Czym jest tokenizacja danych i dlaczego jest wa┼╝na?
Strona Główna
Artykuły
Czym jest tokenizacja danych i dlaczego jest wa┼╝na?

Czym jest tokenizacja danych i dlaczego jest wa┼╝na?

Średnio zaawansowany
Opublikowane Apr 27, 2023Zaktualizowane Nov 16, 2023
7m

Ten artyku┼é zosta┼é nades┼éany przez cz┼éonk├│w spo┼éeczno┼Ťci. Autorem jest Chike Okonkwo, wsp├│┼éza┼éo┼╝yciel Gamic HQ, protoko┼éu medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych do gier Web3.

Pogl─ůdy zawarte w tym artykule s─ů pogl─ůdami autora/wsp├│┼éautora i nie musz─ů odzwierciedla─ç pogl─ůd├│w Akademii Binance.

TL;DR

  • Tokenizacja danych to proces przekszta┼écania danych wra┼╝liwych, np. danych karty kredytowej, w tokeny, kt├│re mo┼╝na bezpiecznie przesy┼éa─ç w sieci blockchain bez ujawniania pierwotnych danych.┬á

  • Tokenizacja danych mo┼╝e zwi─Öksza─ç ich bezpiecze┼ästwo, prywatno┼Ť─ç oraz zgodno┼Ť─ç z przepisami, jednocze┼Ťnie zapobiegaj─ůc nieautoryzowanemu dost─Öpowi i niew┼éa┼Ťciwemu u┼╝yciu.

  • Ze wzgl─Ödu na zalety i wady tokenizacj─Ö danych trzeba planowa─ç i wdra┼╝a─ç starannie.

Czym jest token? 

Tokeny to niepodlegaj─ůce mintowaniu jednostki cyfrowe, kt├│re funkcjonuj─ů jako wpisy rejestru w sieci blockchain. Tokeny wyst─Öpuj─ů w wielu r├│┼╝nych formach i maj─ů wiele zastosowa┼ä. Mog─ů np. pe┼éni─ç funkcj─Ö waluty lub s┼éu┼╝y─ç do kodowania danych.┬á

Tokeny emituje sie zazwyczaj przy u┼╝yciu sieci blockchain, np. Ethereum i BNB Chain. W┼Ťr├│d popularnych standard├│w token├│w mo┼╝na wymieni─ç np. ERC-20, ERC-721, ERC-1155 i BEP-20. Tokeny s─ů zbywalnymi jednostkami warto┼Ťci emitowanymi w sieci blockchain, ale nie s─ů to monety kryptowalutowe, takie jak bitcoin czy ether, kt├│re s─ů tokenami macierzystymi bazowej sieci blockchain.┬á

Niekt├│re tokeny mo┼╝na wymienia─ç na aktywa off-chain, np. na z┼éoto i nieruchomo┼Ťci, w ramach tzw. tokenizacji aktyw├│w ┼Ťwiata rzeczywistego (real-world assets, RWA).┬á

Czym jest tokenizacja danych?

Tokenizacja danych to proces przekształcania danych wrażliwych, np. danych karty kredytowej lub danych zdrowotnych, w tokeny, które można przesyłać, przechowywać i przetwarzać bez ujawniania pierwotnych danych.

Tokeny te s─ů zazwyczaj niepowtarzalne, niezmienne i podlegaj─ů weryfikacji na blockchainie w celu zwi─Ökszenia bezpiecze┼ästwa danych, prywatno┼Ťci oraz zgodno┼Ťci z przepisami. Np. numer karty kredytowej mo┼╝na stokenizowa─ç w losowy ci─ůg cyfr, kt├│ry mo┼╝e s┼éu┼╝y─ç do weryfikacji p┼éatno┼Ťci bez ujawniania faktycznego numeru karty.┬á

Tokenizacj─Ö danych mo┼╝na r├│wnie┼╝ zastosowa─ç do kont w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych. U┼╝ytkownik mo┼╝e stokenizowa─ç swoj─ů obecno┼Ť─ç w sieci, aby p┼éynnie przenosi─ç si─Ö z jednej platformy medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych na inn─ů, zachowuj─ůc w┼éasno┼Ť─ç swoich danych osobowych.

