu tokenizacji odzyskiwanie danych mo偶e by膰 bardziej z艂o偶one. Organizacja musi przywr贸ci膰 zar贸wno dane tokenizowane, jak i pierwotne dane wra偶liwe przechowywane w sejfie token贸w, co mo偶e by膰 skomplikowane.聽聽

Zastosowanie praktyczne tokenizacji danych: media spo艂eczno艣ciowe i NFT

Scentralizowane platformy medi贸w spo艂eczno艣ciowych codziennie gromadz膮 ogromne ilo艣ci danych u偶ytkownik贸w, aby tworzy膰 ukierunkowane reklamy, rekomendowa膰 tre艣ci i personalizowa膰 interfejs pod u偶ytkownika. Informacje te s膮 cz臋sto przechowywane w scentralizowanych bazach danych, kt贸re mog膮 zosta膰 sprzedane bez zgody u偶ytkownik贸w lub zhakowane i naruszone.聽

Dzi臋ki tokenizacji danych u偶ytkownicy mog膮 tokenizowa膰 swoje dane z medi贸w spo艂eczno艣ciowych i sprzedawa膰 je reklamodawcom lub analitykom, je偶eli chc膮. U偶ytkownicy mog膮 kontrolowa膰, kto b臋dzie w stanie ogl膮da膰 lub udost臋pnia膰 ich tre艣ci. Mog膮 r贸wnie偶 tworzy膰 niestandardowe regu艂y do swoich profili i tre艣ci.

Mog膮 np. zezwoli膰 tylko u偶ytkownikom zweryfikowanym na przegl膮danie swoich tre艣ci lub ustawi膰 minimalne saldo token贸w dla os贸b, kt贸re chc膮 si臋 z nimi skomunikowa膰. Daje to u偶ytkownikom pe艂n膮 kontrol臋 nad sieci膮 kontakt贸w, tre艣ciami oraz kana艂ami monetyzacji, np. napiwkami i subskrypcjami.

Wnioski Ko艅cowe

Tokenizacja danych zosta艂a ju偶 przyj臋ta w wielu bran偶ach, w tym m.in. w opiece zdrowotnej, finansach, mediach i sieciach spo艂eczno艣ciowych. Ze wzgl臋du na rosn膮ce zapotrzebowanie na bezpiecze艅stwo danych i zgodno艣膰 z przepisami tokenizacja danych b臋dzie si臋 prawdopodobnie nadal rozwija膰.聽

Do skutecznego wdro偶enia tego podej艣cia konieczna jest staranna analiza i wdro偶enie. Tokenizacj臋 danych powinno si臋 prowadzi膰 w spos贸b jasny i odpowiedzialny, z poszanowaniem praw oraz oczekiwa艅 u偶ytkownik贸w, przy jednoczesnym przestrzeganiu wszystkich odpowiednich przepis贸w i regulacji.聽

Dalsza lektura:聽

Wy艂膮czenie Odpowiedzialno艣ci i Ostrze偶enie o Ryzyku: Niniejsza tre艣膰 jest prezentowana bez r臋kojmi, wy艂膮cznie w celach og贸lnoinformacyjnych i edukacyjnych, bez jakichkolwiek gwarancji. Nie nale偶y jej interpretowa膰 jako porady finansowej, prawnej ani innej porady specjalistycznej. Nie ma ona r贸wnie偶 charakteru zach臋ty do zakupu jakiegokolwiek konkretnego produktu lub us艂ugi. U偶ytkownik powinien zasi臋gn膮膰 w艂asnej porady u odpowiednich zawodowych doradc贸w. Je偶eli artyku艂 jest napisany przez osob臋 z zewn膮trz, nale偶y pami臋ta膰, 偶e wyra偶one pogl膮dy s膮 pogl膮dami tej osoby i nie musz膮 odzwierciedla膰 pogl膮d贸w Akademii Binance. Wi臋cej informacji mo偶na znale藕膰 w naszym pe艂nym wy艂膮czeniu odpowiedzialno艣ci tutaj. Ceny aktyw贸w cyfrowych mog膮 by膰 zmienne. Warto艣膰 Twojej inwestycji mo偶e spa艣膰 lub wzrosn膮膰 i mo偶esz nie odzyska膰 zainwestowanej kwoty. Ponosisz wy艂膮czn膮 odpowiedzialno艣膰 za swoje decyzje inwestycyjne, a Akademia Binance nie ponosi odpowiedzialno艣ci za jakiekolwiek straty, jakie mo偶esz ponie艣膰. To nie jest porada z zakresu finans贸w, prawa ani innej dziedziny. Aby uzyska膰 wi臋cej informacji, zapoznaj si臋 z naszymi Warunkami u偶ytkowania i Ostrze偶eniem o Ryzyku.