Koncepcja tokenizacji danych istnieje ju┼╝ od pewnego czasu. Stosuje si─Ö j─ů powszechnie w sektorze finansowym do zabezpieczania informacji o p┼éatno┼Ťciach, ale mo┼╝e znale┼║─ç zastosowanie w wielu innych bran┼╝ach.┬á

Czym różni się tokenizacja od szyfrowania? 

Tokenizacja i szyfrowanie to metody ochrony danych. Maj─ů jednak inny spos├│b dzia┼éania i s┼éu┼╝─ů r├│┼╝nym celom.

Szyfrowanie to proces przekszta┼écania danych w postaci tekstu jawnego w format nieczytelny (szyfrogram), kt├│ry mo┼╝na rozszyfrowa─ç tylko przy u┼╝yciu tajnego klucza. Jest to matematyczny proces szyfrowania danych, w wyniku kt├│rego staj─ů si─Ö nieczytelne dla ka┼╝dego, kto nie ma klucza. Szyfrowanie wykorzystuje si─Ö w r├│┼╝nych scenariuszach, m.in. np. do bezpiecznej komunikacji, sk┼éadowania danych, weryfikacji, podpis├│w cyfrowych i dbania o zgodno┼Ť─ç z przepisami.┬á┬á

Natomiast tokenizacja to proces zast─Öpowania danych wra┼╝liwych niewra┼╝liwymi, niepowtarzalnymi identyfikatorami, kt├│re nazywamy tokenami. Do ochrony danych nie jest tu potrzebny tajny klucz. Np. numer karty kredytowej mo┼╝na zast─ůpi─ç tokenem, kt├│ry nie ma zwi─ůzku z pierwotnym numerem, ale nadal mo┼╝e s┼éu┼╝y─ç do przetwarzania transakcji.┬á

Tokenizacj─Ö stosuje si─Ö cz─Östo, gdy kluczowe znaczenie ma bezpiecze┼ästwo danych i zgodno┼Ť─ç ze standardami regulacyjnymi, np. w przypadku przetwarzania p┼éatno┼Ťci, w s┼éu┼╝bie zdrowia i przy gospodarowaniu danymi osobowymi.┬á

Na czym polega tokenizacja danych

Za┼é├│┼╝my, ┼╝e u┼╝ytkownik chce przej┼Ť─ç z jednej platformy medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych na drug─ů. Na tradycyjnych platformach spo┼éeczno┼Ťciowych Web 2.0 musi za┼éo┼╝y─ç nowe konto i wprowadzi─ç wszystkie dane osobowe od zera. Jest r├│wnie┼╝ prawdopodobne, ┼╝e historia wpis├│w i kontakty nie przejd─ů ze starej platformy na now─ů.┬á

Dzi─Öki tokenizacji danych u┼╝ytkownik mo┼╝e po┼é─ůczy─ç swoj─ů dotychczasow─ů to┼╝samo┼Ť─ç cyfrow─ů z now─ů platform─ů i automatycznie przenie┼Ť─ç dane osobowe. W tym celu musi mie─ç cyfrowy portfel, np. Metamask, a adres portfela reprezentuje jego to┼╝samo┼Ť─ç w trybie on-chain.┬á

U┼╝ytkownik musi nast─Öpnie pod┼é─ůczy─ç portfel do nowej platformy medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych.┬á Historia osobista, kontakty oraz aktywa zsynchronizuj─ů si─Ö automatycznie na nowej platformie, poniewa┼╝ Metamask zawiera cyfrow─ů to┼╝samo┼Ť─ç u┼╝ytkownika i dane w sieci blockchain.

Oznacza to, ┼╝e wszelkie tokeny, NFT i wcze┼Ťniejsze transakcje zgromadzone przez u┼╝ytkownika na poprzedniej platformie nie przepadn─ů. Daje to u┼╝ytkownikowi pe┼én─ů kontrol─Ö nad tym, na kt├│r─ů platform─Ö migrowa─ç, bez poczucia ograniczenia do konkretnej platformy.

Zalety tokenizacji danych

Większe bezpieczeństwo danych 

Tokenizacja danych zwi─Öksza ich bezpiecze┼ästwo. Poprzez zast─Öpowanie danych wra┼╝liwych tokenami tokenizacja danych zmniejsza ryzyko naruszenia danych, kradzie┼╝y to┼╝samo┼Ťci, oszustw i innych cyberatak├│w. Tokeny s─ů powi─ůzane z pierwotnymi danymi przy u┼╝yciu bezpiecznego systemu odwzorowa┼ä, wi─Öc nawet je┼╝eli dojdzie do kradzie┼╝y lub wycieku token├│w, pierwotne dane b─Öd─ů nadal bezpieczne.

Zgodno┼Ť─ç z przepisami

Wiele bran┼╝ podlega surowym przepisom w zakresie ochrony danych. Tokenizacja mo┼╝e u┼éatwi─ç organizacjom spe┼énianie tych wymog├│w, zabezpieczaj─ůc poufne informacje i┬á zapewniaj─ůc rozwi─ůzanie, kt├│re mo┼╝e zmniejszy─ç ryzyko niezgodno┼Ťci z przepisami. Poniewa┼╝ dane tokenizowane uznaje si─Ö za niewra┼╝liwe, mo┼╝e to r├│wnie┼╝ zmniejszy─ç komplikacje audyt├│w bezpiecze┼ästwa oraz upro┼Ťci─ç gospodarowanie danymi.┬á

Bezpieczeństwo udostępniania danych

Tokenizacja mo┼╝e umo┼╝liwi─ç bezpieczne udost─Öpnianie danych mi─Ödzy dzia┼éami, dostawcami i partnerami, zapewniaj─ůc dost─Öp tylko do samych token├│w bez ujawniania informacji poufnych. Tokenizacja daje mo┼╝liwo┼Ť─ç skutecznego skalowania, aby sprosta─ç rosn─ůcym potrzebom organizacji, a jednocze┼Ťnie zmniejszy─ç koszty wdra┼╝ania zabezpiecze┼ä danych.┬á

Ograniczenia tokenizacji danych 

Jako┼Ť─ç danych┬á

Tokenizacja danych mo┼╝e mie─ç wp┼éyw na jako┼Ť─ç i dok┼éadno┼Ť─ç danych, poniewa┼╝ niekt├│re informacje mog─ů ulec utracie lub zniekszta┼éceniu w trakcie tokenizacji. Je┼╝eli np. lokalizacja u┼╝ytkownika zostanie przekszta┼écona w token, mo┼╝e to mie─ç ujemny wp┼éyw na spos├│b podawania odpowiednich tre┼Ťci wed┼éug lokalizacji.

Interoperacyjno┼Ť─ç danych

Tokenizacja danych mo┼╝e utrudnia─ç wsp├│┼éprac─Ö r├│┼╝nych system├│w wykorzystuj─ůcych lub przetwarzaj─ůcych dane. Np. tokenizacja adresu e-mail u┼╝ytkownika mo┼╝e mu uniemo┼╝liwia─ç otrzymywanie powiadomie┼ä z innych platform lub us┼éug. Tokenizacja numeru telefonu u┼╝ytkownika mo┼╝e mu utrudnia─ç wykonywanie lub odbieranie po┼é─ůcze┼ä lub wiadomo┼Ťci tekstowych, w zale┼╝no┼Ťci od tego, z jakich platform korzysta.

Zarz─ůdzanie danymi

Tokenizacja danych mo┼╝e rodzi─ç pytania natury prawnoetycznej o to, kto jest w┼éa┼Ťcicielem i nadzorc─ů danych oraz w jaki spos├│b s─ů one wykorzystywane i udost─Öpniane. Tokenizacja danych osobowych u┼╝ytkownika mo┼╝e np. zmieni─ç spos├│b, w jaki wyra┼╝a on zgod─Ö na gromadzenie i wykorzystywanie swoich danych. Tokenizacja post├│w u┼╝ytkownika w mediach spo┼éeczno┼Ťciowych mo┼╝e by─ç sprzeczna z jego wolno┼Ťci─ů wypowiedzi lub prawami w┼éasno┼Ťci intelektualnej.

Odzyskiwanie danych

W przypadku awarii systemu tokenizacji odzyskiwanie danych może być bardziej złożone. Organizacja musi przywrócić zarówno dane tokenizowane, jak i pierwotne dane wrażliwe przechowywane w sejfie tokenów, co może być skomplikowane.  

Zastosowanie praktyczne tokenizacji danych: media spo┼éeczno┼Ťciowe i NFT

Scentralizowane platformy medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych codziennie gromadz─ů ogromne ilo┼Ťci danych u┼╝ytkownik├│w, aby tworzy─ç ukierunkowane reklamy, rekomendowa─ç tre┼Ťci i personalizowa─ç interfejs pod u┼╝ytkownika. Informacje te s─ů cz─Östo przechowywane w scentralizowanych bazach danych, kt├│re mog─ů zosta─ç sprzedane bez zgody u┼╝ytkownik├│w lub zhakowane i naruszone.┬á

Dzi─Öki tokenizacji danych u┼╝ytkownicy mog─ů tokenizowa─ç swoje dane z medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych i sprzedawa─ç je reklamodawcom lub analitykom, je┼╝eli chc─ů. U┼╝ytkownicy mog─ů kontrolowa─ç, kto b─Ödzie w stanie ogl─ůda─ç lub udost─Öpnia─ç ich tre┼Ťci. Mog─ů r├│wnie┼╝ tworzy─ç niestandardowe regu┼éy do swoich profili i tre┼Ťci.

Mog─ů np. zezwoli─ç tylko u┼╝ytkownikom zweryfikowanym na przegl─ůdanie swoich tre┼Ťci lub ustawi─ç minimalne saldo token├│w dla os├│b, kt├│re chc─ů si─Ö z nimi skomunikowa─ç. Daje to u┼╝ytkownikom pe┼én─ů kontrol─Ö nad sieci─ů kontakt├│w, tre┼Ťciami oraz kana┼éami monetyzacji, np. napiwkami i subskrypcjami.

Wnioski Końcowe

Tokenizacja danych zosta┼éa ju┼╝ przyj─Öta w wielu bran┼╝ach, w tym m.in. w opiece zdrowotnej, finansach, mediach i sieciach spo┼éeczno┼Ťciowych. Ze wzgl─Ödu na rosn─ůce zapotrzebowanie na bezpiecze┼ästwo danych i zgodno┼Ť─ç z przepisami tokenizacja danych b─Ödzie si─Ö prawdopodobnie nadal rozwija─ç.┬á

Do skutecznego wdro┼╝enia tego podej┼Ťcia konieczna jest staranna analiza i wdro┼╝enie. Tokenizacj─Ö danych powinno si─Ö prowadzi─ç w spos├│b jasny i odpowiedzialny, z poszanowaniem praw oraz oczekiwa┼ä u┼╝ytkownik├│w, przy jednoczesnym przestrzeganiu wszystkich odpowiednich przepis├│w i regulacji.┬á

Dalsza lektura: 

Wy┼é─ůczenie Odpowiedzialno┼Ťci i Ostrze┼╝enie o Ryzyku: Niniejsza tre┼Ť─ç jest prezentowana bez r─Ökojmi, wy┼é─ůcznie w celach og├│lnoinformacyjnych i edukacyjnych, bez jakichkolwiek gwarancji. Nie nale┼╝y jej interpretowa─ç jako porady finansowej, prawnej ani innej porady specjalistycznej. Nie ma ona r├│wnie┼╝ charakteru zach─Öty do zakupu jakiegokolwiek konkretnego produktu lub us┼éugi. U┼╝ytkownik powinien zasi─Ögn─ů─ç w┼éasnej porady u odpowiednich zawodowych doradc├│w. Je┼╝eli artyku┼é jest napisany przez osob─Ö z zewn─ůtrz, nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e wyra┼╝one pogl─ůdy s─ů pogl─ůdami tej osoby i nie musz─ů odzwierciedla─ç pogl─ůd├│w Akademii Binance. Wi─Öcej informacji mo┼╝na znale┼║─ç w naszym pe┼énym wy┼é─ůczeniu odpowiedzialno┼Ťci tutaj. Ceny aktyw├│w cyfrowych mog─ů by─ç zmienne. Warto┼Ť─ç Twojej inwestycji mo┼╝e spa┼Ť─ç lub wzrosn─ů─ç i mo┼╝esz nie odzyska─ç zainwestowanej kwoty. Ponosisz wy┼é─ůczn─ů odpowiedzialno┼Ť─ç za swoje decyzje inwestycyjne, a Akademia Binance nie ponosi odpowiedzialno┼Ťci za jakiekolwiek straty, jakie mo┼╝esz ponie┼Ť─ç. To nie jest porada z zakresu finans├│w, prawa ani innej dziedziny. Aby uzyska─ç wi─Öcej informacji, zapoznaj si─Ö z naszymi Warunkami u┼╝ytkowania i Ostrze┼╝eniem o Ryzyku.